Greenity nr 2

23 november 2017

8

Exportcrisis bij grootafnemer China bezworen

20 Leliedagen goede weergave van huidige sortiment

40 Discussie over

gewasbescherming en Big Data

Op de beurs 13  Impressie IFTF en Trade Fair

2

Uw uitgangsmateriaal onder een veilig dak. Reserveer nu uw kasruimte voor 2018.

Molenvaart 226 1764 AW Breezand www.aadprins.nl

0223 52 14 20 06 53 41 66 89

   

SCHUBBEN van Uw

LELIES

 Trekkers te koop gevraagd Voor export alle types • Massey Ferguson • Landini • John Deere • Ford • Same • Fiat • Universal / UTB • Zetor

Voor het

Schade, roest of mankementen geen bezwaar. U kunt alles aanbieden!

ARIE TUIN

H&G Exporttractors Abbestederweg 30 B 1759 NB Callantsoog T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

0048 601 159 267

arie@almano.info

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. SCHOON VOOR EXPORT EN KWEKERIJ, ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT. H&G Exporttractors Abbestederweg 30 B T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

1759 NB Callantsoo

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

www. helmus .nl

koelinstallaties

I NHO U D

22 Water Een gesprek met Hesper Schutte en Piet van der Poel

29 Keuringszaal Narcissus Romieuxi

36  Tuinen van Holland Lint van 10 miljoen bloemen door Alkmaar

In dit nummer 20  CNB Lelieshow: balans tussen gangbaar en nieuw 22  Waterschap wil dicht bij onder- nemer staan 24  Leegstand platteland vraagt om actie 26  Naamsverandering Pennisetum 36  Tien miljoen bloemen in Alkmaar 50  Eerste World Floral Summet in Aalsmeer 55  Dutch Tulip Awards uitgereikt

Vaste rubrieken 6  In de media 12  Column Jennie Veninga 16  In gesprek Sjaak van der Tak

19  Tech&Mech 25  5 minuten

Annemieke van der Wal

28  KAVB 33  Ooit 34  Vakvenster 38  Stigastip 39  Vaste planten

19 Tech&Mech Kramer ER.MO-ploeg

Salvia microphylla

42  CNB 52  Anthos 54  Advies Flynth 56  Hobaho

Op de cover 8 Exportcrisis bij grootafnemer China bezworen 13  Impressie IFTF en Trade Fair 20 Leliedagen goede weergave van huidige sortiment 40 Discussie over gewasbescherming en Big Data

61  Teeltadvies 66 De naam is ‘Mr. John’

23 november 2017

3

23 november 2017

Als ondernemer moet u vaak snel beslissen, maar u wilt ook zeker zijn van uw zaak. U wilt een korte lijn naar een goed advies van iemand die uw onderneming, branche en regio kent. Uw contactpersoon bij SWDV zorgt daarvoor. SWDV Advocaten: • sparringpartner • full-service • tarief op maat Omdat u gewoon wilt ondernemen. Bel voor een afspraak 023-517 51 00 of kijk op www.swdv.nl

Bloembollen breed toegelaten

De juiste chemie voor perfecte onkruidbestrijding

BASF Nederland B.V. Divisie Agro | Postbus 1019 | 6801 MC Arnhem T. (026) 371 72 71 | www.agro.basf.nl | Twitter: @BASFagronl Gebruik gewasbeschermingsmiddelen veilig. Lees voor gebruik eerst het etiket en de productinformatie.

VOO RWOO R D

Triggers

Jeannet Pennings — hoofdredacteur j.pennings@greenity.nl

Het was voor veel vakgenoten onderwerp van gesprek tijdens de FloraHolland Trade Fair, IFTF en CNB Lelieweek: China, grootafnemer van met name leliebollen (pagina 11). De export heeft een dreun gekregen sinds de arrestatie van drie grote importeurs (pagina 8). Hoeveel precies is niet duidelijk, maar zoiets kost geld. Veel geld waar- schijnlijk, om over de vervolgschade nog maar te zwijgen... En dus klinkt er zacht gejammer. Met name uit de leliehoek, waar de oogst is begonnen, maar de handel stroef verloopt. Begrijpelijk. Maar is de China-situatie boosdoener of speelt er meer? Is een areaalgroei van 600 hectare in vier jaar tijd (op een totaal van inmiddels 4.532 hectare) niet wat veel? De bijna 70 hectare groei van vorig jaar kon de markt, mede dankzij een matige oogst, nog prima hebben. De 230 hectare van dit jaar erbij, lijkt moeilijk te verstouwen. ‘We hebben het aan onszelf te danken’, hoor ik ondernemers zo links en rechts zeggen. Gelukkig, het probleem wordt onderkend. Maar wordt het ook aangepakt of moeten we ons erbij neerleggen dat een aantal goede jaren standaard worden opgevolgd door een aantal slechte jaren? En moeten we soms dus blij zijn als de oogst tegenvalt? Over de oogst van de verschillende zomerbloeiers meer in de volgende editie. Nu nog even terugblikken

Het concept Liv in Wax was een van de prijswinnaars (3e prijs) van de Dutch Tulip Awards, die vooraf- gaand aan de FloraHolland Trade Fair werden uitgereikt (zie pagina 55).

op de beurzen. Want wel of geen donkere wolken boven de markt, er werd weer flink uitgepakt (zie pagina 13-15 en 20-21). En dat is maar goed ook, de markt kan altijd nog wel wat triggers gebruiken.

23 november 2017 VERANTWOORDELIJKHEID:  De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: Jeannet Pennings (hoofdredacteur), Arie Dwarswaard, Monique Ooms, Lilian Braakman en René Bouwmeester (vakredacteuren). FOTOGRAFIE: René Faas. VORMGEVING: FilieNicola en Lianne van ’t Ende. UITGEVERS: KAVB en CNB. ADRES: Heereweg 347, 2161 CA Lisse, Postbus 31, 2160AA Lisse, tel. 0252-431 117 of 0252-536 966 (kantoor A. Dwarswaard), www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl. 6%BTW): Nederland € 265,– per jaar, Europa € 285,– per jaar, buiten Europa € 315,– per jaar. Aan- of afmelden bij John Meijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen op www.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com.

5

23 november 2017

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

De eindstreep

Arie Dwarswaard — Redacteur a.dwarswaard@greenity.nl

Lesbrief over bloembollen

Misschien heeft het met mijn leeftijd te ma- ken, maar steeds vaker stel ik familie, vrien- den en kennissen de volgende vraag: ‘Hoe haal jij fit de eindstreep?’ Een vraag die met de telkens opschuivende pensioenleeftijd steeds actueler wordt. Wie werkt, doet dat vaak met veel inzet. Wie ouder wordt, wil niet degene zijn die het wat rustiger aan doet. Niemand wil als halve be- jaarde worden weggezet binnen het bedrijf. En toch zullen werkgevers en werknemers samen moeten nadenken over de vraag hoe ouderen fit de eindstreep halen. Wat koopt een werknemer er voor als hij op volle kracht blijft doorbuffelen tot zijn pensioen en de ja- ren erna niet veel meer kan dan een rond- je fietsen en boodschappen doen omdat de kaars is opgebrand? In de nieuwe cao Open Teelten is juist over dit onderwerp een voorstel gedaan: de seni- orenregeling. Deze biedt werknemers vanaf hun 60e de mogelijkheid om een dag minder te gaan werken, terwijl ze 90 procent salaris en 90 procent pensioenopbouw houden. Het is niet de eerste cao waarin dit zo is geregeld, maar voor de open teelten is dit wel nieuw. Uit eigen ervaring kan ik alleen maar heel hard roepen: doen werkgevers, doen werk- nemers. Stem met dit voorstel in! Zelf heb ik al eerder de keuze kunnen maken om iets minder te gaan werken. Dat mag iets kosten, het levert ook veel op. Meer tijd voor activiteiten die energie geven, waardoor je ook meer energie hebt voor het werk dat je de komende jaren nog wilt blijven doen. Zo snijdt het mes in feite aan twee kanten. Ten slotte nog dit: het leven is te kort om er achteloos aan voorbij te gaan.

Stichting Bollenacademie heeft een lesbrief over bloembollen ontwik- keld voor de groepen 6, 7 en 8 van de basisschool. Deze kan gebruikt worden in de klas of tijdens een rondleiding op een bollenbedrijf. De lesbrief sluit aan bij de filmpjes die de Bollenacademie recent lan-

ceerde (zie Greenity 1, pagina 50). Met deze lesbrief en filmpjes wil de Bollenacademie leerlingen van basisscholen op een leuke manier kennis laten maken met alle facet- ten van bloembollen. Meer hierover op www.bollenacademie.nl.

Upcomming Eerste Greenity-debat

Het eerste Greenity-debat voor abonnees van het vakblad zal donderdag 11 januari 2018 plaatsvinden op de Mechanisatietentoonstelling in Vijf- huizen. Het thema is ‘Logistiek’. Het debat brengt lezers en experts over het onderwerp bij elkaar. De ideale gelegenheid om kennis uit te wisselen en te netwerken. Noteer de datum – donderdag 11 januari 2018 van 11.30 tot 13.30 uur – daarom alvast in uw agenda. Meer informatie over het programma en aanmelden volgt.

Geen Plantarium-zaterdag meer De vakbeurs Plantarium heeft besloten terug te gaan naar een driedaagse openstelling. De zaterdag, waar met name de consument een kijkje kwam nemen, komt te vervallen. Ook de locatie wordt iets anders. Plantarium ‘verhuist’ naar de hal die grenst aan de Najaarsbeurs van GROEN-Direkt. Twee beurzen onder één dak dus, die wel vasthouden aan hun eigen iden- titeit. Deze ontwikkeling is in 2015 onder de naam Ticket2Boskoop al in- gezet en past in het beleid van de Stichting Vakbeurs dat erop is gericht de handel in sierteelt te bevorderen. Plantarium wordt gehouden van 22 tot en met 24 augustus 2018 aan de Denemarkenlaan 9, te bereiken via de parkeerplaats op het Greenpark Boskoop.

6

9 november 2017

Agenda

28 t/m 30 november Tuinbouw relatiedagen Venray 30 november Flower Science Cafe ‘Europa’ 2 december NAJK Inspiratiedag 6 december Westland Event 7 december Algemene Ledenvergadering Royal FloraHolland 13 december Productbijeenkomst FPC Tulp

Tulpen geplant bij Hermitage

Flower Science-congres ‘veredelen en vermeerderen’

Bij de Hermitage in Amsterdam zijn tulpenbollen van de cultivar ‘Dutch Master’ geplant. Het museum heeft onlangs de 50.000e be- zoeker mogen ontvangen in de openingsmaand van de tentoon- stelling ‘Hollandse Meesters uit de Hermitage’. Mevrouw Polk uit Purmerend was de gelukkige en ontving uit handen van Paul Mos- terd, adjunct-directeur van de Hermitage, de tentoonstellingsca- talogus en de speciaal geteelde Hollandse Meesters-tulpenbollen. Ook mocht zij een aantal exemplaren in de tuin van de Hermitage planten. ‘Dutch Master’ is een gele tulp met paarse franjerrand, geteeld door Wim Balder van Cotulip.

Meet & Greet Energie en Innovatie 18 december LTO Boomkwekersdag 19 december Eindejaarsbijeenkomst Anthos

► Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

Stelling : ‘Zonder glyfosaat lukt het prima’ Afgelopen twee weken konden bezoekers op de website reageren op de stelling ‘Zonder glyfosaat lukt het prima’. Een ruime meerderheid is het daar niet mee eens. Toch hangt een verbod op het onkruid- bestrijdingsmiddel boven de markt. Meer hierover in de volgende editie van Greenity.

77 %

23 %

Nieuwe stelling

Op www.greenity.nl kunt u inmiddels reageren op de nieuwe stelling: ‘Het waterschap is mijn bondgenoot’. Bent u het daarmee eens of oneens? Meer over dit onderwerp op pagina 22-23.

9 november 2017

7

9 november 2017

VERTROUWEN EXPORTEURS LOOPT EEN DEUK OP

23 november 2017

23 november 2017

8

23 november 2017

Het vertrouwen van Nederlandse bollenexporteurs in Chinese zakenpartners heeft een flinke deuk opgelopen sinds de arrestatie van directieleden van drie grote lelie-importeurs in de provincie Yunnan. Zij worden beschuldigd van fraude. Die vertrouwenskwestie raakt het hele bollenvak, zeggen exporteurs. C hina is de afgelopen tien jaar uitgegroeid tot een van de belangrijkste afnemers van Nederlandse bollen. Er gaan jaarlijks zo’n 250 miljoen leliebollen naartoe. Een belangrijk deel van deze bollen belandt in de zuidelijke provincie Yunnan. Nu drie Chinese importbedrijven uit deze provincie in verband worden gebracht met belasting- fraude, overheerst onzekerheid bij de exportsector. Even samenvatten: begin oktober werd duidelijk dat de directieleden van drie van de grootste importbedrijven van leliebollen in China waren gearresteerd. De Chinese overheid verdenkt deze mensen van fraude met de afdracht van btw, in het bijzonder in die gevallen waarin de geïmporteerde bloembollen vanuit Yunnan aan afnemers in andere Chinese provincies of andere landen zijn verkocht. De banktegoeden van hun bedrijven werden bevroren en daarmee ontstond onzekerheid bij Nederlandse exporteurs over de betaling van Nederlandse bollen die per schip naar China onderweg waren. Lange tijd was er onduidelijkheid over de situatie van zo’n 150 containers met Nederlandse leliebollen. Inmiddels, half november, is de onzekerheid over de contai- ners grotendeels voorbij, meldt Henk Westerhof, voorzitter van brancheorganisatie Anthos. “De meeste containers zijn doorverkocht, maar de exporteurs zullen waarschijnlijk niet de volle prijs ervoor hebben gekregen.” Of er nog containers in de haven staan, is niet duidelijk. “Als ze er zijn, worden ze mogelijk per opbod verkocht”, zegt de Anthos-voorzitter. “Het is onduidelijk hoeveel bollen er bij kwekers terecht zijn geko- men. Het is moeilijk om daar enig inzicht in te krijgen.” EIGEN GOEDDUNKEN Exporteurs hebben zelfstandig geprobeerd om een oplossing te vinden voor de ontstane situatie van hun eigen producten. Westerhof heeft bedrijven aangeraden naar eigen goeddunken te handelen en dat hebben deze ondernemers ook gedaan. Daarbij was enige tijdsdruk. De piek in de Chinese leliepro- ductie is bestemd voor het Chinese nieuwjaar. Die bollen die in de containers zaten waren voornamelijk bedoeld voor broeiers die op die piek wilden inspelen. Dat betekent dat de bollen rond deze tijd in de grond moeten zitten. Nieuwe kopers vinden of containers omboeken naar andere bestemmingen is lastig. Broeiers hebben hun orders al bin- nen. Ook andere afzetgebieden, in de omliggende provincies Tekst: René Bouwmeester | Fotografie: René Faas

23 november 2017

9

23 november 2017

‘We richten ons op de analyse: wat is er feitelijk gebeurd’

iedereen is voorzichtiger geworden. Deze bedrijven zijn ook actief in tulp, dus ook daar heeft deze kwestie invloed op.” De ondernemer uit Enkhuizen is sinds de jaren tachtig actief in China en gold destijds als pionier. De export naar China is de afgelopen tien jaar sterk toegenomen. De Wit denkt dat de le- lie-export zijn plafond voorlopig wel heeft bereikt in China. “De laatste jaren zijn er misschien wel teveel lelies geëxporteerd vanuit Nederland en het zuidelijk halfrond. Dat geeft overdruk op de markt. De recente ontwikkelingen kunnen een stap terug betekenen voor de omvang van de export. Het is moeilijk in te schatten, maar het zou een logisch gevolg zijn.” Ook denkt De Wit dat de Nederlandse export op sommige momenten te laconiek is geweest met de financiële afspraken. “Met te soepele betalingsvoorwaarden is een Chinees pro- bleem een Nederlands probleem geworden. Je moet voorzich- tig zaken doen, ook als het om betalingsafspraken gaat.” TULPEN Dirk-Jan Haakman, van tulpenexportbedrjif Haakman Flowerbulbs uit Wervershoof, denkt dat de Chinese kwestie doorwerkt in het hele bollenvak. “Wij deden geen zaken met deze drie importeurs, maar dit is voor het hele vak niet goed. Het schaadt ons ook. Er gaan nogal wat bollen naar China en daar zitten ook tulpen tussen.” Iedereen wordt terughoudender met zaken doen in China, verwacht Haakman. “We kunnen niet achter de schermen kijken bij die importeurs, dus je kunt ook niet inschatten wie je kunt vertrouwen. Dat is een slechte zaak. Het lijkt misschien of ik makkelijk praten heb, maar we moeten met zijn allen uitkijken. Dit gaat in het bollenvak een hele deuk in het vertrouwen veroorzaken.” Mogelijkheden voor ondernemers om zich in te dekken tegen frauderende importeurs zijn er praktisch niet, zegt Haakman. “Dat is heel moeilijk. Het mooiste is dat een order vooraf wordt betaald, maar negen van de tien klanten doet dat niet.” Risico is sowieso een belangrijke factor bij het zakendoen, vindt Haakman. “Nu is het China, maar de volgende keer is het Zuid-Korea als dat in oorlog raakt met Noord-Korea. De bollensector is afhankelijk van de export, van het buiten- land. We zijn dus ook sterk afhankelijk van wat de wereld om ons heen doet. Dat is een onwijs risico. Dat zie je nu maar weer.”  

en landen, zijn al voorzien van bollen of hebben behoefte aan andere cultivars of andere kleuren. De verwachting is dat de Chinese importeurs in staat van beschuldiging worden gesteld waarop waarschijnlijk zware straffen volgen. Wat er met de drie importbedrijven gebeurt, is op dit moment onbekend. De omvang van de schade aan gemiste inkomsten en on- betaalde rekeningen is onduidelijk. Westerhof waagt zich echter niet aan schattingen. “Voor het totaal kan ik het niet overzien, maar de schade is stevig. Ik heb geen harde getallen en bedragen ga ik dan ook niet noemen.” Westerhof maakt zich geen illusies dat deze schade te verhalen valt. “Ik heb niet de hoop dat we er nog geld van gaan zien. Het verlies ligt bij de handel.” Anthos richt zich nu op de analyse van de gebeurtenissen. Westerhof is rond het verschijnen van dit nummer op be- zoek in China. Hij zal onder meer het gesprek aangaan met de Nederlandse landbouwraad in China en vertegenwoor- digers van de Yunnan Flower Association. “We richten ons op de analyse: wat is er feitelijk gebeurd en wat staat er nog te gebeuren? Gaan er meer bedrijven mee te maken krij- gen? Komt er een ander btw-tarief ? Wat gebeurt er met de markt? Die vragen hoop ik te kunnen beantwoorden. Ik zou ook met de Chinese overheid willen spreken, maar ik houd er rekening mee dat ze dit een interne aangelegenheid vin- den, waarover ze verder niets naar buiten willen brengen.” ONZEKERHEID Ondertussen heerst onzekerheid en kunnen exporteurs slechts gissen naar wat komen gaat. Alle betrokkenen zijn er van overtuigd dat die gevolgen niet gering zijn. “De hele markt wordt hierdoor beïnvloed”, zegt Jan de Wit van Bloembollenbe- drijf Jan de Wit en Zonen bv. “Het vertrouwen is geschaad. Dus

10

23 november 2017

Vooral lelies populair in Azië

Export tulpenbollen China en Japan (2008-2016)

China Japan

‘#quote#’ CHINA China is in de afgelopen tien jaar uitgegroeid tot een van de belangrijkste afzetmarkten. Met name producten als lelie en tulp doen het goed. Op lelie- gebied is China met afstand de grootste markt geworden, maar ook voor tulp is China een van de grote spelers op de markt. Lelies worden gele- verd voor de lokale broeierij voor de bloementeelt, tulpen zijn voornamelijk bedoeld voor parken en plantsoenen. Op het gebied van tulp is China enke- le jaren Japan voorbij gegaan. De Chinese tulpen- broeierij is nog zeer kleinschalig. De groei is stormachtig geweest. In het jaar 2000 bedroeg de exportomzet niet meer dan 5 miljoen euro. Het land is nu de derde of de vierde afzet- markt voor Nederlandse bollen en knollen, meldt Henk Westerhof, voorzitter van brancheorgani- satie Anthos. De fytosanitaire eisen die China stelt aan geïm- porteerde gewassen zijn hoog, maar Nederland- se teelt en handel is in staat gebleken daar aan te voldoen. Die mogelijkheden hebben bijgedragen aan het succes in Azië. Toch zit er een grens aan de mogelijkheden in Chi- na, zegt exporteur Jan de Wit van Jan de Wit en Zonen bv. De afzet schommelt al jaren en hij is van mening dat er de afgelopen jaren vanuit Neder- #streamer# Nederlandse bloembollen gaan al jaar en dag voor- namelijk naar verre bestemmingen. Met name Nederlandse leliebollen zijn populair in het Ver- re Oo ten. China heeft zich in dit verband ontpopt tot de grootste markt en een dominante speler in de regio. Toch zijn de verschillen tussen China en omliggende landen groot, zo blijkt uit observaties van exporteurs en landbouwraden. Sommige mark- ten bieden nog altijd groeiperspectief, terwijl de rek er op andere plaatsen uit is.

150 miljn.

100 miljn.

50 miljn.

2008

2010

2012

2014

2016

BRON: CBS

23 november 2017 ZUID-KOREA Zuid-Korea is een uitzondering in dit overzicht. De consumptie van snijbloemen in Zuid-Korea is lager dan in vergelijkbaar geïndustrialiseerde landen. Dat komt voornamelijk doordat Koreanen weinig sierteeltproducten kopen voor eigen gebruik of als geschenk. Zo’n 80 procent van de bloemen is bedoeld voor gelegenheden als bruiloften of begra- fenissen en als decoratie in bijvoorbeeld hotels. In Nederland en Japan is dat percentage respec- tievelijk 20 en 30 procent. De bloemenconsump- tie neemt sinds 2005 af en volgens experts komt dat doordat consumenten de prijs te hoog vinden. De meeste bloembollen worden geïmporteerd uit Nederland (88 procent), gevolgd door de Verenigde Staten, Italië, Israël en Frankrijk. Het gaat daarbij vooral om lelies. De Koreaanse fytosanitaire eisen zijn heel strikt en sierteeltproducenten in andere landen, zoals China, kunnen daar maar moeilijk aan voldoen. nologie in Vietnam produceerden. De lage lonen in Vietnam maken dit land aantrekkelijk als pro- ductielocatie. TAIWAN Taiwan kent net als China een grote behoefte aan lelies voor de lokale broeierij. De pieken voor de bloementeelt liggen ook hier vooral rond festivals en het Chinese nieuwjaar. Jaarlijks importeert Tai- wan zo’n 45 miljoen leliebollen, waarvan ruwweg 80 procent uit Nederland. De import is in 2016 lager geweest omdat in 2015 te veel is geïmporteerd waardoor er sprake was van overaanbod. Daar- door is de afzet gezakt tot het gemiddelde niveau van de laatste jaren. Het plafond in de markt lijkt voorlopig bereikt. Groei vindt alleen plaats bij de toetreding van nieuwe importeurs en nieuwe cul- tivars. Export van lelies als snijbloemen is niet aan de orde. Taiwan exporteert wel orchideeën. De import van tulpenbollen is heel beperkt. Deze bollen zijn bestemd voor parken en plantsoenen. Het klimaat in Taiwan is eigenlijk te warm voor tulpen. Net als Zuid-Korea hanteert Taiwan ook strikte fytosanitaire regels voor de import van bloemen en planten. Chinese producten voldoen bijvoor- beeld meestal niet aan de gestelde eisen.

land en het zuidelijk halfrond te veel leliebollen zijn geëxporteerd van de Chinese markt, waardoor de markt onder druk kwam te staan. “We denken dat een stabiele groei van de markt in de pas loopt met de economische groei in een land. Dan is vraag en aanbod in balans. De afgelopen jaren was dat in China niet het geval. De markt is daardoor op slot gezet.” JAPAN Japan groeide in de jaren tachtig uit tot een belang- rijke afzetmarkt. Het land kent zeer stringente importeisen. Het fytosanitair openbreken van de markt door handelsovereenkomsten te sluiten, heeft er destijds toe geleid dat Japan in de afgelo- pen decennia steeds tot de top-5 van belangrijkste afzetmarkten behoort. Het belang van de Japanse markt voor de bollen- sector is licht afgenomen. In omvang is deze markt op vrijwel alle fronten achterhaald voor China. Dat heeft onder meer te maken met de recessie waarin Japan jarenlang verkeerde. Sindsdien is de econo- mische groei beperkt of praktisch gelijk aan nul. Het bloemengebruik is ook veranderd, zegt Jan de Wit. Zo zijn bijvoorbeeld Eustoma, ranonkel, Lat- hyrys en pioen populairder geworden. VIETNAM Vietnam heeft zich de laatste jaren sterk ontwikkeld als belangrijk afzetgebied. Het land is een van de tien grootste afnemers van leliebollen uit Neder- land geworden. Leliebollen worden niet alleen uit Nederland geïmporteerd, maar ook uit Chili, Frank- rijk en Nieuw-Zeeland. De totale import bedroeg vorig jaar bijna 80 miljoen stuks, waarvan 40 pro- cent uit Nederland. Populaire cultivars zijn ‘Yello- ween’, ‘Conca d’Or’, ‘Sorbonne’, ‘Robina’, ‘Manissa’ en ‘Indiana’. Kenners denken dat de Vietnamese markt op dit moment zijn plafond heeft bereikt. De totale sierteeltproductie is het laatste decen- nium gegroeid met dubbele cijfers. Veel bloemen worden geëxporteerd naar Japan, met uitzondering van lelies die op de lokale markt worden afgezet. De afgelopen tien jaar is die export verviervoudigd. Dat komt deels doordat Taiwanese en Japanse onder- nemingen productiefaciliteiten in Vietnam hebben geopend, waarbij zij hoogwaardige kennis en tech-

11

23 november 2017

C O L UMN

Meedoen of jaartje overslaan?

Jennie Veninga Tulpen- en lelieteelt Hijken, Drenthe jennie@veningahijken.nl

Sinds vijf jaar organiseert onze gemeente de Open Bedrijvendag. Op de eerste zaterdag van november stellen de deelnemende bedrijven hun deuren open voor het publiek. Bij ons wordt er begin november altijd gerooid, ge- spoeld en verwerkt en dus is er van alles te zien. We doen vanaf het begin mee. Elk jaar met een stijgende lijn in het bezoekersaantal. Tot vorig jaar, toen kwamen er minder men- sen. Daarom stelden we onszelf de vraag: ‘Doen we weer mee of slaan we een jaartje over?’ We hebben gewikt en gewogen en uiteindelijk toch besloten om weer mee te doen. Dit doorgege- ven aan de gemeente en een advertentie op- gesteld voor de regionale krant. Via Facebook en Twitter informeerden we onze ‘volgers’. Op zaterdag 4 november regende het ’s morgens een beetje en dat is vaak geen goed teken. Bij slecht weer blijft men liever thuis bij de kachel. Weer de twijfel: ‘Doen we er nu goed aan of hadden we toch een jaar moeten overslaan?’ Bij de start om 10.00 uur scheen de zon en kwamen de eerste auto’s de dam op rijden en zo ging het de hele dag door. De parkeerwach- ter had het er druk mee. Onze medewerkers staan op een vaste plek langs de route die de bezoekers lopen. Zij geven uitleg over lelies spoelen en verwerken. De route leidt de bezoe- kers door de schuren en eindigt in de kantine. Daar is koffie of thee met een koekje en draait de beamer YouTube-filmpjes. Daar zijn mijn man en ik ook. Onze kans om vragen te be- antwoorden over het spoelproces, tagetes, het gewasbeschermingsmiddelengebruik, Poolse medewerkers en nog veel meer. Juist vanwege het gesprek met bezoekers doen we mee aan de Open Bedrijvendag. Het is een kans om ons verhaal te doen en vragen te beantwoorden. Vaak horen we dan “Goh, dat hadden we niet verwacht.” Aan het einde van de dag stonden er 275 bezoekers op de teller, waren we onze stem kwijt, maar lagen we met een positief en tevreden gevoel gestrekt op de bank. Voor vol- gend jaar geen twijfel: “We doen weer mee!”

23 november 2017

23 november 2017

23 november 2017

23 november 2017

12

12

23 november 2017

Bijschrift

Welkom op de catwalk Van 8 tot en met 10 november kwam de internationale sierteeltwereld naar Nederland om ‘een rondje beurzen’ te doen: de IFTF in Vijfhuizen en de Royal Holland Trade Fair in Aalsmeer. Er was veel te zien op de catwalk van de sierteelt. Creatieve arrangementen, verrassende productcombinaties, bloemen met chocoladetoppings, jonge planten in een kraamkamer, maatwerkconcep- ten, make-up om bloemen te kleuren, stijlkamers… Kortom, er werd even flink uitgepakt. De motivatie om aan de beur- zen deel te nemen is toch vooral: klanten ontmoeten en je product promoten. Bij voorkeur op een onderscheidende manier. Of dat gelukt is? Lees verder en oordeel zelf. Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

23 november 2017

13

23 november 2017

Trade Fair Op de Royal FloraHolland Trade Fair pakten standhouders op een ver- rassende manier uit. De Dutch Flower Group (1) viel op met een kleur- rijke, opvallend verlichte stand waarin de producten prachtig tot hun recht kwamen. Al eens eerder rozen met chocoladetopping (2) gezien? What’s next? Bollen in chocola in plaats van wax? Je kunt bloemen ook kleuren met een poeder, als ware het make-up (3). Dat brengt de zwarte tulp een stukje dichterbij… De dokter (4) waakt over zijn borelingen in de kraamkamer. “We kunnen nu geen bloeiend product laten zien, dus tonen we onze nieuwste borelingen met dit concept”, legt de ‘dokter’ uit. Een van de vele creatieve invalshoeken op een beurs vol inspiratie.

1

2

3

4

14

23 november 2017

2

1

IFTF De IFTF blijkt een belangrijke plek voor ontmoeting (1). “De hele wereld komt hier”, vertelt Edward Bot van Bot Bloembollen. “China is het gesprek van de dag”, ervaart Frits Kneppers in de stand van Zaboplant. “Klan- ten hebben er vragen over.” Dat je veel moois kunt maken met lelies lie- ten de arrangeurs zien die waren verwikkeld in een wedstrijd. Nely de Bruin (2) vertelt: “Er gebeurt iets in het arrangement, de bloem komt open, er zit leven in.” Een paar stands verderop spreken we Dick Haak- man van Haakman Flowerbulbs. Centraal in de stand staan meerlagen- teelt en ledverlichting (3) in de tulpenbroei. “Het gaat echt die kant op. Wij laten hier zien dat we gespecialiseerd zijn in tulp, een echt Hollands product, en daarin excelleren.”

3

23 november 2017

15

23 november 2017

I N G E S P R E K

‘Medicijnkast is van levensbelang’

Als de glastuinbouwsector zich inspant om maatschappelijke doelstellingen op milieugebied of arbeidsomstandigheden te halen, dan kan de sector ook ruimte om te ondernemen terugvragen. Dat is de inzet Sjaak van der Tak, de nieuwe voorzitter van LTO Glaskracht Nederland. ‘Voor wat, hoort wat.’

Tekst: René Bouwmeester | Fotografie: René Faas

LTO Glaskracht Nederland heeft sinds 1 oktober een nieuwe voorzitter. De belangenorganisatie koos voor deze functie geen ondernemer uit de eigen gelederen, maar opteerde voor een bekende persoonlijkheid uit het openbaar bestuur: Sjaak van der Tak. Hij werd in 1956 geboren in Rotterdam-Pernis, maakte carrière als gemeenteambtenaar in diverse gemeen- ten en was 8,5 jaar wethouder in Rotterdam. Dertien jaar was hij burgemeester van de gemeente Westland. Van der Tak is van CDA-huize. De glastuinbouw is hem niet vreemd. Twaalf jaar lang was hij voorman van Greenport Nederland. De koepelorganisatie van de zes Greenports. Van der Tak vindt de glastuinbouw boeiend en leert de ondernemerskant nu nog beter kennen. Hoe wordt een geboren Rotterdammer voorzitter van de organisatie voor glastuinders? “Het bestuur wilde een boegbeeld richting de samenleving, een belangenbehartiger ook, iemand die er is voor de tuin- ders. In het Westland was ik er als burgemeester voor de burgers. Zo zal ik er nu zijn voor de tuinders. Ik ben van huis uit geen ondernemer, al noemden ze me een ondernemende burgemeester. Ik ben mijn werkzame leven actief geweest in het openbaar bestuur. Maar de tuin- bouw heeft me gegrepen. Het ondernemerschap, die kracht, dat boeit me. Daar ga ik voor. Tijdens bezoeken aan de regio heb ik tegen de regiobestuur- ders gezegd, dat ze zo veel mogelijk zelf moeten oplossen. Maar als ze me nodig hebben om het gesprek aan te gaan met een burgemeester, gedeputeerde of een Commissaris van de Koning, dan ben ik er voor hen. En zo gebeurt het ook. Ik sta voor de tuinders, ben er voor hen.” Wat wordt de grootste uitdaging voor de glastuinbouwsec- tor? “Gewasbescherming. Dat is prioriteit 1. Het middelenpak- ket wordt steeds kleiner. Door strengere regelgeving van de

overheid vallen middelen weg en de Bayers en Syngenta’s van de wereld leveren geen nieuwe middelen omdat de Ne- derlandse markt te klein is om de ontwikkelingskosten eruit te halen. De overheid heeft niet adequaat gereageerd op die ontwikkeling omdat er geen minister van Landbouw was die er bovenop zat.” Wat wordt de inzet van LTO Glaskracht? “Het behoud van een ‘medicijnkast’ voor de sector. Als een levend organisme ziek wordt, dan is het logisch dat je iets doet om die ziekte tegen te gaan. Ook al zijn we op weg naar een teelt die helemaal biologisch is, de beste middelen zijn op dit moment nog chemisch. Daarom vragen we ruimte voor ondernemers om een medicijnkast te houden met die onmisbare chemische middelen. Tegelijkertijd vragen we de overheid om niet zo lang te doen over het toelaten van nieuwe laagrisicomiddelen. En we zouden graag zien dat de grens voor kleine toepassingen van 1.000 hectare komt te vervallen en gelijk wordt getrokken met de buitenteelt (5.000 hectare).” Waarom zou de overheid de medicijnkast toestaan? “De Nederlandse glastuinbouw draagt 7,5 miljard euro bij aan de Nederlandse export. De samenleving vraagt van ons dat we geen verkeerde producten gebruiken en het milieu niet vervuilen. Daar mag best iets tegenover staan. Voor wat, hoort wat.” Onlangs verschenen er opnieuw berichten over arbeids- misstanden in de glastuinbouw. Waarom zijn deze moeilijk uit te bannen? “Hier en daar komen incidenten voor. Het is goed dat de overheid daar op controleert, maar we moeten zelf de uit- wassen aanpakken. Als je als ondernemer signalen krijgt dat er iets niet in de haak is, dan moet je handelen. Er is echt al veel bereikt op dit gebied. Laatst was ik bij een ondernemer

16

23 november 2017

in de Noordoostpolder die een boerderij had verbouwd om zijn buitenlandse personeel te huisvesten. Dat zag er prach- tig uit.” Maar tien jaar geleden gebeurde dit ook al. Is er sprake van verbetering? “Arbeidsomstandigheden en huisvesting zijn doorlopend issues. Daar moeten we vanaf. Ondernemers moeten met de uitzendorganisaties aan de slag om de zaak goed te regelen. Anders blijven de Polen op den duur ook weg. Ondernemers moeten er zelf ook goed op toezien. Controleer of de uit- zendbureaus de zaken voor elkaar hebben. Tik dat lid op de vingers dat er een rommeltje van maakt. Niet overal worden arbeidsmigranten ingeschreven in de gemeentelijke basisad- ministratie. Doe dat wel, geef die mensen een gezicht. Zo weet je ook dat ze netjes betaald krijgen en premies afdra- gen. Te weinig Nederlanders kiezen voor deze sector. We doen er alles aan om deze sector aantrekkelijk te maken. Daarom hebben we contact met scholen om te laten zien dat dit een interessante high-techsector is.” De invoering van de verplichte waterzuivering nadert met rasse schreden. Heeft u de indruk dat de ondernemers er klaar voor zijn? “Je móet het regelen. Anders ga je jezelf als ondernemer in de vingers snijden. De overheid gaat in 2018 evalueren. Als de normoverschreidingen niet met 50 procent zijn afgeno- men ten opzichte van 2013, dan kan dat leiden tot nog stren- gere regels omtrent het middelengebruik. Dan verdwijnen er nog meer middelen. De samenleving wil dit. We kunnen ageren maar het is een ‘fact of life’. Dat gaan we niet veranderen. Tuinders zijn er wel mee bezig, maar in grotere gebieden, zoals het West- land, zie je soms nog steeds lozingen. Er zijn oplossingen zoals collectieve zuivering of mobiele apparaten. Als bestuur zeggen we ‘ga met elkaar aan de slag’. Wij kunnen helpen. We hebben mensen die specialist zijn op dit gebied. We moeten wel een eenduidige norm hanteren, want de normoverschrijdingen komen niet alleen door lozingen van de tuinbouw. In het oppervlaktewater zitten ook veel resten van medicijnen. De metingen moeten daarom duidelijker en transparanter worden.” Wat is in uw ogen het belangrijkste uit het regeerakkoord? “Dat we een minister en een ministerie van Landbouw hebben. Dat geeft aan dat het belang van de sector wordt erkend. Niet voor niets haalt onze koning bij elk buitenlands bezoek dat hij aflegt aan dat Nederland de tweede exporteur ter wereld is op het gebied van agrarische producten. Dat geeft aan dat het gerechtvaardigd is dat er een minister van Landbouw is. Wat ik verkeerd vind, is de verhoging van het lage btw-tarief van 6 naar 9 procent. Wie gaat nu voedsel zwaarder belas- ten? En als iedereen het erover eens is dat mensen zich beter voelen met groen in de buurt, waarom maak je het duurder? Dat vind ik een verkeerd signaal.” Uit onderzoek van Greenport Aalsmeer bleek dat er bij ondernemers een ruimtebehoefte is van dik 600 hectare. Is zoiets haalbaar? “Over het algemeen geldt: het areaal glastuinbouw ligt al jaren rond de 10.000 hectare. Dat zal ongeveer zo blijven, maar wel met minder bedrijven. De schaalvergroting zet door.

S J A A K VA N D E R TA K Voorzitter LTO Glaskracht Nederland

‘Wat ik verkeerd vind, is de verhoging van het lage btw- tarief van 6 naar 9 procent’

23 november 2017 “Richting het buitenland doen we ertoe. Als tweede export- land en met onze hoge kwaliteitsstandaard tel je mee. In de regio en de gemeenten is het anders. Daar moeten we elke dag aan werken, ook in een tuinbouwgemeente als het West- land. De samenleving vindt het goed dat we er zijn, maar vraagt ook wat van ons, bijvoorbeeld op het gebied van mili- eu en arbeid. En wij vragen wat van de samenleving. Daar zit een spanningsveld.” De regio Aalsmeer heeft mogelijkheden om die nieuwbouw te plaatsen. De tuinders zijn het er over eens. Ik ben betrok- ken bij de organisatie PrimA4a die die dat gebied wil realise- ren. De overheden die erbij betrokken zijn, hebben moeite een keus te maken. Ze twijfelen. Als zij de tuinders zeker- heid voor tien jaar geven, dan liggen die 600 hectare er zo. De overheid moet daarin wel betrouwbaar zijn en doen wat ze heeft toegezegd, zoals een aansluiting op de CO 2 -leiding en een restwarmtenet van de huisvuilverbranding.” Hoe is in uw beleving het draagvlak voor de glastuinbouw in de maatschappij?

17

23 november 2017

Een nieuwe klant binnenhalen? Valt niet mee!

Bel 023 571 47 45 en vraag naar Remco Wijnhout of mail r.wijnhout@bureauvanvliet.com voor gratis advies over de advertentiemogelijkheden.

Een nieuwe klant binnenhalen? Valt niet mee! Een nieuwe klant binnenhalen? Valt niet mee!

Bel 023 571 47 45 en vraag naar Remco Wijnhout of mail r.wijnhout@bureauvanvliet.com voor gratis advies over de advertentiemogelijkheden. voor gratis advies over de advertentiemogelijkheden. Bel 023 571 47 45 en vraag naar Remco Wijnhout of mail r.wijnhout@bur auvanvliet.com

www.bureauvanvliet.com

www.bureauvanvliet.com

www.bureauvanvliet.com 31-10-14 11:46

VLAMING Intern Transport MP elektrische trekkers met een vermogen van 100 kg t/m 4 ton. Kijk op onze website 31-10-14 11:46

90 x 30 fc stopper bloembollenvisie.indd 1

90 x 30 fc stopper bloembollenvisie.indd 1

31-10-14 11:46

topper bloembollenvisie.indd 1

CannaSol: virusvrije knollen Bletilla: Nederlands geteeld Pioenen: breed assortiment www.green-works.nl

www.vlaming-interntransport.nl voor de gehele product range.

T: +31 (0)228-565011 Zaadmarkt 8 | Bedrijvenpark WFO-West | Zwaagdijk-Oost | T 0228-565010 | E info@vlaming-groep.nl

19-09-17 14:22 Bloembollen blijven in topconditie

bbv-green works 170919.indd 1

in de folies van Europak Superclear Composteerbaar A1

Tel : +(31)223522135 E-mail: info@fredsteenvoorden.nl : +(31)653719915 magazijn@fredsteenvoorden.nl Kijk nu op onze website www.fredsteenvoorden.nl Ook maken wij nieuwe spoelmachines!

ABS dompelpomp 330m 3 per uur 11kW tule 150mm Agra verlengband 2000 x 4000mm bouwjaar 2007 Allround radiaalsorteerder 1200mm breed 3 maten met banden Allround trommelspoeler 1650 x 5000mm dub- bel portaal perforatie 10mm, zo uit het werk, Lappendroger 3000mm x 1000mm, 23 rollen geheel gereviseerd

HDPE LDPE Net folie

Voor onderdelen zoals: pelrollen, pelnokken, onderhoud en service van uw Botman/Demco machines, en ook andere merken o.a Antha, Compas, van Dijke. Bel: 0223-522135 Of 0653-719915 Fred Steenvoorden Van Dijke spoeltrommel 5000 x 1650mm in knappe staat, dubbel aangedreven Van Dijke spoeltrommel 5000 x 2000mm gepoedercoat, met S-500 instort trechter bouwjaar 2015 vijzel onderin de bak en productband 1200 breed in geheel perfecte staat. Van Dijke UDZ 1200 drijfzinkbak met 3 vijzels, in goede staat Pelrollen van Dijke en Compas met nieuw rubber Ø48mm en Ø52mm Steenvoorden gebruikte vellenbak/inweekbak met recirculatiepomp Steenvoorden spoeltrommel 1000 x 2000 geperforeerde trommel Steenvoorden spoeltrommel 1650 x 3750mm perforatie 10mm met schuif voor vaste planten, bollen, wortelen of aardappels, gereviseerd. Steenvoorden nieuwe lappendroger keuze uit 1000-1200-1400mm breed, 10-23 rollen. Steenvoorden gepoedercoate vellenbakken/ontsmetbaden nieuw, 120cm breed univer- seel gebouwd voor links/rechts of achteruitloop, bediening, montage links/rechts Steenvoorden nieuwe kluiten/stenenscheiders grote capaciteit, standaard gepoedercoat en alle delen universeel links of rechts te monteren, scherp geprijsd, bel voor meer info Steenvoorden nieuwe trommelspoelmachines grote capaciteit, standaard gepoedercoat en alle delen universeel links of rechts te monteren, scherp geprijsd, bel voor meer info

Papier/PE Papier/PP micro of macro geperforeerd

I www.europak.nl E info@europak.nl

T 0252 419027 F 0252 415273

greenity-steenvoorden 171114.indd 1

16-11-17 11:06

T E C H &M E C H

Inde rubriek Tech&Mech is er aandacht voor zowel nieuwe als vernieuwende producten uit de sector. Een plek waar techniek en mechanisatie structureel aandacht krijgen.

‘Verse grond mooi bovenop’

tisch aan en blijft hij in een rechte lijn werken. Dat is voor de trekker lastiger omdat die in een geul rijdt. “Nu wordt er geen stukje grond overgeslagen. Daarnaast is de grond- scheiding belangrijk. Met deze ploeg komt de gebruikte grond onder en komt de verse grond er mooi boven- op.” De werkbreedte van de ploeg is twee keer 45 cm. “Dat betekent 90 cm per werkgang. Maar hij kan afhan- kelijk van de grond, ook 60 of 120 cm worden. Deze specifieke ploeg kan 30 tot 45 cm diep, maar wie andere dieptes wil, kan dat krijgen”, geeft Mak aan. ZANDGROND Twee jaar terug was Mak al in ge- sprek met ER.MO over deze ploeg voor speciale bewerking op zand- grond. In 2017 stonden ze met een prototype op de Mechanisatieten- toonstelling in Vijfhuizen. Toen raakten Mak en Van Regenmortel met elkaar in gesprek. De ploeg is in Italië gemaakt aan de hand van de wensen van Boltha. Van Regenmor- tel is tevreden met de machine. “Je hebt altijd opstartproblemen. maar dat hebben we samen opgelost. Nu werkt hij perfect.”

genmortel. “Losse onderdelen zoals de schaar slijten altijd, of je die nu van fabrikant a of b hebt. Maar het frame is heel sterk.” Jeffrey Mak van W.N. Kramer bv vult aan: “De ploegscharen zijn direct op de balk gemonteerd in plaats van ernaast. Hierdoor is er veel minder torsie en kan de ploeg zijn krachten beter kwijt. Daarnaast zijn er geen gaten in de hoofdbalk. De ploeg is zo sterk mogelijk gemaakt, dit komt de le- vensduur ten goede. ER.MO komt uit Italië en zit in het povlakte- gebied. Dat gebied staat bekend om zijn zware en robuuste grond. En in die grond is de ploeg getest.” GPS OP PLOEG Het sterke frame is niet het enige pluspunt van de ploeg. Zo is de ploeg zelf voorzien van GPS van Agrometius en hij is vario. Het GPS-systeem op de ploeg en trekker staan met elkaar in verbinding. Wanneer de grond lichter of zwaar- der is, past de ploeg zich automa-

Kramer ER.MO-ploeg W.N. Kramer www.kramer-ermo.nl

Tekst en fotografie: Lilian Braakman

Er is slechts één exemplaar van de Kramer ER.MO-ploeg en die rijdt in het Noordelijk Zandgebied. Bloem- bollenbedrijf Boltha uit Breezand is de eerste die sinds twee maanden de ploeg gebruikt die door mecha- nisatiebedrijf W.N. Kramer bv uit Burgerbrug in samenwerking met ER.MO uit Italië is ontwikkeld. En dat bevalt goed volgens Michel van Regenmortel van Boltha die de ploeg bestuurt. Wat maakt deze ploeg anders dan andere? “Hij is gemaakt van hoog- waardig metaal”, vertelt Van Re-

Aan het werk Tijdens het ploegen was Greenity aanwezig om dit te filmen. Hoe de ploeg werkt, is te zien in een film die staat op de website van Greenity: www.greenity.nl.

23 november 2017

19

23 november 2017

CNB Lelieshow Balans tussen gangbaar en nieuw

Alles was er te vinden: van het gangbare handelssortiment tot nagelnieuwe hybriden. Daardoor bood de CNB Lelieshow een mooi inzicht in de ontwikkelingen binnen de lelies. Blikvanger: de wijnrode LOO-hybride van Vletter & Den Haan.

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

LLO 12-001

20

23 november 2017

LLO 12-001 Kwalitatief en inhoudelijk was de presentatie van Vlet- ter & Den Haan de absolute top van de CNB Leliedagen. Naast een topkwaliteit nieuw handelssortiment pakte het bedrijf ook uit met diverse LOO- en LLO-hybriden. In die laatste groep was de wijnrode LLO 12-001 de ech- te blikvanger. Ook ‘Yang’ was opvallend: een hybride tussen een longiflorum, Oriëntal en Lilium nepalense. ‘Palatino’ World Breeding legde de nadruk op LA-hybriden in fris- se kleuren, waaronder ‘Palatino’, maar ook ‘Corleone’ en ‘Pomonte’. Fraai bij de Oriëntals was ‘Vetto’, rood met een witte rand. Nr 9 Nieuw in de lelies is de combinatie Vendel & Van Haas- ter, die de bezoeker verraste met een collectie Oriental- zaailingen. Naast de witte Sup Wit viel hier vooral VH Nr 9 lelie 13 op, die in bolmaat 16/18 vier tot zes knop- pen per tak geeft in deze tijd van het jaar. ‘Thalita’ Voor de gehele groep Roselily kreeg kwekerij Moerman de Dutch Tulip Award. Tijdens de CNB Leliedagen werd een aantal cultivars uit de groep geshowd, waaronder de roze, roodgespikkelde ‘Thalita’. ‘Genzano’ Royal van Zanten heeft een sterke lijn op weten te zet- ten in de OT-hybriden. Daarvan liet het bedrijf diver- se voorbeelden zien, waaronder de witte ‘Genzano’. ‘Honesty’ Bij inzender Double Check Lily was een groot sortiment LA-hybriden te zien, zoals de rode cultivars ‘Dynamite’ en ‘Forza Red’ en de oranje ‘Lavandon’ en ‘Honesty’. ‘Phuket’ De Jong Lelies gebruikte de CNB Lelieshow om te laten zien hoe gevarieerd hun aanbod is. Dat varieerde van de veelbloemige ‘Orange Cocotte’ tot de dubbele ‘Gold Town’ en van de witte Oriëntal ‘Untouchable’ tot de zachtroze ‘Phuket’. ‘Starlight Express’ Enige inzender met potlelies was Van Schie Potlelies, die de nadruk legde op selecties uit de Oriëntalgroep. Met twee bollen op een pot weet ‘Starlight Express’ een goed gevulde presentatie te geven.

‘Palatino’

Nr 9

‘Thalita’

‘Genzano’

‘Honesty’

‘Phuket’

‘Starlight Express’

23 november 2017

21

23 november 2017

‘Waterschap wil dicht bij ondernemer staan’

De Bloembollenstreek is prachtig en wil dat ook blijven. Zonder voldoende water gaat dat niet. Datzelfde water moet echter wel aan Europese eisen voldoen. Het Hoogheemraadschap van Rijnland is voor beide aspecten verantwoordelijk. Steeds meer zoekt het schap het gesprek met de ondernemer, zo leggen Hesper Schutte en Piet van der Poel uit. V oorafgaand aan het gesprek zetten we even een stap terug in de tijd. We mogen in de kluis van het Hoogheemraadschap van Rijnland het charter bekijken uit 1255, waar in feite de geschiedenis van dit waterschap begint. De toenmalige graaf Willem II erkende het bestaan van het waterschap Spaarndam en een nieuwe bestuursvorm, ouder dan onze politieke democratie, was geboren. Het belang om elkaar droge voeten te gunnen oversteeg het persoonlijke belang. Polderen is niet voor niets een Nederlandse vinding. Ruim 750 jaar later is het Hoogheemraadschap Rijnland gelegen in een van de meest gevarieerde gebieden van Ne- derland. Steden, dorpen, een internationale luchthaven en land- en tuinbouw in al zijn variatie: veehouderij, akker- bouw, glastuinbouw, boomteelt en bloembollenteelt. Voor al die gebruikers van grond heeft het schap de taak om voor voldoende en schoon water te zorgen. MOOI HOUDEN De zorg voor voldoende en schoon water neemt het schap serieus, ook richting de land- en tuinbouw. Zodanig dat medewerkers aan een agrarische sector toegewezen zijn. Zo is Hesper Schutte accounthouder bollenteelt. Met haar en Piet van der Poel, voorzitter van de KAVB-kring Bloembol- lenstreek, gaan we na waar schap en sector elkaar raken en waar de sector nog een stap extra mag of moet zetten. Schutte houdt onder meer met de sector contact via het Landelijk Milieuoverleg Bloembollen. “Daar zit ik namens Rijnland in samen met nog meer overheden, maar ook de KAVB. Daar bespreken we met elkaar oplossingen om de wereld mooi te houden.” Vanuit de kring Bloembollenstreek houdt Van der Poel con- Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

Hesper Schutte en Piet van der Poel: ‘We willen de wereld mooi houden, ook in de Bloembollenstreek’

22

23 november 2017

hoge gehalten aan fosfaat meten. Van der Poel: “Telers weten dat, maar een deel van die fosfaat komt uit achter- grondbelasting waar zij geen grip op hebben. Ze proberen met slim bemesten binnen de huidige gebruiksnormen een zo hoog mogelijk organischestofgehalte te behouden. Als dit gaat dalen, wordt de uitspoeling alleen maar groter en raken we in een negatieve spiraal.” ACTIEF MEEDOEN Waterschap en sector hebben op deze onderwerpen de taak om een oplossing te vinden. Beide partijen zetten zich daar actief voor in. Schutte: ”We zien de hele agrarische sector, dus ook de bloembollenteelt, als partner van het waterschap. Samen willen we werken aan schoon en voldoende water. Om die reden nemen we actief deel in een aantal projecten. Zo heeft de KAVB van de Europese Unie een subsidietoe- kenning ontvangen voor een project om de waterkwaliteit te verbeteren. Een onderdeel hiervan is het realiseren van vijf oeverbakken met ijzerzand. Dit ijzerzand is een restpro- duct uit de drinkwaterwinning en is in staat om fosfaat aan zich te binden. We werken samen met kwekers en onder- zoeksinstellingen aan een catalogus waarin is aangegeven welke mogelijkheden er zijn om dit toe te passen. Daarnaast ondersteunen we het project Schoon erf, schone sloot, waar een groep telers in de Bloembollenstreek aan meedoet. Ook participeren we in het project Beter Organisch Bemesten.” Dat het schap zo veel geld beschikbaar stelt, is niet vanzelf- sprekend, vindt Van der Poel. “De verenigde vergadering bestuurt het schap en bestaat tegenwoordig uit tien fracties. Daardoor is het allemaal wel politieker geworden en hebben we als sector ook echt de opdracht om de andere fracties mee te nemen in ons verhaal.” Het liefst zou Rijnland de vijf ijzerzandtoepassingen in een van de polders van de Bloembollenstreek aanleggen. Op dit moment gaat het schap na in hoeverre dat mogelijk is. Schutte: “Het zou mooi zijn als dit lukt, omdat een polder toch een relatief afgebakend gebied is, waardoor je de effec- ten van de proeven op de waterkwaliteit goed kunt meten.” Waar ondernemers in de Bloembollenstreek zich geen zor- gen om hoeven te maken, is voldoende water. Schutte: “We houden de wateraanvoer op peil en kijken daar altijd naar de meest geschikte route.” Van der Poel heeft wel een andere zorg: verzilting. “Dat speelt niet zozeer in de Bloembollenstreek, maar wel in de Haarlemmermeerpolder. Daar staan steeds meer bloembol- len en telers meten daar zelf het EC-gehalte. Die loopt soms flink op. Misschien dat het mogelijk is om daar slimmer om te gaan met doorspoelen.” Hesper Schutte geeft aan dat als het te droog wordt, er afspraken gemaakt zijn om het waterakkoord Kleinschalige Wateraanvoervoorzieningen in werking te stellen, dit heeft echter niet direct invloed op de Haarlemmermeerpolder, maar zorgt in andere gebieden wel dat er voldoende zoet water aangevoerd blijft worden.

tact met telers en buitendienstmedewerkers van Rijnland. “Wat we als sector heel plezierig vinden, is dat er een ge- biedscoördinator is. Telers kunnen hem bellen als ze vragen of zorgen hebben. Ook zijn er peilbeheerders. Voor de sector wel zo belangrijk.” GOED, BETER Terugkijkend op de afgelopen 25 jaar, toen de discussie over vooral de waterkwaliteit startte, ziet Schutte zeker een aantal zaken die nu goed gaan. “Ik zie dat ondernemers heel goed beseffen dat we samen moeten werken aan een goede waterkwaliteit en aan voldoende water. Ook zie ik dat men- sen netter om gaan met het oppervlaktewater.” Natuurlijk zijn er ook zaken die beter kunnen. “We meten via een vast meetnet de waterkwaliteit in het hele werkgebied, dus ook in de Bloembollenstreek. Daaruit blijkt dat er nog steeds stoffen uit de streek in het water terechtkomen die er niet in horen, soms in hoge concentraties.” Als voorbeeld noemt ze pirimifos-methyl, de werkzame stof van Actellic. “Telkens weer komt dit in de uitslagen terug. We bespreken dit met de KAVB en zoeken naar oplossingen om het gehalte omlaag te brengen. We hebben ten slotte vanuit de Kaderrichtlijn Water de opdracht om te zorgen voor schoon oppervlaktewater.” Voor Van der Poel is de aanwezigheid van Actellic een groot raadsel. “Het middel is al vele jaren verboden en onderne- mers geven ook aan dat ze het niet meer gebruiken. En toch blijft dit hoog scoren. Dat is voor de sector heel frustrerend, omdat ondernemers echt hun best doen om te zorgen voor schoon water.” Behalve gewasbeschermingsmiddelen blijft het schap ook

Dit is het tweede artikel in een serie over water. Daarin komen personen en partijen aan het woord die met dit onderwerp te maken hebben, zoals bloembollentelers, waterschappen, waterwinbedrijven.

23 november 2017

23

23 november 2017

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60 Page 61 Page 62 Page 63 Page 64 Page 65 Page 66 Page 67 Page 68

Made with FlippingBook Annual report