Greenity4

21 december 2017

8

Toekomst logistiek draait om informatie verwerken

10

700 miljoen tulpen in twintig weken vraagt uitgekiende logistiek Ieder detail van proces in beeld met goed ICT-systeem

Logistiek MECHANISATIESPECIAL

16



EXTRA SPUITLICENTIE VERLENGING Di. 9 januari en wo. 10 januari 10.30 – 13.00 uur inclusief lunch Aanmelden: 088-47 47 000 of info@gmnbv.nl Max. 60 pers. per dag

GROTE BLOEMENSHOW Met de allernieuwste soorten TESTRIJDEN U kunt zelf testrijden op de nieuwste trekkers

DINSDAG

9 JANUARI 10 JANUARI 11 JANUARI

WOENSDAG DONDERDAG

OPENINGSTIJDEN: 13:00 - 21:30 UUR

Toegang:

€ 5,00

Beurslocatie: Stelling 1, 2141 SB VIJFHUIZEN www.smtb.nl - info@smtb.nl

Parkeren:

€ 5,00

I NHO U D

8 Logistiek van de toekomst Optimalisatie logistieke stromen draait om informatie-uitwisseling

32 Eerst zien dan kopen KAVB-Jong! op bezoek bij groothandel DGI

28 Snellere innovatie nodig Flower Science Gongres over ‘De Versnelling’

14 Aijken bij de voedselindustrie Tracking & tracing

In dit nummer

Vaste rubrieken 6 In de media 27 Column Emiel van Tongerlo

8 Logistiek van de toekomst 10 Routing in het bedrijf 12 Expertise van Logiqs 14 Tracking & tracing 16 De rol van ICT 20 Investeren met JoLa 22 Logistiek: de output 24 Greenity-debat 28 Flower Science Congres 32 KAVB-Jong! 44 ALV Royal FloraHolland 48 Ketenboek brengt sector in beeld 56 Mechanisatietentoonstelling 69 Floriday

31 Tech&Mech 35 5 minuten Theo Glim 36 KAVB 42 Vakvenster 47 Stigastip

49 Ooit 50 CNB

66 Anthos 72 Hobaho 77 Teeltverbetering

Op de cover 8 Logistiek van de toekomst 10 Routing in het bedrijf 16 De rol van ICT

78 Teeltadvies 82 De naam is ‘Vuvuzela’

21 december 2017 Mechanisatiespecial



21 december 2017

Happy Holidays! Molenvaart 226

0223 52 14 20 06 53 41 66 89

1764 AW Breezand www.aadprins.nl

SLEUFLOOS draineren bij

nu ook

van der Geest Hillegom Met een nieuw aangeschafte GPS gestuurde Mastenbroek 25-30 V-ploeg kan er drainage sleufloos aangebracht worden. Bel: Herman van der Geest 06-22 91 95 07

Gebr. van der Geest b.v. info@geestgrondwerk.nl www.gebrvdgeest.nl

“VUURWERK” bij TRIFLOR HYBRIS, TRIFLOR en VERTUCO presenteren voor de 10e maal in successie de laatste tentoonstelling van 2017 en de eerste van het nieuwe seizoen op : VRIJDAG 29 december van 10:00 tot 17:00 uur ZATERDAG 30 december van 10:00 tot 15:00 uur Wij laten een uitgebreid assortiment nieuwe rassen zien. Tevens is er een keuringswedstrijd die op vrijdag 29 december om 17:00 uur sluit, waarbij leuke prijzen te winnen zijn. Wees er ook vroeg bij en kom op één van bovengenoemde dagen langs bij TRIFLOR, TULPENKADE 1, 1734 JP, OUDE NIEDORP WOENSDAG 27 december van 12:00 tot 17:00 uur DONDERDAG 28 december van 10:00 tot 17:00 uur

greenity-hybris 171201.indd 1

01-12-17 11:06

VOO RWOO R D

Tandwielen

Jeannet Pennings — Hoofdredacteur j.pennings@greenity.nl

Logistiek, elke ondernemer in de bloembollen- en vasteplantensector heeft er in meer of mindere mate mee te maken. En kan er dus ook in meer of mindere mate zijn voordeel mee doen. De wijze waarop de logistiek op een bedrijf is georganiseerd, bepaalt voor een groot deel hoe efficiënt er gewerkt wordt. Dat is weer van directe invloed op het rende- ment van de onderneming en het functioneren van de keten. Daarmee is logistiek een interessant thema voor deze jaarlijkse mechanisatiespecial. Zeker met de steeds strengere kwaliteitseisen, slimmere tech- nieken en ontwikkelingen als digitalisering en Big Data. Als we de logistiekspecialisten Hessel Visser en Jacqueline Bloemhof (pagina 8-9) mogen gelo- ven, valt er in onze sector nog veel winst te beha- len. ‘Logistiek is door de keten heen kijken en dat wordt in de sierteeltketen nog te weinig gedaan.’ In deze special belichten we verschillende aspecten van de logistiek. Welke ontwikkelingen zijn er, waar liggen de uitdagingen voor de sierteeltsector, welke rol spelen ICT en andere innovaties, hoe hebben collega-ondernemers hun logistiek georga- niseerd en wat levert het hen op? Daarbij beperken we ons niet alleen tot de eigen sector, maar kijken we ook wat we van andere branches kunnen leren. Tijdens de Mechanisatietentoonstelling die voor de deur staat (pagina 56-65), gaan we met onderne- mers en specialisten dieper in op het thema logis- tiek. Ik kan alleen maar zeggen: doe er u voordeel mee en kom ook naar het Greenity-debat op 11 januari 2018 (pagina 24-25). Gratis voor u als lezer van het vakblad. Uiteindelijk is logistiek een aaneenschakeling van processen, die bij een goede organisatie als tandwie- len in elkaar vallen. Alles moet kloppen om de boel draaiende te houden en het hoogste rendement eruit te halen.

21 december 2017 VERANTWOORDELIJKHEID: De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: Jeannet Pennings (hoofdredacteur), Arie Dwarswaard, Monique Ooms, Lilian Braakman en René Bouwmeester (vakredacteuren). FOTOGRAFIE: René Faas. VORMGEVING: FilieNicola en Lianne van ’t Ende. UITGEVERS: KAVB en CNB. ADRES: Heereweg 347, 2161 CA Lisse, Postbus 31, 2160AA Lisse, tel. 0252-431 117 of 0252-536 966 (kantoor A. Dwarswaard), www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl. 6%BTW): Nederland € 265,– per jaar, Europa € 285,– per jaar, buiten Europa € 315,– per jaar. Aan- of afmelden bij John Meijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen op www.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com.



21 december 2017

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Eerlijke prijs

René Bouwmeester — Redacteur r.bouwmeester@greenity.nl

Bollenplantactie in Molenbos

Jumbo, Plus, Albert Heijn en Aldi verlangen binnen enige tijd dat hun AGF-leveranciers vol- doen aan Milieukeur of iets gelijkwaardigs. De supermarktorganisaties willen op deze manier de impact op het milieu terugdringen, zo heet het. Iedereen kan op zijn klompen aanvoelen dat de sierteeltsector op enig moment moet volgen. Bij zo’n aankondiging ontstaat discussie over de extra inspanningen die de kweker moet leveren en de betere prijs die tegenover die inspanning moet staan. De politiek wil die ex- tra beloning afdwingen. In het regeerakkoord hebben de coalitiepartijen daar afspraken over gemaakt. Hoe die beloning moet volgen, is nog niet duidelijk. Verwacht niet te veel van die ‘betere’ of ‘eer- lijke’ prijs, ook al doen sommige ketens nu toezeggingen. Milieukeur zal tegen die tijd de standaard zijn geworden om te mogen leve- ren. Het wordt een basisvereiste, een ‘license to produce’. Vervolgens gaat gewoon het prijs- mechanisme werken. Zo is het met MPS ook gegaan. Dat supermarktketens zich opwerpen als mili- euridders is een tikje ongeloofwaardig. Iedere werknemer van zo’n keten zal het beste met de wereld voor hebben, maar voor de grote concerns is het vooral een marketingkwestie. Supermarktketens willen geen gedoe met mi- lieuorganisaties, want dat geeft negatieve pu- bliciteit. Daar houden ze niet van. Het bewijs hebben we kunnen zien bij de Gou- den Windei-verkiezing van Foodwatch. Hierbij werd duidelijk dat supermarktens onder meer maïsbrood verkopen zonder maïsmeel (Jum- bo), kalfsleverworst zonder kalfslever (Aldi) en hun minst vezelrijke muesli aanprijzen als de meest vezelrijke (Albert Heijn). Toen deze misleiding uitkwam, werd actie ondernomen (behalve door Jumbo). Het lijkt er dus op dat deze bedrijven af en toe een enorm pak van hun eigen boter op het hoofd hebben.

Keukenhof heeft het Molenbos, het meest zuidelijke deel van het park, afgelopen najaar heringericht. Een aantal groenschrijvers mocht 7 de- cember komen helpen om de laatste bollen te planten. Het ging daar- bij om Tulipa bakeri ‘Lilac Wonder’. Het bos op Keukenhof krijgt het karakter van een vernat halfschaduwbos. Dat wil Keukenhof bereiken door de aanplant van bloembollen en vaste planten die goed in zo’n type bos passen. In het bos is een aantal inheemse bomen geplant, waaronder eik, wilg en linde. Keukenhof verwacht dat komende jaren dit bos zijn definitieve vorm zal krijgen.

Pim van den Akker in nieuw tv-programma Bloemsierkunstenaar Pim van den Akker is vanaf 8 januari te zien in het nieuwe programma ‘Van Harte’ van de EO. In het programma staat ‘het leven vieren’ centraal. Lokale, nationale maar ook internationale feesten komen voorbij, waarbij de kijker kennis kan maken met de bij- behorende gebruiken. Op de dinsdagen laat Van den Akker zien hoe je voor die gelegenheden bijzonder bloemwerk maakt. Met zijn expertise als meesterbloembinder en trendsetter gaat hij aan de slag op het thuis- honk van het programma: de kas. Van Harte is vanaf 8 januari 2018, van maandag tot en met donderdag om 17.50 uur te zien op NPO 2.

6

21 december 2017

Tulpendag ook in Antwerpen

Nationale Tulpendag krijgt een internationale uitrol. Het evene- ment vindt op 20 januari 2018 niet alleen plaats in Amsterdam, maar wordt ook in Antwerpen gehouden. Dat heeft Tulpen Promotie Nederland bekend- gemaakt. De tulpenpluktuin strijkt neer op het Koningin Astridplein, waaraan ook het treinstation Antwerpen-Centraal en de ingang van de dierentuin zijn gelegen. Het ontwerp van de tuin is gebaseerd op dat van de tuin op de Dam van 2017. Het Vlaams Centrum voor Agro- en Visserijmarketing (VLAM) heeft het initiatief genomen om het evenement te organiseren en komt daarmee tegemoet aan de wens van de Belgische bloemis- tenbond KUFB. Vanuit Tulpen Promotie Nederland (TPN) is er een projectteam aangesteld dat de Belgische collega’s zal onder- steunen bij de organisatie van Nationale Tulpendag. De tulpen zijn afkomstig van de Belgische broeierij Tuliflor. Als het aan TPN ligt, krijgt het evenement ook na- volging in andere landen, zoals Duitsland.

Agenda

22 december Inloopdag Innoventis lelie en gladiool 9 t/m 11 januari Mechanisatietentoonstelling CNB Bloem- en relatiedagen Hobaho Relatieweek 9 januari Klanten- en aanvoerdersdag Veiling Rhein-Maas 10 januari Uitreiking Tuinbouw Ondernemers Prijs Bijeenkomst ‘Veredeling, de stand van zaken’ 11 januari Greenity-debat 13 januari Kijkdag materialenveiling Q.J. Dissel- dorp 17 en 18 januari Bio-beurs Zwolle 18 januari KAVB Ledendag ► Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

Floriworld, het experience center van de sierteeltsec- tor, opent eind 2019 de deuren in Aalsmeer. Begin december hebben de betrokken partijen, waaronder Royal FloraHolland, hun commitment afgegeven. De verwachting is dat in het najaar van 2018 gestart wordt met de bouw en dat rond de Trade Fair 2019 in Aalsmeer de pré-opening zal plaatsvinden. De initia- tiefnemers willen jaarlijks enkele honderdduizenden bezoekers inspireren. In Floriworld laten zij zien wat bloemen en planten kunnen betekenen in het dagelijks leven. Het doel is daarmee de wereldwijde vraag naar bloemen en planten te stimuleren. Groen licht voor Floriworld in Aalsmeer

Stelling : ‘Verbeteringen in de logistiek zijn alleen zinvol als ze financieel voordeel opleveren’ Een goed georganiseerde logistiek is voor ieder bedrijf van belang. Toch kunnen de redenen om hierin te investeren, uiteenlopen, zie het artikel op pagina 22-23. Afgelopen weken kon gerea- geerd worden op de stelling ‘Verbeteringen in de logistiek zijn alleen zinvol als ze financieel voor- deel opleveren’. Uit de uitslag blijkt wel dat de meningen hierover verdeeld zijn.

50 %

50 %

Nieuwe stelling

Op www.greenity.nl kunt u inmiddels reageren op de nieuwe stelling: ‘De sector heeft de slechte lelieprijzen aan zichzelf te danken’.

21 december 2017

7

21 december 2017

Logistiek van de toekomst Informatie-uitwisseling

Het optimaliseren van logistieke stromen draait in de toekomst vooral om informatie-uitwisseling. Het ‘internet of things’ maakt het mogelijk om allerlei gegevens te verzamelen en te delen. Dat zeggen logistiek specialisten Hessel Visser en Jacqueline Bloemhof.

Tekst: René Bouwmeester

Kortere ketens Een veelgehoorde voorspelling over de logistiek is dat de ketens korter wor- den. Jacqueline Bloemhof van Wageningen University & Research denkt dat dit gaat gebeuren, maar dat betekent niet per definitie dat er schakels tus- senuit vallen. “De grenzen tussen de verschillende schakels vervagen wel. De ene schakel neemt soms de rol van de ander over. Afhankelijk van de situatie spelen bepaalde ketenpartners een rol. De ene keer zal een part- ner wel meedoen, de andere keer niet. We zien dan ook wel kortere ketens, maar op verschillende manieren. Op die manier hebben alle partners nog een rol in de keten.” G egevens over de temperatuur of luchtvochtigheid tijdens het transport, over de blootstelling aan licht, over behandelingen tijdens export en bloei bij de klant: het kan de sector iets leren over het pro- duct en het logistieke proces. Maar het gebeurt weinig, zegt Hessel Visser, logistiek adviseur, auteur van diverse logistie- ke boeken en docent aan Nyenrode. Daar komt verandering in. “De sierteeltketen was altijd gebaseerd op fysieke verwer- king, maar dat gaat veranderen in informatie verwerken.” “Logistiek is door de keten heen kijken”, zegt Visser. Dat is precies wat er in de sierteeltketen te weinig wordt gedaan, zo heeft hij vastgesteld bij zijn opdrachtgevers in deze sector. Er is natuurlijk het Ketenregister voor de fytosanitaire eisen bij de bollenexport, maar de totale informatie van A tot Z ontbreekt. “Er wordt een product geleverd en waar gaat het heen? Wat gebeurt ermee? Hoe tevreden is de klant? Van bloemen, planten of bollen weten we bijna niets. De eindgebruiker moet onderdeel zijn van het hele proces. Hier

kunnen we leren van de retail- en vleesketen.” Het is de vraag of de informatie überhaupt aanwezig is in de keten, zegt Jacqueline Bloemhof-Ruwaard, hoogleraar Ope- rationele Research en Logistiek aan Wageningen University & Research. Zij is onder andere betrokken bij het project DaVinc3i, waarin onderzoek wordt gedaan naar logistieke processen in de sierteelt. Zij denkt dat meer informatie zinvol kan zijn, maar er zijn beperkingen. “Informatie moet leiden tot betere beslissingen. Als het inderdaad ‘value ad- ded information’ is, dan heeft het zin die te verzamelen. Het is ook een afweging van de kosten die deze betere informatie met zich meebrengt.” In de bollensector is er veel informatie aan het begin van de keten. Telers registeren in het kader van het Ketenregister allerlei teeltgegevens. Daar blijft het echter vaak bij, consta- teert Bloemhof. “Vanaf daar gaan de producten letterlijk alle kanten op. Op een gegeven moment gaat het product naar klanten toe en dan ben je alle informatie over het product kwijt. Hoe het product het doet bij de klant of de consument is niet duidelijk. Vaak stopt de informatie bij de grens als aan de toelatingseisen is voldaan.” INTERNET DER DINGEN Bloemhof en Visser zien een manier om die informatie te verzamelen en te delen: het internet der dingen. Dit houdt in dat alledaagse voorwerpen verbonden zijn met een netwerk en gegevens kunnen uitwisselen. Met gebruik van sensors kunnen ‘slimme objecten’ hun omgeving in zich opnemen en via netwerktechnologie met elkaar of de mens communiceren. Dat kan onder meer logistieke processen efficiënter maken. Bloemhof: “Je kunt bijvoorbeeld denken aan een vocht- of warmtemeter die met een partij bollen, bloemen of planten meereist. Al deze informatie maakt de keten transparanter.” Als je deze gegevens bijhoudt, ontstaat vervolgens een nieuw vraagstuk, denkt Bloemhof: “Op welk moment stel je infor- matie beschikbaar? En met wie deel je dat? Hoe laat neem je

8

21 december 2017

Interne logistiek Op een gemiddelde agrarisch bedrijf is vaak verrassend veel te verbeteren op logistiek gebied, zegt Jacqueline Bloemhof van Wageningen University & Research. “In de sierteelt zijn veel familiebedrijven. Die bedrijven zijn in de loop der jaren stapsgewijs groter gegroeid. Er is een stuk bij de schuur gebouwd, later kwam er een nieuwe koelcel en weer later is de kas uitgebreid. Daar valt veel te optimaliseren op een hele praktische manier. Waar zitten de deuren, hoe gaan de producten door het bedrijf? Voor onze studenten logistiek zijn dat leuke opdrachten. Zij kunnen dat helemaal doorreke- nen en met hun manier van denken en kijken kan dat verbeterpunten opleveren.” Op grotere schaal gebeurt dat ook bij bijvoorbeeld Royal FloraHolland. Daar loopt een project waarbij met behulp van Big Data wordt geprobeerd om patro- nen te ontdekken in de logistieke stromen. Die stromen zijn elke dag net even anders dan de voorgaande dag. Als uit de big data valt af te leiden dat in een periode bepaalde producten meer of minder richting bepaalde kopers gaan, dan is het mogelijk om de indeling en de personele bezetting daar op aan te passen.

kun je bijvoorbeeld eenvoudig gegevens als de temperatuur in een container meten en doorgeven.”

Disruptive Technology maakt gebruik van een al bestaande ontwikkeling die vaker zal worden toegepast; RFID. Dat staat voor Radio-frequency identification (identificatie met radiogolven). Dit is een technologie om van een afstand informatie op te slaan in en af te lezen. Deze techniek wordt al in andere producten gebruikt zoals chipkaarten. Een fabrikant van plastic pallets bouwt deze RFID-chips in. Dat geeft mogelijkheden voor tracking en tracing. Visser ziet deze pallets mogelijk als concurrent voor de bekende Deense karren. “De Deense karren zijn in de Nederlandse keten com- mon sense, maar wat is Nederland op wereldschaal? De pallet staat wereldwijd voorop. Ik denk dat er een moment komt om te heroverwegen wat de voor- en nadelen zijn.” Visser verwacht dat er nog meer slimme systemen voor de sierteeltsector worden gemaakt. “Alle knowhow moet bij elkaar komen. Bestellingen met een fax doorgeven, bete- kent dat er niets meetbaar is in de keten. Digitalisering is keihard nodig om fouten uit de keten te halen.” Die digitaliseringslag hoeft geen kapitalen te kosten, denkt Visser. “Al werk je met barcodes. Dat is vrij eenvoudig te doen. Partijen kijken naar besparing in het eigen stuk van de keten, maar het kost over de hele keten veel meer. De tijd van de fax moet een keer achter ons gaan liggen. Het is foutgevoelig en niet ketengericht.” Door digitalisering is het ook makkelijker om een beeld van de eindgebruiker te vormen, denkt Visser. “Je moet de consument betrekken bij het proces, zodat hij een rol speelt in de logistieke keten. Dat kun je doen door bijvoorbeeld op de verpakking een QR-code te zetten, zodat mensen infor- matie kunnen krijgen en kunnen reageren. Dan weet je wat mensen van het product vinden en wat ze ermee doen. De tracking en tracing-mogelijkheden zijn groot. Meten in de keten is weten.”  

orders in? Hoe snel speel je vertragingen door naar de keten? Vertraging in je eigen stuk, heeft consequenties voor de rest van de keten. Dat zijn zaken waar je over na moet denken. Ik denk dat iedereen is gebaat bij optimalisatie in de keten.” Niet meegaan met deze ontwikkelingen is geen reële optie, denkt Bloemhof: “Het is niet tegen te houden. Je zou bij wijze van spreken in een bol of een plant een meetapparaat- je kunnen stoppen dat na verloop van tijd organisch oplost. Dat is er nu nog niet, maar de techniek gaat hard. Het is niet een kwestie of we dat willen. Als het betaalbaar is, staat er iemand op die het gaat doen. En iedereen zal meegaan.” “Dit soort initiatieven komt sneller als er een probleem is en de pers duikt er op. Dat hebben we in de voedingsmiddelen- keten gezien. Als het is misgegaan, dan is de wil er om iets te doen.” TECHNOLOGIE Technologie die het delen van informatie mogelijk maakt, is al beschikbaar, stelt Visser. Hij wijst op het Noorse bedrijf Disruptive Technology. “Zij komen met oplossingen die heel eenvoudig in de keten zijn in te passen. Zij hebben een standaard ontwikkeld die overal mee te verbinden is. Zo

21 december 2017

9

21 december 2017

Transportafstand kort houden

Wie in twintig weken 700 miljoen tulpen verhandelt, kan niet zonder een uitgekiende logistiek. Bloemengroothandel L&M uit Rijnsburg staat komende winter voor deze klus. Een nieuw gebouw brengt uitkomst.

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

B egin december staan de eerste karren tulpen al weer klaar om de markt op te gaan. Ergens in het complex van bloemenveiling Royal FloraHolland in Rijnsburg gaat de deur van een koelcel open. De afstand tot de zes dockshelters van bloemengroot- handel L&M is flink: fietsafstand. Voor een paar karren tulpen geen probleem, maar vanaf begin januari groeit dat aantal tot 700 miljoen stelen. Gelukkig biedt dan het nieuwe complex, dat vanaf half december in gebruik is, uitkomst. Alles onder één dak, korte lijnen, efficiënt werken. GROEI Juist die tulp is sterk in het productenpak- ket van L&M vertegenwoordigd: ongeveer twee derde van alle bloemen die het be- drijf verhandelt, bestaat uit tulpen. In vijf jaar tijd is het aantal stelen hard gegroeid bij L&M: van 300 miljoen vijf jaar geleden naar zo’n 700 miljoen komend seizoen. Een dergelijke groei vraagt om een uitge- kiende logistiek. Daar is door L&M de af- gelopen jaren goed over nagedacht, aldus Ronald Minnee, planner bij L&M. “Omdat wij alleen maar rijden tussen de broeier en de groothandel, zouden alle vrachtwagens naar Rijnsburg moeten komen. Met vier van de zes dockshelters die we hebben en dertien vrachtwagens, wordt dat echt veel te druk. Daarom zijn er twee tulpen- broeiers waar we het grootste deel van de tulpen laten verwerken: Ronico in Hem en Mopabloem in Rijsenhout.” Daar gebeurt meer dan alleen het overla- den van tulpen die van de broeier uit de omgeving komen en naar de exporteur gaan. Lennard Leeuwenburg: “Wat wij in feite doen, is de koper ontzorgen. Als een koper gemengde bossen tulpen wil, of

bossen van zeven, acht of negen stelen in plaats van tien, dan regelen wij dat.” Door deze keuze zijn de transportafstan- den veel korter geworden. Minnee: “Een flink deel van de tulpen die in West-Fries- land worden gebroeid, gaan nu naar Hem. Van daar brengen we de tulpen naar onze kopers.” Planning en logistiek is daarbij essentieel. “Snel reageren, snel schakelen, constant contact met Ronico en Mopab- loem, daar draait het om”, aldus Minnee. GROWING TOGETHER Behalve twee extra verwerkingslocaties, heeft L&M nog een stap gezet om te zorgen voor een efficiënte manier van werken: de oprichting van de groep Gro- wing Together. Hierin zijn 25 bedrijven verzameld die het merendeel van de door L&M benodigde tulpen broeien. “Ja, het merendeel”, zegt Lennard Leeuwenburg, “want we kopen ook elk seizoen nog tul- pen bij op de klok. Afgelopen seizoen nog weer meer dan het jaar ervoor.” Met de aanvoer vanuit Growing Together legt het bedrijf echter wel een stevige basis in het te verhandelen pakket tulpen. Door deze samenwerking, heeft L&M ook goed zicht op wat er in de teelt en broei- erij gebeurt. Sterker nog, L&M start al in juni de gesprekken met broeiers over het nieuwe seizoen. “Wat we dan doen is goed kijken hoe het afgelopen tulpenseizoen is geweest. Welke kleuren lopen goed, welke niet. Zo zien we al een paar jaar dat paars echt niet gewild is. Daar hebben we dan ook minder stuks van nodig. In juni nemen we dat mee in het gesprek met de broeiers. We leggen dan uit dat we liever meer geel hebben dan meer paars.” Seizoensproducten die zich niet altijd met wiskundige nauwkeurigheid laten

700 miljoen

Bloemengroothandel L&M verwerkt in 20 weken 700 miljoen snijtulpen

10

21 december 2017

Lennard Leeuwenburg (links) en Ronald Minnee: “Het is de sport om ook als het tegenzit toch alles te leveren”

sturen, maakt de mannen niet zenuwach- tig. Minnee: “Dat is juist de sport. Ook als het tegenzit zorgen dat we alles kunnen leveren.” Wat snijbloemen betreft, en de tulp is daar geen uitzondering op, stelt de retail steeds strengere eisen. Dat realiseren Leeuwen- burg en Minnee zich ook. “Komend sei- zoen is wat ons betreft een overgangsperi- ode. De deelnemers aan Growing Together gaan meedoen aan Global GAP, zodat we seizoen 2018-2019 aan de vraag vanuit de retail kunnen voldoen. Wat ons betreft is dat dan de standaard.” HELLINGBAAN L&M verwacht dat met 700 miljoen tulpen de groei nog niet klaar is. Leeuwenburg: “We zijn in vijf jaar tijd van 300 miljoen naar 700 miljoen gegaan. Reken maar uit waar we over vijf jaar kunnen staan. De tulp heeft alles in zich om nog verder te groeien. Mooie kleuren, een schappelijke

21 december 2017 En wat de aan- en afvoer van de tulpen betreft, dat gaat in het nieuwe gebouw aanzienlijk beter: het aantal dockshelters is gestegen van 6 naar 26. Dat levert weer besparing op in wachttijden. Gunstig voor de logistiek.   prijs en gemakkelijk mee te nemen, wat wil je nog meer?” Voor die groei is de nieuwbouw, waar in maart 2017 mee werd gestart, van groot belang. Het gebouw telt twee verdiepingen met koelcelruimte van 6.000 m 2 . Een hel- lingbaan vormt de verbinding tussen de begane grond en de eerste verdieping. En de logistiek in het nieuwe pand? “Die staat nog niet helemaal vast”, aldus Len- nard Leeuwenburg. “We gebruiken het ko- mende seizoen om te kijken wat het beste werkt. Pas daarna kijken we wat de meest efficiënte routes zijn door het bedrijf. Als je dat vooraf al helemaal vastlegt, loop je de kans dat het toch niet goed werkt. Daarom doen we het zo.”

L&M Rijnsburg

Bloemengroothandel L&M werd zeventig jaar geleden opgericht door de Joost Leeuwen- burg en Jan Mooten. In 1979 neemt de dan 18-jarige zoon Joost eeuwenburg het bedrijf over, samen met zakenpartner Wil Bogaards. Vanaf 2013 staat zoon Jan-Willem Leeuwen- burg aan het roer, die samen met zijn broers Danny en Lennard het bedrijf leidt. L&M is een bloemengroothandel, die zich puur richt op de verkoop van bloemen aan bloemenex- porteurs. “We zijn vooral sterk in seizoen- sproducten, zoals tulp, pioenroos, zonne- bloem en duizendschoon”, aldus Lennard Leeuwenburg.

11

21 december 2017

Wat is ‘goede logistiek’ volgens de mensen die er hun vak van maken? Vanuit welke uitgangspunten redeneer je dan? En waar loop je dan zoal tegenaan? Greenity sprak hierover met Gert-Jan van Staalduinen van Logiqs, het bedrijf dat zich bezighoudt met intern transport en automatisering in de tuinbouw. ‘Wat is het beste voor het plantje?’

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

12

21 december 2017

GERT-JAN VAN STAALDUINEN:

‘Laat de logistiek leading zijn in je bouwplannen’

N aarmate bedrijven groter groei- en, neemt de behoefte aan een goed georganiseerde logistiek toe. Met de schaalvergroting in het bollenvak is dit voor ondernemers in deze tak van sport allang geen nieuws meer. In de economisch wat slappere jaren was de investeringsdrift beduidend min- der, maar die tijd ligt alweer even achter ons. Dat merken ze ook goed bij Logiqs, ontwikkelaar van interne transportsyste- men (rolcontainers en systemen voor ver- tical farming) en automatiseringssoftware voor de glastuinbouw. Het bedrijf ging sinds de start in 1975 verschillende keren over in andere handen, had in de crisispe- riode vijftien medewerkers in dienst, en is inmiddels weer gegroeid naar een team van veertig medewerkers. “We zijn nieuw aan het bouwen, hier groeien we uit ons jasje”, vertelt directeur en mede-eigenaar Gert-Jan van Staalduinen. SLIMMER WERKEN De insteek van Logiqs is dat de kweker ‘geld moet verdienen’ aan de logistieke investering die hij pleegt. “Wij verkopen alleen als we vinden dat de aanschaf meer- waarde biedt. Voor ‘meer geld verdienen’ hoef je niet persé harder te werken, maar moet je vooral slimmer werken. Als je sneller en efficiënter kunt werken, kun je meer producten per dag verwerken tegen lagere kosten en verdien je dus meer.” Centraal in het verkooptraject staat het product. “Wij vragen ons altijd af wat het beste is voor het plantje. Dat doorloopt diverse groeifases. Daarin spelen verschil- lende aspecten een rol, zoals het klimaat, het licht en de afstand tussen de plantjes onderling. Dan is de vraag: welke hande- lingen moeten er worden verricht? Moet het plantje worden opgetild en verplaatst? Wil je dat automatisch laten gebeuren of met de hand? Hoeveel plantjes moeten een plek krijgen per vierkante meter? Wil je met tracking & tracing werken? Hoe organiseer je een centrale werkplek voor medewerkers die ook nog eens goede ar- beidsomstandigheden biedt? Daar omheen bedenken wij een optimaal productiesys-

teem dat we integreren met het bestaande zodat één geheel ontstaat. Daarbij is het streven om het kostenplaatje zo laag mo- gelijk te houden.” Waar Van Staalduinen wel eens tegenaan loopt, is dat bedrijven hem bellen als de plannen al af zijn. “Of wij het dan ‘even kunnen maken’. Dat is jammer. Als je een logistiek specialist vanuit zijn expertise vanaf het begin laat meedenken, is het resultaat anders dan wanneer je het allemaal zelf gaat verzinnen. Bovendien kijken wij naar het totale plaatje. Waar ga je bijvoorbeeld laden en lossen? Wat staat er al in de beoogde ruimte waarop we moeten voortborduren? Hoe wil je het watergeven geregeld hebben?” Wat ook gebeurt, is dat ondernemers een plan willen kopiëren dat ze bij een collega hebben gezien. “Elk plan is maatwerk”, weet Van Staalduinen. “Geen situatie is immers hetzelfde. Misschien kan er voor jouw situatie een slimmer plan worden bedacht. Je komt verder als je je eigen weg kiest.” De kunst is wel om daar niet in door te slaan. “Grote investeringen in nog niet bewezen innovatie zijn risicovol. Een betrouwbare partner en een back-up plan zijn dan belangrijk.” Een ander advies dat Van Staalduinen meegeeft, is: laat de logistiek leading zijn in je bouwplannen. “Kies niet eerst een kas en ga dan naar je logistiek kijken. Dan loop je het risico dat wat jij wilt, net niet past in de kas die je al hebt uitgezocht. Dan wordt het passen en meten en haal je niet het maximale profijt uit je nieuw- bouw.” Uiteindelijk begint bouwen met een goede visie. “Dat is je basis.” Voor de komende tijd verwacht Van Staalduinen dat klimaat in de kas steeds belangrijker wordt, in combinatie met de routing van de planten door de kas. “Dat is de key. Daarbij gaat ICT een steeds belangrijkere rol spelen. Dat wordt belangrijker dan groene vingers. En de toepassing van kunstmatige intelligentie, die precisielandbouw mogelijk maakt, gaat de grootste revolutie voor de sector betekenen.”

21 december 2017

13

21 december 2017

Herkomst kalfsvlees per verpakking traceerbaar

De voedingsland- en tuinbouw loopt voor op de sierteelt als het gaat om tracking en tracing, zo klinkt het vaak in de sector. Maar hoe werkt het dan in die sector? Kalfsvleesproducent VanDrie Group en groente- en fruitverwerkingsbedrijf Hessing Supervers leggen uit hoe zij werken.

Tekst: René Bouwmeester

A ls er één sector is die de afgelopen jaren onder een vergrootglas heeft gelegen, dan is het de vleesverwerkingsbranche. De

Dat is mogelijk omdat de groep die keten in eigen beheer heeft: veehouderijen, kalvervoederbedrijven en slachterijen. Tot de VanDrie Group behoren in totaal meer dan 25 be- drijven. Op deze manier heeft de onderneming tracking en tracing kunnen doorvoeren in de hele keten. OMGEKEERDE AUTOFABRIEK Dat klinkt eenvoudiger dan het is, want het vlees van een geslacht kalf wordt verwerkt in tientallen producten. “Het is net een autofabriek, maar dan omgekeerd”, legt woord- voerder Marijke Everts van de VanDrie Group uit. “In plaats van dat wij uit een heleboel onderdelen een product maken, maken we van een kalf en heleboel kleinere producten. We kunnen kalfsvlees aanbieden in zesduizend varianten.” De keten start bij de aankoop van kalveren uit de melkvee- houderij. De kalveren van de VanDrie Group komen van gecontroleerde bedrijven en worden voor een belangrijk deel ondergebracht bij kalverhouderijen die VanDrie Group

geschiedenis met het ‘omkatten’ van vlees ligt nog vers in het geheugen. Bij omkatten krijgt laagwaardig vlees een andere kwalificatie of identiteit, waardoor het

onder andere condities verkocht kan worden. Juist in deze bedrijfstak is het van belang dat ondernemers kunnen aan- tonen waar hun producten vandaan komen en wat er mee is gebeurd. Dat is niet eenvoudig, want de keten in de vleessec- tor is langer dan die van de sierteelt. De VanDrie Group uit Mijdrecht is wereldmarktleider in kalfsvlees. Dit bedrijf is in staat om van elk stukje vlees dat is geleverd na te gaan waar het vandaan komt, wie de moeder van het kalf is en wat het kalf heeft gegeten.



21 december 2017

in eigen beheer heeft. Ook op het gebied van ruwvoer en kalvermelk beschikt de VanDrie Group over eigen produc- tiebedrijven. Op die manier is op stalniveau te traceren wat de samenstelling is van het voedsel dat de kalveren krijgen. Als ze oud genoeg zijn, worden de kalveren naar de slach- terij en vervolgens de uitbeenderij en uitsnijderij gebracht om daarna te worden verpakt voor transport richting de afnemers. Het feit dat de VanDrie Group de hele keten heeft geïnte- greerd, levert voordelen op zegt Everts. “Het delen van data wordt makkelijker. We hoeven geen informatie te delen met externe partijen. Daardoor is er geen discussie over concurrentiegevoelige gegevens, want alle data valt onder de VanDrie Group. We kunnen daarmee makkelijker sturen op kwaliteit door bijvoorbeeld de voeding aan te passen als verder in de keten blijkt dat dat voordeel op kan leveren.” KWALITEITSSYSTEEM Om zicht te houden op al deze stromen, werkt de VanDrie Group met Safety Guard, een geïntegreerd kwaliteitssysteem waarmee tegemoet kan worden gekomen aan internationale eisen. Dit systeem borgt voedselveiligheid en dierenwelzijn in de gehele productieketen. Verantwoord antibioticagebruik en milieubeheer zijn eveneens in Safety Guard geregeld. De basis van Safety Guard is ISO 22000. De ruggengraat van Safety Guard wordt gevormd door het traceability systeem dat door de hele keten is doorgevoerd. In alle fases van het productieproces is de basis het indivi- duele oornummer van het dier, de ID-code, dat met het dier en het vlees verbonden blijft. Zelfs wanneer het vlees in de uitbeenderij verder wordt verkleind, blijft de ID-code met ieder vleesdeel verbonden, en blijft traceability naar het individuele dier mogelijk. In de praktijk betekent dit dat de ID-code via sensoren en chips in transportmateriaal zoals holders en bakken met elk dier wordt meegegeven op de verwerkingslijn, door alle afdelingen van de uitbeenderij, tot aan het eind bij de verpakkingen een label kan worden geprint met de unieke code. Op deze manier is de herkomst van producten die in het winkelschap liggen te achterhalen, inclusief de hele geschiedenis van het kalf. “We kunnen niet zonder dit systeem”, zegt Everts. “Voed- selveiligheid is ontzettend belangrijk. Je moet elk moment kunnen aantonen dat je voldoet aan de eisen en voorwaar- den van onze afnemers en de maatschappij.”

Vaste aanvoerders voor continue kwaliteit

Hessing Supervers bv uit Zwaagdijk-Oost is een groente- en fruitverwerkings- bedrijf. Het bedrijf koopt wereldwijd in en die duizenden kilo’s verse groente en fruit worden binnen enkele uren gekeurd, gesneden, gemengd, verpakt en afgeleverd. Hessing levert 750 verschillende verpakkingen en wekelijks ver- laten miljoenen verpakkingen het bedrijf. Het proces bij Hessing Supervers is in vergelijking met de VanDrie Group net even anders. Hessing verwerkt onder meer groente en fruit van verschillende telers tot samengestelde verpakkingen. Denk daarbij aan de verpakte gemeng- de salades zoals ze in de supermarkt worden verkocht. Op het gebied van trac- king en tracing heeft Hessing Supervers enerzijds te maken met de wetgeving op dit gebied en anderzijds met de eisen van de afnemers. Hessing heeft een aantal zekerheden ingebouwd om de kwaliteit te garande- ren en tegelijkertijd over een overzichtelijk en werkbaar systeem te beschik- ken. “We werken voornamelijk met vaste telers”, zegt directeur Frank Hessing. “We opteren voor twee of drie telers voor elke grondstof. Met hen bouwen we een relatie op zodat we weten hoe ze werken. Op die manier zit tracking en tracing al in ons inkoopbeleid. De producten van deze telers worden door de medewerkers van Hessing Super- vers geregeld gecontroleerd op de aanwezigheid van residu. Daarbij wordt reke- ning gehouden met ‘maximum residulevel’, een wettelijk vastgestelde norm, of met de voorwaarde die een betreffende afnemer stelt. Sommige supermarkten stellen immers strengere eisen dan de wet voorschrijft. ZAKJESNIVEAU Met het oog op tracking en tracing terug de keten in, kan Hessing via code- ringen binnen een zekere bandbreedte herleiden op welk tijdstip en op wel- ke productielijn een product is samengesteld. Daarmee is ook duidelijk welke telers hebben geleverd, al kan het nog altijd zijn dat bijvoorbeeld twee telers rode paprika hebben geleverd voor een samengestelde groenteverpakking. Hessing verwacht dat het systeem in de nabije toekomst nog preciezer wordt. “Uiteindelijk komt het erop neer dat je op zakjesniveau kunt nagaan waar het product vandaan komt. Je gaat toe naar een systeem waarmee je partijen door de fabriek kunt volgen. Dat red je niet zonder vergaande automatisering. De techniek om dat te doen, bestaat al. We hebben zo’n systeem in voorbe- reiding. Maar omdat we zoveel samengestelde artikelen leveren, is het niet eenvoudig te implementeren.”

21 december 2017



21 december 2017

Met goede ICT in het bedrijf is veel te winnen. Wie ieder aspect van het productieproces letterlijk en figuurlijk in beeld heeft, kan ook zien waar het mis gaat of waar nog iets te winnen is. Dat gaat op voor een willekeurige fabriek, maar ook voor een kwekerij. Ieder detail in beeld

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

V oor de zogenaamde digitale logistiek is slechts een beperkt aantal softwarebedrijven op de markt. En dan nog moe- ten bloembollenkwekers het doen met samengestelde pakketten. Eentje voor de boekhouding, eentje voor de teeltregistra- tie en nog een beslissingsondersteunend systeem voor de dagelijkse praktijk. Voor de logistiek was er nog niets beschikbaar. Haakman Flowerbulbs in Wervershoof liep enkele jaren geleden tegen dat pro- bleem aan. Vooral de logistieke combina- tie van de vestiging in West-Friesland en de locatie in Nieuw-Zeeland viel het be- drijf zwaar. Ze zochten en vonden hulp in de persoon van Edwin Hauwert. De ICT’er maakte speciaal voor Haakman Nieuw Zeeland Bulbs een programma. Nadat het een succes bleek, volgden tientallen ande- re agrarische bedrijven in Nederland en in andere werelddelen. Het pakket is ge- schikt voor kwekers, broeiers, exporteurs en bemiddelaars en verzorgt alle proces- sen van land tot klant. Het gedachtegoed is ontwikkeld voor en door kwekers, in samenwerking met Automated4u. VERVANGER WHITEBOARD De heftrucks in Wervershoof en in Eden- dale (Nieuw-Zeeland) rijden rond met een tablet naast het stuur. Op dat scherm kan de chauffeur precies zien wat hij moet doen. Ondertussen kan manager Roel op den Kelder van Haakman in Nieuw-Zeel- and achter de computer precies zien wat er in het bedrijf gebeurt en aansturen. “Eigenlijk doen we nu digitaal wat we

eerder op whiteboards bij de cellen en op briefjes deden. Er worden nagenoeg geen fouten bij gemaakt en dat scheelt veel tijd en geld. Even later invullen is er niet bij, nu wordt iedere stap op het tablet beves- tigd. Verder ziet iedere heftruck chauffeur deze informatie. Ging er voorheen een pak papier van veertig vellen mee met een order richting koellocatie, nu alleen een label met barcode. De overige informatie is digitaal beschikbaar. Er raken ook geen partijen meer zoek.” Hauwert geeft een demonstratie van de software. Plantschema’s staan in de computer, percelen zijn met locatie en al aangegeven. De kisten gerooide bollen worden al geregistreerd op het land en vanaf dat moment wordt iedere handeling geregistreerd. Trillen? Het staat er in. Spoelen? Idem. Drogen, koelen, opplanten in de broeikas, het complete broeischema is na te gaan. Ook het resultaat wordt ingevoerd en in de kolommen is tevens te zien hoeveel procent van de bollen verloren ging door zuur. “Zo is precies te zien hoeveel bollen van een bepaalde partij beschikbaar zijn voor de klant en is de voorraad altijd actueel.” De software is gekoppeld aan het boek- houdprogramma, SnelStart in het geval van Haakman Flowerbulbs. Orders en betalingen zijn in een overzicht te zien. “Je kunt zien welke klant wat heeft be- steld en of er al is betaald. En natuurlijk is duidelijk naar welke bestemmingen de partijen gaan en eventueel is op afzet te sturen. Loopt het in het ene land terug,

dan is in een ander afzetgebied misschien uit te breiden. Door de uitvalmodule kan snel en nauwkeurig de reclamatie van de bollen geregeld worden.” ALLES VIA DE TABLET In de praktijk logt de werknemer in en op zijn tablet verschijnt het takenpakket voor die dag op zijn startscherm. Dat pakket is op kantoor voorbereid. Ook bij de afleverbanden staan computers met per computer een verantwoordelijke die alles inboekt. In de centrale hal hangt een groot scherm waarop iedereen kan zien wat de productie per uur per persoon is. De efficiëntie laat zich volgens Op den Kelder nog het beste zien in de groei van het Nieuw-Zeelandse bedrijf in combinatie met het personeel. “Voor de automati- sering deden we 22 hectare, nu 50. We

16

21 december 2017

Softwareaanbieders

Het aantal spelers op de markt voor kweke- rijen is beperkt. Behalve Automated4U met Bulbmanager maakt ook VG Softwaredesign in Breezand pakketten voor de sector. Regis- tratie van handel en logistiek, plantgoed- en fustregistratie, personeel, bewaring en behandeling en facturering is mogelijk met de software. Het pakket draait op Magic. AgroVision heeft ook software voor de bloembollensector, Bolwerk, en een aantal grote broeiers en exporteurs werkt er mee. Het pakket heeft losse modules voor schuur- verwerking, fustverkeer, veilen, buitenland- se levering, Edibulb, kwekersvereniging en de mineralenhuishouding, mifas. Smart Bulb van softwaremaker Troublefree is ook een pakket voor de bollensector.

doen dat met dezelfde hoeveelheid vast personeel. Hetzelfde geldt ook voor Haak- man Flowerbulbs. Je begrijpt soms niet dat collega’s zo een trekker van ander- halve ton kopen, terwijl ze maar blijven aarzelen over de aanschaf van een goed computersysteem. Volgens mij is de juiste software tegenwoordig net zo belangrijk als een nieuwe trekker.” Ook op kantoor is de efficiëntie toegeno- men. Het klaarmaken van de administra- tieve kant van een order is nu in enkele stappen klaar, compleet met alle export- papieren erbij. Op den Kelder: “Je rondt alles zo af, tot en met het label dat meteen wordt voorzien van een afbeelding van de cultivar in kleur.” Die labels worden voor de klant ‘op maat’ gemaakt. De kratten die op pallets klaar staan voor

verzending, laten door de foto’s op de labels in één oogopslag zien welke soorten er in zitten. De unieke kratbarcode zorgt er voor dat ook de informatie op de pak- lijst altijd klopt bij de vervoerder en bij de afnemer, zodat die herkent om welke orders het gaat. “Het softwarepakket bevat ook een verbinding met Edibulb en het ketenregister, zodat we telkens aan de nieuwste eisen kunnen voldoen.” ONGEMAKKEN Volgens Op de Kelder doen zich weinig problemen voor met de automatisering. “Zelfs als er een stroom- of netwerkstoring is, draaien de tablets offline door. Zodra het netwerk weer in de lucht is, wordt alles weer gesynchroniseerd. Het houdt natuurlijk een keer op. Als alle banden ook stilstaan, stopt het werk vanzelf ook.”

21 december 2017 Ook vanuit Nieuw-Zeeland loopt het nu goed. “Voorheen hadden we wel eens problemen en konden we bijvoorbeeld de server hier in Nederland niet bereiken. Dan moesten we net zo lang bellen tot we iemand vonden die dat ding opnieuw kon opstarten. Dat is nu voorbij, omdat we daar nu ook zelfstandig kunnen draaien met de computers.”  

17

21 december 2017

Dijke Groep

trommelwassers eco wassers pelmachines kopmachines aqua graders

Van Dijke Group ®

SolidDutchcleaning andrecyclingsolutions

Van Dijke Group ®

Het complete machinepakket voor de bloembollensector, o.a.: M.H. Multi-planter voorzien van touchscreen met presettings

SolidDutchcleaning andrecyclingsolutions

Lettertypen Foco

Opdrachtgever Van Dijke Groep Sint-Philispland

Kleuren Rood C-0 M-100 Y-100 K-0 R-224 G-16 B-32 PMS 485 Avery 837 ??? (testen bij print)

Ontwerpdatum 6 januari 2015

Ontwerper Arie van der Meer

Van Dijke Group Sint Philipsland The Netherlands t +31 (0)167.572385 www.vandijkegroep.nl

Lettertypen Foco

tgever keGroep ilispland

Kleuren Rood C-0M-100 Y-100K-0 R-224G-16B-32 PMS485 Avery837 ??? (testen bij print)

Ontwerpdatum 6 januari2015

Ontwerper Arie van derMeer

in

Op youtube treft u onze bedrijfszekere machines vol in bedrijf

NIEUW:

M.H. Getrokken rooimachine in gewijzigde L-uitvoering

VLAMING Intern Transport MP elektrische trekkers met een vermogen van 100 kg t/m 4 ton. Kijk op onze website

- Banden 600/55 R26.5 (Ø 1345 mm) - Touchscreen met extra joystickbediening

M.H–LEMKEN wentelploeg in speciale bloembollenuitvoering • Werkdiepte tot 40 cm, 2-4 schaar, h.o.h. 100 cm • Werkdiepte tot 40 cm, 2 schaar, h.o.h. 180 cm • Werkdiepte tot 60 cm, 2 schaar, h.o.h. 180 cm

www.vlaming-interntransport.nl voor de gehele product range.

Degelijk frame Slijtvast Goede grondscheiding GRIMME ontvangstbunker met M.H. Presenteerband

T: +31 (0)228-565011 Zaadmarkt 8 | Bedrijvenpark WFO-West | Zwaagdijk-Oost | T 0228-565010 | E info@vlaming-groep.nl

Voor kisten of kipwagens Capaciteitsregeling

M.H. Presenteerband 8 PU-reinigingsrollen 6 PU-voorsorteerrollen Grote capaciteit, goede reiniging en voorsorteermogelijkheid Te zien op onze stand (3A03) Dealer voor Noord- en Zuid-Holland van o.a.:

Tractoren van 35 tot 310 pk; handgeschakelde-, automatisch schakelende- & traploze transmissie

Meer dan 40 modellen, van 1,8 tot 7,5 ton, van 4 tot 10 meter, 3 types transmissie

Service is onze missie

bbv-wijnker 140620.indd 1

20-06-14 11:54

WWW.STAPELBED.COM

Stapelbedden vanaf e 82,50,- ex. BTW Matrassen vanaf e 39,- ex. BTW Lockerkasten vanaf e 59,- ex. BTW

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. SCHOON VOOR EXPORT EN KWEKERIJ, ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT. • SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. SCHOON VOOR EXPORT EN KWEKERIJ, ZODAT ZE GEMAKKELIJKER E VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ V LGENS D RICHTLIJ EN VA DE BKD INCLUSIEF EEN BEH NDE ING C RTIFICAAT.

2000m² voorraad!

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

Industrieweg 30B 2382 NW Zoeterwoude Tel: 071 - 5230 184 info@stapelbed.com www.stapelbed.com

www. helmus .nl www. helmus .nl

Als zekerheid telt Bezoek ons van 9 t/m 11 januari op Expo Haarlemmermeer en ontvang 10% korting op eventueel te vervangen onderdelen* Preventieve inspectie Naamloos-7 1

bbv-helmus 161205.indd 1

05-12-16 11:54

29-09-17 10:24

Voorkomstoringen en stilstand Voorkomonvoorziene kosten Voorkombrandgevaarlijke situaties

* informeernaardevoorwaarden

Zelf aan zet

Investeren in logistiek na een bedrijfsovername of na de start van een bedrijf, is niet makkelijk. Om jonge ondernemers te helpen, is er de Jonge Landbouwersregeling. Het doel van deze regeling: ondersteunen van jonge landbouwers in het verduurzamen en versterken van hun bedrijf.

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

Wat is JoLa?

M et de Jonge Landbouwersre- geling (JoLa) kunnen onder- nemers tot en met 40 jaar subsidie krijgen voor diverse investeringen. Voor de openstelling in 2017 zijn er 27 investeringscategorieën. Van zon- nepanelen en windmolens, tot investerin- gen die de logistiek op het bedrijf kunnen verbeteren. Denk aan elektrische heftrucks of systemen voor precisielandbouw. (NAJK) en heeft de portefeuille bedrijfs- overname. Hij probeert met het NAJK om een steeds beter pakket met mogelijkhe- den voor haar leden te krijgen. De derde openstelling is nu geopend. Tot en met 15 januari 2018 is het mogelijk om subsidie aan te vragen. Sinds de eerste openstelling, is er veel veranderd. Na de eerste open- stelling van JoLa heeft het NAJK name- lijk een enquête uitgevoerd onder haar leden. Hieruit bleek dat 70 procent van de Sander Thus is dagelijks bestuurder van het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt

De subsidieregeling JoLa is onderdeel van het Plattelandsontwikkelingsprogramma (POP) en loopt via de provincies. De subsi- diepot van 5 miljoen euro wordt gevuld door de Europese Unie en de provincie. Doelstel- ling is het ondersteunen van jonge landbou- wers in het verduurzamen en versterken van hun bedrijf. De RVO voert de regeling uit. De regeling is specifiek gericht op jonge land- en tuinbouwer tot en met 40 jaar, aangezien deze door de bedrijfsovername of start van de onderneming financieel weinig tot geen mogelijkheden heeft om zijn of haar bedrijf te versterken. De subsidie bedraagt 30 pro- cent over de investering en heeft een mini- maal uit te betalen bedrag van 10.000 euro en mag maximaal 20.000 euro zijn. Dit om de uitvoeringskosten beperkt te houden. Om hieraan te komen moet het investeringsbe- drag minimaal 34.000 euro zijn. Investerin- gen mogen met elkaar gecombineerd wor- den. Bij een combinatie wordt er gekeken naar het gemiddelde van de scores van de investeringen.

respondenten geen investering op de lijst vond waar behoefte aan was. Ook vond 45 procent het minimaal te investeren bedrag per investering te hoog. Deze resultaten zijn niet voor de tweede openstelling, maar wel in de derde, huidige, openstelling mee- genomen. Thus: “Achter de schermen is er veel veranderd. Wat jonge ondernemers nu kunnen merken, is dat zij rechtstreeks bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) vragen kunnen stellen. Dat moest eerst via de provincies verlopen. Daarnaast zijn er investeringen toegevoegd aan de lijst, is het minimaal te investeren bedrag per investering verdwenen en hebben we geprobeerd een duidelijkere omschrijving te bewerkstelligen. Zo zijn er minder vragen over wat wel of niet gesubsidieerd wordt. Ik moet nageven dat onze feedback goed is opgepakt. Er is goede wil vanuit de provincies. Wij geven advies, maar uiteindelijk neemt de provincie een besluit. En dat kan nog steeds niet altijd onze instemming hebben.”

Investeringscategorieën

Investeringscategorieën die voor de bloembollen- of vasteplantensector interessant kun- nen zijn: 1. zonnepanelen, 2. windmolen, 5. warmtekrachtinstallatie, 6. kleine windturbine, 7. systemen voor precisielandbouw betreffende gewasbescherming en bewatering, 9. machines voor niet kerende grondbewerking, 10. machine voor spitten en zaaien en poten/planten tegelijk, 17. waterbeheervoorzieningen ten behoeve van erfemissie, 18. spuitmachine met restvloeistofre- ductie, 25. potafdekinstallatie, 26. elektrische voertuigen gericht op landbouwgerichte activiteiten.

21 december 2017

21 december 2017



21 december 2017

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60 Page 61 Page 62 Page 63 Page 64 Page 65 Page 66 Page 67 Page 68 Page 69 Page 70 Page 71 Page 72 Page 73 Page 74 Page 75 Page 76 Page 77 Page 78 Page 79 Page 80 Page 81 Page 82 Page 83 Page 84

Made with FlippingBook Online document