Greenity13

26 april 2018

12 Broeien en schaatsen bij Schouten

20 Tulpen zien,

ruiken en voelen

54 Flower Science Cafe: diversiteit aan banden

Uit alle windstreken 14 Bijzondere

66 Kleurrijke bezoekers Keukenhof

bolgewassen en narcissen



Luna Experience is een krachtig fungicide uit de Luna familie, met een uitstekende werking tegen Botrytis. De gecombineerde eigenschappen van fluopyram en tebuconazool zorgen voor een ongekend sterke werking in bloembollen. Toepassing met Luna Experience leidt tot een: ▶ zeer langdurige bescherming ▶ verbeterde kwaliteit

Gebruik gewasbeschermingsmiddelen veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie.

I NHO U D

12 Broer en zus Simon en Irene Schouten delen hun passie voor tulpen en schaatsen

54 Flower Science Café Sint Bavobasiliek biedt podium om te praten over diversiteit in assortiment

22 Keizerskroon Doede de Jong en Willem Wietsma veredelen al veertig jaar Fritillaria

In dit nummer 12  Het hart vol van tulpen... en schaatsen 14  Rijkdom in kleur en vorm 19  Welk weerrisico loopt de bollenkweker?

Vaste rubrieken 6  In de media 8  In gesprek Bert Pinxterhuis 11  Column Robert Heemskerk 25  5 minuten Marco Booijman 27  Tech&Mech 28  KAVB 34  Vakvenster

20  Tulpen laten zien, ruiken, voelen 22  Veertig jaar veredeling Fritillaria 33  Showen in mooiste bloementuin ter wereld 37  Zonovergoten corso 38  Twintig jaar leliekeuren: Focus op vakgenoten 40  Nieuwe groep tulpen: Coronet 48  Stengelaal: wat nu? 52  KAVB en gewasbescherming 54  ‘Kijk kritisch naar assortiment’

36  Ooit 42  CNB 51 Boekrecensie 56  Hobaho 59  Vaste planten Astrantia major 61  Teeltverbetering 62  Teeltadvies 66 Kleurrijk

Op de cover 14 De helderroze ‘Power Point’ van de firma P.N. van der Meer was een van de bijzondere bolgewas- sen op de show in Lisse.

26 april 2018

3

26 april 2018

DE BOL-IN- BLOEI DAGEN!

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. EXPORTSCHOON EN VOOR KWEKERIJ ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT.

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

www.helmus.nl

De jaarlijkse bloeiproeven bij Onings Holland zijn hét moment om het grootste handelsassortiment lelies in bloei te zien. Met maar liefst 4175 opplantingen van meer dan 638 variëteiten vindt u bij ons opnieuw het ruimste assortiment. Kwekers en handelaren krijgen met ons unieke en omvangrijke aanbod een compleet overzicht van bestaande en nieuwe rassen. Vanaf heden kunt u elke woensdag tussen 8.00 tot 17.00 uur de opplanting al komen bekijken. Belangstellenden voor de bloeiproeven tijdens de Dutch Lily Days zijn van 5 tot en met 8 juni welkom bij Onings Holland. Onze kas is dan geopend van dinsdag t/m vrijdag van 08.00 tot 17.00 uur. Het adres van onze proefkas is Nieuwe Tuinen 1 te Honselersdijk.

Tijdens de Dutch Lily Days organiseert Onings Holland met de Lily League wederom de verkiezing van de mooiste 50 lelierassen.

P.F. Onings bv • ABC Westland 661 • P.O. Box 52 • 2685 ZH Poeldijk T +31 (0)174 282230 • F +31 (0)174 248351 • I www.onings.com

koelinstallaties

VOO RWOO R D

Diversiteit

Hans van der Lee — Interim-hoofdredacteur h.v.d.lee@greenity.nl

Twintig verschillende gele tulpen, is dat erg? Nee, zegt de een. Laat de klant maar kiezen. Ja, zegt de ander, we verdwalen in de keuze. Neem eens afscheid van oude soorten. Het was onderdeel van de discussie in het Flower Science Café vorige week. Het blijft ook las- tig, als je na twintig jaar veredelen en vermeerderen een prachtige nieuwe tulp hebt waarvan je meent dat het vak en de markt erop zitten te wachten. Alleen… het is weer een gele. Komt daar misschien ook de terughoudendheid vandaan om novi- teiten te laten zien op shows? Bij de narcissenpresentatie bijvoor- beeld, waren aanzienlijk minder deelnemers te vinden dan bij de eerdere combinatieshows van narcissen en bijzondere bolgewassen op de Keukenhof. Niet dat er over kleur en variatie te klagen is op deze enorme show- tuin. Snijbloemen vormen echter een steeds groter aandeel, ten koste van de bolbloemen. Voor het grote publiek blijft er genoeg om van te genieten, maar voor vakgenoten is dat anders. Ik ben zeer benieuwd waar deze verschuiving door wordt veroorzaakt. Aan het aanbod kan het niet liggen, dus dan ontbreekt het wellicht aan de wil? Tijd? Waardering? Wie het weet, mag het zeggen. Over één ding zijn de veredelaars het wel eens. Nieuwe soorten moeten duurzaam zijn, dat wil zeggen weerbestendig en sterk tegen ziek en zeer. Liefst resistent zelfs. Zover zijn we nog niet en de vraag is of we het weer ooit de baas zijn. Tegen het weer wapenen kwekers zich nog niet echt, als we de aanbieder van de brede weers- verzekering mogen geloven. Uit de inspanningen van de KAVB om nieuwe gewasbeschermingsmiddelen in het pakket te krijgen, blijkt dat de allesomvattende resistentie ook nog niet in zicht is.

26 april 2018 VERANTWOORDELIJKHEID: De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: HansvanderLee(interim-hoofdredacteur),ArieDwarswaard,MoniqueOomsenLilianBraakman(vakredacteuren),AndréLeegwater(eind-enwebredacteur). FOTOGRAFIE: René Faas. VORMGEVING: Filie Nicola en Lianne van ’t Ende. UITGEVERS: KAVB en CNB. ADRES: Heereweg 347, 2161 CA Lisse, Postbus 31, 2160 AA Lisse, tel. 0252-431 117 of 0252-536 966(kantoorA.Dwarswaard),www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl.6%BTW):Nederland€265,–per jaar,Europa€285,–per jaar,buitenEuropa€315,–per jaar. Aan- of afmelden bij John Meijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen op www.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com. ISSN: 2589-4099.



26 april 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Eigen handelen

Arie Dwarswaard — Redacteur a.dwarswaard@greenity.nl

‘Varkenspestvirus overleeft in varkensvoer’. Grote kans dat u dit bericht niet hebt gelezen, want slechts enkele ondernemers in de bloem- bollensector zijn ook actief in de varkenssec- tor. Toch is het bericht ook op u van toepas- sing. Wat is namelijk het geval? Onderzoekers toonden aan dat het Afrikaans varkenspest- virus in varkensvoer kan overleven, zelfs als dit van Europa naar Amerika wordt getrans- porteerd. Zit er dus een besmetting in grond- stoffen die bijvoorbeeld uit Polen komen, dan bedreigt dat de Amerikaanse varkenssector. Het is een voorbeeld van risico’s die we ne- men omdat de wereld zo klein is geworden. Dat merken we zelf, als we in Afrika een virus oplopen, met soms desastreuze gevolgen. Op het bedrijf is het niet anders. Het Plantago asi- atica Mozaïek Virus kwam in Nederland niet voor. Door elders lelies te telen om daarmee jaarrond een goede kwaliteit bloemen te kun- nen produceren, kwam dit virus mee naar ons land. Gevolg: miljoenen verlies in de leliesec- tor doordat besmet plantgoed moest worden vernietigd en investeringen in nieuwe spoel- methodes. TVX in tulp kennen we sinds begin jaren negentig in Nederland, maar maakte de afgelopen tien jaar een sterke groei door. Joh. Schouw waarschuwde in 2014 al voor de rela- tie tussen waterbroei, het bewaren van afbroei en de verspreiding van TVX. Zomaar twee voorbeelden van teeltbeslissin- gen die veel meer gevolgen hebben dan ver- wacht. Het begrip bedrijfshygiëne staat vaak hoog genoteerd, maar even vaak leert een kritische blik op de bedrijfsprocessen dat vi- russen, schimmels en bacteriën leven in een luilekkerland dat bloembollenbedrijf heet. In dit geval helpt het niet om naar anderen te wijzen als de veroorzaker van de problemen. Het gaat hier om het eigen handelen. Het is de ondernemer zelf die ervoor kiest om af- broei terug te laten komen uit het buitenland en hier weer op te planten om zo sneller een partij op te bouwen. Gewin met een risico. He- laas maar waar: de mens is niet in staat om de gevolgen van zijn eigen handelen te overzien. Of toch wel? Succes met nadenken.

Nieuw evenement: Garden Trials and Trade

Op het nieuwe event Garden Trials and Trade zijn innovaties van houtige gewassen en vaste planten te zien. Momenteel hebben circa dertig bedrij- ven zich verbonden aan het evenement. Het deelnemersveld is divers, zo- wel nationaal als internationaal. Garden Trials and Trade is voor iedereen in de sierteelt en de retail. Voor telers is het interessant kennis te nemen van de laatste noviteiten en teelttechnische informatie op te doen. Groot- handelaren en retailers kunnen veredelaars spreken en een idee krijgen van de toonaangevende variëteiten en concepten voor volgend seizoen. Garden Trails and Trade wordt gehouden op 12, 13 en 14 juni 2018 in het Plantariumgebouw, Italiëlaan 4 in Hazerswoude-Dorp.

Ctgb moet imidacloprid-studies openbaar maken Het College voor toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) moet de studies over imidacloprid openbaar maken. Dat heeft het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) besloten. Hiermee ver- nietigt het CBb het besluit van het Ctgb uit 2013 om een aantal studies openbaar te maken en andere vertrouwelijk te houden. Het CBb vindt dat het Ctgb onvoldoende argumenten heeft aangedragen dit onderscheid te rechtvaardigen. Het Ctgb moet binnen vier maanden een besluit nemen over deze uitspraak. In een reactie geeft het Ctgb aan de uitspraak te bestu- deren en tijdig een besluit te nemen. Het Ctgb onderschrijft het principe van openbaarmaking van milieu-informatie binnen de wettelijke kaders.

6

26 april 2018

Agenda

t/m 6 mei Tulpenfestival Noordoostpolder t/m 13 mei Keukenhof t/m 16 mei Hortus Bulborum Limmen 28 april Lezing op Hortus Bulborum 28 april t/m 2 mei Bloemendagen Anna Paulowna 2 mei Calla-avond Keukenhof 4 mei Open dag NLG Holland 14 mei Alliumkeuring KAVB 28 mei Iriskeuring KAVB 1 juni CNB Leliedag 4 juni Iriskeuring KAVB Jaarevent Greenport 5 t/m 8 juni Dutch Lily Days

Potveer-activiteiten over naar Bercomex Na het faillissement van machinefabrikant Potveer wordt een deel van de activiteiten voortgezet door Bercomex. Daarmee worden het merk Potveer, de service en een deel van de producten geïntegreerd in het familiebedrijf Bercomex. “Door de overname van de be- nodigde vakkennis en activa, kan Bercomex voormalig Potveer-klanten van service blijven voorzien”, aldus Gerben Schouten, CEO van Bercomex. Aan het bestaande assortiment van Bercomex zullen ook specifieke Potveer-producten worden toegevoegd.

INGEZONDEN BRIEF Alleen de natuur kan ons redden

Henk Westerhof schrijft in zijn column ‘Het succes van de tulp kent vele vaders’ in Greenity nr. 12 dat hij vermoedt dat het aanbod van Nederlandse tulpen in de komende jaren verder zal toenemen. Daar reageer ik op. De populariteit van de tulp kent geen grenzen, gezien de statistieken. Daaruit blijkt dat de productie van 2000 tot 2017 met 38 procent is toegenomen en dat verdere uitbreiding in het verschiet ligt. De binnenlandse broeierij is de laatste tien jaar gegroeid. In 2018 is de productie 2,3 miljard stelen, is de verwachting. Afgelopen jaar is het areaal met 500 hectare gestegen. Ik verwacht het komende jaar weer een uitbreiding van tussen de 500 en 1.000 hectare, tenzij de BKD daadwerkelijk strenger gaat handhaven. De prijzen van tulpenbloemen staan dit seizoen zwaar onder druk. We hebben in het groeiseizoen van 2017 ongeveer 90 procent geoogst, omdat we extreme warmte en droogte hebben gehad eind mei, begin juni. Hoe zou het er uitzien als we 10 procent meer hadden geoogst? Alleen de natuur kan ons redden als de arealen elk jaar met deze percentages groeien. De bomen groeien niet tot in de hemel.

Captain Calla Days Calla.nl open dagen

Kees Beerepoot Gepensioneerd kweker/exporteur Venhuizen

► Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

Er zijn tal van wedstrijden. Zo ook in het vak, zoals de tulpen- en leliekeuringen. Zijn deze een kweekvijver voor het bollenvak? Wij vroegen het aan u middels de stelling: ‘Keurings- wedstrijden zijn een kweekvijver voor het bollenvak’. De jeugdige deelnemers komen immers in aanraking met het vak. Dat kan invloed hebben op de toekomst. Veel twijfel is er niet: 79 procent is het eens met de stelling. Stelling: ‘Keuringswedstrijden zijn een kweekvijver voor het bollenvak’

21 %

79 %

Nieuwe stelling

Op www.greenity.nl kunt u inmiddels reageren op de nieuwe stelling: ‘Publiekevenementen zoals tulpenroutes, corso’s en de Keukenhof zijn voor vakgenoten een must om te bezoeken’

26 april 2018

7

26 april 2018

I N G E S P R E K

26 april 2018

26 april 2018

8

26 april 2018

‘BKD werkt aan nieuwe keuring en digitalisering’

Bert Pinxterhuis is de nieuwe directeur van de Bloembollenkeuringsdienst (BKD). Hij volgt Vincent Cornelissen op, die vanwege gezondheidsredenen aftrad. Pinxterhuis was al adjunct-directeur sinds 2016. Wat is Pinxterhuis van plan met de bloembollenkeuringsdienst, een organisatie die door Cornelissen al klantgerichter is gemaakt? Greenity ging met de directeur in gesprek.

Bert Pinxterhuis D I R E C T E U R B K D

De huidige directeur Bert Pinxterhuis (48) heeft een verleden in de agrarische adviesmarkt en in de onderzoeksector. Eerder was hij bedrijfsadviseur bij de GLTO en van 2009 tot en met 2016 werkte hij voor Praktijkonderzoek Plant & Omgeving (PPO). Bij de GLTO hield hij zich bezig met onder meer ruimtelijke ordening en bedrijfsadvies. Bij PPO bekleedde hij verschillende management- functies. Toen hij in 2016 als adjunct-directeur bij de BKD begon, had hij al een achtergrond in de bloembollen als businessunit manager van PPO in Lisse.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

De BKD is al klantgerichter geworden, zegt u. Waar blijkt dat uit? “De BKD kan snel op vragen en wensen van haar klanten en op de veranderende eisen van buitenaf inspelen. Toch zijn het die snelle veranderingen die verdere aanpassingen nodig maken. We passen ons voortdurend aan om de ontwikkelin- gen in de sector te volgen. Dat doen we met de aanwezige medewerkers binnen de BKD, maar we hebben ook nieuwe mensen aangetrokken. Zo halen we nieuwe kennis binnen de organisatie. Er heerst hier ook geen negen-tot-vijf-menta- liteit. We doen ons werk zo goed mogelijk. Als er klachten zijn, ga ik ook zelf langs bij die bedrijven. We moeten vaak uitleggen waar we wel en geen invloed op hebben als keu- ringsdienst. Wel horen we terug dat op het digitale vlak het nodige te verbeteren valt.” Wordt aan de digitalisering gewerkt bij de dienst? “We stappen de komende anderhalf jaar over op een heel nieuw teeltregistratiesysteem, dat momenteel wordt ge- bouwd. Het moet vooral sneller en eenvoudiger dan het hui- dige systeem en dat is best lastig, omdat de registratie van partijen op het bedrijf of verderop in de keten een complexe

26 april 2018 Maar de tarieven gaan wel weer omhoog per 2019? “Dat besluit het bestuur mogelijk, omdat we ook te maken hebben met de nieuwe cao Open Teelten, waarbij wij de loonindexering volgen. Dat kan ook consequenties hebben zaak is. Ook moet het beter kunnen samenwerken met alle gangbare managementsystemen op de bedrijven van onze klanten. Uiteindelijk moet het een stuk gereedschap worden, dat de kwekers en handelaren ook als gereedschap voor het eigen management kunnen gebruiken. Dat is lastig. Zo hadden we met telers in Drenthe een gesprek over de wensen voor zo’n systeem. Tijdens de discussie die daarop volgde, bleek dat de kwekers zelf ook heel uiteenlopende ideeën en wensen hebben. We hebben anderhalf jaar gereserveerd voor het uitvoeren van dit project en het moet uiteraard voor de volle honderd procent werken als het klaar is. We hebben er een sub- stantieel budget voor gereserveerd en we hebben externe ondersteunende diensten ingeschakeld en natuurlijk eigen personeel vrijgemaakt. Toch hoeven we de tarieven hierom niet te verhogen.”

9

26 april 2018

I N G E S P R E K

voor de tarieven. Per 1 januari van dit jaar kwam er drie pro- cent bovenop en per 2019 nogmaals. Om te voorkomen dat onze tarieven stijgen, doen we er ook alles aan om nog effici- ënter te werken. Het was daarom de afgelopen jaren ook een aantal jaren niet nodig om de tarieven aan te passen.” Goed nieuws voor het personeel? “Het is nodig. Behoud van ons personeel en dus kennis is een speerpunt. Expertise is belangrijk voor ons en gelukkig slagen we erin een goede werkgever te zijn. We zien niet veel verloop. Uit ons medewerkersbevlogenheidsonderzoek blijkt dat het goed gaat. We willen aantrekkelijk zijn en blijven voor ons personeel en voor nieuwe mensen. Om dat ook uit te stralen, gaat ook de website veranderen. Het wordt frisser en dynamischer. Een betere communicatie is belangrijk binnen onze strategie.” Wat merkt de bollensector verder van die strategie? “Het bestuur is aangepast. We hebben een kleiner, slagvaar- diger bestuur dat vaker besluiten kan nemen. We stellen ook een sectorraad in, die gaat over gewasoverstijgende zaken bij de BKD. De productgroepen van de KAVB en Anthos blijven hun belangrijke rol houden in zaken als gewasnormeringen. Verder is het de ambitie om vanaf 2022 volledig digitaal te werken en zijn we met vergaande plannen bezig om een nieuw laboratorium te bouwen. We kunnen dan efficiënter werken. Dat houdt in dat we uitslagen van de bemonstering ook met de toegenomen monsterstromen tijdig kunnen blijven leveren. Uiteraard kan het allemaal sneller, maar dan wordt het ook duurder. Om ons werk betaalbaar te houden, moeten we afspraken maken met de sector over prijs en efficiëntie. Ons laboratorium moet flexibel zijn, om mee te bewegen met de ontwikkelingen in de sector. Ondertussen werken we met eigen onderzoekers aan de ontwikkeling van toetsen. Zo kunnen we straks behalve vlot- ter werken ook sneller inspelen op nieuwe eisen van derde landen. We hebben daar extra personeel voor aangetrokken. Ook op cruciale processen in de organisatie werken we met een dubbele bezetting. Dat biedt ons de kans om de kennis vast te leggen.” Gaat de BKD straks ook anders te werk? “We voeren nu de discussie met Anthos en de KAVB over een aanpassing van de keuring. Een indeling naar afzetklasses bijvoorbeeld. Er loopt nu een pilot in lelies, waarbij de qua- rantaine-eisen van de afzetlanden het uitgangspunt is. Het is de bedoeling dat met de samenwerking in de hele keten aan de eisen wordt voldaan. Uitgangspunt is een schone start in de teelt. We bekijken of dan ook schoon geleverd kan worden. Ook onderzoeken we of er mogelijkheden zijn van ‘risico-ge- baseerd’ keuren. Kunnen we bijvoorbeeld de frequentie van de keuringen laten afhangen van bijvoorbeeld de gevoelig- heid van een cultivar? Dat ligt uiteraard wel gevoelig. We

‘We onderzoeken risico- gebaseerd keuren, afhankelijk van de cultivar. Dat ligt gevoelig.’

hebben een data-analist aangenomen die de mogelijkheden in kaart brengt. Uiteraard gaan we ook hierover met de sector over in gesprek. Ondernemers kunnen zelf wellicht ook sturen op de keu- ringskosten. Wie vooraf bepaalt voor welke markt hij teelt, kan voor die specifieke markt laten keuren en toetsen en zelf maatregelen treffen om aan die eisen te voldoen. Er gaat dus wel het een en ander veranderen bij ons. Eén ding blijft hetzelfde: we werken zorgvuldig en volgens de normen. Zo bieden we waarborgen voor de kwaliteit van de bloembollen en weten telers, handelaren en exportlanden waar ze aan toe zijn.”

10

26 april 2018

C O L UMN

Wat de consument drijft

Robert Heemskerk — Natural Bulbs robert@naturalbulbs.nl

Ondernemerschap. Elke dag worden bloembol- len, planten of bloemen geproduceerd omdat daar in het algemeen vraag naar is, een bestelling in handen is, of omdat we erin geloven dat die vraag er vast wel zal zijn op het moment van de oogst. Hoe beter de aansluiting, hoe efficiënter de keten. Hoe ontstaat een vraag uit de markt eigenlijk? Aan het einde van de keten is daar de consument die de vraag beïnvloedt door zijn koopgedrag. Wij werken in de sec- tor samen om die consument te bereiken. In de Keu- kenhof krijgt de tuinliefhebber op dit moment weer een gezicht dat boekdelen spreekt. We herkennen de impuls om verliefd te worden op bloemen. Zo op het eerste oog hebben we de verleidingsfactor redelijk voor elkaar als sector. Mensen hebben behoefte aan schoon- heid en deze behoefte aan schoonheid is tastbaar aanwe- zig. Maar een behoefte is niet hetzelfde als een diepere drijfveer. Neem het voorbeeld van trek in iets lekkers (maagvulling is een behoefte) en de keuze voor groente als antwoord (gezond eten en langer leven als drijfveer). Wat drijft mensen tot het kopen van bollen, planten of bloemen afgezien van de behoefte tot het direct mooier maken, aanschouwen (consumeren) van een product (bloemen) of dienst als de Keukenhof (beleving)? Dit is een onderzoeksvraag die geen simpel antwoord krijgt of verdient. Wel wil ik u prikkelen hierover na te denken. Niet omdat het kan, maar omdat het moet! Kopen mensen bloembollen en planten vanuit de drijf- veer het leven te vieren of om ellende in de wereld naar de achtergrond te verdringen? Of om de wereld te ver- beteren door bijen te redden met duurzaam stuifmeel? Of omdat mensen bewust willen meebouwen aan een duurzame toekomst van Nederland als productieland? Vult u maar aan! Waarom moeten we het hierover hebben? Omdat we feitelijk een beleving verkopen en geen product. Om- dat een goede ondernemer de drijfveren kent waarom hij producten ontwikkelt en welke taal en vorm hij ge- bruikt om daarop aan te sluiten met een verleidende boodschap die tot passend koopgedrag leidt.

26 april 2018

26 april 2018

26 april 2018

11

26 april 2018

Tulpen en schaatsen horen bij hun leven. Twee aparte werelden die in de levens van Simon (27) en Irene (25) Schouten op een mooie manier bij elkaar komen. Van beide leren ze, over zichzelf, maar ook over ondernemerschap. Met resultaat. Simon en Irene brachten al de nodige medailles mee terug naar het West-Friese Andijk. ‘Je bent pas klaar als het werk af is.’ Het hart vol van tulpen…

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

W e melden ons op het bedrijf van Klaas Schouten in Andijk, een tulpenbroeierij met zo’n 25 miljoen stelen en een kwekerij met zo’n 60 hectare tulpen. In de plukhal en aan de boslijnen wordt hard gewerkt. Op het land achter de schuren komen de tulpen voorzichtig boven de grond. Simon neemt ons mee naar de keuken, waar we Irene ontmoe- ten. Samen vormen zij de middelste twee kinderen uit een gezin van vier: zus Catherine (29) is de oudste, broer Klaas junior (23) de jongste. Ze pakken er een familiemagazine bij dat onlangs werd gemaakt voor een jubileum. Al bladerend krijgen we een beeld van een grote, warme bollenkwekersfamilie met slierten neefjes en nichtjes, die al spelend op het land en in de schuur met elkaar opgroeien. “De bollen waren er altijd, we weten niet beter”, vertelt Simon. “En je ging gewoon aan het werk, ook als het hard waaide en regende. Je bent pas klaar als het werk af is. Dat hebben we wel geleerd. Soms moet je daarvoor weerstand overwinnen, maar niks doen levert niets op. Met die instel- ling trainen wij ook voor het schaatsen.” TALENT Met dezelfde vanzelfsprekendheid waar- mee de bollen in hun leven kwamen, kwam ook het schaatsen op hun pad. “Onze ouders vonden dat we allemaal

moesten kunnen schaatsen, want dat leeft erg in West-Friesland. In de winter gingen we tien keer met een bus vol kinderen naar de ijsbaan in Alkmaar om les te krijgen.” Ze vonden het leuk en bleken ook nog eens talent te hebben. Irene: “Als je steeds beter wordt, rol je van het een in het ander. Zo kom je op een dag in de selectie terecht.” Met hard werken en trainen, bereikten Si- mon en Irene de Nederlandse schaatstop. Simon boekte als marathonschaatser al diverse overwinningen, waaronder de eerste plaats tijdens de barre alternatieve Elfstedentocht op de Weissensee. Irene won onder andere brons bij de massastart op de Olympische Spelen in Zuid-Korea. In januari van dit jaar werden ze allebei eerste bij de Nederlandse marathon op natuurijs, een uniek moment voor broer en zus. “Dat gevoel van winnen, is met niks anders te vergelijken. Zoiets maak je niet mee als je een ‘gewone’ baan hebt. Ik heb wel geleerd om daar bewust van te genieten”, vertelt Irene. Ze zijn ervan overtuigd dat het opgroeien op het tulpenbedrijf van hun ouders hen heeft geholpen in de vorming tot de top- sporters die ze nu zijn. Simon: “Behalve hard werken en discipline, hebben we geleerd om zelf na te denken en onderne- mend te zijn. Je kunt wel klakkeloos alles doen wat je trainer bedenkt, maar zelf heb



26 april 2018

en schaatsen

‘Behalve hard werken en discipline, hebben we geleerd om zelf na te denken en ondernemend te zijn’

je ook ideeën. Daar kijken wij echt anders tegenaan dan schaatsers met een andere achtergrond. Verder denken wij niet in problemen, maar in oplossingen: als dit niet kan, wat kan er dan wél?” LEERPROCES Dat ze gewend zijn om te denken vanuit efficiency, werkt hen soms tegen in de sport. “Wij willen de taken die we te doen hebben het liefst direct uitvoeren. Dan is er tijd over voor andere dingen en kun je je dag optimaal invullen. Als we op trai- ningskamp zijn, gaat dat heel anders. Dan heb je ’s ochtends een training en pas aan het einde van de dag weer.” Dat ‘duurt lang’, vinden ze. Even tussendoor een extra training pakken, is er echter niet bij. “Dan word je door je trainer van de fiets gehaald: je lichaam moet rust krijgen.” Inmiddels is duidelijk dat dit positieve ef- fecten heeft. Irene: “Steeds meer en steeds harder trainen leidt niet tot een beter resultaat. Rust is ook belangrijk.” Van huis uit kennen ze ook wel dat er altijd enige druk is. In het bedrijf moet er omzet worden gemaakt en kwaliteit worden geleverd. Ook op de baan draait het om prestaties. “Voor jezelf én voor de sponsors. Als je niet presteert, ben je niet interessant meer en lig je eruit. Je moet steeds een beetje beter worden. Je leert wel omgaan met die druk. Net zoals je leert omgaan met tegenslagen. Schaatsen is een groot leerproces.” Trainen voor het schaatsen kost veel tijd. Voor Irene is het dan ook een fulltime baan. Als er tijd over is, springt ze bij in het familiebedrijf. Simon combineert zijn schaatscarrière met de tulpen. “Ik kan niet stilzitten en vind dit werk erg leuk. Voor een wedstrijd ben ik altijd een paar uurtjes in de schuur.” Nu hebben ze even rust, maar van mei tot en met september bepaalt de zomertraining het dagritme. “Dan trainen we zeven dagen per week, zo’n twee tot drie keer per dag.” Ze hadden dit niet kunnen doen zonder de steun van hun familie. “Nadat onze moe-

26 april 2018 kampen heb ik veel tijd om daarover na te denken. En als ik er ben, sta ik tussen de mensen te werken. Het helpt echt als je als ondernemer je gezicht laat zien. Ik merk dat dat de kwaliteit en de arbeidsproductiviteit ten goede komt, dat scheelt zomaar zo’n 10%. Het geeft me een goed gevoel dat ik op die manier echt iets kan bijdragen.” der Jolanda (56) twee jaar geleden een her- senbloeding kreeg en in een verpleeghuis raakte, is er veel veranderd. Niet alleen was zij betrokken bij onze schaatscarriè- res, ze was ook de spil in het gezin en in het bedrijf. Toen zij wegviel, moesten we allemaal bijspringen. Onze oudste zus doet veel voor onze moeder en ons broertje is na zijn studie aan de HAS versneld in het bedrijf gekomen. Doordat iedereen zich inzet, kunnen wij tijd vrijmaken voor het schaatsen.” Gelukkig gaat het met hun moeder iets beter. “We hopen dat ze over een tijdje weer thuis kan wonen.” TOEKOMST Simon en Klaas junior maken plannen om, eventueel samen met een neef, het bedrijf op termijn over te nemen. Zo lang hij schaatst zal Simon een vrij beperkte rol hebben. “Ik ben er te weinig om echt een functie te kunnen hebben. Ik breng wel mijn visie in, vooral tijdens trainings-



26 april 2018

1

Elk jaar weer dwingt de combinatieshow van narcis en bijzondere bolgewassen bij elke bezoeker diep respect af. Zoveel kleuren, zoveel vormen, en het staat er allemaal. Enig zorgpunt: slechts twaalf narcissendeelnemers, aanzienlijk minder dan vorig jaar. Rijkdom in kleur en vorm

1 Narcissen kunnen echte eyecatchers zijn en ‘Privateer’ van P. Pen- nings behoort daar zonder meer toe.

2 Mensen snappen het niet: van sneeuwklok tot Allium, van krokus tot Zantedeschia en van winterakoniet tot Nerine. In de enorme presentatie van C.S. Weijers komen alle seizoenen samen. In deze collectie van honderden variëteiten viel Fritillaria imperialis ‘Oran- ge Queen’ op. 3 Fa. A. Verschoor kwam naar Lisse met een aantrekkelijke verzame- ling selecties uit Fritillaria persica, waaronder een gevuldbloemige en de slanke ‘Minaret’. 4 Wat een variatie bij Kwekerij De Schüllhorn. Zomaar een greep uit hun sortiment: Tulipa heweri, Muscari ‘Maxabel’, Ipheion ‘Alberto Castillo’ en de zwavelgele Arum creticum , die alleen op het Griekse eiland Kreta voorkomt en daar begin april al bloeit. 5 Voor de 36e keer deed W.F. Leenen mee aan de narcissenshow op de Keukenhof, een prestatie die dit bedrijf deelt met H.M. Meeu- wissen. Leenen liet naast vazen met tal van eigen aanwinsten ook grote glazen schalen vol bloemen zien. 6 Barnhoorn Hippeastrum Breeding liet een aantal selecties zien uit de zogenoemde Sonatinigroep, die opvalt door rijke bloei en com- pacte bloemen.

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas



26 april 2018

3

4

2

5

6

26 april 2018



26 april 2018

7 ‘Rapture’ is alweer meer dan veertig jaar in cultuur en een aanwinst van Grant Mitsch. M.H. van der Zon zette deze gele cyclamineus neer in een goed gevulde inzending. 8 Dubbele narcissen genoeg op deze show, zo ook bij Aad van Ruiten. Hij maakte indruk met ‘My Story’, een relatief nieuwe narcis met een fraaie combinatie van wit en roze.

9 In de veelvormige en kleurrijke inzending van J. Kuiper stond onder meer ‘Creagh Dubh’, een aanwinst van J.S.B. Lea uit 1978.

10 Feest voor het bruidspaar. De tafel is gedekt en stroomt over van de bijna honderd verschillende narcissen van H.M. Meeuwissen uit Voorhout. Wat een schitterend gezicht.

11 Aan de wieg van de trompetnarcis ‘Galactic Star’ stond Karel van der Veek, de man die de liefde voor de narcis overbracht op menig teler.

7

8

9

10

16

26 april 2018

Deze bijzondere cultivar werd geshowd door Maters Bloembollen.

12 Heel apart, deze door Janis Ruksans gewonnen grootkronige ‘Dia- logs’. De rand van de zalmroze kroon bevat witte streepjes. Het was een van de noviteiten bij Hulsebosch Bloembollen. 13 Door ‘Montego’ met ‘Ringmaster’ te kruisen, ontstond de groot- kronige ‘Pacific Rim’. Het rode randje langs de cup zorgt voor een aantrekkelijke bloem. Inzender was J.G. Weijers. 14 Grillig, contrasterend en eigenzinnig. Die begrippen passen prima bij de spleetkronige ‘Shrike’, een van de blikvangers in de collec- tie van Fa. H. Wijnhout. 15 Fa. Veul liet onder meer de nieuwe cultivar ‘Double Power’ zien, die vorig jaar op de Lentetuin in Breezand werd uitgeroepen tot de beste narcis van de show.

11

12

13

14

15

26 april 2018

17

26 april 2018

Verwarmde ontsmetbak, bel ons Telefoon: 0252-51.58.53 www.akerboom.nl

bbv-akerboom 150603.indd 1

04-06-15 13:56

www.necap.nl - info@necap.nl - Wieringerwerf - 0227-603353

Tekort?

de juiste spoorelementen op het juiste moment

borium Bortrac 150

ijzer Ferritrac 54

mangaan Mantrac Pro

Neem contact op met uw adviseur of bel AgroCentrum voor meer informatie: 0167 - 563 150

www.agrocentrum.nl

Welk weerrisico loopt de bollenkweker?

Het klimaat verandert, de laatste jaren vertoont het weer steeds meer extremen. We hebben de laatste extreme droogte, hevige regen- of hagelbui nog niet gehad. Opvallend genoeg is het aantal bollenkwekers dat een brede weersverzekering heeft afgesloten heel laag.

loop je, wat kost een verzekering en wat zou de uitkering opleveren? Het is goed om die rekensom elk jaar te maken. De voorwaarden kunnen namelijk jaarlijks veranderen.” Ook Interpolis ervaart dat ‘de verze- keringsbereidheid’ niet groot is onder bollenkwekers, vertelt sectormanager plantaardig Willem Snoeker. “Vaak heb- ben kwekers hun land op verschillende plekken waardoor de risico’s zijn gespreid. Dat zal zeker meespelen.” OMSLAGPUNT Schreuder raadt bollenkwekers aan zich goed te laten voorlichten over de voors en tegens van een brede weersverzekering en een offerte op maat te laten maken. “Maak een inschatting van de risico’s die jij loopt door je deze concreet voor te stellen. Wat gebeurt er als er eind april opeens tien graden vorst is, of als in juni in een paar dagen 200 millimeter neerslag valt? Ergens is er een omslagpunt tussen kosten en baten.” Snoeker vult aan: “De weersomstandigheden lijken te verande- ren, dus klopt je rekensom nog steeds? Welk risico ben je bereid te accepteren? Dat is aan de ondernemer. Ik zou wel aanraden om hierover goed in gesprek te blijven met een adviseur en de afwegingen zorgvuldig te maken.”

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

E en brede weersverzekering is een allriskverzekering voor schade aan gewassen door extreme weers- omstandigheden, zoals hagel, zware regen, vorst en droogte, vertelt Jan Schreuder, directeur van verzekerings- maatschappij Vereinigte Hagel, een van de maatschappijen die deze verzekering aanbieden. “De premie voor deze verzeke- ring is van allerlei factoren afhankelijk. Hierbij speelt niet alleen de verzekerde waarde een rol, maar ook de regio en het type gewas. Uit de historie blijkt namelijk dat de risico’s per regio verschillen.” EIGEN RISICO Ook de uitkering verschilt per calamiteit. “Bij hagel is het eigen risico 5 procent, bij

wateroverlast en bij nachtvorst 30 pro- cent.” De verzekeringsmaatschappij kan deze voorwaarden niet zelf bedenken en klakkeloos toepassen. “De voorwaarden worden jaarlijks gecontroleerd en gekeurd door het ministerie.” Voor contractteelt gelden dezelfde voorwaarden. “Hierbij geldt dat degene die het perceel opgeeft voor de Gecombineerde Opgave de verze- kering afsluit.” Bij Vereinigte Hagel zijn slechts enkele bollenkwekers verzekerd in de brede weersverzekering. “Blijkbaar schat men het risico op schade door het weer laag in. Dat is opvallend, gelet op het veran- derende klimaat. Tegelijkertijd is het een optelsom van allerlei factoren: welk risico

Subsidie RVO keert een subsidie uit voor de brede weersverzekering. De uitkering bedraagt maxi- maal 65 procent van de te betalen verzeke- ringspremie. Kijk voor de voorwaarden en meer informatie op www.rvo.nl. De premie kan wor- den aangevraagd tussen 1 maart en 15 mei 2018.

26 april 2018



26 april 2018

Tulpen laten zien, ruiken en voelen

Een festival puur voor de consument. Niet alleen laten zien hoe mooi de tulpen zijn, maar bezoekers ook tulpen laten ruiken en laten voelen. Een echte beleving. Dat is het doel van het Tulpenfestival Noordoostpolder. Het evenement is gestart op 21 april en te bezoeken tot en met 6 mei.

Amerika, Canada, België, Duitsland en andere landen. We promomoten het evenement in Nederland en in de buurlan- den. Daarnaast hebben we informatie in het Engels en het Duits beschikbaar. Het is echt een dagje uit voor toeristen. Veel mensen vinden het fantastisch dat we hier op de zeebo- dem wonen. Dat vinden ze interessant.” Voskuilen werkt bij StEP Noordoostpolder. Dit bureau onder- steunt diverse evenementen uit de regio met de organisatie. StEP werkt met zo’n driehonderd vrijwilligers. GROTER DOOR ACTIVITEITEN Zo’n twintig jaar geleden is het Tulpenfestival begonnen. Toen kwam er subsidie vanuit de LTO en de KAVB om borden te kopen om een tulpenroute aan te geven. Verder waren er geen activiteiten. Later is daarom een commissie in het leven geroepen. Voskuilen: “Op de zondag was alles gesloten. Als er dan toeristen kwamen, konden ze nergens terecht. Daarom zijn we begonnen activiteiten te organise- ren. Dat is gestart met een plek waar mensen naar het toilet kunnen en koffie of thee kunnen drinken. Hier zit nu het tulpeninformatiecentrum. Gaandeweg zijn er steeds meer activiteiten bijgekomen waardoor we nu een vol programma hebben. Daarnaast zijn er nu 25 plekken om een consumptie te nuttigen.” Volgens Voskuilen mag iedereen in de omge- ving aansluiten bij het evenement, als ze maar iets te bieden hebben voor de toeristen. “De buurt mag er zeker van mee profiteren.” Zo worden er tijdens het evenement uiteraard op vele plaatsen langs de route tulpen verkocht.

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

O p diverse plekken in Nederland is er ruimte voor de consument om te genieten van de bloemenpracht die ieder voorjaar opkomt. Een lokaal evenement in de Noordoostpolder is het Profytodsd Tulpenfes- tival. Al trekt dat niet alleen lokale mensen. Volgens Simone Voskuilen komen er ook veel buitenlanders speciaal naar de Noordoostpolder om de bloemenzee te bewonderen. “In 2016 hadden we 50.000 bezoekers. Vorig jaar zelfs 80.000 bezoekers. Iedereen geniet van tulpen. Dat gevoel willen we delen met de hele wereld. Mensen komen vanuit Azië,

In het tulpeninformatiecentrum, maar ook op locaties bij kwekers en tijdens rondleidingen, krijgen bezoekers infor-



26 april 2018

Simone Voskuilen: ‘Iedereen geniet van tulpen. Dat gevoel willen we delen met de hele wereld.’

‘Het is echt een dagje uit voor toeristen. Veel mensen vinden het fantastisch dat we hier op de zeebodem wonen.’

matie over hoe tulpen gekweekt worden. “De kwekers weten alles over tulpen en vertellen daar graag over. Naast infor- matie over tulpen kweken en broeien, vertellen we ook hoe de Noordoostpolder is ontstaan en hoe tulpen hier zijn ge- komen. De bezoekers vinden het fantastisch om van lokale mensen verhalen te horen. Bovendien zijn de kwekers heel gastvrij. Velen dragen het evenement een warm hart toe en bezoekers mogen over de velden lopen”, vertelt Voskuilen. LAAGDREMPELIG Voskuilen: “We proberen het evenement laagdrempelig te houden. Het liefst laten we iedereen zien hoe mooi tulpen zijn en wat je ermee kan.” Vrijwilliger en kweker Jordi van Meer van Firma van Meer is het daarmee eens. “Veel activiteiten zijn gratis. Daar kan jong en oud aan meedoen. Het beeld dat er alleen gepensioneerden komen, klopt niet. Er komen veel stellen en gezinnen. Bezoekers kunnen zelf bepalen wat ze besteden. Er zijn bezoekers die met zelfge- smeerde broodjes aan een tafel gaan zitten. Dat is prima. Maar de mogelijkheid om eten te kopen is er ook, of om spullen te halen op een markt.” Ongeveer alle bloembollenkwekers in de Noordoostpolder doen mee aan het evenement. Bij de routes over de velden is het de bedoeling dat bezoekers niet tussen de tulpen gaan lopen. Maar aangezien bijna iedereen dat wil, is er een belevingsveld. Daar mag iedereen doorheen lopen en foto’s maken. Op het tulpenbelevingsveld is tevens een showtuin met vijfhonderd verschillende cultivars. Van Meer bena- drukt: “Het is geen show, maar alle vakgenoten zijn welkom. Het Tulpenfestival is een goede promotie voor het vak.”

26 april 2018 Activiteiten De consument hoeft zich geen moment te vervelen. Tot en met 6 mei is er voor iedereen wel wat te doen. Zo is er naast de route die per fiets, bus, auto, met de solex, koets of lopend afgelegd kan worden, ook de mogelijk- heid om met een helikopter te vliegen over de tulpenvelden. Er zijn kinder- activiteiten, diverse workshops en markten. Er is een tulpenbelevingsveld met een ‘selfietuin’, een showtuin, een fototentoonstelling en een tulpen- informatiecentrum. Het volledige programma is te vinden op de website: www.stepnop.nl/tulpenfestival/agenda/. Daar zijn tevens de routekaarten gratis te downloaden.



26 april 2018

KEIZERSKROON

Al veertig jaar zijn Doede de Jong en Willem Wietsma actief in Fritillaria. In die jaren hebben ze al successen gehad in de veredeling. Het doel was rassen te ontwikkelen die minder gevoelig zijn voor Fusarium. Dat is gelukt, samen met andere verbeteringen zoals betere bloei in kleine maten, minder geur en een betere opbrengst. 40 jaar veredeling D e voorloper van Vof de Keizerskroon is in 1978 in het Friese Midlum begonnen met de teelt van Fri- tillaria imperialis L. (keizerskroon). Daarbij kwam ook de veredeling. Het bedrijf begon als hobby, maar is in de loop der jaren uitgegroeid. Zo kwam in 1995 de broeierij erbij. Nu teelt het bedrijf 1,4 hectare en broeit 40.000 Fritillaria’s per jaar. Willem Wietsma (60 jaar) kent Doede de Jong (53 jaar) omdat hij bij de vader van De Jong heeft stagegelopen in 1975. Met vier regels Fritillaria is hij met de vader van Doede gestart. Toen De Jong het bedrijf overnam van zijn vader, kwam hij ook in Vof de Keizerskroon. “Genetica had al mijn interesse”, vertelt Wietsma. “Door Piet Verhulst, destijds mijn docent, ben ik in aanraking gekomen met keizerskroon. Van hem hebben we de eerste bollen gekocht.” In de loop der jaren hebben De Jong en Wietsma aardig wat veranderingen in het sortiment doorgevoerd. Rond 1988 kreeg het bedrijf de beschikking over een aantal verwante botanische soorten. Dit zaad van wild materiaal was destijds beschikbaar vanuit botanische tuinen. Hierdoor heeft de ver- edeling een impuls gekregen. Daardoor konden een aantal eigenschappen ingekruist worden, zoals Fusarium-resisten- tie (zuur), reukloosheid, groeikracht, betere bloei en meer variatie in kleur. STERKE BOLLEN Het doel van de veredelaars was om Fritillaria-cultivars te veredelen die sterk zijn tegen Fusarium. Met andere woor- den: ze zoeken naar sterke bollen. “De aanwinsten testen we een aantal jaren uit”, licht De Jong toe. “Het eerste jaar kan Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

26 april 2018

26 april 2018

22

26 april 2018

Doede de Jong (l) en Willem Wietsma (r)

de bol niet gevoelig zijn voor Fusarium, maar na een paar jaar kan dat beeld veranderen. De bollen moeten daarnaast goed groeien. Dat zijn voorwaarden die we stellen aan nieu- we aanwinsten. De Fritillaria kan nog zo mooi zijn, maar het moet echt een verbetering zijn. Aan tien gele hebben we niets. Dat is ook slecht voor de markt. Aan een sterkere en betere gele variant hebben we veel meer.” De Keizerskroon maakt gebruikt van de grond en bewaarfaciliteiten van Mts de Jong-Velsma, het bedrijf dat De Jong runt met zijn vrouw. Er wordt geteeld op zavelgrond. Dat is een voordeel. “Als het hier lukt, dan lukt het zeker op zandgrond”, meent De Jong. STRENG ZIJN Als een cultivar na tien of vijftien jaar toch niet aan de verwachtingen voldoet, wordt hij alsnog weggegooid. “We zitten in een unieke positie. Er zijn geen andere veredelaars actief in keizerskroon. Alle nieuwe cultivars komen hier vandaan. Dan moeten we ook streng zijn”, vindt De Jong. Dat Fusarium-resistentie zo’n belangrijk doel is, komt doordat veel oude cultivars last hebben van deze schimmel. “Het is een dure bol. Als deze niet opkomt door Fusarium, kopen consumenten de bollen niet meer. Hetzelfde geldt voor broeiers. Als van de duizend bollen er honderd niet op- komen, is dat een slechte zaak. De nieuwe cultivars hebben bijna geen uitval. Dat is dus winst en meer zekerheid”, geeft Wietsma aan. Na veertig jaar staan De Jong en Wietsma niet stil. Ze proberen nog steeds nieuwe dingen. Zo doet een biologi- sche teler teeltproeven met onze cultivars. Dit experiment willen de mannen verder uitbreiden. De Jong: “Dit is een manier om de markt te verbreden. Daarom doen we ook spoelproeven. Dan kunnen de bollen naar Amerika worden geëxporteerd.”  

Een vernieuwing die er mogelijk aankomt, is deze roze Fritillaria. Een kleur die nu nog niet op de markt is. Nu nog afwach- ten of hij goed genoeg is.

26 april 2018

26 april 2018

26 april 2018

23

26 april 2018

PHANTOM, uitstekende bescherming op kritische momenten!

voorkomt ziekte

Phantom is een sterke combinatie van fungiciden in één formulering. Tebuconazool kan door zijn werking curatief een infectie stilzetten. Folpet zorgt

voor een preventieve werking, bovendien maakt het de totale formulering zachter voor het gewas. Phantom is snel regenvast door de folpet formulering.

ADAMA Northern Europe B.V. | adama.com | @adama_NE | Trade Register Amersfoort (NL) No. 33282727 Gebruik gewasbeschermingsmiddelen veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie.

Bloembollen blijven in topconditie in de netzakken en gaasbaaltjes van Europak

Betrouwbaar in techniek

Betrouwbaar in techniek › Elektra › Koeling › Klimaat › Water

Galglaan 11, 2311 ND Rijnsburg T 071 402 26 21 eval@eval.nl www.eval.nl

0252 419027

info@europak.nl

5 M I NUT EN

‘Veranderingen maken het vak sterker’

Als kind liep Marco Booiman (32) al rond bij Veninga Hijken Bloembollen bv, niet wetende dat hij op een dag mede-eigenaar zou worden van het bedrijf. Die kans diende zich aan in 2012.

willen langskomen, staat de deur altijd open. Door te laten zien dat we bereikbaar zijn voor mensen, luisteren naar vragen en verhalen van mensen en ze een eerlijk verhaal te vertellen, komt er veel duidelijkheid en meer begrip.” Over vijf jaar… “Is er nog meer veranderd op het gebied van gewas- beschermingsmiddelen. Er wordt steeds kritischer naar gekeken en regels worden aangescherpt. Ik denk dat de bloembollensector nog heel wat uitdagingen krijgt op dat gebied. Het gaat ons zeker lukken om oplossingen te vinden. We maken soms veel lawaai als sector als er wat veranderd wordt, maar het zijn juist de veranderingen die ons als sector steeds sterker maken.” Ik word gelukkig… “Vooral van het voorjaar. Ik hou er erg van als alles weer begint te groeien en te bloeien. De dagen wor- den langer en overal komt weer energie in. Daar krijg ik zelf ook energie van.” Ik werk in deze sector omdat… “Mijn werk en mijn hobby voor een groot deel door elkaar heen lopen. Zo wordt het nooit saai en blijft het leuk. In dit vak is iedere dag weer anders.” Mijn favoriete moment van de dag is… “’s Morgens als alles nog in rust is en je buiten komt, al overdenkend wat de dag zal gaan bren- gen. En dan de geuren van het voorjaar in je neus krijgen, om er vervolgens weer een mooie dag van te maken.”

Marco Booiman 32 jaar Mede-eigenaar Veninga Hijken Bloembollen bv

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

Volgende keer

Het koude voorjaar… “Heeft ertoe geleid dat de ontwikkeling van het gewas nu wat achterloopt. Het ging nog vrij laat vriezen. Voor ons houdt dat in dat we nog wat lelies hebben afgedekt die al boven de grond kwamen. De tulpen kwamen er ook al door, waardoor het gewas toch hier en daar wat schade heeft opgelopen. Voor de grond was het wel goed dat we wat vorst hadden. En ook om opslag tegen te gaan van oude gewasresten van het afgelopen jaar, was het niet verkeerd.” Mijn omgeving is… “Een van de belangrijkste punten voor ons. We heb- ben er in het verleden niet zo bij stil gestaan, maar bij de mensen die niks met de landbouw hadden, leefden veel vragen over ons bedrijf en de teelt. We proberen nu meer van onszelf te laten zien. We maken duidelijk waarmee we mee bezig zijn en waarom we dingen doen zoals wij ze doen. We posten veel op social media, maar ook als mensen

BERNARD HAZENBERG

“De volgende kandidaat is Bernard Hazenberg. Hij werkt bij MTS Deuring in Ter Apel. Ik ben benieuwd hoe Bernard aan- kijkt tegen de toekomst van het bollenvak.

26 april 2018

25

26 april 2018

T SCHUIMAPPARAAT

Bel 0227-501211 of mail: info@totalsystems.nl

Doseerkantelaar Neem vrijblijvend contact met ons op!

greenity-kavel44 180416.indd 1

16-04-18 11:57

WWW.STAPELBED.COM

✓ Geschikt voor diverse kistmaten ✓ Geringe valhoogte van het product ✓ Diverse besturings- mogelijkheden

Stapelbedden vanaf e 82,50 ex. BTW Matrassen vanaf e 29,- ex. BTW Lockerkasten vanaf e 59,- ex. BTW

Zesstedenweg 285 1613 JG Grootebroek info: Hans Visser (06-51611666) www.vitech.nl

VIteCH

VLAMING Irridelta www.vlaming-irridelta.nl webshop Webshop compleet met foto’s, technische informatie, montage– en gebruikershandleidingen.

Enkele metalen bedden vanaf e 49,- ex. BTW 2000m² voorraad!

2382 NW Zoeterwoude Tel: 071 - 5230 184 info@stapelbed.com www.stapelbed.com

Webshop: www.vlaming-irridelta.nl T: +31 (0)228-565013

greenity-stapelbed 180302.indd 1

05-03-18 11:00

T E C H &M E C H

Inde rubriek Tech&Mech is er aandacht voor zowel nieuwe als vernieuwende producten uit de sector. Een plek waar techniek en mechanisatie structureel aandacht krijgen.

‘Volautomatisch koken geeft rust’

Volautomatische kookinstallatie

was er nog niet. Het idee heeft de afgelopen jaren in mijn hoofd vorm gekregen. Het was soms puzzelen, mede omdat wij met zoveel soorten fust werken, maar het is gelukt.” VLONDER MET CHIP De basis is een vlonder met een RFID- chip. Daarin zit alle informatie die nodig is voor de gewenste behande- ling. “Die informatie kunnen wij op verzoek van de klant ook direct door- sturen naar het Ketenregister van de BKD. Dan is direct duidelijk welke behandeling de partij heeft gehad en of deze geschikt is voor export.” Het systeem is volledig recirculerend. “Daardoor besparen we flink op wa- ter. Om het water volledig schoon te houden, hebben we gekozen voor de OxyControl van BlueSense. En dank- zij een Power Management Systeem is het zeer energiezuinig.” Wat Helmus betreft, past het volau- tomatisch koken binnen het nieuwe verwerken. “We werken milieuvrien- delijk en gebruiken in het kookbad geen middelen meer. In feite koken we in schoon water.”

de afkoelunit, waar de behandelde partij direct wordt afgehandeld en zo nodig nog een nabehandeling krijgt. ALLES TE VOLGEN OP TABLET Marcel Helmus volgt alles op zijn tablet. Nu is hij er even bij, maar strikt noodzakelijk is het niet meer. “Wij koken voor veel klanten bloem- bollen en vaste planten. Op het juiste moment moeten de partijen worden gewisseld. Als je dan net met iets an- ders bezig bent, dan komt het wisse- len niet altijd even goed uit. Daarom zijn we gaan nadenken over een vol- automatisch systeem. Dat draait nu ruim een half jaar tot grote tevreden- heid. Dit geeft rust. Voorheen moest je er altijd bij zijn. Nu gaat alles van- zelf en kunnen we ander werk doen, ook al zit regelmatig controleren er wel bij mij ingebakken.” A. Helmus kon dit systeem bouwen door de aankoop van een naastgele- gen bedrijfspand. Daarin is de instal- latie met vijf ketels en enkele wa- teropslagtanks op maat opgebouwd. Door de modulaire bouw is het sys- teem eenvoudig uit te breiden. “Dit

Tekst: Arie Dwarswaard Fotografie: René Faas

Warmwaterbehandeling is een pre- cies karwei. Op het juiste moment de partij de ketel in rijden en op het juiste moment alles er weer uit. Kook- en spoelbedrijf A. Helmus uit Sassenheim investeerde in een vol- automatische kookinstallatie. “Dat geeft rust”, aldus Marcel Helmus. Zonder veel rumoer gaat de deur open van een van de kookketels. Daarna schuift in een vloeiende be- weging een pallet met Astilbe-plant- goed de ketel in, waarna de deur weer zakt. Water stroomt de ketel in om de planten de juiste warmwa- terbehandeling te geven. Een half uur later is een andere ketel klaar. Water wordt eruit gepompt, de deur gaat omhoog en de pallet komt uit de ketel via een transportsysteem in

26 april 2018

27

26 april 2018

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60 Page 61 Page 62 Page 63 Page 64 Page 65 Page 66 Page 67 Page 68

Made with FlippingBook - Online catalogs