Greenity nr. 1

Om glastuinbouwondernemers te ondersteunen bij het in kaart bren- gen van de waterstromen heeft Delphy hiervoor een dienst ontwik- keld: de Bedrijfsscan Waterstro- men. Het oordeel van de Delphy-ad- viseurs wordt regelmatig getoetst bij waterschappen, omgevingsdien- sten en gemeenten, waarmee we de bruikbaarheid van ons advies zo hoog mogelijk houden. De rappor- tage bevat een overzicht van even- tuele knelpunten en een overzicht van de zaken die moeten worden gedaan. Het is vervolgens moge- lijk dat we met de teler het Dos- sier Waterstromen opbouwen. Dit Dossier Waterstromen kan worden gebruikt om aan het bevoegd gezag aan te tonen dat het bedrijf nullo- zer is, of vormt de basis van over- leg met bevoegd gezag als men een maatwerkvoorschrift aan wil vragen. Doel is dat bedrijven weten wat ze moeten doen om de waterstromen op het bedrijf optimaal in te richten zodat de bedrijfsvoering optimaal verloopt en het bedrijf voldoet aan de geldende regelgeving.

smetting plaats, dan is toch de verwach- ting dat de werkzame stoffen hiervan gedeeltelijk afspoelen en in het drainwater terug te vinden zijn en zuivering hierdoor noodzakelijk is. LOZER OF NULLOZER? Vrijstelling is ook mogelijk als aan te to- nen is dat u niet loost oftewel uw bedrijf ‘nullozer’ is. Hiervoor is het noodzakelijk om voor het bevoegd gezag (het hoog- heemraadschap en de gemeente) de wa- terstromen in kaart te brengen. Het Plat- form Duurzame Glastuinbouw heeft een protocol nullozingen opgesteld waarin de geldende regelgeving staat. Hierbij dient ook het verbruik, de hoeveelheden en de opslagcapaciteiten inzichtelijk te worden gemaakt. Bolbloementelers werken vaak met beregeningssystemen, druppelslangen en beregening op de plantlijn bij teelt in kisten en bol-op-pot. Opvang van drain(a- ge)water vindt in het geval van volle- grondsteelt plaats door drainagebuizen als deze aanwezig zijn. In het geval van beton- vloeren kan gietwater alleen wegvloeien door afvoerkanalen. Als deze kanalen uitstromen op het oppervlaktewater of vuilwaterriool, is sprake van een lozing en zijn maatregelen nodig. DIVERSITEIT De broei van bolbloemen kent een grote diversiteit aan gewassen en teelttechnie- ken: van lelies in de vollegrond, Muscari op pot tot tulpen op water. Daarnaast is ook de bedrijfsgrootte binnen de broeierij zeer divers. Deze factoren zorgen ervoor dat er geen waterhuishouding hetzelfde is en geen goed antwoord is te geven op de vraag hoe als teler invulling te geven aan deze zuiveringsplicht. Om het inzichtelij- ker te maken, wordt onderscheid gemaakt tussen broei in de volle grond, teelt uit de grond (teelt in kisten en bol-op-pot), en waterbroei. VOLLEGRONDSTEELT Kassen waarin bolbloemgewassen in de volle grond worden gebroeid, zijn vaak voorzien van drainagebuizen. Is dit niet het geval, dan is er ook geen mogelijkheid tot zuivering van lozingswater en is de zuiveringsplicht niet van toepassing. Op dat moment geldt alleen de zorgplicht om door verstandig bemesten en doelgerichte gewasbescherming emissies te voorko- men. Als er wel drainage aanwezig is, dan zal het water dat hieruit stroomt moeten worden opgevangen. Dit kan door de aan- leg van een hoofdbuis waardoor een geslo- ten drainagesysteem ontstaat. De drainsilo waar de hoofdbuis op uitkomt, is dan de voorraadbak voor de zuiveringsinstallatie waarna het water geloosd of hergebruikt wordt. Het komt voor dat door bijvoorbeeld kwel veel meer drainwater wordt afgevoerd dan dat er in de kas beregend wordt. Dit water,

dat niet van het bedrijf zelf afkomstig is, zou ook moeten worden gezuiverd. Dit is echter niet als doelmatig te beschouwen. Om de doelmatigheid van zuivering te beoordelen heeft het Platform Duurzame Glastuinbouw (POG) als richtlijn een con- cept-werkwijze opgesteld. Hierin is gesteld dat als er meer dan 0,75 m³/uur/ha wordt opgevangen, er een maatwerkoplossing toegepast dient te worden. Het PDG stelt zelfs dat ‘in situaties waarbij in alle der- tien registratieperiodes de hoeveelheid drainagewater 1,5 maal zo groot is als de watergift, zelfs ongezuiverd lozen kan worden toegestaan’. Deze vrijstellingsduur is niet oneindig en wordt beperkt tot tien tot vijftien jaar. Het verzoek tot een maat- werkoplossing kan gedaan worden bij het bevoegd gezag. In het geval van lozing op het oppervlaktewater is dit het hoogheem- raadschap. Maatwerk moet individueel aangevraagd worden en er wordt per be- drijf bekeken welke maatregelen getroffen kunnen worden. TEELT UIT DE GROND Teelt in kisten, zoals tulpen op potgrond, grote hyacintenbroeikisten en bol-op-pot- producten, vindt meestal plaats op teelt- tafels met daaronder betonvloeren of direct op de betonvloer. Als teelttafels of kisten op een onverharde vloer staan en deze grond is gedraineerd, bestaat er toch een risico op lozing en zal het drainwater opgevangen en gezuiverd moeten wor- den. In de praktijk wordt dermate weinig water gegeven dat de hoeveelheid lozings- water in deze gevallen miniem zo niet nul zou zijn. Het bevoegd gezag zal hier zeer waarschijnlijk echter geen genoegen meenemen. Ook kan de onverharde vloer afgedicht worden met bijvoorbeeld een waterdichte folie. Is het gehele oppervlak een vloeistofdichte betonvloer en zijn er afvoerputten of is er een afvoergoot aan- wezig, dan dienen deze uit te komen op een drainsilo om vervolgens gezuiverd en geloosd of idealiter hergebruikt te wor- den. Omdat de hoeveelheden afgevoerd drainwater vanaf de betonvloer beperkt zullen zijn en de broeierij een seizoens- gebonden productie is waarbij de kas een groot deel van het jaar ongebruikt is, lijkt mobiele zuivering ter plaatse in deze si- tuatie het beste alternatief. Er is nu één aanbieder van deze dienst, voor 2018 zul- len dit er drie worden. WATERBROEI De broei op water staat op zichzelf. Prik- bakken worden bij planten gevuld en soms nog een keer ververst. Het vuile water uit deze prikbakken dient dan opgevangen te worden. Dit mag niet geloosd worden tenzij gebruik van gewasbeschermings- middelen uitgesloten is, bijvoorbeeld door bemonstering van het restwater. In het geval dat er niet ververst wordt, is aan het eind van de trek het meeste water door

9 november 2017 capaciteiten zodat met de bedrijfsscan waterstromen naar een juiste capaciteit kan worden gezocht. Aanschafprijzen beginnen bij 15.000 euro, waardoor bij kleine volumes en een beperkte periode van gebruik het inhuren van een mobiele zuiveringsinstallatie vaak een betere op- lossing is. Wel dienen ook in deze situatie de waterstromen zo aangepast te worden dat alle reststromen in een hiervoor be- stemde silo terecht komen. Deze kan dan periodiek gezuiverd worden door een ex- tern bedrijf.   het gewas opgenomen. Voor het kasop- pervlak geldt hetzelfde als bij de broei op kisten. Ook bij eb-en-vloedsystemen dient het retourwater gezuiverd te worden alvo- rens dit geloosd wordt. HOE TE VOLDOEN? Als een teler zijn waterstromen in kaart gebracht heeft en niet aan kan tonen nul- lozer te zijn, dan moet hij maatregelen ne- men. Drain(age)water dient opgevangen te worden in een drainsilo. Er zijn acht door de beoordelingscommissie zuiveringsin- stallaties glastuinbouw (BZG) goedgekeur- de zuiveringsinstallaties. Vaak zijn deze gebaseerd op een werkingsprincipe van UV-licht gecombineerd met toevoeging van de oxidatieve stof waterstofperoxide, ozon of een actief koolfilter. Deze instal- laties zijn verkrijgbaar met verschillende

53

9 november 2017

Made with FlippingBook flipbook maker