Greenity52

25 oktober 2019

Floriday 20 Digitaal platform krijgt gestalte

12 Stikstof stopt bouw broeierij Hogervorst

40 Tulp mensenmagneet voor parken en festivals

46 Studiebollen bezoeken bedrijven in de sector



Bloembollen blijven in topconditie in de folies van Europak Superclear Composteerbaar

HDPE LDPE Net folie

Papier/PE Papier/PP micro of macro geperforeerd

0252 419027

info@europak.nl

Naamloos-13 1

02-10-19 16:34

I NHO U D

12  Stikstofstop Broeierij HL Hogervorst in Noord- wijk kan niet verder met de nieuw- bouw door de stikstofcrisis.

40  World Tulip Summit Er zijn vele parken en festivals waarbij tulp een grote publieks- trekker is.

46  Studie-excursie Bedrijven in de bollen bie- den studenten een kijkje in de keuken.

In dit nummer 10  Uitkomsten lezersonderzoek: meer marktinformatie 12  Cabrio-schuur door stikstofcrisis 16  Botrytis cinerea in tulp 20  Tulpenkwekers proeven aan Floriday 39  Kuukz vernieuwd handels- platform bollen 40  World Tulip Summit: tulp is mensenmagneet 46  ‘De honger naar kennis aanwakkeren’

Vaste rubrieken 4  In de media 6  In gesprek Gerard Top 9  Column Robert Heemskerk

19  Tech&Mech 23  5 minuten Martin Elling 24  KAVB 28  Stigastip 30  Vakvenster

32  CNB 43  Ooit

Op de cover 20 Het digitale platform Floriday krijgt langzaam vorm. Komend broeiseizoen hoopt Royal Flora- Holland meer tulpenkwekers met Floriday te faciliteren. Het moet dé plek worden waar aan- voerders al hun aanbod digitaal invoeren ongeacht het verkoop- kanaal en waarbij kopers dus real-time het beschikbare aan- bod zien.

44  Anthos 48  Hobaho 51  Vaste planten Andropogon hallii 53  Teeltverbetering

54  Teeltadvies 58 De naam is

Liriope muscari

25 oktober 2019

3

25 oktober 2019

VA N D E R E D A C T I E

Korting op agrarisch pensioen Werkenden en gepensioneerden in de agrarische sector met een pen- sioen bij het Bedrijfsfonds voor de Agrarische en Voedselvoorzienings- handel (AVH) zien hun uitkering met circa 10 procent gekort. Dat komt door verhuizing naar PGB pensioenfonds, meldt De Telegraaf.

De korting is een maatregel om te voorkomen dat deelnemers aan het PGB-fonds worden bena- deeld. De dekkingsgraad van PGB is hoger dan die van AVH, dat financiële problemen heeft. Hoe- wel de deelnemers aan AVH al op de hoogte zijn gebracht, moet de Nederlandsche Bank de overgang

naar PGB nog goedkeuren. De kor- ting wordt volgens AVH doorge- voerd, los van de goedkeuring. De financiële situatie van het fonds maakt verlaging van het pensioen noodzakelijk. Hij het fonds zijn 75.000 deelnemers aangesloten. Overigens is AVH niet het enige agrarische pensioenfonds.

Kloof

André Leegwater — Eindredacteur a.leegwater@greenity.nl

De tijd en de maatschappij waarin we leven vind ik knap ingewikkeld. Ik beschouwmezelf als een redelijk mens met een toereikende intelligentie om de meeste dingen in het juiste perspectief te krijgen. Maar er zijn ontwikkelingen die mijn verstand en begrip ver te boven gaan. Dat lijkt voor veel meer mensen te gelden. Zoals politici. Het Nederlandse gestuntel met de stikstofproble- matiek is toch niet met droge ogen uit te leggen aan de gemiddelde burger? Laat staan aan de on- dernemers die zich in allerlei bochten moeten wringen om te voldoen aan ingewikkelde wet- en regelgeving. Voor ondernemers is op een gegeven moment de maat dan ook vol, wat in het geval van de stikstofcrisis heeft geresulteerd in de boerenpro- testen van de afgelopen weken. Gelukkig hebben de meeste mensen wel begrip voor deze acties, al is voor een omslag van het sentiment niet veel nodig. Op bijvoorbeeld Facebook verschenen berichten waarin mensen niet gehinderd door enige vorm van kennis de grootst mogelijk onzin verkochten. Zo werden CO 2 en stikstof met het grootste gemak op één hoop geveegd. Zo komen de praatjes in de wereld. Eigenlijk zou een jonge youtuber met agrarische wortels moeten opstaan, liefst iemand met de scherpe humor van Arjen Lubach en de empa- thie van Yvon Jaspers, die tegenwicht biedt aan dat soort onzin. Die met hippe filmpjes in klare taal uitlegt hoe de agrarische sector in elkaar steekt en in welk spanningsveld de boeren en tuinders moeten werken. Iemand die laat zien dat een agrarisch ondernemer geen onverschilli- ge ploert is die met mest en gif smijt zonder zich om het milieu te bekommeren, maar juist van alles doet om te voldoen aan de meest strenge milieu-eisen. Een kennis van mij noemde boeren ‘zielig’. “Ze zijn verslaafd aan groei, subsidie en uitbuiting van de schepping.” Mijn tegenwerpingen vielen in vruchteloze bodem, want hij zag zijn gelijk be- vestigd in de ‘turbograswoestijnen’ van het plat- teland waar geen vogel meer te bekennen is. Dit soort redeneringen is vaker te beluisteren, uit verschillende hoeken. De kloof met de burger is dus al best groot. Hoe gaan we die overbruggen?

Regelgeving voor spuitvrije zones bij woningen niet mogelijk Minister Schouten kan geen spuitvrije zones instellen zodat op landbouwgronden grenzend aan woningen geen gewasbescher- mingsmiddelen gebruikt mogen worden. In een brief aan de Tweede Kamer laat ze weten dat algemene instelling van spuitvrije zones bij woningen moeilijk te realiseren is. Dat blijkt uit een juri- dische verkenning door de landsadvocaat.

Om in landelijke regelgeving spuit- of teeltvrije zones of an- dere gebruiksbeperkingen voor landbouwgronden grenzend aan woningen of aan de leefomgeving van omwonenden in te kunnen stellen, moeten de effecten voor de omwonenden en de benodig- de afstand tot de bewoning of andere maatregelen worden on- derbouwd met de resultaten van wetenschappelijk onderzoek. Het blootstellingsonderzoek gewasbe- schermingsmiddelen en omwo- nenden biedt deze onderbouwing echter niet, aldus Schouten. Schouten zet daarom in op ge- biedsgerichte pilots om te komen

tot concrete maatwerkoplossin- gen op lokaal niveau. Als oplos- singsrichting noemt de LNV-mi- nister bijvoorbeeld initiatieven om telers te stimuleren perceels- randen anders in te richten of zoveel mogelijk te vrijwaren van bespuitingen met gewasbescher- mingsmiddelen, of aan versnelde implementatie van technieken om emissies bij de toepassing van gewasbeschermingsmiddelen te verminderen. In het kader van het uitvoeringsprogramma van de Toekomstvisie Gewasbescher- ming 2030 wordt besproken om dit met gebiedsgerichte pilots te ondersteunen.

4

25 oktober 2019

S T E L L I NG

Overnames zoals GMN door Agrifirm zijn goed voor de sector

Toeleveranciers met een sterke moeder zijn een robuustere partner voor de alsmaar groeiende bedrijven in de bollensector. Zo is er meer bud- get voor onder meer onderzoek dat de sector ten goede komt. Overnames zoals GMN door Agrifirm zijn daarom goed voor de sector.

61 % E E N S

Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieu- we stelling: ‘Met nog meer protesten verspeelt agrarische sector sympathie van de burger’.

Voormalig pastoor Goumans bij het bed met ‘Mantel van St. Maarten’.

25 oktober 2019 De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelenen/ofadvertenties.Deredactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingen niet te plaatsen dan wel te wijzigen of in te korten. Overname van artikelen, berichten of fotografie is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity iseenvoortzettingvanhettijdschriftBloembollenVisie(2003-2017).BloembollenVisieontstonduit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur) FOTOGRAFIE René Faas VORMGEVING Filie Nicola en Lianne van ’t Ende WEBSITE www.greenity.nl CONTACT Postbus 31 | 2160 AA Lisse | tel. 0252-431 431 | info@greenity.nl ADMINISTRATIE tel. 0252-431 200 | naw@cnb.nl REDACTIEADRES Heereweg 347 | 2161 CA Lisse DRUKKERIJ Damen Drukkers | Werkendam. Dit magazine wordt milieuverantwoord en CO 2 -neutraal gedrukt. ABONNEMENTEN Excl. btwper jaar: Nederland € 275,–, Europa € 295,–, buiten Europa € 325,– ADVERTENTIES Bureau Van Vliet bv | Postbus 20 | 2040 AA Zandvoort | tel. 023-5714745 | zandvoort@bureauvanvliet.com UITGEVERS KAVB en CNB ISSN 2589-4099 ‘Mantel van St. Maarten’ geveild Driehonderd kilo van een nieuwe rode tulp komt op vrijdag 1 november onder de hamer bij de kerkenveiling in het Victorhuis in Noordwijkerhout. De tulp, in 2012 gedoopt tot de ‘Mantel van St. Maarten’, krijgt een plekje tussen de traditionele vei- lingitems als flessen drank, bloemen, etentjes en krentenbroden. Veredelaar Kees van der Salm schonk in 2011 de nieuwe tulp aan de kerkenveiling van de St. Victor in Noordwijkerhout. De toenmalige pastoor Goumans kocht voor 1.500 euro de gaasbak vol bollen. Vervolgens heeft hij jarenlang samen met de Noordwijkerhoutse bollenteler Aad van Ruiten de partij vermeerderd tot de 300 kilo bollen. Volgens Van Ruiten is de tijd rijp om de partij opnieuw op de markt te bren- gen. “Het is nu een aardige partij waarmee je binnen een paar jaar een handelspar- tij hebt. Daarom willen we de bollen graag als één pakket verkopen, want anders ben je weer jaren verder voordat de partij groot genoeg is.” C O L O F ON

A G E ND A

29 oktober Congres Duurzaam Verpakken Cursus Bedrijfsvoeren Gewasbescherming 30 oktober Kwekersbijeenkomst Platform Duurzame Handel 31 oktober Greenport Aalsmeer Event Deelnemersbijeenkomst Perennial Power Cursus Uitvoeren gewasbescherming 1 november

Basiscursus Plantenfysiologie AgraVisi GroenPact Arbeidsmarktconferentie 3 november Rondleiding Floriadeterrein 4 november Cursus Inspectietechniek BQ Support 5 november Cursus Inleiding plantenfysiologie voor weefselkweeklaboratoria 6 november International Flower Trade Fair Trade Fair Aalsmeer Leliekeuring KAVB

Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

5

25 oktober 2019

I N G E S P R E K

25 oktober 2019

25 oktober 2019

6

25 oktober 2019

‘Samenwerking moet’

Gerard Top DIRECTEUR BLOEMBOLLEN AGRIFIRM GMN

Lang waren de bloembollenteams van Agrifirm en GMN gezworen concurrenten, maar nu worden ze tot één gesmeed. Aan de leiding staat Gerard Top, tot voor kort directeur van GMN. “Samenwerking moet, om een partner voor de kwekers te zijn én om partij in de maatschappelijke discussie te zijn.”

De nieuwe topman koos voor de lange weg om de plek te bereiken die hij nu als directeur heeft. Als zoon van een veehouder groei- de Gerard Top op in de sector, verhuisde twee keer mee met zijn ouders toen de schaalvergroting hen tot in Groningen bracht. Hij kwam op de landbouwhogeschool van Dronten terecht, maar besloot niet in het bedrijf van zijn vader te stappen. Via werkgevers als Profyto, Holland Fyto, branchevereniging Agrodis en uiteinde- lijk GMN bouwde hij aan zijn marketingkennis en zijn bestuurlijke kwaliteiten. Onder zijn leiding werden Van Gent, Van der Meer en Nuyens en onderzoeklocatie Innoventis een geheel. Nu staat hij voor de samenvoeging van GMN met Agrifirm.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

Bent u een echte coöperatieman? “Wel als je uitgaat van de samenwerking die bij een coöperatie hoort. Er moest iets gebeuren met GMN. We hebben in 2015 met de aandeelhouders gesproken over de koers van het be- drijf. We stelden ons de vraag of we nog wel genoeg slagkracht hadden, of we nog wel onderzoek en ontwikkeling deden. Daaruit concludeerden we dat samenwerking nodig was en die zochten we bij verschillende bedrijven elders in het land. Mertens bijvoorbeeld, in het zuiden. We gingen op zoek naar nieuwe partners. In 2018 klopte Agrifirm onverwacht bij ons aan. Dat leidde tot het samengaan. Zo zie ik het, ik voel het niet als een overname door Agrifirm.” En nu is de koek verdeeld in Nederland? Er zijn bijna geen kleine toeleveranciers meer. “De koek is nooit echt op en voor de klant blijven er genoeg partijen om uit te kiezen, maar je ziet wel een verdere concen- tratie in de sector. Je moet een partij van enige omvang zijn om het verschil te maken in de sector. Bedrijven verdwijnen, zoals Horticoop bijvoorbeeld. Grotere blijven over. De kleinere partij- en zouden ook meer voor de samenwerking moeten kiezen, je bent als distributeur en adviseur toch de toegang tot het bedrijf en dus belangrijk voor andere partijen.”

Verklaar u nader… “Wie zijn de erfbetreders? Wij. Wij komen op de bedrijven, meer dan vertegenwoordigers van belangenbehartigers of politieke partijen. Wij kennen de belangen van de sector en daarom zie ik ons als een goede discussiepartner voor de che- miereuzen, maatschappelijke organisaties en politieke partijen. Juist nu moeten we opkomen voor de belangen van de sector en zo enerzijds de telers bijstaan bij het oplossen van hun pro- blemen en anderzijds de buitenwacht laten zien wat de sector doet om te vergroenen en verantwoord te werken. Om dat met gezag te doen, moet je een bepaalde omvang hebben. Door de combinatie van GMN en Agrifirm hebben we die.” U geeft daar bij aan dat de prioriteit bij het rendement van de klant blijft liggen. Was dat een probleem voor GMN? “We moesten ons voorbereiden op de toekomst, zoals ik al zei. Er zitten zoveel meer facetten aan een goed rendement van de teelt dan tien jaar geleden. Het gaat nu om de samenhang tussen bodem, meststoffen en gewasbeschermingsmiddelenge- bruik. Telers waaierden uit over Nederland, er worden nu op veel meer plaatsen bollen geteeld. Daar moesten we achteraan en daarom zochten we samenwerking met andere partijen, in andere regio’s.

25 oktober 2019

7

25 oktober 2019

I N G E S P R E K

Ondertussen zie je het middelenpakket alleen maar krimpen; tegen 2023 valt nog een kwart van de werkzame stoffen weg. Er is dus een heel ander teeltconcept nodig om te kunnen blijven telen. We hebben onder meer daarom een teeltadviseur met als specialiteit biostimulanten aangetrokken, maar met 13 man in de buitendienst en 5 op kantoor ben je eigenlijk te klein om de telers te bieden wat ze nodig hebben. Nu hebben we een buitendienstteam van 28 man.” Beide buitendienstteams blijven in tact? “We zitten nu in een integratietijd. We hebben klanten die of met ons zaken deden, of met Agrifirm en we hebben klanten die bijvoorbeeld via ons de gewasbescherming regelen en via Agrifirm de bemesting. Als het gaat om wie nu op het erf van de ondernemer komt, dan is de klant leidend. Doet hij liever za- ken met zijn vaste vertegenwoordiger? Prima, dan blijft dat zo. Wil hij met meerdere specialisten in zee? Ook prima. Ik denk dat Agrifirm via GMN regionale betrokkenheid heeft verwor- ven en dat GMN nu de kracht van een grote organisatie ervaart. Voor de klant verandert niet veel, of het moet zijn dat we hem of haar uiteindelijk betere alternatieven kunnen bieden voor bijvoorbeeld verdwijnende middelen.” Dus jullie blijven ook allebei onderzoek doen? “Lopende proeven gaan gewoon door, maar we gaan er wel voor zorgen dat geen dubbel werk wordt gedaan. In 2020 moet de klant zien welke veranderingen op dat terrein worden door- gevoerd en dus welke locaties we handhaven. Agrifirm heeft een eigen, grote research & developmentafdeling en daar gaan we kennis mee maken. Dat wil niet zeggen dat we het bollen- onderzoek naar Apeldoorn (waar R&D zit, red.) verhuizen. Het onderzoek blijft in de regio’s, zeker in Breezand. Agrifirm heeft ook een grote akkerbouwdivisie en in die sector spelen dezelfde problemen als in de bloembollen. Op dat gebied kunnen we kennis delen en zo kunnen we ook een financieel voordeel bereiken. Innovatie kost veel geld.” Blijven jullie partner in de publiek-private onderzoekspro- jecten? “We hebben ons verbonden aan Het Nieuwe verwerken, dat onlangs is afgerond. We zitten in de stuurgroep van het project Schoon Erf, Schone Sloot. Het biedt ons mooie ervaringen en de sector heeft op die manier ook veel bereikt. Het is nog lang niet klaar en volgens ons is dit een uitstekende manier om verder te komen. Het erfproject is een mooi voorbeeld, want daar spreken mensen uit de sector elkaar aan op het gedrag. Het uitdragen van de ervaringen via studieclubs en bijeenkomsten voor licen- tieverlenging helpen mee die kennis te verspreiden. Tegelijker- tijd is publiek geld hard nodig om te blijven innoveren.”

‘We moesten groeien om van belang te blijven in de sector’

Wie publiek geld gebruikt, moet verantwoording afleggen. Dus… “Die verantwoordelijkheid schuwen we niet, we doen volop mee in het maatschappelijk debat, werken samen met de KAVB en gaan met de klanten in discussie tijdens studieclubbijeen- komsten. We willen best vraagtekens zetten bij de gebruikte methoden in de bollensector, maar dan moet die discussie wel op een eerlijke manier verlopen.” Wanneer ziet de klant GMN Agrifirm als één organisatie? “We beginnen niet morgen. Tijdens de Mechanisatietentoon- stelling in Vijfhuizen presenteren we ons als een nieuwe club, maar ik kan alvast verklappen dat in het logo zowel GMN als Agrifirm terugkomt. Agrifirm groeit heel snel, door overnames in binnen- en buitenland. GMN heeft een grote toegevoegde waarde voor Agrifirm. Wij blijven ons concentreren op wat er in het veld gebeurt. Better Together, is de kreet die Agrifirm hanteert. Die wij hanteren. Zo zien we het namelijk, het beste van twee werelden.”  

8

25 oktober 2019

C O L UMN

Op de barricaden

Robert Heemskerk Natural Bulbs robert@naturalbulbs.nl

Onlangs was ik aanwezig bij de Duurzame 100-uitreiking van dagblad Trouw. De hoofd- prijs ging naar Dirk Groot, de Zwerfinator die zich sterk maakt voor het voorkomen van zwerfafval. Dit is beeldend voor de ‘grass- roots’-ontwikkelingen in de wereld, waarbij burgers in plaats van beleidsmakers initiatie- ven ontwikkelen. Waar de hoofdprijs voorheen naar een kopstuk uit bedrijfsleven of een ngo ging, is nu de hele duurzame lijst van onder- af uit de samenleving samengesteld. Het idee hierachter was dat duurzaamheid inmiddels geen thema meer is voor een select groepje koplopers, maar dat het mainstream is gewor- den. Overal ter wereld zie je mensen zowel buurt- als onlinegemeenschappen vormen om de han- den uit de mouwen te steken voor de natuur. Van wormenhotel tot steenbreek. De een gaat voor de dialoog, de ander stelt zich meer acti- vistisch op. Beide aanpakken vullen elkaar aan. Hoewel het harmonische model mij persoon- lijk meer aanspreekt, moet ik toch toegeven dat de hardere taal van klimaatactivisten een noodzakelijke rol vervult. Velen van ons zijn inmiddels wel doordrongen van het belang iets te doen voor het milieu. Maar dat ‘iets’ is wel met redelijkheid en mate voorgenomen en dat is volgens wetenschappers onvoldoende. Een gevoel van echte urgentie ervaren we nog on- voldoende. En zolang de urgentie ontbreekt, versnellen we niet. Assertieve jongeren stap- pen op de barricaden en nemen de taak op hun schouders ons wakker te schudden uit deze lethargie. Andersom, ook midden uit de maatschappij, geven boeren tegengas omdat feitelijk of ge- voelsmatig de gevraagde verandering voor velen te snel gaat, te theoretisch of te bureau- cratisch is, dan wel te Haags wordt gebracht. Daar lopen we het risico elkaar kwijt te raken, want de hedendaagse communicatie rust op ge- koesterde dogma’s en het ingraven in de eigen stelling. Laten we elkaar helpen om, met wat activisti- sche wrijving, meer glans te brengen. Samen bouwen aan de houdbaarheid en weerbaarheid van onze planeet en zorgen dat wij onze gezin- nen nu en in de toekomst duurzaam kunnen voeden. Het ene kan niet zonder het andere.

25 oktober 2019

25 oktober 2019

25 oktober 2019

9

25 oktober 2019

Vraag naar meer marktinformatie Uitkomst enquête Greenity

De lezer mist vooral marktinformatie in het bollen- en vasteplantenvakblad. Enkele honderden lezers hebben de enquête over Greenity ingevuld en daaruit blijkt die behoefte. Ook over onderzoek en sortiment mogenmeer pagina’s

gevuld. Opvallend is dat de fotografie bijzonder in de smaak valt.

Tekst: Hans van der Lee

D e uitkomsten van het lezersonderzoek zijn u begrijpt dat we een hoop van die suggesties als onderwer- pen in ons blad opnemen. Het levert ons ook een aantal stevige uitdagingen op. Marktinformatie wordt node gemist in het blad. Het gebrek aan die informatie heeft een oorzaak. Marktpartijen als bijvoorbeeld de veiling en de bemiddeling staan niet te trappelen om prijsinformatie te delen. De veiling heeft er bijvoorbeeld een product van gemaakt dat leden af kunnen nemen, via een app bijvoorbeeld. Royal Flora Holland heeft aangegeven die informatie niet aan de pers te geven. In de bemiddeling geldt dat het geven van prijsinformatie gelijk staat aan marktbeïnvloeding, dus ook daar wordt terug- houdend gereageerd op vragen. We buigen ons over andere mogelijkheden, om de stemming onder kopers en verko- pers toch weer te geven. OVERDOSIS DUURZAAMHEID Onze lezers vinden dat ze heel veel lezen over bedrijven die duurzamer of zelfs biologisch gaan werken, maar gemist wordt hoe de bedrijfsresultaten van die bedrijven er uitzien. Het is voor ons de opdracht om behalve met de ondernemer, ook met de accountant over deze kant van de interessant leesvoer voor de redactie. Vooral ook omdat talloze suggesties voor de inhoud van het blad zijn gedaan. Daar zijn we u dankbaar voor en



25 oktober 2019

Vincent Lap uit Den Hoorn (Texel) is de winnaar van de fotosessie met onze fotograaf René Faas.

bedrijfsvoering te praten. Dat u graag wilt weten hoe het er bij collega’s – gangbaar of biologisch – aan toe gaat, komt duidelijk uit de enquête naar voren. Opmerkelijk vinden wij wel dat verhalen over groene middelen niet bijster hoog op de verlang- lijst van de lezer staan. Zowel de toeleveranciers als de chemieproducenten geven aan dat er op dat gebied veel gaat gebeuren in de sector, eenvoudig omdat er steeds minder gewasbe- schermingsmiddelen op de markt komen. Als Greenity willen we eigenlijk tot uw gereedschap op het bedrijf behoren. Daarom maken we die verhalen, omdat we denken dat het noodzakelijk is voor de teelt. Voor de een noodzakelijk, voor de ander welkome informatie. Over de teelt wilt u wel graag meer lezen. Van teelttips tot onderzoek in bloembollen en bolbloemen plus de techniek en de wet- geving eromheen, het is allemaal welkom. ‘Maak het blad maar dikker’, is gesugge- reerd. ‘Desnoods minder vaak.’

richting de organisaties in de sector. We zijn soms te braaf, luidt een van de commentaren. Zelf dachten we dat het wel meeviel. Bij deze constatering moet wel worden gezegd dat een vijfde van onze lezers geen of nauwelijks verschil ziet tussen de pagina’s die de redactie vult en de pagina’s van de organisaties CNB, KAVB, Anthos en Hobaho. Mogelijk geeft dat een vertekend beeld. DIGITALE GREENITY Naar een digitale uitgave wordt sporadisch gevraagd en ook uit het onderzoek blijkt dat bladeren met echte pagi- na’s tussen de vingers favoriet is. Als toch een digitale edi- tie wordt gemaakt, dan wordt die het liefst op een gewone computer bekeken. We schakelen voorlopig dus nog niet over op een digitale versie, ook al zou dat eventuele be- zorgproblemen schelen. We denken wel na over een goede versie voor op de computer. Overigens staan de oudere edities wel gewoon compleet op www.greenity.nl. Zoveel lezers, zoveel meningen en het voert te ver hier alles te delen. Uit de reacties is in ieder geval op de maken dat we het niet voor iedereen goed kunnen doen. De een wil terug naar het niveau van de BloembollenVisie van vijf jaar geleden, de ander vindt het blad nu juist veel beter. Gelukkig kunnen we in veel gevallen het een doen en het ander niet laten: het goede behouden en het blad op ande- re punten verbeteren. Dat is precies wat we de komende tijd op basis van uw mening gaan doen. We gaan er mee aan de slag.

MANNENBLAD Sommige uitkomsten waren niet verras- send. Dat Greenity voornamelijk door mannen wordt gelezen bijvoorbeeld en dat die mannen voornamelijk in de tul- pen zitten. Zowel in de vaste planten als in de bollen zijn nu eenmaal veel mannelijk ondernemers te vinden en de tulpenteelt en -broeierij vormt het leeuwendeel. Voor ons als redactie is geruststellend dat velen van u het blad helemaal lezen, of toch groten- deels. Wat die vaste planten betreft, daar mag meer over worden geschreven. Uit het onderzoek blijkt dat u wel tevreden bent over de verhouding tussen de bollen, broei en de vaste planten, maar dat meer pagina’s over de plantenteelt welkom zijn.

Contact U kunt ons ook zonder enquête laten weten wat u van het blad vindt, wat u mist of wat u juist waardeert. Vinden we leuk. Schiet ons aan op bijeenkomsten, bel of mail ons, we zijn altijd nieuws- gierig: info@greenity.nl of 0252-431431.

De toon van het blad mag wel wat kritischer, onder meer

25 oktober 2019



25 oktober 2019

Cabrio-schuur door stikstofcrisis

Al zo’n tien jaar zetten Gert-jan en Sandra Hogervorst hun zinnen op uitbreiding van hun broeierij HL Hogervorst in Noordwijk. Toen de tijd eindelijk daar was, startten ze dit voorjaar met de bouw. De kas is inmiddels in gebruik, maar de bouw van de schuur stokte na de betonvloer en de spanten. De stikstofcrisis gooide roet in het eten. Gert-jan: “Bouwen zou leuk moeten zijn, nu geeft het veel negatieve energie. Ze laten je gewoon zwemmen.” D e weg naar de broeierij en tevens kwekerij HL van een verwarmingsbedrijf loopt door een nieuwe schuur die slechts half af is. De witte spanten steken af bij de donkere wolkenlucht. Gert-jan heeft liever een andere aanleiding voor een verhaal, maar vindt tegelijkertijd dat de gevolgen van de stikstofcrisis voor ondernemers niet onbesproken mogen blijven en onderschat mogen worden. Al maanden hoort hij: ‘Mag je al weer bouwen?’ en zijn dochter heeft het ’S-woord’ verboden in huis. “Ze kan het woord ‘stikstof’ niet meer horen.” Vorig jaar november konden Gert-jan en Sandra na jaren hun wens tot uitbreiding gaan verwezenlijken. Niet omdat ze zo nodig groot willen zijn. “Het is een gevolg van een bedrijf hebben waar klanten graag kopen”, zegt Gert-jan. Dan hoort groeien er op een gegeven moment bij. Om aan de groeiende vraag te blijven voldoen, was hij jarenlang genoodzaakt bij collega-kwekers in te kopen en elders locaties te huren. “Maar dat kost veel tijd, energie en soms ook kwaliteit”, zo geeft hij toe. Eind vorig jaar starten de twee na een overeenkomst tot aankoop van de grond naast hun bedrijf een vergunningsaan- vraag. Er worden een nieuwe kas van 1.700 m 2 én een nieuwe schuur van 900 m 2 aan het huidige bedrijf ‘geplakt’. Alle benodigde onderzoeken voor het vergunningverlenings- traject waren in november doorlopen en ingediend. Ook het stikstofonderzoek met de Aerius-calculator. Die berekening Hogervorst voert langs een bos- en duingebied. Het bedrijf ligt nog geen honderd meter van het Natura 2000-gebied ‘Kennemerland-Zuid’. Een monteur Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas

12

25 oktober 2019

3,5 miljoen potjes

HL Hogervorst produceert jaarlijks ongeveer 3,5 miljoen potjes met bollen, zoals hyacint, narcis, Muscari, krokus, tulp, iris en Zantedeschia, en met kalanchoë Calandiva en dat in verschillende potmaten. De productietijd is november tot en met het voorjaar. De bollen kweekt het bedrijf zelf op. HL Hogervorst is aangesloten bij Decorum. Het bedrijf is daar de enige kweker van voorjaars- bol-op-pot. Komend seizoen levert HL Hogervorst de producten voor het eerst af met het duurzaamheidsmerk ‘Feel Green’ van Decorum. Opvallend daarbij is bijvoorbeeld dat het verpakkings- en de transportmaterialen allemaal milieuvriendelijk is, zoals een biologisch afbreekbaar potje en kartonnen trays.

zag er gunstig uit: het bedrijf gaat minder stikstof uitstoten ten opzichte van de oude situatie. Deels omdat er minder naar een tweede eigen locatie én een huurlocatie hoeft te worden gereden. De grootste klapper is echter het lagere gasver- bruik. “De ketel verbruikt minder doordat de wanden van de nieuwe kas zijn geïsoleerd, er met een lagere temperatuur wordt gestookt en de bollen worden gedroogd met verwarm- de kaslucht”, licht de kweker toe. Er wordt ook veel minder heen en weer gereden met trekkers en vrachtwagens. En, ook een belangrijk voordeel, doordat Hogervorst met een lagere temperatuur stookt, ontstaat een sterker gewas en krijgt de klant een nog betere kwaliteit. Maar ook voor het personeel wordt alles prettiger werken. “Het doel van de nieuwbouw is makkelijker en efficiënter werken. Met dezelfde mensen kunnen we in kortere dagen het werk klaar krijgen en toch meer productie hebben. Ook kunnen we met de nieuwbouw gemakkelijker voldoen aan certificaten die de handel van ons eist, zoals Social Qualified. Zelf willen we natuurlijk ook een goede werkplek bieden aan ons personeel. We hebben een net bedrijf waar mensen graag werken.” De nieuwbouw liep deze zomer spaak. Zonder in details verzeild te raken, komt het erop neer dat één week voordat de vergunning officieel verleend zou worden, Hogervorst startte met de bouw. Dat was net voordat de terinzageter- mijn afliep. “We durfden dat wel aan, met de buren was het hele bouwplan al voorbesproken.” Bovendien had hij een deadline. Vanwege het broeiseizoen moest alles in week 41 af zijn. Maar in de laatste week van het ter inzage leggen, bleken door de uitspraak van de Raad van State alle provin- cies de uitgegeven verklaringen van geen bedenkingen in te trekken. Zo’n VVGB is nodig voor een vergunningverlening. Geen enkel bedrijf dat mogelijk ook maar een klein beetje bijdraagt aan nieuwe stikstofuitstoot, kreeg een vergunning. Na deze uitspraak durfde Hogervorst het nog even aan om door te bouwen omdat hij ervan uitging dat de vergunning snel ‘los zou komen’. In juni beraadden Gert-jan en Sandra zich. Ze vochten de beslissing aan bij de rechter, maar de schuur afbouwen werd ‘m niet meer. Momenteel maakt Hogervorst samen met zijn adviesbureau en architect een nieuwe Aerius-berekening die helemaal op maat is voor zijn situatie. “Die toont aan dat we elke dag zoals we nu draaien

25 oktober 2019

13

25 oktober 2019

Gert-jan Hogervorst: “Elke dag zoals we nu draaien stoten we meer stik- stof uit dan wanneer we de schuur mogen afbouwen en gebruiken.”

Hogervorst werkt als een van de weinige broeiers met een rollerbanensysteem. Hierdoor wordt elke vierkante meter in de kas benut, bovendien werkt het prettig voor het personeel. Alle werkzaam- heden vinden in de verwerkingsruimte plaats.

In de nieuwe kas heeft Gert-jan alvast geïnvesteerd in een verduiste- ringsscherm dat de lichtuitstoot van de led-verlichting tegengaat. Hiermee loopt hij vooruit op de regelgeving.

meer stikstof uitstoten dan wanneer we de schuur mogen af- bouwen en gebruiken. We moeten nu immers elders huren om te kunnen koelen.” Hoe lang de schuur niet afgebouwd blijft, is totaal onduidelijk. De twee hopen dat uiterlijk in mei de schuur klaar is. Dan begint het verwerkingsseizoen van de bollen weer. PLAN B ONTBRAK De vertraging kost Hogervorst veel geld. “We werken een jaar voor niks… Dit kost ons zeker een ton extra”, schat de kweker in. Er moeten elders koelcellen en opslagruimte worden gehuurd en er zijn extra transportkosten. Bovendien moeten er allerlei dure noodvoorzieningen voor warmte en elektra worden aangelegd omdat er in de schuur die half af is geen ketelhuis gebouwd kon worden. De extra kosten wil Hogervorst doorgeven bij het meldpunt financiële schade van VNO-NCW. Het kan niet zo zijn dat dit onder het gewone bedrijfsrisico valt, beredeneert de werkgeversorganisatie. De afgelopen maanden waren flink stressvol voor Gert-jan en Sandra. Sandra legt uit: “Zo’n uitbreiding zou je een trots gevoel moeten geven. Als ik er nu rondloop, moet ik echt wel even wat opzij zetten om te kunnen denken ‘dit wordt gaaf’. Iedere bouw geeft gedoe, maar zoveel niet. We moeten er samen op letten dat de negatieve energie niet de overhand krijgt.” Gert-jan vindt het vooral onbestaanbaar en onbe- grijpelijk dat politiek Den Haag de stikstofcrisis heeft laten ontstaan. “Ze wist immers dat ze zich met de PAS op glad ijs begaf. En zo’n zaak bij Raad van State zien ze van mijlenver aankomen. Kijk, als ondernemer maak je altijd een ‘plan B’. Dat heeft de overheid nagelaten. Ze laten iedereen maar zwemmen. Het is uitgelopen op één grote blunder waarvoor heel ondernemend Nederland op de blaren moet zitten. En vergeet het sneeuwbaleffect op de schakels daarna niet…” Hogervorst loopt zigzaggend om bouwspullen heen en laat de nieuwe schuur zien. “Hier moeten de koelcellen komen”, zo wijst hij naar de contouren. Het wordt voor Hogervorst de kunst om ondanks alles ervoor te zorgen dat klanten goede producten krijgen. De dagelijkse bedrijfsvoering mag er niet onder lijden. “Mijn uitdaging is dat klanten niets gaan mer-

Een bandfilter zorgt ervoor dat al het water van het bedrijf wordt gezuiverd en kan worden hergebruikt.

ken. Want als dat gebeurt, maak ik het probleem drie keer zo groot. Dat is in wezen al topsport en dit stikstofspelletje moet je er maar even bij doen.” Gelukkig heeft hij top-perso- neel dat zorgt dat zaken doorlopen en hem scherp houdt. Al merk je aan alles dat Hogervorst optimistisch van aard is, hij wil nog wel kwijt dat het ondernemen door de overheid steeds lastiger wordt gemaakt doordat regels soms niet haal- baar zijn en zelfs in strijd zijn met elkaar. De democratie in Nederland is met het polderen te ver doorgeslagen. Er komt niets meer van de grond. Dat is frustrerend, want als onderne- mer wil je vooruit. “Veel ondernemers met goede bedoelingen botsen hier tegenaan. Ieder mens heeft zijn verantwoordelijk- heid in duurzaamheid zodat we een leefbare wereld houden. Ook agrarische ondernemers zijn daar continu mee bezig.” De familie blijft toch positief en laat zich niet uit het veld slaan. Ze gaan ervan uit dat het verstand overwint en dat ze over een aantal maanden alsnog het ‘wow-gevoel’ hebben over de nieuwbouw. “En dan hebben we opeens zeeën van tijd over”, sluit Gert-jan lachend af.  

14

25 oktober 2019

WEGENS UITBREIDING HEBBEN WIJ PLAATS VOOR CIRCA 20 HECTARE EXTRA CONTRACTTEELT.

Graag komen we bij u langs voor een kennismakingsgesprek.

• Jong, innovatief en vooruitstrevend familiebedrijf • Gespecialiseerd in contractteelt en loonwerk van met name tulpen

• d.m.v. 1,80 dubbelnet teeltsysteem • Modern machinepark in eigendom • Actief in Zeeland dichtbij Noord-Brabant/België

• Beschikking over veel percelen, vers van bolgewassen • Beschikking tot veel vers water met laag EC-gehalte • Stabiele omgeving (weinig temperatuurschommelingen en nachtvorst)

Carlo Joossen: 06-22826543 | Jan Joossen: 06-83280270 | : info@scheldetulips.nl | : Schelde Tulips B.V. | : @scheldetulipsbv

Naamloos-17 1

15-10-19 12:22

Toegevoegde waarde in kwaliteit en continuïteit Molenvaart 226 1764 AW Breezand 06 22 45 14 19 info@aadprins.nl www.aadprins.nl

Rijksstraatweg 56a 2171 AM Sassenheim

tel: 0252-222580 info@helmus.nl www.helmus.nl

Spoelen voor kwekerij en exportschoon van alle bollen, knollen en (vaste) planten.

Warmwaterbehandelen (koken) met of zonder ECA water van o.a. Allium, Amaryllis, Crocus, Iris, Narcis, Tulp, Aconitum, Astilbe, Hosta, Pioen en vele andere produkten. Behandelingen voeren wij uit volgens richtlijnen van de BKD inclusief behandelingscertificaat en wij hebben veel ervaring met behandelingen ‘op maat’.

koelinstallaties

greenity-helmus 190305.indd 1

15-10-19 11:24

Botrytis cinerea in tulp

Elke winter is het weer raak met uitval door de Botrytis cinerea in de broeierij van tulp. De schimmel slaat vooral toe in de potgrondteelt en de pottenbroei. Nu het broeierijseizoen weer voor de deur staat, is het goed om de symptomen en de maatregelen op een rij te zetten.

Tekst: Leontine Langner, Delphy | Fotografie: Delphy

I n de tulpenbroeierij speelt het pro- bleem met Botrytis cinerea vooral in de teelt op potgrond en bij de pottulpen. Naarmate het broeiseizoen vordert nemen de problemen toe. De aan- tasting treedt vooral op bij late trekken, vooral bij de broei op kisten op verse, lich- te potgrond of potgrond die gestoomd is. In de waterbroei is Botrytis cinerea geen groot probleem. Botrytis cinerea of grauwe schimmel is een algemeen voorkomende schimmel die overal voorkomt en veel gewassen kan aantasten. Sporen van de schimmel verspreidden zich makkelijk via de lucht. De schimmel vormt sclerotiën om te overwinteren en voor overleving in slechte tijden. Deze sclerotiën overleven op dood plantmateriaal of los in de grond. Na de winter vormt het sclerotium schimmel- draden, waarop sporendragers ontstaan, die weer sporen vormen.

Botrytis cinerea is een zwakteparasiet. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Fusarium, infecteert Botrytis cinerea vooral in de wortelkrans waar de wortelpunten door- breken en op worteldelen die niet worden beschermd door grond. Bollen met zoda- nige huidkwaliteit dat de wortels voor een groot gedeelte onder de huid groeien, zijn ook veel vatbaarder omdat de schimmel juist graag toeslaat op wortels die zijn ontwikkeld in een grondloze situatie. Van daaruit gaat de schimmel over op de bol. Het treedt vooral op bij bollen die opgroei- en door een te snelle wortelontwikkeling. INVLOED BEWAARTEMPERATUUR De bewaartemperatuur is ook van invloed op de mate van aantasting. Naarmate de bollen langer (warm) bewaard worden neemt de vatbaarheid toe. De minimum kiemtemperatuur van een spore is 2°C, de optimale temperatuur ligt rond de 15°C

en de maximale kiemtemperatuur ligt rond de 30°C. Te vochtige omstandigheden bespoedigen daarbij de aantasting. De schimmel houdt niet van concurrentie met andere organismen. Het gebruik van verse potgrond of veensubstraat vergroot de kans op aantasting. In kasgrond doen zich niet of nauwelijks problemen voor omdat daarin talloze bacteriën en schim- mels voorkomen waarmee Botrytis cinerea niet kan concurreren. In verse potgrond zijn deze zogenoemde antagonisten nau- welijks aanwezig, wat voor een Botrytis cinerea-schimmel ideaal is. Ook door het stomen van gebruikte potgrond neemt de kans op aantasting toe omdat stomen alle antagonisten doodt en Botrytis cinerea zich via sporen door de lucht snel kan vermeerderen. Een andere factor van belang bij het ontstaan van een aantasting, is de mate waarin zich eerdere besmettingen hebben

Scheurblad

Botrytis cinerea in tulp

16

25 oktober 2019

voorgedaan in de ruimte en op materia- len waarin de bollen geplant en bewaard worden. Wanneer zich al eerder Botrytis cinerea-besmetting heeft voorgedaan in bijvoorbeeld een bewaarcel, dan zal de ruimte met veel meer schimmelsporen besmet zijn dan wanneer dit niet het geval was. Er zijn geen aanwijzingen dat de bol- len zelf met de schimmel besmet kunnen zijn na langdurige warme bewaring. SYMPTOMEN Botrytis cinerea veroorzaakt tijdens de broei sterk verschillende symptomen. Dit is afhankelijk van de plaats van de aantasting op de planten en van de om- standigheden. De vier vormen van Botrytis cinerea die tot uiting komen in de tulpen zijn Botrytis-rot, grauwpluis, wortelrot en spikkelspruiten Botrytis-rot treedt op onder de bol waar na het planten de wortels onder de huid zijn gegroeid of aan de punt van de bol. De bol wordt daar vuilwit of lichtbruin van kleur en dat weefsel wordt snel donker- der. Eerst is er grijswit schimmelpluis te zien, daarna vormen zich zwarte platte sclerotiën. Deze zijn beduidend groter dan de sclerotiën van Botrytis tulipae. Door de aangetaste bollen ontstaan in de kas tulpen met lichtgroene, glanzende bladeren en vaak fletse bloemen. Ook kunnen tulpen pleksgewijs kort blijven. In de stengel of bladeren ontstaan makkelijk scheurtjes of barstjes ontstaan waardoor de plant makkelijk breekt. In de kas groeit de schimmel op bescha- digde bladeren. Daarbij ontstaat een grijs, grauw schimmelpluis dat makkelijk verstuift. Op gezonde delen van de plant ontstaan geen ‘pokken’ zoals bij Botrytis tulipae (vuur) wel het geval is. In de bewortelingsruimte kunnen door de bakken gegroeide wortels uitdrogen. Hierop groeit dan gemakkelijk de grauwe schimmel. Of als tulpen met een grote wortelmassa onder de bakken vanuit de bewortelingsruimte op de kasgrond of op dichte tabletten worden geplaatst kan Bot- rytis cinerea beschadigde en opgesloten wortels aantasten. Spikkelspruiten ontstaan vaak onder bak- ken waarvan de wortels in de bewaring zijn aangetast door wortelrot. De sporen op die aantastte wortels vallen op de spruiten van tulpen in de bakken daaron- der en geven dan aantastingen in de vorm van donkerbruine tot kleurloze stippen ontstaan. Deze spikkels groeien in de kas niet verder door. In enkele gevallen ont- staat in de kas bij een ernstige aantasting een misvormd blad.

Verse potgrond is ideaal voor de schimmel

Schade voorkomen

• Laat de bollen tijdens de droge bewaring niet te veel uit drogen. Pas de ventilatie op de vulling van de cel of de ethyleen- concentratie aan, zodat de luchtvochtig- heid niet onder de 60% daalt. • Minimaliseer de circulatie bij bewaring in palletkisten. Tijdens de warme bewa- ring is dit alleen goed mogelijk door het toerental van de systeemventilatoren te verlagen. Met een aan/uit-regeling loopt het ethyleengehalte in de kist te hoog op tijdens stilstand van de ventilator. • Gezond en gaaf uitgangsmateriaal te gebruiken, zeker voor de laatste trekken van het seizoen. • Tijdig planten gaat verdere uitdroging van de bollen tegen, waardoor de kans op Botrytis kleiner wordt. • Gebruik, in plaats van verse protgrond, oude potgrond of het vermeng ca. 25% oude potgrond met nieuwe potgrond. • Gebruik geen houten fust maar plastic fust. • Strooi de bakken af met wit zand, dit remt aantasting. • Uitdroging van de potgrond na het opplanten tegen gaan. De mate van uit- drogen is in elke cel anders. Laat indien nodig het condenswater op de vloer lopen. • Houd de RV in de bewortelingsruimte hoog (+ 99 procent). De wortels drogen door de hoge luchtvochtigheid niet uit en zijn daardoor minder gevoelig voor aan- tasting. • Verlaag eventueel de temperatuur om de wortelgroei te beperken. • Voorkom uitdroging van de wortels onder de kisten in de bewortelingsruimte. • Niet in kisten met dichte bodems of op dichte tabletten broeien. • Na de teelt het plantmateriaal dat ach- terblijft afvoeren. • Broeifust schoonmaken en opruimen in een andere ruimte dan de opplantruimte. • Na afloop van het broeiseizoen de kas- ruimte en celruimtes goed schoonmaken. Ontsmet bij twijfel in 0,5% Topsin M + 0,5% captan + 0,25% Scala of 0,5% Top- sin M + 1,5% Securo.

25 oktober 2019

Misvormd blad

17

25 oktober 2019

VLAMING Intern Transport Toyota 80V-serie! Hefvermogen van 2,0 t/m 3,5 ton. Kijk op onze website

www.vlaming-interntransport.nl of voor gebruikte machines op: www.vlaming-occasions.nl.

T: +31 (0)228-565011 Zaadmarkt 8 | Bedrijfvenpark WFO-West | Zwaagdijk-Oost | T 0228-565010 | F 0228-565015 | E info@vlaming-groep.nl

Benieuwd naar ons werk? Kijk op onze projecten!

www.agrofocus.nl

Total Systems Kistroteerder

D� s�h���� �u��� ��

Total Systems BV Industrieweg 31 • NL-1775 PV Middenmeer T +31 (0)227 501 211 E info@totalsystems.nl

�ro�uc� �� �e������

ingenieurs voor groei

www.totalsystems.nl

Overweg 17, 1713 HX Obdam - Tel.: (0226) 35 24 39 - info@agrofocus.nl

greenity-totalsystems 190611.indd 1

13-06-19 10:38

professioneel partner voor boomkwekerij, sierteelt bedrijven, bloembollenkwekers en bolbloemenkwekers!

Al sinds 1998 houdt de firma Jan-Pol zich met succes bezig met de verwerking van bloem- bollen, pioenen, bomen en heesters voor Nederlandse kwekers en productie bedrijven.

Wij als firma Jan-Pol kunnen bij bedrijven in de piekperiodes het handwerk overnemen tegen scherpe prijzen. Jaarlijks schubben wij circa 10 miljoen Leliebollen, hollen wij circa 2,5 miljoen Hyacinten- bollen, lepelen en snijden wij Zantedechia’s, snijden wij Pioenrozen, enten/stekken wij Coniferen - Heesters etc. Bij ons in het bedrijf staat de klant, kwaliteit en hygiëne hoog in het vaandel!

Wij beschikken over gespecialiseerd personeel en communiceren in Nederlands en Engels. Jan-Pol garandeert een hoge hygiënestandaard en leveringen binnen afgesproken termijn.

Neem geheel vrijblijvend contact met ons op voor een scherpe offerte. Ons motto is nog steeds “Wij gaan graag voor u aan de slag!”

Bij Jan-Pol bent u aan het juiste adres voor deze diensten.

Website: www.leliesschubben.nl janpolbrzozie@interia.pl

Fred Steenvoorden: +31 653 719 915 Jan Falkowski: +48 602 136 815

greenity-steenvoorden 180726.indd 1

26-07-18 15:59

T E C H &M E C H

Inde rubriek Tech&Mech is er aandacht voor zowel nieuwe als vernieuwende producten uit de sector. Een plek waar techniek en mechanisatie structureel aandacht krijgen.

Bakkenwaslijn Luc Berbee Prijs: veel uren eigen arbeid

Bakkenwasser bouwen

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: Luc Berbee

Voor zijn startende bedrijf in bol- op-pot in Anna Paulowna bouwt student Luc Berbee (24) zelf aan een bakkenwaslijn. Hij heeft er dit na- jaar voorzichtig mee proefgedraaid. Dat leverde behalve schone bakken ook een hoop water op, waar hij nog een oplossing voor gaat maken. Bedenken hoeft niet meer, het eind- resultaat zit al in zijn hoofd. “Het moet allemaal niet te veel kosten, want ik ben een startende ondernemer”, zegt Berbee, die mo- menteel stage loopt bij Bejo Zaden in Warmenhuizen en eerder als stagiair bij dahliateler Peter Komen aan de slag was. Hij gebruikt een hoek van het erf van Komen om aan zijn lijn te bouwen. “Ik moest die bakken altijd schoonspuiten voor het broeiseizoen en dat vond ik rotwerk. Daarom ben ik aan een oplossing gaan werken.” Uit de bakken komen uiteindelijk zo’n 25.000 potjes met Muscari, narcissen, anemonen en Fritillaria. De rollenbanen had hij al en liefst wilde hij een hogedrukspuit aan het einde van de baan boven de bakken hangen, maar de pomp kostte hem

wel leuk om te doen. Als je alle uren moet rekenen, is het misschien een iets te dure lijn.” Ondertussen heeft Berbee alweer nagedacht over het vervolg: het recirculeren van het water. Als de lijn goed werkt in de praktijk, houdt dat ook in dat water gefilterd en opnieuw wordt gebruikt. “Je kunt het natuurlijk niet in de sloot lo- zen.” De jonge ondernemer houdt de veilingen van Hobaho en CNB in de gaten, om te kijken of hij aan een betaalbare metalen bak voor onder de rollenbaan kan komen. “Daar maak ik een filter aan, zodat het water schoon genoeg is om opnieuw te gebruiken. Het moet voor septem- ber 2020 klaar zijn.”

te veel geld. “We hadden nog een beregeningspomp liggen en die geeft 60 kuub water per uur. Dat is water genoeg. Vervolgens heb ik een metalen koker genomen en die wat dichtgeknepen om er druk in op te kunnen bouwen. Daar heb ik gaatjes in gemaakt, zodat er een sproeier ontstaan. Die heb ik aan de installatie gelast en aangesloten op de pomp.” Het werkte, maar Berbee vond het duwen van de bakken maar lastig. “Daarom heb ik een elektromotor met een wieltje van een bolderkar onder de rollenbaan aangebracht. Die komt tegen de bakken aan en zo worden ze onder de sproeier door geduwd.” Om te voorkomen dat na de sproeier een berg bakken ont- staat, heeft Berbee een schakelaar aan het einde van de lijn gezet waar- mee de motor automatisch uitgaat als de lijn vol is. “Ik heb helemaal geen verstand van techniek en elektra, maar toch lukte het met een beetje hulp van een plaatselijk mechanisatiebedrijf om dit in elkaar te zetten, samen met een goede vriend. Het is ook

ZELF IETS UITGEVONDEN? Wij zijn behalve naar nieuwe produc- ten van fabrikanten nadrukkelijk ook op zoek naar slimme, praktische en betaalbare technische oplossingen en/of aanpassingen die kwekers zelf hebben bedacht. Heeft u suggesties voor onderwerpen, mail de redactie: info@greenity.nl.

25 oktober 2019

19

25 oktober 2019

Zo’n 1.400 kwekers werken met Floriday.

Floriday werkt eraan de veilingbrief in het platform te verwerken.

Tulpenkwekers proeven aan Floriday D e uitdrukking ‘een slak op de goede weg wint het van een haas op de verkeerde weg’ is wel van toepassing op het traject waarmee Floriday wordt gerealiseerd. Sinds de Trade Fair november 2018 is

Het digitale platform Floriday krijgt langzaam vorm. Snijbloementelers die jaarrond product leveren en vaak vooroplopen in digitalisering, maken er het meest gebruik van. Slechts een enkele tulpenkweker deed tot nu toe wat ‘vingeroefeningen’. Komend broeiseizoen hoopt Royal FloraHolland meer tulpenkwekers met Floriday te faciliteren. “Als ‘early-adapters’ hun succesverhalen uitdragen, hopen we op het olievlekeffect”, zegt Geert Jan van der Kooij van Floriday.

het digitale platform operationeel. Het moet dé plek worden waar aanvoerders al hun aanbod digitaal invoeren onge- acht het verkoopkanaal en waarbij kopers dus real-time het beschikbare aanbod zien. Gebruikers kunnen er al enige tijd hun aanbod invoeren voor de klokvoorverkoop en directe verkoop via FloraMondo, het aanbod voor de klok, komt er heel snel bij. Stap voor stap sluiten productgroepen aan bij Floriday, vertelt Geert Jan van der Kooij van Floriday. “En gaandeweg komen er steeds meer functionaliteiten bij. Per definitie is Floriday nooit af. Kwekers en kopers blijven wensen hebben. We kunnen niet alles in één keer bouwen, we prioriteren.” Inmiddels werken er zo’n 1.400 kwekers wekelijks met Flori- day. Ongeveer de helft daarvan is snijbloemenkweker. Daar- bij valt op dat de jaarrondkwekers, zoals die van roos, lelie en gerbera, sneller innoveren in digitalisering dan seizoen- aanvoerders, zoals die van tulp. Jaap Houwer, productmana- ger Tulp bij FloraHolland, raadt tulpenkwekers aan mee te gaan met de tijd en dit seizoen met Floriday te starten. MANIER VOOR MEER KOOPKRACHT Wat zijn dan de voordelen van Floriday voor tulpenbroeiers? Om die vraag te kunnen beantwoorden, schetst Houwer graag de situatie. “In het verleden was er een aanbodgedre- ven keten. Een tulpenkweker zette een kar voor de klok en een inkoper kocht in. Vervolgens ging die inkoper het proberen te verkopen door het gekochte te pushen naar klanten.” Rond 2010 kwamen de webshops van exporteurs in opkomst. Daarop bestellen bloemisten en groothandel. Houwer: “Wanneer op die webshops alleen het werkelijk

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas

20

25 oktober 2019

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60

Made with FlippingBook - Online magazine maker