Greenity 84

15 januari 2021

Bolt Amsterdam 10 Tulpen met of zonder bol

14 Geen IPM: wat doen exposanten? G

28 Johan Kos: ‘Zwaagdijk geen regioclubje meer’

32 Start tulpenseizoen lijkt ‘normaal’



Dealer van Case-IH en Steyr tractoren Ook dealer geworden van Pro-Vega spoel sorteer en verwerkingsmachines voor noord en zuid holland

Rijksstraatweg 56a 2171 AM Sassenheim

tel: 0252-222580 info@helmus.nl www.helmus.nl

Spoelen voor kwekerij en exportschoon van alle bollen, knollen en (vaste) planten.

Warmwaterbehandelen (koken) met of zonder ECA water van o.a. Allium, Amaryllis, Crocus, Iris, Narcis, Tulp, Aconitum, Astilbe, Hosta, Pioen en vele andere produkten. Behandelingen voeren wij uit volgens richtlijnen van de BKD inclusief behandelingscertificaat en wij hebben veel ervaring met behandelingen ‘op maat’.

Werkplaats:

2e poellaan 22 2161 PJ Lisse

greenity-helmus 190305.indd 1

15-10-19 11:24

Droogwanden Vaste systemen mobiele units Ventilatoren Ziehl-Abegg en Klima dealer Kisten en pallets Ventilatieluiken en buitenluchtroosters Reparatiehout uit voorraad Snelle levering

Takelaarsweg 2-8, 1786 PR Den Helder - Tel: 0223-522036 - info@omnihout.nl - www.omnihout.nl

I NHO U D

18 Groene wereld De Groene Werelden moeten jongeren lekker maken voor de groensector.

22 Topconditie Een topfitte bodem is goed voor bodemleven en productie.

28 Vertify Proeftuin Zwaagdijk heeft de naam gewijzigd in Vertify. Directeur Johan Kos legt uit waarom.

In dit nummer 10  Bolt Amsterdam verkoopt tulpen met én zonder bol 14  Geen IPM is vreemd gemis 18  Van leefwereld naar groene wereld 22  Bemestingserie: de bodemparadox 28  Johan Kos: ‘Proeftuin Zwaagdijk is geen regionaal clubje meer’ 32  Spannende start tulpenseizoen blijft uit 38  Gemiddeld inkomen ‘vrij goed’ in 2020

Vaste rubrieken 4  In de media 6  In gesprek

J aap Bond en Bart Siemerink

9  Column

Hans Kleijwegt

13  Ooit 17  Stigastip 20  Boekrecensie 21  5 minuten Gijs Laan 24  KAVB 26  Vakvenster 30  Anthos 34  CNB 43  Vaste planten

Op de cover 10 Tulpen met bol verkopen, dat was de specialiteit van Bolt Amsterdam toen het in oktober 2019 van start ging. Toen kwam de coronacrisis en ging het bedrijf ook ‘gewone’ bossen tulpen online verkopen, omdat eigenaar Jaap Laan ze wilde redden van de afvalcontainer. Een jaar is het een winstgevend bedrijf. De tulpen komen bijna allemaal van Laan Tulips.

Pennisetum orientale

44  Hobaho 45  Teeltverbetering

46  Teeltadvies 50  Tech&Mech

15 januari 2021

3

15 januari 2021

VA N D E R E D A C T I E

BKD geeft eerste exportcertificaat Groot-Brittannië af

Exportbedrijf Unex in Voorhout heeft 4 januari 2021 het eerste export- certificaat voor Groot-Brittannië van de BKD ontvangen.

Bloembollen die vanaf 1 januari 2021 naar Groot-Brittannië verhandeld worden, moeten voorzien zijn van een fytosanitair certificaat. De partij bloembollen moet daarom voor zen- ding door de Bloembollenkeurings- dienst (BKD) geïnspecteerd worden op de fytosanitaire eisen die door het land gesteld zijn. IMPACTSCAN GEACTUALISEERD Nu de Brexit een feit is, is de Im- pactscan van de rijksoverheid ook geactualiseerd. Ondernemers die zaken doen met Groot-Brittannië kunnen via www.brexitloket.nl de Impactscan uitvoeren en nagaan aan welke eisen ze moeten voldoen. Meer informatie over Brexit is te vinden op de website van BKD. NAAMSVERANDERING Vlak voor het einde van 2020 be- reikten de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk een akkoord over de uittreding van dat land uit de EU. Daarmee was de Brexit een feit. Vanaf 1 januari 2021 heeft het land een nieuwe naam: Groot-Brit-

tannië. Dit omdat Noord-Ierland nog wel binnen de EU blijft en de andere landen van het Verenigd Ko- ninkrijk niet.

Beurzen

André Leegwater — Redacteur a.leegwater@greenity.nl

Lang, lang geleden volgde ik de opleiding Neder- landse Tuinbouw aan de Agrarische Hogeschool in Den Bosch. Hoogtepunten in het studiejaar waren de diverse beursbezoeken. Met de bus naar de beurs, dat was een welkom uitje. Jaar- lijks reed een touringcar vol uitgelaten tuin- bouwstudenten van Den Bosch naar Bleiswijk voor de Nederlandse Tuinbouw Vakbeurs. Onder leiding van de onvolprezen docent Piet op den Kelder bezocht een select clubje bollenteeltstu- denten ook de Mechanisatietentoonstelling, toen nog ‘gewoon’ in Lisse. Na mijn afstuderen is het beurzenlandschap in- grijpend veranderd. Er kwamen evenementen bij en er vielen er af. De Nederlandse Tuinbouw Vak- beurs werd met de Internationale Bloemenvak- tentoonstelling samengevoegd tot de Horti Fair, die in de RAI in Amsterdam plaatsvond. Inmid- dels bestaat ook deze – enorme – beurs niet meer. De Mechanisatietentoonstelling verhuisde naar Vijfhuizen. De grootste verandering kwam ech- ter vorig jaar. Inmaart deed corona zijn intrede in ons land en vergalde het beurzenplezier. Boven- dien misten bedrijven daardoor hét moment om in contact te komen met potentiële klanten. Dat kost vast handel. En andersom raakten onderne- mers die voor noviteiten normaal gesproken hun licht opsteken op een beurs, een manier kwijt om aan informatie te komen. De Trade Fair in Honselersdijk was half maart zo’n beetje de laatste beurs die live te bezoeken was. De beurzen daarna werden afgelast of zoch- ten hun heil in een digitale versie. De internati- onale vakbeurs IPM Essen, die deze maand zou plaatsvinden, zag geen kans een online evene- ment te organiseren en richt zijn pijlen op 2022. Fervente beursbezoekers die gewoon zijn zich op deze grootste tuinbouwvakbeurs te vergapen aan fraaie staaltjes van techniek en de mooiste bloemen en planten in kunstig vormgegeven stands, zullen dus nog een jaartje geduld moe- ten hebben. Dat geldt ook voor de deelnemende bedrijven, die maar wát graag met hun klanten in de stand een kop koffie zouden willen drin- ken om hen bij te praten over de nieuwste pro- ducten. Eén jaar geduld nog. Tenminste… Er zal toch wel weer een echte beurs komen?

Meer tijd voor nieuwe fosfaatnormen

Agrarisch ondernemers krijgen meer tijd om over te stappen op de nieu- we fosfaatgebruiksnormen, die per 1 januari 2021 zouden ingaan. Dat maakte minister Schouten van LNV bekend.

De nieuwe fosfaatgebruiksnormen bleken uit berekeningen niet voor alle agrariërs even goed uit te pak- ken. Naast de kleigebieden in Zuid- west-Nederland, kregen telers in Fle- voland en delen van Noord-Holland te maken met een verdere inperking van de mogelijkheid om fosfaat te geven aan hun gewassen. Voor LTO Nederland reden om protest aan te tekenen tegen deze plannen. Per brief maakte minister Schouten

bekend dat er meer tijd is voor de overstap naar de nieuwe normen. Al eerder was besloten om aan onder- nemers de keuze te laten om de ana- lysegegevens over 2020 of daarvoor als uitgangspunt te nemen voor hun fosfaatruimte. Voor ondernemers die geen gebruik kunnen maken van dit aanbod, geldt 2021 als overgangsjaar. Dit jaar wil LNV met de land- en tuin- bouw in gesprek gaan over de fosfaat- gebruiksnormen.

4

15 januari 2021

S T E L L I NG

Ondanks corona heb ik vertrouwen in het broeiseizoen

Afgelopen voorjaar werd de handel in bloemen aanvankelijk flink belemmerd door corona. Het begin van 2021, aan de vooravond van het nieuwe broeiseizoen, gaan we in met een lockdown. Gelukkig waren de resultaten van afgelopen seizoen nog redelijk en ook nu heb ik er vertrouwen in dat het goed komt.

72 % E E N S

Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘IPM en andere beurzen kunnen we best missen’.

Tulpen kopen vanuit de auto

Dat de Nationale Tulpendag zaterdag op de Dam in Amsterdam van de baan is van- wege de lockdown, wil niet zeggen dat er helemaal niets gebeurt tijdens dit week- einde. Bij de Voorhoutse tulpentelers Jan en Frans van der Slot kunnen klanten met auto en al de schuur door om tulpen te kopen. Ook bij Munster in Slootdorp is een ‘drive through’ voor tulpenkopers. Van der Slot heeft aan de verkoop een goed doel gekoppeld. Frans van der Slot: “We hopen dat iedereen naast de normale prijs vrij- willig een bedrag voor de zorg doneert. Dat geld houden we apart om daar weer tulpen voor zorgpersoneel van te financieren.” Siem Munster heeft zin in het evene- ment, zegt hij in het Noordhollands Dagblad: “Nu de dagen langer worden, is het tijd voor tulpen in huis. Ook al is het nog koud, het voorjaar lonkt en de mensen willen graag wat kleur in huis halen. Het is leuk met een mooie bos tulpen een blijk van aandacht en medeleven te geven aan de mensen die je lief zijn. Het thema van de Tulpendag is ‘Let’s Connect!’ en hoe verbind je je in tijden van afstand beter dan met een bloemetje.”

Proeftuin Zwaagdijk wijzigt naam in Vertify Vanaf 1 januari 2021 gaan Proeftuin Zwaag- dijk en Demokwekerij Westland verder onder de naam Vertify. Samen met de ver- nieuwde uitstraling moet de naam zorgen voor een duidelijkere positionering van het bedrijf. Met de naamswijziging zijn ook het bedrijfslo- go en de website vernieuwd. In het logo is de pay-off van het onderzoeksbedrijf verwerkt: Explor&Xplain. Daarmee wil Vertify bena- drukken dat het er niet alleen naar streeft de resultaten uit onderzoek waar te nemen maar ook de uitkomsten te duiden.

C O L O F ON

15 januari 2021 De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactie houdt zich het recht voor om ingezonden brieven enmededelingen niet te plaatsen dan wel te wijzigen of in te korten. Overname van artikelen, berichten of fotografie is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur) FOTOGRAFIE René Faas VORMGEVING Tine vanWel en Lianne van ’t Ende WEBSITE www.greenity.nl CONTACT Postbus 31 | 2160 AA Lisse | tel. 0252-431 431 | info@greenity.nl ADMINISTRATIE tel. 0252-431 200 | naw@cnb.nl REDACTIEADRES Heereweg 347 | 2161 CA Lisse ABONNEMENTEN Excl. btwper jaar:Nederland€275,–, Europa€295,–, buitenEuropa€325,– ADVERTENTIES Bureau Van Vliet bv | Postbus 20 | 2040 AA Zandvoort | tel. 023-5714745 | zandvoort@bureauvanvliet.com UITGEVERS KAVB en CNB ISSN 2589-4099

Zie ook het interview met directeur Johan Kos op pag. 28-29.

Vanwege de vele afgelastingen van evenementen door het coronavirus staat er in deze Greenity geen agenda. Op www.greenity.nl vindt u een actueel overzicht.

5

15 januari 2021

I N G E S P R E K

15 januari 2021

15 januari 2021

6

15 januari 2021

‘Zorg dat je koploper wordt’

Wie terugkijkt over de afgelopen tien jaar en tien jaar vooruitkijkt, moet vaststellen dat de komende tien jaar meer inzet nodig is van de sector dan het afgelopen decennium. Daarover zijn KAVB-voorzitter Jaap Bond en Keukenhof-directeur Bart Siemerink het roerend eens. In 2020 legden zij de basis voor nieuwe initiatieven om als sector klaar te zijn voor 2030. “De sector gaat het redden”, stelt Bond. “Zorg dat je koploper wordt”, houdt Siemerink de ondernemers voor.

Bart Siemerink en Jaap Bond

15 januari 2021 helpen. Ons doel is daarbij om de sector toekomstbestendig te maken. Op 30 juni is de aanwezigen een spiegel voor- gehouden. Waar zijn we mee bezig? Er gaat veel energie zitten in onder meer onderzoek, maar zaken zijn wel heel versnipperd en dat is niet efficiënt. Op die manier halen we het einddoel voor 2030 niet. De sector moet ondernemers meenemen in dat proces.” Bond: “Binnen de KAVB was al duidelijk dat er meer regie nodig is op het proces naar 2030. We zijn als sector echt te klein om iedereen alles zelf maar te laten doen. Dat is ook weer een voordeel: omdat we zo klein zijn, is het ook behapbaar. Als KAVB hadden we al Vitale Teelt 2030 en in 2020 is daar voor de komende drie jaar de Uitvoeringsagenda bijgekomen, waarmee de leden hebben ingestemd. Daarin worden de doelen van Vitale Teelt concreet gemaakt. Daar- naast is vanuit de bijeenkomst op 30 juni besloten om een onafhankelijk persoon een inventarisatie te laten maken van wat er aan initiatieven de komende tijd nodig is. Hij zorgt voor een concreet plan voor de uitvoering.” Zijn ondernemers al volop bezig met 2030? Siemerink: “De meeste ondernemers weten wel dat er wat moet gebeuren, maar een aantal denkt ‘Het komt allemaal wel. Het loopt zo’n vaart niet’. Die houding kunnen we ons als sector van 800 miljoen euro handelswaarde niet meer permitteren. We kunnen het ons ook niet veroorloven om niet reageren op vragen of kritiek vanuit de omgeving op Sinds 2012 is Bart Siemerink directeur van Keukenhof. Van 1998 tot 2012 werkte hij in verschillende functies bij respectievelijk Bloemenveiling Flora, later Flora- Holland. Van 1993-1998 werkte hij bij de toenmalige Bond van Bloembollenbol- lenhandelaren, nu Royal Anthos. Keukenhof werd in 1949 opgericht en ging in 1950 voor het eerst open. In de hele wereld is de Lissese lentetuin een begrip. De afgelopen jaren kwamen zo’n 1,5 miljoen bezoekers uit meer dan honderd landen naar het park. Sinds 12 december 2019 is Jaap Bond algemeen voorzitter van de KAVB. Daarvoor was hij twintig jaar actief in de provinciale politiek, waarvan vier jaar als Staten- lid, vier jaar als fractievoorzitter en twaalf jaar gedeputeerde van de provincie Noord-Holland. Voor het CDA zat hij twintig jaar in de gemeenteraad van Volen- dam-Edam. In 1979 begon Bond zijn carrière bij de rijkspolitie, waar hij van 1999 tot 2007 baas was van de regionale recherche Zaanstreek-Waterland. De KAVB werd in 1860 opgericht als belangenbehartiger voor de toen nog jonge bloem- bollensector. Bond is de twaalfde voorzitter van de vereniging.

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

Sinds een paar jaar staat het jaartal 2030 hoog genoteerd binnen en buiten de bloembollensector. In 2018 presenteerde de KAVB op landgoed Keukenhof de visie Vitale Teelt 2030 als werkprogramma voor de komende periode. In 2019 voegde mi- nister Schouten van LNV daar haar visie op de toekomst van de landbouw aan toe. Daarin staat het begrip kringlooplandbouw centraal. Abstracte begrippen die vragen om een vertaling naar de praktijk. Nu nog negen jaar en dan is het 2030. Nog negen keer planten en rooien, meer niet, zo vatte een ondernemer het kernachtig samen. Afgelopen jaar legden Keukenhof en KAVB de basis voor een aanpak voor die negen jaar. Dat werd zichtbaar tijdens een bij- eenkomst op 30 juni, waar dertig vertegenwoordigers aanwezig waren uit de onderzoekswereld in en om de bloembollensector. Enkele conclusies van die bijeenkomst waren: meer samen- werking is nodig bij onder meer onderzoek en alle kennis over onderzoek moet centraal worden vastgelegd en voor iedereen beschikbaar zijn. Daarnaast is actie nodig op het gebied van ruimtelijke ordening en communicatie naar de maatschappij. Wat is er sinds de bijeenkomst in juni gebeurd? Siemerink: “Misschien goed om vast te stellen dat de bij- eenkomst op 30 juni niet het startpunt was. Er was al het nodige aan voorwerk gedaan. Zo zien wij als Keukenhof dat de wereld in rap tempo verandert. Dat vraagt van de sierteelt en daarmee ook van de bloembollensector om in een hoger tempo slagen te maken. Keukenhof wil ondernemers daarbij

7

15 januari 2021

I N G E S P R E K

de manier van telen. Daar moet je als sector gewoon klaar voor zijn. Als Keukenhof voelen wij ons verbonden met de sector en zien we de worsteling waarmee veel ondernemers te maken hebben. Samen met de KAVB denken we dat we de sector een steuntje in de rug kunnen geven.” Hoe sluit dit initiatief aan bij Vitale Teelt 2030 van de KAVB? Bond: “Naadloos. Ook de KAVB ziet dat die versnelling nodig is, maar kan het als kleine organisatie niet alleen. Wat we als belangenbehartiger wel kunnen doen, is vragen verza- melen en leden tijdig waarschuwen. Dat betreft bijvoorbeeld het zoeken naar nieuwe gewasbeschermingsmiddelen. We weten dat er buiten de EU vierhonderd stoffen wel zijn toegelaten die misschien voor de sector interessant kunnen zijn. We weten dat er binnen de EU veertig stoffen zijn toe- gelaten die niet in Nederland beschikbaar zijn. Daarbij gaat het om nieuwe middelen die de sector kunnen helpen. Daar ligt een taak voor ons om de teler hiermee te helpen. De KAVB gaat op dit soort terreinen meer de regie pakken. Dat doen we overigens niet alleen. Daar hebben we de hele keten voor nodig, dus ook de handel en de bemiddeling. Daarbij is het essentieel dat er geen dingen dubbel worden gedaan. Er moet goed overzicht komen waarna er prioriteiten worden gesteld en keuzes worden gemaakt. Juist daarom is een database waarin alle onderzoekskennis zit zo hard nodig. Op 30 juni werd weer pijnlijk duidelijk dat er wel onderzoek gebeurt, maar dat veel kennis niet met iedereen gedeeld kan worden, omdat degene die betaalt ook bepaalt. Dat kunnen we ons niet meer permitteren.” Al meermalen is dit jaar de term ‘Proeftuin’ gevallen. Wat is dat? Bond: “Bij dit begrip gaat het niet om een schuur en een stuk grond. Waar het wel om gaat, is een paraplu waaronder alle onderzoeksvragen en een database met onderzoeksresultaten hangen. Door een goede samenwerking binnen de sector maar ook door meer samen op te trekken met instanties als Ctgb, NVWA en LNV. Het onderzoek dat moet gebeuren, is bekend. Dat kan bij al bestaande onderzoeksinstellingen, maar ook bij ondernemers die daar grond voor beschikbaar willen stellen. Wat mij betreft hangen we aan het verspreiden van de resul- taten wel een verdienmodel: wie geen lid is van de KAVB, BO Akkerbouw of Glaskracht gaat ervoor betalen. Wat ik ook wil benadrukken, is dat er maar één locatie is waar een bepaald type onderzoek plaatsvindt. Stem dat af met de keten in de sector. Een mooi voorbeeld vind ik het Fieldlab van WUR in Lelystad. Dat is de enige locatie waar het onderzoek plaatsvindt over robotisering en strokenteelt in combinatie met mechani- sche onkruidbestrijding. Dat moet je dan niet ook in Limburg of Noord-Brabant doen. Stem dat met elkaar af.” Siemerink: ‘In het begrip Proeftuin past ook een voorbeeldbedrijf in de regio. Er zijn vast ondernemers die hun kennis over nieuwe technieken en werkwijzen met collega’s willen delen, maar die niet de tijd hebben om telkens als er een collega komt met hem mee te lopen om alles uit te leggen. Hoe gaan we hen helpen?” Wat gaat er komend half jaar gebeuren? Bond: “We wachten eerst het voorstel af van Chris Karman, die de inventarisatie uitvoert. Op basis daarvan gaan we plannen maken voor onderzoek en het delen van kennis. Daarnaast gaat de KAVB in 2021 verder met het inrichten

‘We hebben een product dat onverslaanbaar is’

van de Algemeen Verbindend Verklaring. Dat helpt om vol- doende geld voor onderzoek bijeen te brengen.” Siemerink: “Ik denk dat we komend voorjaar met alle par- tijen een uitvoeringsprogramma gaan ondertekenen. Daar willen we zoveel mogelijk mensen bij betrekken. Zelf zou ik het geweldig vinden als we later in 2021 een internationaal bloembollencongres kunnen organiseren, waarin we vanuit alle disciplines kennis onze sector binnenhalen.” Bond: “Zou het al niet geweldig zijn als we een dag voor de opening van Keukenhof voor het publiek met de leden van KAVB en Anthos en de Greenport Duin- en Bollenstreek bijeenkomen om de samenwerking te vieren en de leden te informeren over het spoorboekje voor de komende jaren?” Hoe ziet de sector er in 2030 uit? Bond: “De bloembollensector gaat het redden. We zijn de oudste georganiseerde sector van Nederland. Ik heb er alle vertrouwen dat we in dit proces iedereen mee krijgen. De een gaat misschien sneller dan de ander, maar iedereen kan mee.” Siemerink: “We hebben een product dat onverslaanbaar is. De tulp is wereldberoemd. Die positie laten we natuurlijk niet los. Ik zou tegen alle ondernemers willen zeggen: ‘Zorg dat je koploper wordt.’ Achteroverleunen is niet meer van deze tijd. Kijk om je heen en accepteer dat de eisen van de maatschappij veel hoger liggen dan wij gewend waren. Anderen bepalen of je als sector en als bedrijf nog recht van bestaan hebt. Zorg dat het begrip ‘koploper’ jouw manier van denken wordt.”

8

15 januari 2021

C O L UMN

Virusvrij

Hans Kleijwegt hanskleijwegt@icloud.com

Het is best lastig om terug te kijken op 2020 en niet het meest gebruikte woord van dat jaar te noemen. En toch ga ik dat doen. Deze column is helemaal virusvrij. 2020 is het jaar dat je jezelf heel goed hebt leren kennen, want het jaar is gespeend ge- weest van alle afleidingen. Al het zichtbare in ons leven is ontzettend veranderd. We konden niet meer lekker uit eten, naar de film, binnen sporten, winkelen, vliegen. Noem het maar op, het kon niet meer en zo bleef er heel veel tijd over voor het onzichtbare in ons leven, zoals overtuigingen, motieven en waarden. Het is net een ijsberg. Wat er boven de waterlijn zit, zie je en dat zijn de dingen die we dóen. Onder de waterlijn zitten de zaken die bepalen wie we zíjn. Als alle afleiding wegvalt, blijft over wat echt belangrijk is: je vrienden, familie en jezelf. Het is heel gemakkelijk om die laatste geen echte aandacht te geven als er veel afleiding is en een rookgordijn op te trekken voor wat je echt be- zighoudt. In 2020 ben je toch veel meer terug- geworpen op wie je echt bent en daar moet je wat mee, waarschijnlijk ook nog wel een tijdje in 2021. Laten we die tijd op een goede manier benutten, zodat we er beter uitkomen als het virus ons verlaten heeft. Ons gedrag helpt daarbij. Goed of slecht gedrag bestaat niet echt in deze, maar wel ineffectief of effectief gedrag. Hoe ga je om met de pro- blemen op je pad: ben je passief of actief, pessi- mistisch of optimistisch, defensief of offensief ? Dit zijn de kenmerken van denken in proble- men of oplossingen. Mag ik jullie een unieke nieuwjaarswens mee- geven? Dat je mag werken aan alles onder de waterlijn, zodat je motieven en waarden steeds duidelijker worden en deze zich vertalen in ef- fectief gedrag om zowel privé als zakelijk knal- lend het nieuwe jaar in te gaan.

15 januari 2021

15 januari 2021

15 januari 2021

9

15 januari 2021

Bolt Amsterdam Tulpen met én zonder bol

Met Bolt Amsterdam wil ondernemer Jaap Laan een stoer en sexy merk neerzetten.

10

15 januari 2021

Tulpen met bol verkopen. Dat was het idee van Bolt Amsterdam. Tijdens de eerste coronagolf verkocht oprichter Jaap Laan juist grote aantallen tulpenbossen zonder bol om het weggooien tegen te gaan. Nu verkoopt het bedrijf tulpen met én zonder bol.

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

“W e werken los van elkaar, maar zijn toch verbonden”, zegt Jaap Laan, eigenaar van Bolt Amsterdam over de samenwerking met Laan Tulips. Jaap heeft jaren in het familiebedrijf gewerkt. Nu werkt hij er niet meer, maar de tulpen die hij verkoopt via zijn website www.bolt-amsterdam.nl komen er wel vandaan. In de schuur in Avenhorn huurt hij een ruimte om alle orders klaar te maken. Tussen de koelcellen en kuubkisten is zijn domein. Er staan wat tafels, Deense karren, kartonnen dozen, ander verpakkingsmateriaal en een flipboard met daarop de actuele voorraad van dozen, bollenkratjes en meer. Op een Deense kar staat zijn laptop en daarvoor staat een stoel: zijn kantoor. “De tulpen koop ik bijna allemaal in bij Laan Tulips. Daardoor heb ik geen voorraadrisico. Alle tulpen van Laan Tulips worden namelijk verkocht op de klok. Als ik meer afneem, komen er gewoon wat minder tulpen voor de klok. Dat is ook een stukje risicospreiding voor hen.” Bolt Amsterdam staat dus los van Laan Tulips. Daarvoor is ge- kozen omdat het een consumentenmerk is. Jaap: “Laan Tulips zou als bedrijf heel andere keuzes maken dan ik. Daarnaast heb ik hierdoor ook meer vrijheid.” VLIEGENDE START In oktober 2019 zag Bolt Amsterdam het levenslicht. Het eerste product was een tulpenbos met bol inclusief vaas. Dit con- cept werd onder white label verkocht bij diverse vestigingen van supermarktketen Jumbo. Toen corona kwam, gooide de supermarkt het concept eruit. Zichtbaar rouwig is Jaap er niet om. “Mijn wens was altijd al een consumentenmerk te worden. Bij de Jumbo is daarvoor minder ruimte.” Corona creëerde ook kansen. Jaap was net gestart met de actie 200 tulpen voor 25 euro om tulpen te redden, toen het nieuws verslag deed van het dumpen van tulpen. “Alles viel precies samen. Het redden van tulpen zorgde voor veel bekendheid.” Jaap is de actie gestart omdat zijn tweelingbroer Geert de tulpen van het bedrijf Laan Tulips moest weggooien. Het begon met een appje naar familie en vrienden. Dat resulteerde in 120 orders. Het appje werd doorgestuurd en daarna ging het snel. “Op dag twee kwamen er 500 orders binnen. Op dag drie 900 en op dag vier 1.400. We hadden al snel meer verkocht dan Laan Tulips zelf produceert. Toen hebben we bij de buren ingekocht.” Op een gegeven moment werd het te veel. Er stonden 4.000 orders open en daar kwamen 1.000 orders per dag bij. Jaap kon met hulp van zijn familie 1.000 orders per dag afhandelen. De prijzen op de klok stegen en er moest geld op toegelegd worden. Daarom ging de website een week offline en zijn de openstaande orders weggewerkt. Het was duidelijk dat de

De tulpen worden in dozen verzonden.

200 tulpen niet meer voor 25 euro geleverd konden worden. Aangezien Bolt Amsterdam met deze actie bekend was gewor- den, kon Jaap niet meteen meer vragen. Daar had hij wat op bedacht: “Ik gaf de consument drie opties; onder kostprijs, de kostprijs of een eerlijke prijs. Zo konden mensen nog steeds voor 25 euro 200 tulpen van bloemistenkwaliteit kopen. Er waren ook veel consumenten die een eerlijke prijs betaalden. Dit zorgde voor evenwicht.” Jaap was tijdens de eerste coronagolf niet de enige die grote aantallen tulpen verkocht. “Er zijn meer bedrijven en verkoop- sites op dezelfde manier begonnen. Veel verkopers zijn blijven hangen in het coronasentiment. Ik wilde daar snel van af. We hebben de kwekers geholpen, maar zijn geen merk waar men- sen koopjes kunnen scoren. Nu zet ik in op merkbeleving. Als je gaat concurreren op de prijs is het een race naar de bodem.” Jaap heeft een duidelijk doel voor ogen met zijn bedrijf en schroomt niet om te vertellen over de fouten die hij heeft gemaakt tijden de coronadrukte. Zo geeft hij als voorbeeld dat zijn eigen mobiele nummer op de website stond. “Via

15 januari 2021

11

15 januari 2021

STOER EN SEXY In oktober 2019 is Bolt Amsterdam opgericht. De naam is gekozen omdat oprichter Jaap Laan tulpen met bol aan consumenten wilde gaan verkopen. Bolt is een samenvoeging van het woord bol en de t van tulp. Amsterdam staat erachter omdat dat al een sterk merk is volgens Jaap. Met Bolt Amster- dam wil hij een stoer en sexy merk creëren. Dit doet hij onder ande- re met afbeeldingen van tulpen en pakkende tek- sten op verpakkingsma- teriaal die niet zouden misstaan als tattoo. Het bedrijf verkoopt van sep- tember tot mei tulpen met én zonder bol. In het najaar zijn er ook tulpen- bollen te koop.

Op de presentatietafel toont Jaap Laan zijn concepten en producten.

de eerste drie jaar geen winst hebben gemaakt.” Vooralsnog runt Jaap het bedrijf – met wat hulp van familie – alleen. Het geld dat binnenkomt wordt voorlopig direct in groei geïnves- teerd. “De basis staat. Nu wil ik doorgroeien.” Volgens Jaap zijn er al veel terugkomende klanten. De meesten komen nu nog uit Nederland, maar Duitsland groeit. “Duitsland is mijn focusmarkt. Daar zit de grootste klantenkring die tulpen koopt. Wat ik ook zie is dat er veel bollen via de Duitse Ama- zon naar Oostenrijk gaan en via de Franse variant naar Italië. Ook in Denemarken en Engeland verkoop ik goed.” De ver- koop gaat via zijn eigen website, maar ook via Bol en Amazon. FEEDBACK December was een drukke maand. “Ik heb 500 kerstboeket- ten verkocht. In absolute aantallen had ik niet uitverkocht hoeven zijn, maar de laatste tulpen werden op de maandag voor kerst al geveild. Ik kon niet langer voorraad vast hou- den met het risico dat ik voor een kleine partij alsnog hoge veilkosten zou maken.” De laatste weken van december gebeurde er nog meer: “Engeland was wel nog een dingetje. Door de lockdown kon ik alle Engelse orders niet kwijt. Hier- door zat ik met kerst alsnog met 900 tulpen opgescheept. Die heb ik aan vrienden en kennissen uitgedeeld.” De kerst- boeketten waren tijdelijk te koop naast het reguliere aanbod van tulpenbollen en tulpenbloemen. Ongeveer de helft van iedere werkdag is Jaap in de schuur bezig met orders klaarmaken. Zo niet hij labels aan de be- stelde bollenkistjes. Deze tulpenbollen komen ook bij Laan Tulips vandaan. De boeketten mixt hij zelf. Tulpen zonder bol kan Jaap direct gebruiken, maar de tulpen met bol moet hij zelf plukken in de kas. Als de bossen klaar zijn, verpakt hij ze in een doos, stopt gebruiksaanwijzing en kortingskaart erbij en dan kan het op de post. De rest van de dag werkt hij aan de website en aan nieuwe concepten. In de werkruimte van Jaap ligt overal wel iets. Zo staat er een goed ingepakte doos. Jaap laat het zien: het is een kerstbal in de vorm van een tulp. “Ik wil rondom alle feestdagen iets speciaals doen. Het moet wel met tulpen te maken hebben. Bolt Amsterdam is een ‘tulip only’-merk. Anders lijk je steeds meer op een bloemist en verlies je wat van je identiteit.” Op de presentatietafel staat eenzelfde bollenkratje, alleen is deze gevuld met broeitulpen. “Babytulpen”, zegt Jaap. “Via sociale media (Facebook en Instagram) deed ik een oproep en nu wordt het concept door consumenten in acht verschillen- de landen getest. In ruil krijg ik feedback van de klanten. Op deze manier kan ik de puntjes op de i zetten en de babytul- pen begin 2021 in de markt zetten.” Het concept bestaat uit een bakje gevuld met broeitulpen die al wortels en een spruit hebben. “Zo kunnen consumenten thuis tulpen broeien. Dit kan prima verzonden worden naar landen die wat verder in Europa liggen. Het is beter houdbaar dan een bos tulpen.” Bang dat andere partijen het concept zomaar kopiëren is Jaap niet. “Dit is er niet even naast te doen.”

Whatsapp kreeg ik bestellingen binnen en werd dertig tot veertig keer per uur gebeld. Dan blijft er geen tijd over.” Een grote fout was het versturen van 1.000 orders naar de verkeer- de adressen. “Ik had de adressen van de vorige dag uitgeprint op de labels. In de nacht kwam ik er pas achter en heb me- teen de orders teruggeroepen. Daar heb ik wel van geleerd.” INTERNATIONAAL Nu het bedrijf ruim een jaar bestaat en het volgende broeisei- zoen voor de deur staat, is het bedrijf al winstgevend. Jaap geeft direct toe dat dat komt door hulp van zijn familie. “Mijn zus is IT’er en heeft geholpen met het technische aspect. Een andere zus is net als ik marketeer. Zonder dit netwerk zou ik

12

15 januari 2021

OO I T

Ooit belicht vanuit drie invalshoeken de brede geschiedenis van de bloem- bollensector: • Wat gebeurde er 25, 50, 75 of 100 jaar geleden? • Een bijzonder boek uit de KAVB- bibliotheek. • Een uitvinding die de sector sterk heeft beïnvloed.

15 januari 2021 uit cultuur zijn. Sinds 1987 zijn die uit de tulpenclassificatie van de KAVB ver- dwenen. Maar ook voor de Triumftulpen nadert het einde. In de nieuwe groepsinde- ling van de KAVB komt ook die groep niet meer voor. Uiteindelijk hebben de Triumftulpen het pleit gewonnen. Anno 2021 maken ze veruit het grootste deel uit van het tulpen- sortiment, terwijl Mendeltulpen al lang Darwintulpen in 1885 voor een revolutie in tulpenland. Aan de Mendeltulpen lag een gedegen veredelingsprogramma ten grondslag, dus grote kans op succes. Rond de tulpen van Zandbergen bleven nog lang vragen leven. Zo vermeldt het Kweekersblad van 10 mei 1928 een be- richt over deze nieuwe groep, die sinds 1923 Triumftulpen heet. Of veredelaar J.J. Kerbert tekst en uitleg kan geven. Dat doet Kerbert een week later. ‘Van 1895 tot 1908 kruiste ik in de tulpen en gebruikte allerlei groepen, als Duc van Thol, Parkiet, Vroege, Darwins, Greigi, Kaufmanniana enz. Na mijn vertrek uit de firma Zocher in 1910 verloor ik ze geheel uit het oog en bleek mij later, toen ik ze bij den heer Zandbergen zag, dat deze zeer verschillen- de kruisingen na mijn vertrek niet langer uit elkaar waren gehouden.’ Zocher merkt op dat er dus van verschillende kruisin- gen en verschillende zaaisels sprake was ‘waarbij o.a. Darwin x Duc van Thol, welk ras later als Mendel in den handel kwam.’ Kerbert is kritisch over alle zaailingen on- derbrengen in één groep. ‘Tegenover het samenvoegen van deze tulpen onder één groepsnaam neem ik een gereserveerde houding aan, daar ik overtuigd ben dat ze niet onder één groep thuishoren.’ Ondanks zijn duidelijke aversie, komen in ieder geval alle enkele tulpen onder de naam Triumftulp op de markt, aangevuld met als herkomst alleen Enkele vroege tulp x Darwintulp. Slechts een enkel bloembollenbedrijf is nog zorgvuldig in de toelichting op deze nieuwe groep, zoals Gebroeders van Zanten, dat in 1931 in zijn catalogus meldt dat er veel herkomsten in deze groep zitten.

Tulpenstrijd

Honderd jaar geleden kreeg de tulpensector een nieuwe impuls. Twee nieuwe groepen tulpen kwamen dat jaar op de markt: Mendeltulpen en Triumftulpen. Het was het begin van een strijd om waardering, die gunstig uitpakte voor de laatste groep.

Tekst: Arie Dwarswaard | Foto: Archief KAVB

B ezoekers aan de bloemenkeuring van 10 januari 1921 waren ver- rast. De firma E.H. Krelage & Zn. baarde opzien met nagelnieuwe tulpen die al bloeiden. Het waren kruisin- gen tussen Duc van Tol- en Darwintulpen, die in 1922 de naam Mendeltulpen kreeg. Vroege broeibaarheid kwam uit de eerste groep, kleuren en lengte uit de tweede. Het Weekblad van Bloembollencultuur van 14 januari 1921 was vol lof over deze aanwinsten: ‘We kunnen niet anders zeg- gen dan dat de firma [Krelage] er in is ge- slaagd, de goede eigenschappen van deze twee zoo uit elkaar loopende tulpenrassen in één ras te combineren.’ Mei 1921 schreef J.F.Ch. Dix in Floralia een artikel over twee nieuwe tulpenrassen. Naast informatie over Krelages Mendeltul-

pen, waarvoor Dix als veredelaar bij dat bedrijf zelf de basis had gelegd, noemt hij ook een ‘ras van den Heer Nic. Zandber- gen’. Daarover merkt Dix op dat het eigen- lijk niet één ras is, maar een verzameling, ‘omdat men allerlei vormen ziet, hooge en lage, dubbele en enkele, vroegere en late.’ De herkomst van dit zaaisel: Zocher & Co uit Haarlem, waar J.J. Kerbert de kruisin- gen maakte. Over broeikwaliteiten is dan nog niets bekend, ‘maar indien deze even voortreffelijk zijn als de hoedanigheden voor den tuin, dan is de Heer Zandbergen geluk te wenschen’, aldus Dix. BREDER PALET Grote vraag was welke groep het zou gaan winnen. Krelage stond hoog aangeschre- ven en zorgde met de introductie van de



15 januari 2021

Geen IPM is vreemd gemis

De IPM in Essen is de zoveelste beurs die wegvalt. Maar de grootste internationale sierteeltbeurs is vaak wel hét hoogtepunt in beurzenland. Hoe ondervangen trouwe deelnemers dit? Waar etaleren ze nu hun plantentrends en productinnovaties? En, is er na een ‘IPM-loos jaar’ iets voorgoed veranderd?

Tekst: Arie Dwarswaard, Ellis Langen, André Leegwater en Monique Ooms | Fotografie: René Faas

14

15 januari 2021

KITTY DE BRUYN | KOLSTER BV ‘Fine vibe van de beurs valt weg’ Voor Kolster BV in Boskoop voelt het gemis van IPM vreemd. “Dat proef ik goed”, beschrijft Kitty de Bruyn, die er sinds oktober de marketing doet. De beurs is voor Kolster de belangrijkste en grootste beurs. “In een paar dagen tijd komen uit de hele wereld niet alleen jouw contacten voorbij, maar zorgt de aanwezigheid van andere deelnemers ervoor dat hun klanten wellicht jouw nieuwe klanten worden en vice versa. De fijne vibe van een fysieke beurs waarbij je de vragen in de markt proeft en er toch ook orders worden geschreven, valt weg.” Toch gaat het goed met het bedrijf, misschien zelfs beter dan andere jaren. Kolster ondervangt de IPM door in het voorjaar een speciale mailing te sturen. De Bruyn merkt dat de pers hen nog weet te vinden. Kolster kan pas dit voorjaar zeggen of het wegvallen van de beurs effect had op de handel. “Wellicht komen we tot de ontdekking dat er geen terugval in orders is. Maar contact met klanten onderhouden en nieuwe contacten leggen op een beurs, is niet in geld uit te drukken”, besluit De Bruyn, die aangeeft in 2022 graag weer present te zijn op de beurs.

AUKE HEINS | ROYAL FLORAHOLLAND ‘We missen nu belangrijk internationaal platform’

Royal FloraHolland staat doorgaans met een eigen stand omringd door kwe- kers en enkele kopers in het Hollandpaviljoen op de IPM. “Doordat de beurs niet doorgaat, missen we een heel belangrijk internationaal platform waar we bestaande en nieuwe kwekers en kopers treffen”, zegt Auke Heins, mana- ger beurzen en events bij FloraHolland. “Afgelopen jaren ontvingen we per editie honderden bedrijven in onze stand, waar we onder meer onze markt- plaats en noviteiten presenteerden.” Heins vindt de afgelasting van de IPM een groot gemis. “De accountmanagers van Royal FloraHolland voeren nu digitale gesprekken met de vele contacten die ze de afgelopen jaren heb- ben opgebouwd. Maar nieuwe contacten worden nu helaas gemist.” De veiling had dit jaar behalve noviteiten, presentaties willen tonen over Flo- riday, duurzaamheid en de strategie van de veiling. Als er volgend jaar een nieuwe editie van de IPM komt, is Royal FloraHolland ‘in principe van plan’ om weer mee te doen.

E ind oktober werd bekend dat de beurs niet zou doorgaan. De co- ronapandemie en de bijbehoren- de wereldwijde contact- en reis- beperkingen brachten te veel twijfel met zich mee. Ook standhouders aarzelden; sommigen schreven zich niet in, anderen wilden een kleinere stand. Standhouders vroegen zich af hoe je zo’n beurs wer- kelijk coronaproof maakt. “Je zou meer bezig zijn met hoe je het zo veilig moge- lijk zou maken voor je klanten, dan met je bedrijf en producten presenteren”, verwoordde een trouwe standhouder het. Oliver P. Kuhrt, algemeen directeur van Messe Essen, vond het cancelen een moeilijk besluit. “Het is onze verant- woordelijkheid om onze exposanten in staat te stellen hun beursdeelname seri-

eus te plannen.” En juist dat ging niet. Kuhrt vond het belangrijk duidelijkheid te geven voordat de belangrijkste fase, de standplanning en dus ook het uitgeven van geld, voor de standhouders begint. DIGITAAL ALTERNATIEF AFGEBLAZEN Aanvankelijk was er nog het voornemen om op 26 januari een online IPM Summit te organiseren. Vertegenwoordigers uit de politiek, verenigingen en bedrijven uit de Duitse tuinbouwsector zouden live bijeenkomen en actuele onderwer- pen aansnijden, aldus perswoordvoerder Luise Halfmann. “Daarnaast was het de bedoeling exposanten de kans te geven deel te nemen aan een trendpresentatie via het ‘IPM Discovery Center’ om zo toch een klein stukje IPM Essen-sfeer

15 januari 2021 Wat de financiële consequenties zijn van het niet doorgaan van de beurs, kan Half- mann niet zeggen. Volgens haar hebben standhouders en bezoekers er wel begrip voor dat de beurs noodgedwongen een jaar over slaat. “We kijken uit naar de IPM Es- sen 2022, die van 25 tot en met 28 januari plaatsvindt.” digitaal te kunnen overbrengen.” De inhoud van de Summit en het Discovery Center zou in een digitale aanbieding aan geïnteresseerde partijen ter beschikking worden gesteld. “Het merendeel van het online aanbod was echter gebaseerd op een werkelijk tentoonstellingsgedeelte. Maar ook hiervan bleek later dat de planning en uitvoering niet mogelijk waren gezien de Duitse regelgeving ter bestrijding van de coronapandemie.”

15

15 januari 2021

BAS REIJERKERK | FRED. DE MEULDER ‘Zonder corona hadden wij er gestaan’ In 2020 was exportbedrijf Fred. de Meulder uit Hillegom voor het eerst deelnemer aan de IPM in Essen. Het werd een succesvolle beurs, aldus directeur Bas Reijerkerk. “We hadden iets bijzon- ders in onze stand: bloeiende dahlia’s, afkomstig uit Zuid-Afrika. Die had niemand. Daarmee trokken we de aandacht van bloe- menkwekers die we wilden informeren over onze nieuwe manier van dahlia’s telen voor de bloem. Het leverde ons nieuwe klanten op en we spraken bestaande klanten die we niet eerder hadden ontmoet. Toen de pandemie kwam, hebben we vrij snel beslo- ten om in 2021 niet mee te doen. We hebben afgelopen jaar veel klanten telefonisch gesproken en dat werkt ook goed. Zonder corona hadden wij weer op de IPM gestaan. Of een beurs als de IPM blijft, vind ik lastig te beantwoorden. Bij 50.000 bezoekers is zo’n beurs voor ons interessant, maar is dat ook nog zo als dat er maar 10.000 zijn? Beurzen blijven bestaan, maar er moeten wel mensen blijven komen.” MARTINA GERHARDS | DÜMMEN ORANGE ‘We houden een digitale beursweek’ Voor Dümmen Orange is de IPM een heel belangrijke beurs, aldus woordvoerder Martina Gerhards. “Dat is de beurs waar we onze klanten treffen. De IPM is niet zozeer de beurs waar we onze novitei- ten kunnen laten zien, omdat januari daar geen goede maand voor is. Dat doen we tijdens de Flower Trials in juni. Vorig jaar hebben we onze beursstand op de IPM ingericht met de belangrijkste trends in de sierteelt en daarin onze producten toegepast. Door het brede sortiment dat we voeren, konden we tal van combinaties maken.” Het bedrijf heeft ervoor gekozen om deze keer een digitale beurs- week te houden. “We hebben voor deze oplossing gekozen om zo onze relaties te informeren. Op onze locatie in Rheinberg bouwen we een show op met onze producten, die net als vorig jaar zijn ver- werkt in bloemstukken die de belangrijkste trends weergeven. Daar- bij verwerken we ook een aantal nieuwe producten.”

RON HOOGEVEEN | CNB NEW PLANTS ‘Eén beurs voor heel Nederland’ “De IPM biedt ons de kans om partijen van over de hele wereld te laten ken- nismaken met ons aanbod”, zegt Ron Hoogeveen van CNB New Plants. “In een live gesprek merk je al snel of mensen echt enthousiast zijn, dat gaat op afstand lastiger. Een ontmoeting zegt zo veel meer. We nemen altijd nieu- wigheden mee, mensen willen de planten zien en voelen.” Dit jaar zou CNB New Plants we onder andere Ligularia ‘Little Golden Ray’ en de Delosper- ma ‘Ice Cream’-serie presenteren aan het grote publiek. “In plaats daar- van nodigen we klanten uit om nieuwe soorten te zien bij veredelaars. Als dat door corona niet kan, sturen we de planten of monsters op zodat kwe- kers de nieuwigheden zelf kunnen testen en beoordelen. Dat werkt beter dan alleen een plaatje laten zien.” Verder heeft CNB New Plants afgelopen voorjaar filmpjes gemaakt bij pioenenkwekers omdat de pioenenshow niet doorging. “We overwegen nu om zoiets weer te doen en dan ook met de veredelaars. Wij verwachten dat het ook in 2021 lastig blijft om beurzen te organiseren. We ervaren nu ook wel dat niet iedere beurs noodzakelijk is. Wat mij betreft organiseren we in Nederland voortaan één grote vakbeurs waarin alle andere beurzen gebundeld zijn, zoals de IPM in Duitsland. Dat is een stuk efficiënter.”

PETER VAN RIJSSEN | PLANTIPP ‘Je mist het live contact’

“Op de IPM ontmoeten wij veel klanten en relaties”, zegt Peter van Rijssen van Plantipp. “De beurs levert ons vaak veel nieuwe ideeën op en er ont- staan interessante kruisbestuivingen die ons allemaal verder helpen.” Dat de beurs niet doorgaat, vindt hij jammer. “Je mist het live contact, wat langer praten met elkaar, samen dineren, bespreken wat er op de markt gebeurt en waar vraag naar is. Bovendien willen mensen de planten in het echt zien en voelen.” Nu kweekt Plantipp planten op in een kas en stuurt ze naar kwekers zodat zij ze kunnen uittesten. “Ook hebben we een noviteitenboek laten maken met een overzicht van nieuwe soorten die we op de IPM wil- den showen. Dat boek gaat naar al onze contacten. Verder hebben we een marketingmedewerker aangenomen die online actief is met artikelen over de toepassing van planten. We zijn ook meer met influencers gaan werken, zoals Modeste Herwig en ‘Mister Plant Geek’ Michael Perry, die artikelen en filmpjes posten voor de professionele en de consumentenmarkt. Zo werken we aan onze zichtbaarheid en dat werkt goed. Toch hopen we dat de beurs volgend jaar gewoon weer doorgaat. We hebben ons al aangemeld.”

16

15 januari 2021

S T I G A S T I P

Meer informatie kunt u vinden op www.stigas.nl of www.agroarbo.nl Ook kunt u bellen naar Stigas, tel. 071 568 9000 (optie 1), of bel/mail Marcel van Diepen (06 20140798), marcel.van.diepen@stigas.nl.

Wintervoorlichting

Elke winter geeft Stigas aan leden van LTO Nederland voorlichting over gezond, veilig en met plezier werken. In deze tijd is het misschien wel belangrijker dan ooit om fit en ener- giek te blijven en met elkaar in con- tact te zijn. Daarom geeft Stigas de voorlichting nu digitaal. De top 5 van onderwerpen wordt online gepresen- teerd. Kijken en luisteren, maar voor- al ook meepraten en meedoen! De top 5 van onderwerpen: • Leren van ongevallen. • Veiligheid op het bedrijf. • Duurzame inzetbaarheid (Werken aan morgen). • Voorkomen van en omgaan met werkstress. • Inregelen van coronamaatregelen.

Er komen ook veel vragen binnen over de nieuwe RIE (Risico-inven- tarisatie en -evaluatie), of bepaalde zaken wettelijk verplicht zijn of wat er minimaal geregeld moet zijn. Dat soort vragen wordt uiteraard ook behandeld tijdens de online voor- lichting. ALLES SECTOREN De voorlichting is gericht op alle LTO-sectoren. De sectorspecialisten van Stigas verzorgen deze en geven voorbeelden uit uw sector. Het pro- gramma duurt ongeveer een uur. Het tijdstip wordt in overleg be- paald. Voor studieclubs zal het voor- namelijk in de avonduren zijn. De voorlichting wordt gegeven in het programma Zoom en is interac-

tief van opzet. Deelnemers krijgen vooraf een korte uitleg over dit pro- gramma toegestuurd. KOSTELOOS VOOR STUDIEKRINGEN Voor studiekringen en product- en netwerkgroepen van LTO Nederland is deze voorlichting gratis. Ook is er voor bedrijven de mogelijkheid om zich gezamenlijk aan te melden. Individuele bedrijven die zijn aange- sloten bij Colland betalen € 515. Voor bedrijven die geen Colland-premie betalen kost de voorlichting € 645.

15 januari 2021

17

15 januari 2021

In aanleg hebben jongeren wel interesse voor een baan in de groensector, ze weten het alleen vaak zelf niet. Omdat ze geen idee hebben welke functies de sector te bieden heeft. Bovendien staat de manier waarop er over werken in deze sector wordt gecommuniceerd vaak ver af van hun eigen leefwereld. De Groene Werelden moeten daarin verandering brengen. Van leefwereld naar groene wereld

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: Groenpact

B innen Groenpact werken onder- wijs, bedrijfsleven, onderzoek en overheid nauw met elkaar samen met als doel ‘een mooiere en groenere toekomst’ te realiseren en maatschappelijke uitdagingen aan te gaan op het gebied van voeding, duurzaamheid en leefbaarheid. Behalve onder andere An- thos, KAVB en de Greenports zijn ook het Clusius College, Inholland, het Wellant College, Wageningen Universiteit en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voed- selkwaliteit bij dit initiatief betrokken. Laura Roebroeck is als ‘kwartiermaker arbeidsmarkt’ verbonden aan Groenpact. “Met Groenpact doorlopen we verschil- lende fases. In de eerste fase lag de focus op kwalitatief goed groen onderwijs in de benen houden. In de tweede fase hebben we ons meer gefocust op de inhoud en de infrastructuur. Zo zijn er versnellings- programma’s tot stand gekomen op het gebied van arbeidsmarkt, kennisdeling, internationalisering, digitalisering & tech- nologisering. Ook de clusters waarbinnen wordt samengewerkt passen hier goed in, zoals het Centre of Expertise Groen, een samenwerking tussen vier groene hogescholen gericht op praktijkgericht onderzoek, en Centra voor Innovatief Vakmanschap (CIV Groen) waarbij we pro- beren meer mensen te binden en boeien voor een opleiding in de groensector.” TYPES JONGEREN Het versnellingsprogramma rond de arbeidsmarkt draait specifiek om de vraag

hoe de groensector de komende jaren in een krimpende markt toch aan voldoen- de vakbekwaam personeel komt dat over de benodigde kennis beschikt. “We staan voor grote uitdagingen, zoals de energietransitie en de problematiek rond biodiversiteit”, licht Roebroeck toe. Hoe maken we de groensector relevanter voor jongeren? “Een positief imago van de sec- tor helpt daarbij. Daarvoor hebben we de ‘Groene Werelden’ ontwikkeld.” Voordat de Groene Werelden tot stand kwamen, werd eerst onderzoek gedaan naar de drijfveren van jongeren. “Uit dit onder- zoek van Motivaction blijkt dat er grofweg drie groepen jongeren zijn: ‘techminded’ jongeren die interesse hebben in techno- logie en dit als middel zien om de wereld sneller, beter en duurzamer te maken. Zij herkennen de groensector niet als potentiële werkgever.” Ook de groep ‘we- reldverbeteraars’ die belangstelling heeft voor verduurzaming en maatschappelijke uitdagingen wordt niet aangesproken door het groendomein. “En dan is er nog de groep ‘doeners’ die graag praktisch bezig is en met zijn handen wil werken. Zij worden aangetrokken tot sectoren als zorg, welzijn, recreatie, economie en handel. Daar ligt veel potentie voor de groensector, maar deze jongeren zien zelf niet hoe de sector aansluit bij hun wensen en ambities.” Hoe kun je dan toch de connectie maken met deze leefwerelden? “We hebben ons licht opgestoken bij de organisatie achter de ‘zeven werelden van techniek’, zij hebben daar al ervaring

mee. Vervolgens hebben we – met de resultaten van het Motivaction-onderzoek in ons achterhoofd, de Groene Werelden ontwikkeld.” De in totaal acht Groene Werelden variëren van ‘Natuur, leefomgeving & klimaat’, ‘Energie, water & veiligheid’ en ‘Productie, wereldhandel & logistiek’ tot ‘Hi-tech, science & design’ en ‘Mens & gezondheid’. “Bij het ontwikkelen van deze werelden hebben we geredeneerd vanuit de leefwereld van jongeren in plaats van op basis van het studie- en opleidingsaanbod”, licht Roebroeck toe. Op de website van Groenpact staat onder ‘Groene Werelden’ per wereld algemene informatie over het thema, uitleg over de connectie met actuele maatschappelijke thema’s, links naar relevante sites, in- formatie over de drijfveren van jongeren en inspirerende stockfoto’s. “Scholen en brancheorganisaties kunnen deze input gebruiken voor de ontwikkeling en pro- filering van hun eigen aanbod. Ga je een open dag organiseren voor jouw school en wil je het eens helemaal anders doen? Verdiep je dan in de verschillende types jongeren en presenteer je aanbod met andere verhalen en inspirerende beelden die deze jongeren aanspreken. Dat vind je allemaal op deze site. Voor groenoplei- dingen bieden de Groene Werelden ook mooie handvatten voor gesprekken met docenten. Hoe kunnen we de opleiding, de lessen en de vakken zo invullen dat we jongeren van nu aanspreken? En hoe

18

15 januari 2021

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52

Made with FlippingBook flipbook maker