KULTURA / CULTURE
Aleksandrovi mitski koraci u Aziji Pre nego što se spustimo do ju-
dina u žiži svetske javnosti zbog ot- krića monumentalne Kasta grobnice, najveće u Grčkoj, za koju arheolozi veruju da je bila namenjena Aleksan- drovim najbližim saputnicima – ge- neralu i najboljem prijatelju Hefesti- onu ili supruzi Roksani. Malo dalje je Kavala, u antici po- znata kao Neapolis, glavna luka za obližnji Filipi, veličanstveni grad koji je osnovao Aleksandrov otac. Putni- ci koji danas uživaju u dugim pešča- nim plažama Keramotija ili istražuju skrivene uvale Tasosa, zapravo plo- ve istom onom morskom rutom ko- jom su se kretali makedonski ratni brodovi. Sam Tasos, poznat po svom belom mermeru, bio je strateški važ- na tačka čije su resurse Aleksandrovi generali pažljivo obezbedili pre nego što su krenuli na istok. Poštovanje podno Akropolja Sledeća nezaobilazna stanica je Atina. Odnos Aleksandra i Atine bio je kompleksan, mešavina dubokog kulturnog poštovanja i političkog ri- valiteta. Aleksandar je sebe smatrao
naslednikom i promoterom helenske kulture, a Atina je za njega bila njen najsjajniji svetionik. Nakon što je učvrstio svoju vlast nad Grčkom, Aleksandar je posetio Atinu i Partenonu ukazao najveće poštovanje. Kasnije, nakon svoje pr- ve velike pobede nad Persijancima na reci Granik, Aleksandar je poslao u Atinu 300 persijskih oklopa kao dar boginji Atini, sa natpisom: „Aleksan- dar, sin Filipov, i svi Grci, osim Lake- demonjana (Spartanaca), od varvara koji žive u Aziji“. Ti oklopi su pono- sno visili na stubovima Partenona kao dokaz trijumfa. Kada danas posetite Akropolj pod toplim julskim suncem, pokušaj- te da zamislite taj prizor. Prošetajte se i do ostataka Aristotelovog Liceja u centru Atine, škole koju je Aleksan- drov učitelj osnovao uz finansijsku pomoć svog najpoznatijeg učenika. Nakon toga spustite se do atinske ri- vijere, u Glifadu ili Vuljagmeni, gde se istorijski utisci savršeno stapa- ju sa luksuznim letnjim opuštanjem na moru.
ga turske rivijere, letovi ka Istanbu- lu ili Izmiru otvaraju nam vrata ka me- stima gde je Aleksandar počeo da piše svoju azijsku legendu. Prva stanica na azijskom tlu za mladog kralja bila je mitska Troja (blizu današnjeg Čanaka- lea). Aleksandar je bio opsednut Ho- merovom „Ilijadom“. Smatrao je sebe potomkom Ahila, pa je odmah po pre- lasku Helesponta otrčao do Ahilovog groba, prineo žrtve, a zatim iz Hrama boginje Atine u Troji uzeo sveti štit, koji je navodno poticao iz Trojanskog rata. Taj štit su njegovi telohranite- lji nosili ispred njega u svim sudbono- snim bitkama. Spuštajući se niže ka turskim le- tovalištima, stižemo do Efesa, jednog od najlepše očuvanih antičkih gradova na svetu, smeštenog nadomak Izmira i Kušadasija. Sa Efesom je Aleksandar imao fascinantnu, gotovo kosmičku vezu. Naime, u noći kada je rođen u Peli, izgoreo je veličanstveni Artemi- din hram u Efesu, jedno od sedam ču-
U samom centru Atine, na uglu avenija Vasilisis Amalias i Vasilisis Sofijas, nalazi se bronzana statua Aleksandra Velikog In the very centre of Athens, on the corner of Vasilisis Amalias and Vasilisis Sofias avenues, stands a bronze statue of Alexander the Great
52 | Istorija » History
Made with FlippingBook interactive PDF creator