■ COLUMN ■ Mindful Molecules
Columnist Fien Demeulemeester Sportwetenschapper en osteopaat iOT en kPNI therapeut Docent Natura Foundation
Hongersnood als afweer
De afgelopen maanden werd niemand ervan gespaard. De beelden van de hongersnood in Gaza laten niemand onberoerd. Ook ik vind dit afschuwelijk en het houdt mij ’s nachts wakker, laat dat alvast helder zijn. Desondanks doet deze situatie me denken aan een fenomeen die ook in ons lichaam aan de gang is. Dat fenomeen heet ‘nutritional immunity’ oftewel nutritionele afweer. Inzicht in dit fenomeen zal voor velen verhelderend zijn.
Uithongeren als afweerstrategie Het immuunsysteem van de mens heeft geavanceerde afweermechanismen ontwikkeld om zich te beschermen tegen binnendringende ziekteverwekkers. Eén van de eerst-ingezette afweerstrategieën is het uithongeren van die ziekteverwekkers. Dat is wat men nutritionele afweer noemt. Het is een proces waarbij een gastheer, in dit geval de mens, mineralen, aminozuren of sporenelementen verdeelt in een poging de infectie te beperken. Voeding voor pathogenen Mineralen, waaronder ijzer en zink, zijn essentieel voor het voortbestaan van alle levende organismen. In feite heeft ongeveer de helft van alle eiwitten en enzymen mineralen nodig om hun functie te kunnen uitoefenen. Deze mineralen worden opgenomen in eiwitten en enzymen die worden gebruikt voor kritieke biologische processen, zoals zuurstoftransport, celgroei en bescherming tegen oxidatieve stress. Zowel gramnegatieve als grampositieve bacteriën, virussen en schimmels moeten deze mineralen tot zich nemen om zich te vermenigvuldigen en zo ziekten te veroorzaken. Omdat zowel de mens als ziekteverwekkers afhankelijk zijn van ijzer en zink voor een optimale werking en overleving, is het tijdens een infectie van cruciaal belang dat het lichaam effectieve strategieën heeft om met de pathogenen om deze nutriënten te concurreren. Als we het feit aannemen dat een bijzonder groot deel van de westers levende mens door zijn leefstijl last heeft van chronische laaggradige ontstekingen door een constante influx van bacteriële toxines, dan is het niet verwonderlijk dat de hoeveelheid ijzer en zink in hun bloedbaan vaak laag is.
De tegenstander voeden? De concentratie van mineralen zoals ijzer en zink neemt in de bloedbaan snel en dramatisch af bij infecties die gepaard gaan met ontstekingen. Dat is een logisch gevolg van de nutritionele afweerstrategie van je lichaam en dat geldt ook voor chronische laaggradige ontstekingen. Helaas worden deze lage concentraties als een daadwerkelijk tekort geïnterpreteerd waarna deze mensen aan de suppletie gaan. De vraag is nog maar of dat uiteindelijk gunstig is voor de mens, of eerder voor de ziektekiem? Onderzoek wijst uit dat het suppleren van ijzer tijdens een infectie, of dus een laaggradige ontsteking, zinloos is en zelfs kan zorgen voor pathogene overgroei in de darm. Wil je toch ijzer aanvullen, dan blijkt lactoferrine een prima ijzerbron te zijn die deze bijwerkingen niet heeft.
29
PHARM ACTUEEL nr 12 | december 2025
Made with FlippingBook interactive PDF creator