Greenity19

19 juli 2018

Uitblinker

10 Broers Rutgrink in Astilbes-top

8 Wel of niet inunderen?

24 Wonen naast bollen veilig

40 Ruimte voor

dahlia-evenement

 

Fust stapelaars, bel ons Telefoon: 0252-51.58.53

greenity-akerboom 180709.indd 1

09-07-18 11:00

   

SCHUBBEN van Uw

LELIES

 Trekkers te koop gevraagd Voor export alle types • Massey Ferguson • Landini • John Deere • Ford • Same • Fiat • Universal / UTB • Zetor

Voor het

Schade, roest of mankementen geen bezwaar. U kunt alles aanbieden!

ARIE TUIN

H&G Exporttractors Abbestederweg 30 B 1759 NB Callantsoog T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

0048 601 159 267

arie@almano.info

Betrouwbaar in techniek

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. EXPORTSCHOON EN VOOR KWEKERIJ ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT. H&G Exporttractors Abbestederweg 30 B T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

1759 NB Callantsoo

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

Betrouwbaar in techniek › Elektra › Koeling › Klimaat › Water

Galglaan 11, 2311 ND Rijnsburg T 071 402 26 21 eval@eval.nl www.eval.nl

www.helmus.nl

I NHO U D

8 Droogte De langdurige droogte dreigt plannen voor inundatie te dwarsbomen.

32 Natuur op het bedrijf Agrariërs kunnen van alles doen om de biodiversiteit te vergoten.

40 Holland Dahlia Event De Keukenhof doet mee aan het Holland Dahlia Event.

In dit nummer 8  Pas op de plaats voor inundatie 10  Nieuwe start voor uitblinker in Astilbe 14  ‘We werken koortsachtig aan oplossing zuur’ 16  Zomerserie: Van strijd naar samenwerking 18  Interpolis Tulpen Top 10 20  Huisvesting medewerkers 24  Wonen naast bollenpercelen niet ongezond 32  Meer beestjes op het bedrijf 40  Keukenhof geeft dahlia de ruimte

Vaste rubrieken 6  In de media 13  Column Emiel van Tongerlo 19  Tech&Mech Nobels rooimachine 23  5 minuten Carlien Verbruggen 26  Vakvenster Bollenreiziger in brons 28  KAVB 33 Boekrecensie Pioenen kleuren de tuin 34  CNB 42  Hobaho 44  Vaste planten Arisaema griffithii 45  Teeltverbetering 46  Teeltadvies 50 Gadgets

Op de cover 10 De gebroeders Rutgrink blinken uit in de teelt van Astilbe. Op hun nieuwe locatie in Hillegom telen ze twee cultivars in de kas en acht buiten. En dan komen er ook nog Astilbes uit Spanje.

19 juli 2018

3

19 juli 2018

Uw uitgangsmateriaal onder een veilig dak.

Molenvaart 226 1764 AW Breezand www.aadprins.nl

0223 52 14 20 06 53 41 66 89

www.necap.nl - info@necap.nl - Wieringerwerf - 0227-603353

Bloembollen blijven in topconditie in de folies van Europak Superclear Composteerbaar

HDPE LDPE Net folie

Papier/PE Papier/PP micro of macro geperforeerd

koelinstallaties

0252 419027

info@europak.nl

VOO RWOO R D

Heet! Hans van der Lee — Hoofdredacteur h.v.d.lee@greenity.nl

We maken het u niet moeilijker dan het is, om de vakbladen bij te houden in deze drukke oogst- en verwerkingstijden. Greenity is namelijk iets dunner dan gebruikelijk. Dat neemt niet weg dat het blad boordevol lezenswaardige verhalen staat. Zoals de reportage over de Astilbekweker bijvoorbeeld. Of het stuk over het vinden en houden van goed personeel. Omdat een appende oen een van de redacteuren de vernieling in reed, weten ook wij uit ervaring dat goed personeel belangrijk is, maar schaars. In Greenity kunt u lezen dat er bedrijven zijn die het ondanks de schaarste goed voor elkaar hebben. ‘Deel eens een compliment uit en trakteer eens op ijs’, luidt een van de handreikingen. En: ‘Verplaats je eens in je medewerkers.’ Die medewerkers hebben het warm, net als de planten en zomer- bloeiers. Daarom is ook een verhaal over de consequenties van de droogte te vinden in uw blad. Zelfs als nu de eerste regen- druppels vallen, dan zijn we niet zomaar af van de gevolgen. Ter geruststelling: ‘het is nog niet zo erg als in 1976’, luidt een veelgehoorde reactie. Kortom, we slaan ons er weer doorheen in deze hete periode. Dat geldt zeker voor u in deze mooie sector, waarin volgens onze se- rie over het imago meer gekozen wordt voor samenwerking dan voor strijd. Wij hebben in ieder geval weer ons best gedaan om u een fraaie, lezenswaardige Greenity te presenteren.

19 juli 2018 VERANTWOORDELIJKHEID:  De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur). FOTOGRAFIE: RenéFaas. VORMGEVING: FilieNicolaenLiannevan ’tEnde. UITGEVERS: KAVBenCNB.ADRES:Heereweg347,2161CALisse,Postbus31,2160AALisse,tel.0252-431117of 0252-536966(kantoorA.Dwarswaard),www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl.6%BTW):Nederland€265,–per jaar,Europa€285,–per jaar,buitenEuropa€315,– per jaar. Aan- of afmelden bij JohnMeijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen opwww.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com. ISSN: 2589-4099.

5

19 juli 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Zonnewarmte voor Tesselaar Freesia

Tesselaar Freesia in Heerhugowaard krijgt 9.300 m2 aan zonthermi- sche panelen, die per jaar circa 5.000 MWh aan warmte leveren. Eind 2018 wordt het project opgeleverd. De hoeveelheid warmte die de panelen opwekken, is vergelijkbaar met het jaarverbruik van circa 300 huishoudens. Met het project is een investering van circa € 3 miljoen gemoeid.

Stemming

Arie Dwarswaard — Redacteur a.dwarswaard@greenity.nl

Tot het meest ongrijpbare fenomeen in de bloembollensector hoort het begrip stemming. Net zo veranderlijk als bij sommige mensen. Vandaag zonnig, strakblauwe lucht, morgen wind en regen. En toch is die stemming in al zijn veranderlijkheid heel bepalend voor de prijsvorming in de sector. Ingrediënten voor die stemming zijn allerlei verhalen die de ron- de doen en van vader op zoon, buurman op buurman, verkoper op koper worden doorver- teld. Zoals het bij het doorgeven van een fluis- terwoord gaat, gaat het hier ook. Het begint met het woord ‘olifant’ en eindigt met ‘nood- toestand’. Het begint met ‘een beetje minder bollen’ en eindigt met ‘flinke strop voor tul- pensector’. Maar meten, wegen en tellen is er in die stemmingmakerij niet bij. En toch rea- geren de prijzen er wel op. Was het dan vroeger beter? Nee, want toen er nog klokveilingen waren, stonden er soms ook prijzen voor een partij tulpen genoteerd waar toevallig net die dag weinig van was en veel vraag naar was. ‘Zo, de Fuselieren doen wel 35 cent.’ Ook dat is stemming en geen reële waarde. Zou transparantie op dit gebied helpen? Mis- schien wel, maar in een wereld waar zo veel transacties op zo veel verschillende manieren plaatsvinden, is dat niet meer dan een utopie. Bovendien, wie dwingt een dergelijke transpa- rantie af ? Het PT is er niet meer, de BO Sier- teelt staat nog in de startblokken, en is zeker niet bedoeld om meer inzicht te krijgen in de markt. Blijft over de vraag wat stemming is en wat werkelijkheid? De laatste is terug te vinden bij de sorteermachine. Levert het plantgoed ook daadwerkelijk het aantal gewenste leverbare bollen op? Duidelijk is inmiddels dat dit niet overal het geval is. Misschien toch iets te po- sitief geschat en daarop verkocht? Dat heeft niets met stemming te maken, maar vooral met ondernemerschap. Misschien helpt het om voor het komend seizoen wat terughou- dender te zijn met schatten en verkopen. Misschien niet beter voor de stemming in de markt, maar wel voor uw eigen stemming.

Eigenaar Pip Tesselaar begon met Mol Freesia uit Nibbixwoud in 2015 met onderzoek naar het verduurzamen van hun freesiateelt. Met het zonther- miesysteem heeft het bedrijf het hele jaar door warm water om de kas te verwarmen. Een eventueel overschot aan warmte in de zomer wordt met een warmte-koude-opslag (WKO) in de grond opgeslagen. Tesselaar: “Tij- dens zeer warme dagen pompen we koud water omhoog voor het koelen van de gewassen. In de winter werkt het andersom en pompen we het warme water omhoog en gaat het afgekoelde water weer de bodem in. De bodem blijft zodoende in balans.” WARMTEBUFFER VAN DUIZEND KUUB Omdat het in het voorjaar en de herfst ’s avonds en ’s nachts vaak nog koud is, en de kas dan ook een warmtebehoefte heeft, wordt het systeem gecombineerd met een warmtebuffer van 1.000 m3. De warmte die over- dag geoogst wordt gaat dan niet de bodem in, maar wordt in de warmte- buffer opgeslagen om ’s avonds en ’s nachts gebruikt te worden. Voor de elektra van de pompen zijn zonnepanelen geïnstalleerd op het dak van de schuur. Tesselaar: “Het verwarmen van de kas vindt op deze manier helemaal duurzaam plaats.” ‘EEN VAN DE DUURZAAMSTE GLASTUINBOUWGEBIEDEN’ Gebiedscoördinator Dave Vlaming van Ontwikkelingsbedrijf Noord-Hol- land Noord is blij met het innovatieve systeem van Tesselaar Freesia. “Het Alton-gebied zat in 2013 nog in zwaar weer en was niet toekomstbesten- dig. Nu is het op weg een van de duurzaamste glastuinbouwgebieden van Nederland te worden, met als ambitie om in 2030 voor de teelt van gewas- sen geen fossiele brandstoffen meer te gebruiken.” Het systeem wordt aangelegd door G2Energy. Het project is mede mogelijk gemaakt door een POP3 Innovatiesubsidie van de provincie Noord-Holland.

6

19 juli 2018

Agenda

Kweker krijgt bijval NRC in droogtekwestie

1 augustus Gladiolenkeuring KAVB 1 en 2 augustus CNB Gladiolendagen 3 t/m 5 augustus Het Varend Corso Westland 10 t/m 12 augustus Flower Parade Rijnsburg 13 augustus Crocosmia- en Siergrassenkeuring KAVB 13 t/m 18 augustus CNB Crocosmiadagen 20 augustus Dahliakeuring KAVB 20 t/m 24 augustus CNB Dahliadagen 22 t/m 24 augustus Plantarium Holland Dahlia Event 24 augustus Holygreen Festival 2 en 3 september Dahliacorso Zundert 5 t/m 9 september Nationale Zomerbloemententoonstelling

Martijn Heemskerk van kwekerij Davelaar in Woudenberg (Utrecht) kreeg in zijn strijd tegen de droogte en het redden van zijn Eucomissen en Crocosmia’s bijval uit onver- wachte hoek. NRC-columnist Christiaan Weijts schetste in zijn column van 5 juli de situ- atie waar de kweker voor staat. De kweker heeft te maken met een onttrekkingsverbod op het oppervlaktewater, waardoor hij niet kan beregenen. Heemskerk heeft een eigen grondwaterput, maar dat water is te koud om de Eucomissen en Crocosmia’s direct mee te beregenen. Daarom heeft de kweker bedacht het water dat hij omhoog haalt met de grondwaterput eerst met een waterpomp in de sloten te pompen. Om het water daar ver- volgens te laten opwarmen door de zon en later te gebruiken voor de beregening. „Reken maar dat straks de inspecteurs van het waterschap aan m’n erf staan, zodra ik begin met beregenen”, zegt de kweker, zo is te lezen in de column van Weijts. Om die reden maakt Heemskerk vooraf foto’s van de droge sloten om te bewijzen dat hij toch echt zijn eigen water gebruikt voor de beregening. “Ik bied me aan als getuige, mocht dat nodig zijn”, schrijft Weijts in zijn column.

Stadium G tulp weer vroeger dan vorig jaar

Delphy Bloembollen verwacht dat de tulpen ongeveer tien dagen vroegen in stadium G zijn dan het langjarig ge- middelde. Op basis van deze voorspel- ling is het stadium G ongeveer vijf da- gen vroeger dan afgelopen jaar (2017). Dat was ook al een vroeg jaar. Delphy Bloembollen heeft aan de hand van de bodemtemperaturen van afge- lopen voorjaar en het rooitijdstip een gemiddelde stadiumdatum bepaald voor de in Nederland geteelde tulpen. De temperatuursom van dit jaar staat op plaats vijf van de warme jaren van afgelopen 46 jaar, sinds Delphy de me- tingen bijhoudt.

► Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

Het weer van dit jaar is gemaakt voor Fusarium. Een nat vroeg voorjaar gevolgd door heel veel warmte in mei en juni was ideaal voor deze schimmel. De rijping van de bollen was ongelijk en het vochtgehalte in de bewaring neemt toe en dus ook de kans op zuur. Dat heeft consequenties voor de hoeveelheid leverbaar. Kunt u nog aan uw verplichtingen voldoen? Stelling: ‘Door zuur kan ik dit jaar niet aan mijn verplichtingen voldoen’

56 %

44 %

Nieuwe stelling Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Dreigend inundatieverbod door droogte leidt tot meer chemiegebruik’.

19 juli 2018

7

19 juli 2018

Droogte: verbod op beregenen Pas op de plaats voor inundatie

Bollenkwekers met plannen voor inundatie dreigen die te moeten uitstellen. Door de aanhoudende droogte wordt water steeds schaarser. Verschillende waterschappen hebben al een beregeningsverbod ingesteld.

Tekst: Ellis Langen, André Leegwater | Fotografie: René Faas, Shutterstock

V oldoende water uit sloten kunnen halen, is essentieel voor kwekers die hun land willen inunderen. Dit gebeurt rond half juli op de zandgronden in de Duin- en Bollenstreek en in Noord-Holland. Bij het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (grofweg ten noorden van Amsterdam) is een onttrekkingsverbod van oppervlaktewater voor- lopig niet aan de orde. Zij halen momenteel via dertig inlaatpunten zoet water uit het ljssel- en Markermeer. Zolang de aanvoer van water uit de grote rivieren vanuit Duitsland zo blijft, verwacht Hollands Noorderkwartier geen problemen. In het gebied van het Hoogheemraadschap van Rijnland, ligt dat anders. Daar komt zoet water vooral uit de Lek en de Hollandse ljssel, waardoor hier sneller een tekort kan ontstaan. Volgens dit schap wordt er veel uit de kast gehaald om voldoende zoet water te hebben. Via de zoge- noemde Klimaatbestendige Wateraanvoervoorzieningen (KWA-routes) wordt momenteel via drie trajecten zoet water uit het Amsterdam-Rijnkanaal en de Lek naar het boezemstelsel van Rijnland gehaald. BERADEN “Zoals het er nu naar uitziet, kan Rijnland in het zoete water blijven voorzien”, zegt Piet van der Poel, kring- voorzitter Duin- en Bollenstreek bij de KAVB en tevens hoofdbestuurder van het schap. Is dat niet meer het geval, dan worden de landelijk afgesproken regels over de sectoren toegepast. Deze regels zijn bekend onder de naam ‘verdringingsreeks’. Volgens deze reeks zijn de intensieve teelten, waaronder de bloembollensector valt, de sectoren die het langst van water worden voorzien. Die verdringingreeks is (nog) niet aan de orde. De KAVB dringt er bij Rijnland op aan in gesprek te blijven met de sector over mogelijke toepassing van deze regels. Ze wil dat kwekers hierover tijdig info krijgen, zodat ze voorzorgsmaatregelen kunnen nemen. Omdat inundatie van percelen gedurende enkele weken vol- doende beschikbaarheid van zoet water vereist, vraagt de belangenbehartiger kwekers die willen starten met inun- deren zich te beraden of dit nu wel verstandig is. Rijnland kan namelijk niet garanderen dat er de komende weken voldoende zoet water is. Mogelijk is het daarom beter de 19 juli 2018

ontwikkelingen af te wachten en inunderen uit te stellen, aldus De KAVB. Overigens is het niet duidelijk of er al kwekers zijn die inunderen, maar dit is wel de periode waarin kwekers het land hiervoor gaan klaarmaken. ONRUST BIJ KWEKERS Volgens Piet van der Poel faciliteert het schap kwekers die inunderen of gaan inunderen nu nog. Als oud-bollenkwe- ker snapt hij als geen ander dat eventueel niet of later dan gepland kunnen inunderen veel impact heeft op de bedrijfsvoering. Hij merkt momenteel bij kwekers onrust. “Een kweker inundeert namelijk vanwege een calamiteit, bijvoorbeeld omdat er in die grond stengelaaltjes zitten. Andere kwekers hebben inundatie zo eens in de vijf, zes jaar opgenomen in hun vruchtwisselingschema om zo van onder andere wortelonkruiden, schadelijke ziekten en organismen, en opslag af te komen.” Bij dat laatste is niet inunderen en dus een jaartje overslaan te overzien. Echter, niet-geïnundeerde grond met daarin stengelaaltjes wordt niet vrijgegeven door de BKD en dan mag een kweker hier geen bolgewassen op kweken. Knolgewassen zoals Dahlia, Zantedeschia en wortelen mogen wel. Kwekers die moeten inunderen vanwege stengelaatjes en dat dus niet kunnen, zullen af- hankelijk van hoeveel grond dit is, een probleem met hun vruchtwisseling kunnen krijgen. Zij moeten dan mogelijk grond gaan bij huren of gaan schuiven in hun vruchtwis- selingsschema. Inundatie kan alleen in de zomer of in het najaar gebeu- ren. In de winter heeft het niet veel zin, want dan zijn de aaltjes in rust gezien de lagere grondtemperatuur. In theorie is het volgens Van der Poel wel mogelijk dat het inunderen een maandje opschuift naar augustus. “Net na oktober kunnen tulpen ook de grond nog in.” Inunderen wint in de bollensector de laatste jaren juist aan populariteit. Het is een goed alternatief geworden voor diepploegen en chemisch ontsmetten zoals dat vroeger gebeurde. De sector heeft inunderen als een duurzame, biologische en goede manier om de grond te ontsmetten al een tijdje omarmd. Voor chemische ontsmetting kunnen kwekers nog wel een ontheffing krijgen, maar de sector maakt hier liever geen gebruik van. Bovendien werkt che- mische ontsmetting niet goed als het te droog is.

19 juli 2018



19 juli 2018

‘Gevolgen van droogte nog te overzien’ Als het niet nóg een maand droog blijft, zijn de gevolgen nog wel te overzien, verwacht teelt- en bedrijfsadviseur Henk van den Berg. Het grondwater staat hoog en beregenen kan nog uit de sloot. Een ander verhaal wordt het als het Hoogheemraadschap van Rijnland zijn voornemen voor een beregeningsverbod uitvoert. “Dan komen vasteplantenkwekers in de Bollenstreek die bloemen snijden in de problemen, want die moeten elke dag beregenen. Zeker gewassen die uit het ijs komen, vallen of staan bij water. Deze kwekers zullen ontheffing moeten aanvragen.” Van den Berg vraagt zich ook af of het Hoogheemraadschap veel opschiet met een verbod. De grootgebruikers zijn te vinden onder de bollentelers met soms bijvoorbeeld wel 30 ha tulpen, maar die zijn bijna allemaal al klaar en hoeven dus niet meer te bere- genen. “Daartegen afgezet stelt een hectare bloemen beregenen niets voor.” Van den Berg voorziet ‘grote rampen voor bepaalde bedrijven’ als het beregeningsverbod er komt. “Dat komt neer op de vernietiging van hele oogsten.”

Bruine vlekken in lelie In de lelies ontstaan de laatste weken bruine vlekken, ziet Nico Hof van CNB Teeltadvies. Voor een deel wijt hij dat aan structuurpro- blemen in de grond, waardoor de capillaire werking onvoldoende is, maar ook door de langdurige droogte. Door een slechte opna- me van meststoffen ontstaan bovendien gebreken. Normaal beregenen lelietelers één keer per week. “Maar daar houd je het nu niet mee bij. De verdamping is vijf tot zeven mil- limeter per dag. Met iedere week twintig millimeter beregenen ontstaat dus een tekort.” Volgens Hof kunnen lelietelers het ook niet bijhouden met beregenen door tijd- en capaciteitstekort. “Vooral in de Noordoostpolder hebben veel lelietelers ook tul- pen, dus die hebben het ook druk met de oogst. Daarnaast zijn er eenvoudigweg niet genoeg haspels.” 19 juli 2018 19 juli 2018

19 juli 2018

9

19 juli 2018

Astilbe-kwekerij Rutgrink blinkt uit. Niet alleen met haar negen cultivars. Door zorgvuldig plannen, de opkweek van het plantmateriaal in eigen hand te hebben én de Astilbes een paar maanden in Spanje te laten kweken, lukt het de broers Marc en Frank de bloemen een zeer lange periode op de markt te hebben. Nieuwe start voor uitblinker in Astilbes

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas

19 juli 2018

19 juli 2018



19 juli 2018

“De steel van ‘Washington’ voldoende lang krijgen, is een uitdaging”, zegt Marc Rutgrink (foto boven).

Foto onder: Frank Rutgrink.

B ij het bedrijf Rutgrink in Hillegom staan busjes van installatiebedrijven. In het bedrijfsgebouw is een hoop reuring. Iemand met een bundel elektriciteitsa kabels op de schouder loopt langs twee anderen die in de weer zijn met een slijptol. Achter in de schuur draait een sorteermachine. De Astilbes razen erin voorbij. “We wilden per se de Astilbes kunnen verwerken als de productie loskwam op deze nieuwe locatie. Dat is gelukt”, zegt Marc Rutgrink. Ondanks de hectiek ogen hij en Frank relaxed. Het is nog ‘effe’ behelpen allemaal, zo omschrijft Marc het zelf, maar hij vindt dit ook een leuke tijd. “We zijn telkens weer blij met de klusjes die gebeuren, al zijn die nog zo klein.” OP ZOEK NAAR IDEAALPLAATJE Vijf jaar geleden concludeerden de broers dat hun bedrijf in Lisse verre van ideaal was. Ze beschikten er over 4,5 duizend vierkante meter glas, huurden iets verderop een kas bij en hadden drie kleine velden buiten, maar die lagen nogal verspreid. “Op een gegeven moment, word je dan gestoord”, verduidelijkt Marc. “Plannen is lastig, want het overzicht ontbreekt en logistiek gezien wordt het een grote puzzel.” De twee keken rond naar een nieuwe locatie. Het ideaalplaa tje is niet helemaal gelukt, maar een perceel met een kas van 7.000 vierkante meter en een woonhuis erop in Hillea gom langs het spoor komt toch in de buurt. Voor de bestaana de kas is 3.000 meter nieuw glas aangebouwd. Daarvoor is een verwerkingshal neergezet met daarin een vriescel waar duizend kuubkisten in kunnen. De bedoeling is dat er op het bedrijfsgebouw 400 tot 600 zonnepanelen komen. Een dikke honderd meter van het bedrijf af huurt Rutgrink twee buitenpercelen van totaal 3 hectare. DIFFUUS GLAS Ergens opnieuw beginnen schept natuurlijk mogelijkheden. Zo zijn de twee blij met de uitbreiding van hun areaal glas. Dat geeft meer lucht in de planning van vakken Astilbes planten, vakken oogsten en het weer plantklaar maken van de vakken. Met diffuus glas dat boven in de nieuwe kas ligt, hoopt Rutgrink op een betere oogst uit het eerste vak dat grenst aan de bedrijfsruimte. Diffuus glas verstrooit het licht en hierdoor dringt het dieper het gewas in. “In Lisse zagen we vaak in het eerste vak een tragere groei en mina der bloemen.” Of de productie nu verbetert, durft Rutgrink nog niet te zeggen. Wel merkt hij dat onder diffuus glas meer verdamping is. “Dat vraagt in dat vak om meer water geven.” In de bestaande kas zijn rolschermen geplaatst, zodat lege en geplante vakken gescheiden kunnen worden. Op die maa nier kan de RV in de geplante vakken op peil blijven. Ook is hijsverwarming geplaatst in de bestaande kas. De kunst van het kweken van de cultivar ‘Washington’ in de kas, is om er de eerste vier weken van de teelt voldoende lengte op te krijgen voordat de aar gaat groeien, zo weet Rutgrink. In de kas varieert de periode van planten tot bloei afhankelijk

19 juli 2018 Rutgrink Astilbe bv De broers Marc en Frank Rutgrink staan aan het roer van Rutgrink Astilbe bv in Hillegom. Voorheen heette het bedrijf A.H. Rutgrink & Zn. Het kent een geschiedenis van bijna vijftig jaar en behoort nu tot de top 3 van Astilbe-kwekers in Nederland. Het bedrijf pro- duceert vele miljoenen stelen per jaar, inclusief de bloemen die uit Spanje komen. In de kas staan de twee cultivars ‘Washington’ en ‘Europa’. Binnen wordt van maart tot en met eind december, begin januari geoogst. Buiten worden vanaf april de zeven ande- re cultivars geplant en in bloei getrokken: ‘Else Schluck’, ‘Erika’, ‘Paul Gaarder’, ‘Loud and Proud’, ‘Maggie Dailey’, ‘Amethyst’ en ‘Black and Blue’. De oogst buiten loopt van eind juni/begin juli tot eind oktober. Van eind november tot begin mei komen de Astilbes uit Spanje.

11

19 juli 2018

‘Bij meer dan acht neuzen verstikken de bloemen’

van het seizoen van tien tot zeven weken. Buiten varieert het van twaalf tot acht weken. De oogstperiode is verras- send kort: per vak worden er zomers bijvoorbeeld slechts twee of drie dagen bloemen van de plant gesneden. SAMENWERKING Het bijzondere aan de Astilbe-kwekerij in Hillegom is dat het een groot, gespecialiseerd bedrijf is, dat een breed assorti- ment teelt en een aantal cultivars daarvan jaarrond levert. In de kas staan de kortere cultivars ‘Washington’ en ‘Euro- pa’ en de zeven andere worden buiten in bloei getrokken. Omdat het bedrijf het gehele jaar door een groot deel van zijn productie aan de man wil brengen, laat het sinds vier jaar bijna alle cultivars op contract kweken in Andalusië, in Chipiona. Momenteel kweken daar twee kwekers op circa 1,5 hectare de bloemen. De bloemen komen met gekoeld wegtransport vanaf november, december tot en met begin mei naar Rutgrink. Hier wordt alles gesorteerd en veiling- klaar maakt. Omdat de broers gedurende het hele jaar Astilbes willen hebben voor klanten, is verzekerd zijn van voldoende en goed plantmateriaal cruciaal. Daarom namen ze de teelt daarvan al lang geleden in eigen hand. Kwekers in Brabant, Limburg en Drenthe telen dit voor hen op 12 tot 15 hectare. Zij laten de knollen uitgroeien tot planten. Op de bovenkant van de knollen, net boven de grond, ontstaan neuzen. Hierin worden de bloemen aangelegd die het volgende jaar in Hille- gom in bloei worden getrokken. De planten worden als ze in rust zijn gerooid, naar Rutgrink gereden en daar gescheurd. Dan gaan ze de vriescel in. Marc loopt naar een kuubkist met plantmateriaal. Hij pakt een compacte knol met genoeg neuzen. “Zo zie ik ze het liefst”, zegt hij terwijl hij zo’n acht neuzen telt. “Veel meer is niet goed, want dan verstikken de bloemen op de plant.” AMAZING ASTILBE De verkoop van de Astilbes loopt via Royal FloraHolland. Het gros, tweederde, komt voor de klok, de rest is directe handel naar een aantal grote exporteurs. Het aantal dat voor de klok komt, is iets te veel naar de zin van Marc. “De prijzen fluctueren te veel per dag. Soms scheelt het wel dertig of veertig procent.” Van die grilligheid zouden de twee graag af willen, maar meer via de directe handel laten gaan is lastig. “De partijen moeten wel groot genoeg zijn wil het lonen.” Hopelijk geeft het eigen merk ‘Amazing Astilbe’, dat Rut- grink in januari in de markt zette, in Nederland en daarbui- ten meer bekendheid en daarmee afzet. “De naam Rutgrink is niet handig. Er zijn mensen die het niet kunnen uitspre- ken en het klinkt zeker niet internationaal.” De meer com- merciële en internationale naam Amazing Astilbe is wat dat betreft meer ‘toekomstproof’. “De naam bekt lekker en dekt ook nog eens de lading. Dit is toch een prachtige, elegante bloem”, zegt Marc terwijl hij zijn hand langs de aarvormige bloem laat gaan.  

12

19 juli 2018

C O L UMN

Broodje aap

Emiel van Tongerlo — Verkoper Zabo Plant Emiel@zaboplant.nl

Nepnieuws is van alle tijden. Recentelijk wil- de een 3FM-dj bij wijze van experiment eens kijken hoe ‘fake’ het nieuws moet zijn voor- dat het iemand opvalt. Tijdens een nachtpro- gramma verving hij wekenlang het actuele NOS-nieuwsbulletin door uitzendingen van een paar jaar oud. Te horen was onder andere dat president Obama bij Nelson Mandela op bezoek zou gaan… Pas na een aantal weken ontving de redactie een eerste bericht van een luisteraar die het was opgevallen. Nepnieuws is vaak bedoeld om te misleiden, een collectieve kwaadheid te creëren. Bronnen ontbreken meestal, verhalen spelen in op voor- oordelen van mensen. Rondom de aanslagen van 11 september 2001 zijn diverse complot- theorieën verspreid. De strijd tegen het ter- rorisme werd hierdoor ontketend. Sinds het aantreden van de nieuwe Amerikaanse presi- dent lijkt er wereldwijd een nieuw tijdperk van ‘fake news’ aangebroken. Ondertussen verwij- dert Twitter gemiddeld 1 miljoen ‘verdachte’ accounts per dag! Wie kan je tegenwoordig nog geloven? In de media hoor je waarschu- wingen voor een ‘verontrustende trend van onverantwoordelijke, eenzijdige verhalen’. De gecreëerde verwarring is zó groot dat echt en nep moeilijk meer van elkaar te onderscheiden zijn. Ondertussen worden er in diverse landen mediawetten aangenomen die verspreiders van nepnieuws kunnen tegengaan. Nederlanders zijn een nuchter volkje. Het vertrouwen in de media is in Nederland gelukkig groter dan in andere landen. In de bollenhandel lijken we meer met ‘stem- ming’ dan met ‘nepnieuws’ te maken te heb- ben. Toch hebben deze twee begrippen veel overeenkomsten. In de lelies lijkt er meer dan voldoende aanbod van een aantal gevraagde rassen. De ‘bulk’ staat behoorlijk onder druk. De statistiek zal een indicatie geven hoe het aanbod eruit gaat zien. Alhoewel deze lijst door velen steevast als ‘nepnieuws’ wordt gekwalifi- ceerd. Nu diverse afzetmarkten langdurig on- der druk staan, zoeken afnemers naar zeker- heden. Gevolg is dat de inkooplijst bij eenieder nauwkeurig met een schaartje geknipt gaat worden. Relatie of niet, zekerheden zijn geen broodje-aapverhaal.

19 juli 2018



19 juli 2018

Geduld zuurwerkgroep gevraagd ‘We werken koortsachtig aan een oplossing’

Er wordt druk gewerkt aan nieuwe peltechnieken, maar voorlopig ligt er geen kant-en-klare oplossing. Dat blijkt uit navraag bij mechanisatiebedrijven. “We werken koortsachtig aan een nieuwe techniek, maar we weten echt nog niet of het een oplossing is”, zegt Harm-Jan van Dijke van pelmachinebouwer Van Dijke Groep. De zuurstudiegroep Tulp 2 riep vorige maand nogmaals de hulp van technici in om Fusarium het hoofd te bieden.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

14

19 juli 2018

De pelmachine in de verwerkingslijn is een van de verdachten als het om verspreiding van Fusarium- sporen gaat. De schimmel veroorzaakt zuur.

S imon Pennings riep vorige maand namens de zuur- werkgroep machinebouwers op samen te werken aan een nieuwe techniek voor het pellen van tulpen. De pelmachine wordt gezien als een van de bronnen voor de verspreiding van schimmelsporen in het bedrijf, omdat de tulpen nat worden gemaakt en soms ook beschadigen. De oproep is niet aan dovemansoren gericht, laten de bouwers weten. “Er wordt aan gewerkt, maar er ligt eenvoudig nog geen oplossing”, zegt mede-directeur en eigenaar Mark Fikkers van Havatec in Noordwijkerhout (ZH). Ook Van Dijke kent dus de wens van de tulpentelers en ook bij Schouten Kampen wordt gezocht, maar een oplossing is nog niet in zicht. Er is volgens Fikkers ook maar een klein aantal bedrijven dat bezig is met het aanpassen van de pelmachine. “Dat maakt het lastig over dit probleem mee te praten met een zuurwerk- groep, of welke studiegroep dan ook. We hebben allemaal onze eigen belangen en commercieel is het niet aantrekkelijk om ideeën te delen. Als we een machine zouden hebben en

19 juli 2018 Hoofd kwaliteitszorg en teeltadvies Nico Hof van CNB is verontrust. De tulpen zijn onder ideale omstandigheden de cel in gegaan, maar de rijping was dit seizoen ongelijk. “Dat kan extra Fusariumdruk geven.” Vooralsnog zijn hem geen nieuwe uitbraken bekend. “De rooiomstandigheden waren prefect, maar Fusarium is een taaie schimmel. Laten we hopen dat het meevalt.”   we laten die vervolgens proefdraaien bij een teler, dan weet binnen drie dagen de hele sector het.” Bij Havatec speelt het- zelfde. “Wij volgen ons eigen innovatietraject.” ROBOT Tijdens de bijeenkomst van de zuurwerkgroep op het bedrijf van Pennings in Noordwijkerhout is met elkaar gesproken over verdere robotisering. Dat wordt een uitdaging, voor- spelt Martin van Dam van WUR Bloembollen. Hij zocht op verzoek van de werkgroep uit wat er was terechtgekomen van een machine die iedere bol afzonderlijk pelde. De techniek is dertig jaar geleden gepresenteerd, maar van de machine is niets meer vernomen. De leden redeneren dat delen van de techniek van toen mogelijk nu wél interessant zijn, omdat het zuurprobleem alleen maar toeneemt. “Die machine was te storingsgevoelig door de grote hoeveel- heid bewegende delen en de capaciteit was te laag”, weet Van Dam inmiddels van het apparaat dat bij toenmalig bol- lenkweker Peter Clemens draaide. De tulpenbol werd boven en onder vastgeklemd, waarna de wortel eraf gedraaid werd. Het bleek te lastig om de bol in de juiste positie te krijgen. Door het vocht uit de bollen en het stof dat erop terecht- kwam, had het mechaniek te veel te lijden. “Het heeft wel iets opgeleverd”, heeft Van Dam uitgezocht. “De ontklisteringstechniek van de machine wordt nog steeds gebruikt. De pelmachine zelf is echter op de schroothoop terechtgekomen.” Het toont volgens de onderzoeker wel aan dat robotisering van het pellen geen eenvoudige route is. “Ook de techniek met ontsmetting door uv-licht is nog lang niet zaligmakend. Het licht brengt wel het aantal fusarium- sporen terug, maar het percentage besmette bollen daalt niet. Dat is nu juist wat je wilt.” De onderzoeker, die sinds 1984 bezig is met het fusarium- probleem, pleit voor een betere herkenning van de schim- melziekte. “Het ene jaar hebben we veel zuur, het andere minder. Het komt in golven, maar het wordt wel steeds er- ger. We hebben nu een extreem droog jaar en dat is goed. De bollen komen droog op het bedrijf. Als het straks regent en de RV stijgt, neemt het risico op latent zuur in de bewaring weer toe. De kunst is om geen zuur mee te nemen, maar hoe doe je dat als je weet dat op een gezonde bol evengoed twee- á driehonderdduizend Fusariumsporen zitten?”

15

19 juli 2018

IMAGO:

Van strijd naar samenwerking

De bollensector staat niet op zichzelf, de bollenteelt heeft immers ook invloed op de omgeving. Daarbij komt het vak in contact met milieuorganisaties en bijvoorbeeld de waterschappen. Wat is hun beeld van het bollenvak?

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

G reenpeace volgt de bollensector kritisch. Het impact. “Laat ik eerst iets rechtzetten”, begint woordvoerder Herman van Bekkem van Greenpeace. “Wij zijn niet tégen boeren, tuinders of kwekers. Wij vinden het bewonderens- waardig hoe zij omgaan met hun werk; het is hun vak én hun leven. Ze hebben veel kennis over de bodem, de gewas- sen en de markt. Daar hebben wij groot respect voor. Onze kritiek betreft het systeem om boeren heen: leveranciers en producenten van zaden en bestrijdingsmiddelen, maar ook de retail en de handel. Hun insteek is zoveel mogelijk van hetzelfde te verkopen voor weinig geld. Dat leidt tot grote druk voor de agrarische sector. Produceren in grote aantallen maakt de gevoeligheid voor ziekten en plagen groter en stimuleert het middelengebruik. Dat zou moeten veranderen.” OP DE AGENDA Aanleiding om de bollensector te gaan volgen, was onderzoek van de NVWA waaruit bleek dat de sierteeltsector veel (illega- rapport dat de milieuorganisatie in 2014 uitbracht over residu dat werd aangetroffen op bloembol- len die in tuincentra werden verkocht, had veel

le) middelen gebruikt. “Verder troffen de waterschappen in het oppervlaktewater in de Bollenstreek en in het Westland meer dan de toegestane hoeveelheid middelen aan.” Onder- zoeken die Greenpeace in december 2017 en in februari 2018 deed, lieten verbeteringen zien. “Nog altijd worden te veel schadelijke en verboden middelen gebruikt, maar de over- schrijdingen lopen terug. Er zit schot in de zaak.” Greenpeace is in gesprek met onder andere LTO en KAVB. “In het begin was het contact wat stroef, maar nu zijn de gesprekken heel constructief. Het middelengebruik staat op de agenda en speelt bij veel kwekers een rol in de keuzes die ze maken.” Het zou helpen als retailers een betere prijs voor duurzame producten zouden betalen en als zij alleen duurzaam geteelde producten zouden verkopen, vindt Van Bekkem. “Leg dit uit aan consumenten, dan ontstaat er meer begrip en draagvlak. En ruimte om duurzaam te produceren.” Do van Dijck is gebiedsmanager bij Landschap Noord-Holland voor de regio wadden en duinen. De organisatie heeft zo’n 4.500 hectare land in beheer. Van Dijck heeft regelmatig con- tact met de bollensector. “In mijn werkgebied zijn bollenkwe- kers gevestigd in de binnenduinrand, in de omgeving van de

Do van Dijck, Landschap Noord-Holland: ‘Door samen te werken kunnen we tegen- stellingen zo klein mogelijk houden.’

16

19 juli 2018

Zomerserie Hoe is het imago van het bollen- vak? Die vraag staat centraal in een vierdelige serie. In dit nummer van Greenity het tweede deel.

eendenkooi in ’t Zand en in de polder rondom Callantsoog. We zijn buren en komen elkaar geregeld tegen. Soms in overleggen, maar ook als er ergens discussie over is. Dan kan het gaan over het maaien van slootkanten waar ook vogels broeden, of over het beregenen van percelen die tegen onze grond aan liggen. Het komt ook voor dat we bollenland kopen van onze buren en herbestemmen tot ‘struinnatuur’.” BIODIVERSITEIT Het contact met bollenkwekers is ‘relaxter’ geworden, vindt Van Dijck. “Ik merk dat het bollenvak zich meer bewust is van zijn omgeving. Zo ben ik onder de indruk van de biologi- sche aanpak van bijvoorbeeld John Huiberts. Gaaf om te zien dat steeds meer kwekers bewuster omgaan met hun vak en dat er meer oog is voor biodiversiteit. Wij werken ook met bollenkwekers samen. Zo brengen wij ons maaisel bij een kweker die het composteert en hergebruikt.” Via een erfenis kwam er een stuk bollenland in handen van Landschap Noord-Holland. “Dat wordt gepacht door kwekers. Ik stel me voor dat we in de toekomst samen gaan onderzoeken hoe de grond optimaal kan worden gebruikt voor de bollenteelt terwijl ook de natuur tot zijn recht komt.” Er zullen altijd tegengestelde belangen blijven, vermoedt hij. “Door samen te werken kunnen we die tegenstellingen wel zo klein mogelijk maken. Waar dat kan, denken we mee.” “In het werkgebied van Hoogheemraadschap Hollands Noor- derkwartier is de bollensector groot en belangrijk”, vertelt Siem Jan Schenk, hoogheemraad bij Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier. “Zo heeft de sector voldoende, goed zoet water nodig, en wij voorzien daarin. Als handhaver controleren wij de kwaliteit van het water en onderzoeken wij het opper- vlaktewater op residu van gewasbeschermingsmiddelen.” Het hoogheemraadschap vindt in het oppervlaktewater nog steeds te veel residuen, maar: “Het gaat de goede kant op. De sector heeft hier echter nog een slag in te maken.” Daarin wil het hoogheemraadschap graag een partner zijn. “We geloven dat samenwerking meer oplevert.” Wat Schenk betreft, heeft het bollenvak geen slecht imago in waterschapland. “Het bollenvak is een goed ontwikkelde sector die zich kenmerkt door onder- nemerschap. Men onderkent het probleem van het middelen- vraagstuk, zoekt actief naar oplossingen en zet stappen. Op allerlei niveaus is er de ambitie om tot verbetering te komen.”

Dat is ook zichtbaar op het onlangs gelanceerde Landbouw- portaal. “We hebben al meer dan honderd aanmeldingen voor maatregelen ontvangen. Dat is landbouwbreed, maar daar zitten ook veel bollenbedrijven bij. Via het project ‘Schoon erf, schone sloot’ is een emissie van 70 procent gerealiseerd. Dat zijn mooie resultaten.” Met die mooie resultaten kan de bol- lensector zijn imago positief beïnvloeden, stelt Schenk. “Als je continu ter discussie staat, ga je het niet winnen. Belangrijk is dat je een positieve houding aanneemt, stappen zet en ook zo communiceert. Dan gaan partijen positief over de sector oordelen en dat helpt in de verdere ontwikkeling en positio- nering.” Het hoogheemraadschap werkt graag met de sector samen. “Van alle agrarische sectoren toont de bollensector hierin nu het meeste initiatief.” “Wij hebben de bollensector een aantal jaren kritisch gevolgd”, vertelt Jurjen de Waal, woordvoerder van Milieude- fensie. “Wij maakten ons zorgen over het bestrijdingsmidde- lengebruik, de vervuiling van de leefomgeving en de invloed daarvan op de biodiversiteit.” Nu Greenpeace zich ook op dit thema richt, heeft Milieudefensie het meer losgelaten. “De middelen worden nog steeds gebruikt, maar wij zien wel dat de sector stappen onderneemt om dat te verminderen. Dat moedigen wij aan.” Milieudefensie zet in op samenwer- king met agrarische ondernemers om tot betere resultaten te komen. “Met elkaar in discussie gaan en steeds dezelfde standpunten huldigen, is niet productief. Verduurzaming vraagt tijd en vraagt een flinke investering. Die financiële ruimte is er niet altijd. Daarom trekken wij de problematiek breder en proberen we verschillende belangen met elkaar te verenigen: hoe kun je het milieu en het dierenwelzijn dienen en tegelijkertijd de boer een goede boterham laten verdienen? Daar komen we verder mee.”

19 juli 2018

17

19 juli 2018

Tulpenprijs ‘mooiste erkenning vakpubliek’

Voorzitter Gerard Reus van de Interpolis Tulpen Top 10 vraagt kwekers en veredelaars weer in te zenden voor de vakprijs. Die wordt in februari uitgereikt tijdens de Vaktentoonstelling in Zwaagdijk-Oost. “Deze prijs is de mooiste erkenning van het vakpubliek”, zegt tweevoudig winnaar Sam Veldboer van Hybris. Zijn bedrijf stuurt dan ook zeker weer tulpen in.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas, Jeannet Pennings

V oor veredelaars als Hybris is Hij is ook zeer te spreken over de opzet van de top 10. Met name het beoordelen van de tulp tijdens de hele broeiperiode is volgens Veldboer belangrijk. “De jury volgt de tulpen vanaf het begin. Ook de eis dat er minstens een halve hectare van de culti- var moet staan voordat je ‘m mag inzen- den draagt bij aan de betrouwbaarheid van het uiteindelijke oordeel. Een tulp die het in de ogen van de jury goed doet, bedriegt je later niet.” ‘Sissi’ van Hybris was de winnaar in 2017. De resultaten van deze tulp zijn zeer goed, ondanks het slechte tulpenjaar. “Dat is wat ik van de kwekers hoor die een licentie voor de teelt van ‘Sissi’ hebben gekocht. Er het goed dat de prijs er is, vindt Veldboer. “Een beetje competitie en stemming in het vak is goed.”

Reus benadrukt dat iedereen mag inzen- den voor de prijs. “Als er minimaal een halve en maximaal vijf hectare staat en de cultivar is geregistreerd, dan kan de tulp meedingen. We verwelkomen ook graag nieuwe inzenders, want we krijgen wel eens het verwijt dat het altijd hetzelfde clubje is dat meedoet.” Reus stelt dat de top 10 voor kwekers een handig hulpmiddel is bij aanschaf van nieuwe soorten. “Plantgoed is duur. Als je een verkeerde beslissing neemt, ben je veel geld kwijt. Inzendingen voor deze prijs zijn zonder uitzondering soorten met potentie en als extraatje komt er ook nog een onafhankelijk oordeel van de jury.” WEEK EERDER Volgens Reus moet nu al goed worden nagedacht over de inzending, ook al is de oogst nog in volle gang. “De eerste voorbe- reidingen beginnen al en bovendien is de tentoonstelling een week eerder dan voor- heen. We beginnen op Valentijnsdag, 14 februari.” Voor de nieuwe datum is geko- zen om broeiers meer tijd te geven voor de drukte die voorafgaat aan de Internationa- le Vrouwendag op 8 maart. “Valentijnsdag is dan net achter de rug. Waarschijnlijk is het voor de vakbezoeker makkelijker om naar Zwaagdijk te komen”, hoopt Reus. Door de verplaatsing van de tentoon- stelling wordt ook de Driebanflora in Venhuizen een week naar voren gehaald. Die start op 7 februari. Sponsor Interpolis heeft Reus vorige maand laten weten dat de verzekeraar voorlopig aan de top 10 verbonden wil blijven. Het bedrijf betaalt de broeikosten die Proeftuin Zwaagdijk maakt. Reus: “In- terpolis is tevreden over de opzet van de top 10. Vooral de transparantie vindt het bedrijf belangrijk en het wil het vak graag blijven stimuleren.”

is ook handel in plantgoed en inmiddels gaat ook al een beetje naar de export. De belangstelling is goed en ‘Sissi’ maakt de verwachtingen waar.” Ook de winnaar van 2018, ‘Replica’, doet het volgens Veldboer goed. De strijd om de eerste plaats in de top 10 is volgens de veredelaar anders dan de keuring van de KAVB. “Dat is een formele beoordeling van een inzending tijdens de presentatie. Dat is totaal anders dan het volgen van de hele broeiperiode door een jury die uit verschillende hoeken van het vak komt.” De jury bestaat uit een teelt- begeleider, een tulpenkweker, een broeier, een bollenexporteur en een bloemenexpor- teur. “Deze club volgt het broeiproces voor een eerlijke beoordeling”, zegt Reus. “Dat is beter dan dat eerst wordt afgebroeid, om vervolgens de mooiste vaas in te sturen.”

Winnaar Sam Veldboer van Hybris kreeg in 2017 de prijs van Interpolis’ sectormanager Wil- lem Snoeker voor ‘Sissi’.



19 juli 2018

T E C H &M E C H

Inde rubriek Tech&Mech is er aandacht voor zowel nieuwe als vernieuwende producten uit de sector. Een plek waar techniek en mechanisatie structureel aandacht krijgen.

‘Rooimachine optimaal in te stellen’

De kweker draaide een deel van het rooiseizoen met een 100 pk-trekker voor de machine. “Dat was voldoen- de. Het dieselverbruik per hectare is gelijk gebleven, bij een hogere capaciteit. We zijn namelijk van 1,50 naar 1,80 gegaan. De machine loopt rustig en de motoren worden ook niet warm. Dan gaat er niet veel energie verloren. Je ziet dat bij het opstarten veel kracht nodig is, maar daarna draait alles kalm.” Inmiddels staat er een nieuwe Deutz voor de rooimachine, speciaal aangeschaft voor de rooimachine. “Met vario, dat heb je wel nodig om rustig te kunnen rooien.” MODEM Hoewel de machine nu voor het eerst in de praktijk draaide, heeft Verdegaal dus nauwelijks stil gestaan om bij te stellen of voor reparaties. “Daar hebben we wel rekening mee gehouden, maar het was niet nodig. Bovendien zit er een modem op de machine, zodat de instellingen van de rooimachine vanuit de fabriek aan te passen zijn. Zelf vind ik dat niet nodig, maar voor Agro Techniek in Noordwijker- hout was het handig om eventuele storingen en kinderziektes op te lossen.” De rooimachine van Verdegaal is net als zijn vorige uitgerust met een hydraulische kistenwisselaar. Het maakt de machine volgens de kweker compleet. “We hebben ‘m gekocht vanwege het gebruiks- en bedieningsgemak. De rooier maakt het waar, tot en met een handzaam display in de cabine aan toe. Mooi dat er weer eens vernieuwing is in rooitechniek. Daar hebben we lang op moeten wachten.” De machine- bouwer heeft de rooimachines op basis van specifieke klantwensen gebouwd. Prijsgegevens verstrekt Nobels op aanvraag.

Henk Verdegaal kocht de Nobels 5.18 vanwege het gebruiksgemak en de extra instellings- mogelijkheden.

Nobels-rooimachine Nobels bv, Noordwijkerhout www.nobels.nl

snelheid en zeefcapaciteit. De bollen rollen niet terug en de machine neemt voldoende grond mee om beschadigingen tegen te gaan. Verdegaal is tevreden over de pres- taties van de nieuwe machine. “De hellingshoek van de rooimat was bij eerdere machines niet aan te passen. Nu kun je voor een optimale stand kiezen. Alles is in te stellen met het hydraulische systeem. Dat werkt heel goed. We hebben er geen storingen van betekenis mee gehad.” ZICHT PERFECT De hydrauliek wordt aangedreven door verschillende motoren, die op strategische plaatsen op de machine zijn aangebracht. Verdegaal: “Het zicht op het rooiwerk is perfect. Zowel de bek als de mat is goed in beeld vanuit de cabine, terwijl er voor de verstelling en aandrijving toch veel hydrauliek op zit.” Plus- punt is volgens hem ook dat de vlak- stelling vanuit het midden van de rooier wordt gedaan, en niet vanaf de zijkant. De vlakstelling heeft dan geen effect op de rooidiepte.

Tekst: Hans van der Lee Fotografie: René Faas

Machinebouwer Nobels heeft dit seizoen de rooimachine 5.18 op de markt gebracht. Rooimat, schepbak en zeefraam van de Nobels 5.18 zijn apart verstelbaar gemaakt en de hydrauliek is aangepast. Ook zijn de wielen vergroot, om het brand- stofverbruik van de trekker terug te dringen. Henk Verdegaal van H.C. Verdegaal & Zn in Noordwijkerhout (ZH) rooit met een van de twee nieu- we exemplaren. Afgelopen week rooide Verdegaal met de 5.18 de laatste hyacinten in Slootdorp (NH), onder droge en dus makkelijke omstandigheden. Hij kan de hellingshoek van de rooimat aanpassen, zodat hij een optimale keuze kan maken tussen transport-

Bekijk een film over de Nobels- rooimachine in actie op www.greenity.nl.

19 juli 2018

19

19 juli 2018

Waar zou je zelf willen werken?

Ondanks de hoge mechanisatiegraad kan het sierteeltvak niet zonder medewerkers. Goede mensen die hard willen werken en kwaliteit kunnen leveren. Waar vind je die nog? Afgaand op de geluiden uit het vak, zijn ze moeilijk te vinden. En dan is er nog de huisvestingskwestie. Toch zijn er ook bedrijven die het wel goed voor elkaar hebben. Wat doen zij anders?

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

H et vinden van goede medewerkers is de kernactivi- teit van AgriPool Uitzend bv (spreek uit als ‘poel’, van een ‘poule van medewerkers’). Daar beginnen we onze zoektocht naar het antwoord op de vraag: wat doen bedrijven die hun arbeidsfilm wel goed op orde hebben nu anders? AgriPool Uitzend maakt deel uit van een holding met organisaties die zich allemaal bezighouden met het uitzenden en detacheren van medewerkers in verschil- lende sectoren en branches. Het hoofdkantoor is gevestigd in het Noord-Hollandse Heerhugowaard. Voor AgriPool is de bollensector een belangrijke markt, vertelt John Schuyt, mededirecteur van de uitzendorganisatie. NIET NODIG Voor een belangrijk deel haalt AgriPool Uitzend tijdelijke medewerkers uit Polen. “Sinds 2016 hebben wij ons eigen werving- en selectiebureau in Gdansk in Polen om direct contacten te kunnen leggen met Poolse uitzendkrachten. De laatste jaren is er in die markt veel veranderd. Sinds de Poolse economie is aangetrokken en bijvoorbeeld super- marktketen Lidl hier zijn winkelconcept heeft uitgerold, is er een breder aanbod van goedbetaalde banen voor Polen in

hun eigen land. Ze hoeven niet meer zo nodig in het buiten- land te werken om een goed inkomen te verdienen, met alle bijkomende kosten voor een zorgverzekering en huisvesting. Dat kunnen wij goed merken. We moeten meer moeite doen om de juiste mensen te vinden.” Het verbaast Schuyt dan ook niet dat ondernemers in het bollenvak hier tegenaan- lopen. “Daar komt nog bij dat werving en selectie ons vak is. Voor een bollenondernemer is het dus nog lastiger om medewerkers te vinden.” De schaarste in personeelsaanbod raakt de sector, zo gaat het verhaal in het vak. Toch zijn er nog altijd bedrijven die de arbeidsfilm wel op orde hebben, weet Schuyt. “Daarbij spelen verschillende zaken een rol. Belangrijk is dat je goed bent voor de mensen die voor je werken. Dan komen ze graag weer bij je terug. Ik ben wel eens op bedrijven geweest waar medewerkers ronduit werden afgeblaft. Zou je dat zelf fijn vinden? Zo ingewikkeld hoeft het niet te zijn om mensen aan je te binden. Deel eens een compliment uit, trakteer op ijs als het heel warm is, organiseer een barbe- cue… verplaats je even in je medewerkers en je kunt het zo bedenken.”

De woonvoorziening bij het bedrijf van G. & K. Reus in Lutjebroek.

20

19 juli 2018

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52

Made with FlippingBook - professional solution for displaying marketing and sales documents online