Greenity21

16 augustus 2018

Nuchter telen 8 Kwekerij Davelaar

28 Pioen blijft overeind

32 Effect droogte duurt voort 44 Tulpenhandel onder druk

21

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. EXPORTSCHOON EN VOOR KWEKERIJ ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT.

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

www.helmus.nl

koelinstallaties

Verwarmde ontsmetbak, bel ons Telefoon: 0252-51.58.53 www.akerboom.nl

bbv-akerboom 150603.indd 1

04-06-15 13:56

Uw partner in virusvrije teelten

Molenvaart 226 1764 AW Breezand www.aadprins.nl

0223 52 14 20 06 53 41 66 89

I NHO U D

32 Droogte Het heeft eindelijk geregend, maar de gevolgen van de droog- te zullen we nog lang merken.

35 Crocosmia Tijdens de CNB Crocosmiadagen waren tal van variëteiten te zien.

18 Verzilting Waterschappen en Rijks- waterstaat doen van alles tegen verzilting.

In dit nummer 8 Alles ademt nuchterheid bij Crocosmiateler Heemskerk 12  Plantarium: Eén entree voor groot tuinplantenevent 14  Veel noviteiten op Plantarium 18  ’Droogte is signaal om verzilting aan te pakken’ 20  Imago: ‘Bezoekers zijn vooral verwonderd’ 28  Pioen blijft overeind ondanks raar seizoen 32  Droogte in beeld 35  CNB Crocosmiadagen 44  Flink minder tulpenbollen 50  Stop op tijd met vuurbestrijding

Vaste rubrieken 6  In de media 11  Column John Boon 17  Tech&Mech Combi-trac 23  5 minuten Paul van Egdom 24  KAVB 30  Vakvenster Selectief snijden 37  CNB 46  Vaste planten Cypripedium 47  Boekrecensie Cyclamen 48  Hobaho 53  Teeltverbetering 54  Teeltadvies 58 Gadgets

Op de cover 8 Ruim honderd soorten Crocosmia teelt Kwekerij Davelaar in Wou- denberg. De focus ligt op de ver- koop van bollen, maar in augustus snijdt teler Martijn Heemskerk bloemen en in september en okto- ber bessentakken. Hij hoopt nog eens een goede cultivar voor op pot te vinden.

16 augustus 2018

3

16 augustus 2018

SCHUBBEN van Uw

LELIES

Macro geperforeerde bloembollenzakjes

Voor het

Standaard formaten: 15 x 25 cm 18 x 35 cm 23 x 40 cm

ARIE TUIN

0048 601 159 267

arie@almano.info

   

 Trekkers te koop gevraagd Voor export alle types • Massey Ferguson • Landini • John Deere • Ford • Same • Fiat • Universal / UTB • Zetor

Schade, roest of mankementen geen bezwaar. U kunt alles aanbieden!

H&G Exporttractors Abbestederweg 30 B 1759 NB Callantsoog T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

0252 419027

info@europak.nl

Lopend project: Duurzamer telen van bloembollen

H&G Exporttractors

Abbestederweg 30 B

1759 NB Callantsoo

T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

Emissievrij bolbehandelen.

Driftarm toepassen gewasbescherming.

Toevoeging groene gewasbescherming.

greenity-CAV Agrotheek 180711.indd 1

11-07-18 14:49

VOO RWOO R D

Witheet en wanhopig

Hans van der Lee — Hoofdredacteur h.v.d.lee@greenity.nl

De bollenhandel vraagt een hoop creativiteit als het aanbod tegenvalt en de kwaliteit te wensen overlaat. Soms wordt de grens van de creativiteit bij de handel bereikt, als kwe- kers de afspraken te ruim interpreteren of zelfs helemaal niet nakomen. Een exporteur zocht witheet en wanhopig steun bij de bemiddelaars van Hobaho en CNB om zijn zaak te bepleiten. Hij kon niet meer uit de voeten met de erbar- melijke kwaliteit van de tulpen en de treurige partijen die kwekers voor hem op de vrachtwagen zetten. Natuurlijk is het niet eenvoudig om afspraken na te komen in een krankzinnig jaar als dit. De hyacintenteler waar ik ooit voor werkte, zou in een dergelijk seizoen flink achter- uit bidden. Met krachttermen en schuttingtaal los je echter niets op, al is dan tenminste wel duidelijk hoe je erover denkt. Je maakt een afspraak met elkaar, soms al ver voordat de rooimachine de grond in gaat. Als de praktijk anders uitpakt dan gedacht, dan pak je de telefoon en bespreek je de situatie met je afnemer. Niet leuk, wel noodzakelijk. Ex- porteur en koper kunnen ook flexibiliteit en begrip tonen, maar informatie en communicatie zijn onontbeerlijk. Als je dat regelt, kun je elkaar ook het volgende seizoen weer vinden.

16 augustus 2018 VERANTWOORDELIJKHEID:  De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur). FOTOGRAFIE: RenéFaas. VORMGEVING: FilieNicolaenLiannevan ’tEnde. UITGEVERS: KAVBenCNB.ADRES:Heereweg347,2161CALisse,Postbus31,2160AALisse,tel.0252-431117of 0252-536966(kantoorA.Dwarswaard),www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl.6%BTW):Nederland€265,–per jaar,Europa€285,–per jaar,buitenEuropa€315,– per jaar. Aan- of afmelden bij JohnMeijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen opwww.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com. ISSN: 2589-4099.

5

16 augustus 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

‘Wat gebeurt hier toch?’

Op zaterdag 11 augustus organiseerde Bollenstreek in Bedrijf een open dag. Bezoekers konden tussen 10.00 en 16.00 uur binnenlopen bij zeven bedrijven aan de Jacoba van Beierenweg in Voorhout. Terugblikkend constateren de deelnemers dat de dag, met zo’n achthonderd tot duizend bezoekers, een groot succes was. “Wij hebben laten zien hoe de bollen door ons bedrijf heen gaan”, vertelt Brenda Willemse van RomaNova. “De meeste bezoekers hebben geen idee wat daar allemaal bij komt kijken. We hopen dat ze na zo’n dag met meer respect naar ons vak kijken.” De reacties waren positief. “Mensen hadden allerlei vragen en waren erg enthousiast over wat we lieten zien. Er hing een leuke sfeer.” Dat is ook de ervaring van Niels Mulder, eigenaar van exportbedrijf Unex. “We hebben buitenlandse toeristen ontvangen, vakgenoten en mensen uit de omgeving. Zij rijden hier regelmatig langs en vragen zich af ‘wat er toch achter die schuurdeuren gebeurt’. Mooi om dat te kunnen laten zien.” Vragen varieerden van ‘waar gaan al die bollen naartoe’ tot aan ‘wat voor soort is dit’. “Wij hebben het exportproces in beeld gebracht, dat maakte indruk. De reacties waren uitsluitend positief.” De dochter van Hedwig Damen van bollenkwekerij H.C. Damen demon- streerde hoe je hyacinten holt. “Dat je op die manier hyacinten vermeer- dert, weten de meeste mensen niet.” Damen vindt het belangrijk om mee te werken aan de open dag, want: “We staan te boek als ‘gifmengers’, terwijl we er alles aan doen om zo vitaal mogelijk te werken. Goed om dat te laten zien. Het was een topdag. Hopelijk brengt dit een hoop positiviteit voor het vak.”

Je ziet ze vliegen

André Leegwater — Eindredacteur a.leegwater@greenity.nl

Een groot deel van mijn hele leven zit ik in een spagaat. En dat is soms best pijnlijk. Van jongs af interesseer ik mij voor alles wat vliegt, rent, kruipt, zwemt, groeit en bloeit. Kortom, ik ben een natuurliefhebber. Maar ik ben óók zoon van een tuinder met hart voor de agrarische sector. En dan wreekt het zich dat landbouw en natuur slecht verenigbaar zijn, alle bloe- menstroken, vogeltjesweiden en graanvelden voor korenwolven ten spijt. ‘Je ziet ze vliegen’, kreeg ik te horen als ik mijn – agrarische – omgeving vertelde dat ik nesten van de op de akkers broedende vogels markeerde om te voorkomen dat ze verloren zouden gaan bij het kopeggen. Daar konden de tuinders niet aan beginnen. Dat kostte natuurlijk veel te veel tijd en dus geld. De laatste jaren begint het besef te groeien dat economische kentallen niet de enige maat zijn voor het boerenbedrijf. Mede onder druk van de maatschappij worden boeren en tuinders zich bewust van hun verantwoordelijkheden als rentmeesters van het Nederlandse land- schap. De roep om meer biodiversiteit en het behoud van landschappelijke elementen en na- tuurlijke waarden vraagt om een andere bena- dering van de bedrijfsvoering. Het duidelijkste komt dat naar voren in de gewenste bescher- ming van insecten, die het moeilijk hebben. Moeten telers van bollen en vaste planten daarom de insecten in de armen sluiten, stop- pen met spuiten en maar zien wat er met de gewassen gebeurt? Nee, natuurlijk niet. Maar de ogen openen en écht kijken naar wat er allemaal op het bedrijf rondvliegt, -loopt en -kruipt is een goed begin. Alles begint met kennis. Daarna volgt het begrip en de kans om te kijken of we op een andere manier kunnen samenleven. Insecten zijn in dat opzicht net mensen, en daar zitten ook rotzakken tussen. Maar in veel gevallen zijn ze wonderschoon. Laten we beginnen met naar ze te kijken. ‘Je ziet ze vliegen’ betekent dan gewoon weer dat je ze ziet vliegen.

6

16 augustus 2018

Agenda

Afrikaantjes kleuren Drenthe oranje

t/m 18 augustus CNB Crocosmiadagen 20 augustus Dahliakeuring KAVB 20 t/m 24 augustus CNB Dahliadagen 22 t/m 24 augustus Plantarium Holland Dahlia Event 24 augustus Holygreen Festival 31 augustus Open dag Onderzoekscentrum Innoventis 2 en 3 september Dahliacorso Zundert 5 t/m 9 september Nationale Zomerbloemententoonstelling 12 t/m 14 september Hobaho Lelieweek 12 t/m 15 september AgroTechniek Holland 14 september Flower Science Café: Het Nieuwe Verwer- ken 22 september Open middag proeftuin Delphy Bloembol- len

Imker Linus Bos en lelieteler Gert Veninga bekijken donderdag de honingraten van de bijenkasten in een oranje zee van afrikaantjes in het Drentse Hooghalen. Leliete- lers zaaien afrikaantjes als biologisch bestrijdingsmiddel tegen wortellesieaaltjes. Drentse lelietelers pionieren met afrikaantjes voor de verduurzaming van hun teelt. In- middels wordt meer dan 450 hectare afrikaantjes ingezaaid ten behoeve van de lelieteelt. Een oppervlakte die ieder jaar toeneemt. In het jaar na de teelt van de afrikaantjes, wor- den de eerste leliebollen op de percelen geplant. Drenthe is de belangrijkste regio voor de Nederlandse lelieteelt. WEERSTAND TEGEN VARROAMIJT De zomerbloeiers zorgen niet alleen voor voedsel voor bijen, hommels, vlinders en andere bestuivers, maar vergroten ook de weerstand van bijen tegen de door imkers gevreesde varroamijt. Deze parasiet is verantwoordelijk is voor 75 procent van de bijensterfte.

► Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

Foto: KAVB/VidiPhoto

In de lelieteelt stond het afgelopen jaar de prijsvorming van de bollen onder druk. Ten opzichte van 2016 is het areaal met bijna 400 ha gegroeid. Telers hebben hierin een eigen verantwoordelijkheid. Wie een nieuw soort van een bepaalde kleur aanplant, zou eigenlijk minder moeten zetten van een oud soort in dezelfde kleur, zodat het areaal niet groeit. Dit geldt overigens niet alleen voor de lelies maar voor alle bol- en knolgewassen. Stelling: Telers dragen met areaaluitbreiding zelf bij aan slechte markt

13 %

87 %

Nieuwe stelling Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Groenbemesters horen een vast onderdeel te zijn in het bouwplan’.

16 augustus 2018

7

16 augustus 2018

“Je kunt het hier zo druk maken als je zelf wilt”, zegt Martijn Heemskerk van Crocosmia-kwekerij Davelaar in Woudenberg over zijn bedrijf. De keuze voor specialisatie in deze bollen betekent dat er het hele jaar door werk is. Maar stress is aan deze nuchtere ondernemer niet besteed. Heemskerk over tegenslagen, schipperen en iets doen voor een ander. Alles ademt nuchterheid bij Heemskerk

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas

16 augustus 2018

16 augustus 2018



16 augustus 2018

Martijn Heemskerk over de droogte: “Geen ramp is de grootste ramp. Het is maar net hoe je met tegenslagen omgaat.”

A l een week lang gaat de wekker om 3 uur ’s nachts. Dan verplaatst Martijn Heemskerk de haspel voor de beregening bij een perceel. Na de gebroken nacht staat ook de dag in het teken van water zien te krijgen op de zandgronden in Woudenberg. Tussen 6.00 uur en 21.00 uur wil de kweker één ander perceel met crocosmia’s twee keer per dag beregenen. Daar rijdt hij met een giertank gevuld met water naar toe. Hij wil minimaal 10 millimeter per dag geven. “Dan heeft het tenminste nut als het weer gaat regenen”, zegt hij. Behendig springt hij uit de trekker waarachter een giertank hangt. Die is voor de zoveelste keer gevuld met water uit het kanaal. Officieel mag zo veel niet, maar nood breekt wet. Normaal gesproken heeft hij de beschikking over twee grondwaterputten. Uit die ene put komt niets meer. De andere, dicht bij de Nederrijn, pompt genoeg op. Maar via 600 meter buizenstelsel is het ook hier een hele onderneming om het water bij de Crocos- mia’s te krijgen. De kweker calculeert al in dat het waar- schijnlijk geen ‘dik jaar’ wordt voor de snij-Crocosmia. Er is best wat schade door bladverbranding en dat deel wordt niet geveild. Ook al loopt deze zomer heel anders, het brengt Heemskerk niet van zijn stuk. “Geen ramp is de grootste ramp”, zegt hij. “Het is maar net hoe je op tegenslagen rea- geert.” Hij ziet het voordeel wel van de extreme droogte. “Ik zie nu goed waar het meeste onkruid in het grasland staat.” SWITCHEN VAN BLOEM- NAAR BESSENTAK Augustus is de maand waarin Heemskerk van bepaalde soorten Crocosmia takken snijdt. In september tot en met half oktober snijdt hij van bepaalde soorten na de bloei de takken voor de besjes. Normaal gesproken snijdt hij voor de bloem en bes ongeveer fifty-fity. Nu de prijzen voor de bloemtakken vrij laag zijn en hij zijn handen vol heeft aan de beregening, laat hij sommige soorten die een goede besdracht hebben tot bloei komen met het idee hier later de bessentakken van te snijden. Dat is het prettige aan een Crocosmia-gewas, legt Martijn uit. “We krijgen het nu in het najaar iets drukker met het snijden van de bessentakjes.” De relaxte houding over het snijgewas bij Heemskerk komt tevens omdat hij slechts tien procent van zijn bedrijfsom- zet uit de bloem- en bessentakken haalt. De focus van het bedrijf ligt op de afzet van de bollen, die na het rooien in november begint en duurt tot Koningsdag. Ongeveer 60 tot 70 procent van zijn omzet bestaat uit de bollenverkoop van zijn vijftien hoofdsoorten. De andere circa negentig soorten bollen vinden hun weg naar bijvoorbeeld kleine, gespeciali- seerde exporteurs en kwekers in Engeland en Amerika die bijvoorbeeld graag de bijzondere soorten op pot verkopen. Naar de kwaliteit en de opbrengst van de bollen kan de kweker nu alleen nog maar gissen. De kans zit erin dat de bollen door het warme weer kleiner blijven. “Aan de andere kant hebben ze nog wel even de tijd. In november gaan we rooien.” Het gewas heeft bovendien wel veel zonuren gehad. “Als we nu een mooi najaar krijgen met geregeld regen en niet te koude nachten, kan het ook goed uitpakken.”

16 augustus 2018 Kwekerij Davelaar Martijn Heemskerk nam in 2014 het bedrijf over van zijn vader Willem Heemskerk. Die laatste kwam vanuit De Zilk in 1987 naar Woudenberg. In 1995 begon Willem aan de teelt van Crocosmia’s. Twee jaar later deed zich de kans voor om de bollenkraam en handel van Sjaak van Dijk, de Crocosmia-specialist tot dan toe, te kopen. Veertig soorten bollen en nog zo’n zelfde aantal – maar dan zonder naam – werd aan de eigen kleine hobbycollectie van Heemskerk toegevoegd. Kwekerij Davelaar heeft nu 106 soorten te koop, waarvan vijftien hoofdsoorten. Het bedrijf heeft 3 hec- tare eigen land en huurt 4 hectare bij in en rondom Woudenberg. De naam ‘Kwekerij Davelaar’ is gekozen omdat het bedrijf aan deze weg ligt. De boerderij waarin hij woont, heet ook Davelaar.

9

16 augustus 2018

ZELF KRUISEN EN SCHIPPEREN Vader en zoon Heemskerk zien in de toekomst voor de Cro- cosmia in pot een groeimarkt. “De consument kiest vaker voor gemak en wordt ongeduldiger. Hierdoor zal de verkoop van deze bloembollen in zakjes minder worden”, verwacht Martijn. Daarom ligt de ambitie van de familie Heemskerk bij het zelf kruisen van de Crocosmia’s al acht jaar op het vinden van een goede bol voor in de pot. Door de Crocosmia in een pot meteen als plant te verkopen, heeft de consument er van begin augustus tot half oktober plezier van in een pot of in de tuin. “We zien voor de Crocosmia in een pot ook kansen omdat het assortiment van mooie bloeiende planten in het najaar op pot vrij beperkt is.” Het ultieme doel van de kruisingen voor zo’n plant in een pot is een niet al te hoge plant, ongeveer 30 tot 40 centi- meter, veel bloemen van een bol, een lange bloeiduur en vervolgens mooie bessen. Met de nieuwe tweekleurige soort ‘Ministar’ (oranje bloem met een geel hart), die kwekerij Davelaar sinds 2010 heeft, heeft de kwekerij de juiste soort te pakken. De vraag ernaar is alleen al wel groter dan de aantallen die Heemskerk kan leveren. Het doel is om ieder jaar het soort twee keer zo groot te laten worden. “We kun- nen nu maximaal 20.000 bollen per jaar afleveren, maar ons streven is naar 150.000 per jaar te gaan.” Het is steeds schipperen tussen graag willen voorzien in de vraag van afnemers en zelf voldoende bollen opbouwen. Dat vindt Martijn altijd lastig. “Ik moet zorgen dat ik er niet te veel promotie voor maak. Eigenlijk is het elk jaar weer net genoeg promotie maken om niet met een deel te blijven zitten. We willen langzaam met ‘Ministar’ steeds meer zichtbaar worden in de markt.” Door het kruisen voor de bol op pot, komen er automatisch ook nieuwe snijsoorten bij. Zo is ‘Suzanna’ een mooie gele variant op de vuurrode ‘Lucifer’. De soort is zeer resistent tegen bacterieziekten. Heemskerk wil alleen nog sleutelen aan de bloeirijkheid. VENIJN ZIT IN DE STAART Heemskerk wordt niet alleen de Crocosmia-specialist ge- noemd vanwege het assortiment. Het bedrijf is ook de meest gespecialiseerde kwekerij. Op het veld kan er volgens Martijn met de teelt niet zo veel fout gaan. Het venijn zit hem in de staart; de verwerking en de bewaring. Crocosmia-bollen zijn kwetsbaar. Bij beschadiging tijdens het schoonmaken of bij het breken treedt snel fusarium of verstening op. De kweker heeft in de loop der jaren daarom machines voor de verwer- king zelf aangepast en soms ontwikkeld. Geregeld wisselt hij teeltkennis uit met andere Crocosmia-kwekers. Heemskerk biedt ook teeltondersteuning aan kwekers die de Crocosmia’s op pot telen en die de planten voor de bloe- menteelt hebben. De ondernemer doet dit om niet op ‘een eiland’ te zitten. Dat geldt ook voor zijn activiteiten buiten de sector. Al veertien jaar zit hij bij de vrijwillige brandweer, iets wat in het begin behoorlijk buiten zijn comfortzone was. “Maar ik vind het fijn iets te doen buiten mijn bedrijf wat goed is voor de maatschappij. En ach ja, het komt wel eens niet uit... Dat zij zo.” ‘De verkoop van bollen in zakjes zal minder worden’

10

16 augustus 2018

C O L UMN

Tegenslagen

John Boon Tulpenkweker/broeier Andijk john@boonbreg.nl

Zat vanochtend heerlijk op ons terras een cap- puccinootje te drinken. Krantje erbij. Kinderen op de trampoline en in het zwembad. Geen wind, beetje schaduw, graad of 26. Perfectie was nabij. Helaas riep het gras alweer om aandacht met zijn gele kleur. En niet alleen het gras, blijkt bij het aanschouwen van de energiereke- ning. Gasverbruik was nul en stroomverbruik te hoog om hier te melden. Dat we de hoofd- zekering moesten vervangen door een grotere nieuwe omdat de koeling wat harder aanstond dan normaal, was natuurlijk al een teken aan de wand, maar als dan uiteindelijk het resultaat op papier staat… Eigenlijk overkomt me dit al het hele jaar. Zo- als de tulpenoogst. Er waren wat tegenslagen tijdens de teelt. Beetje veel zelfs en dus was een mindere oogst wel verwacht. Maar als ik dan nu het resultaat op papier heb, dan is dat toch wel weer slikken, want zo slecht is ook nieuw. Minder leverbaar, maar ook duidelijk minder plantgoed beschikbaar. Pff, hoe lossen we dat weer op. Minder planten? Dat is ook nieuw. En, oh ja, de kopers. Hoe gaan we daar ook alweer mee om? Wat is redelijk en wat niet? Zonder bellen of overleg 20% afleveren schijnt normaal te zijn. Bij ons nieuwbouwproject is het van hetzelfde laken een pak. Budget? Hoef ik niet uit te leg- gen, toch? Planning? Ook vast niet een nieuw dingetje... En daar krijg ik het weer warm van. Gelukkig net een nieuwe airco geïnstalleerd in huis om dit te compenseren, maar of dat koud genoeg wordt om de nieuwe energierekening af te koelen vraag ik me af…

16 augustus 2018

16 augustus 2018

16 augustus 2018

11

16 augustus 2018

Eén entree voor groot tuinplantenevent

D e twee beurzen sluiten letterlijk op elkaar aan nu Plantarium wordt gehouden in het pand van Van Uden Transport in Hazerswoude. Daarmee wordt volgens Jos van Lint, beursmanager Plantarium, tegemoetgekomen aan de wens van bezoekers én deelne- mers. Er moest ook wel iets gebeuren, want de animo voor de beurs liep de laatste jaren terug. Dat de twee beurzen nu één entree hebben, moet een verbetering zijn. “Met deze bundeling zien we dat het aantal deelnemers iets stijgt.” Nieuw is ook dat Plantarium echt een vakbeurs is gewor- den. De zaterdag – waar normaal zo’n vijf- tot zesduizend consumenten naartoe kwamen – is geschrapt. Dat brengt het aantal beursdagen terug naar drie. Van Lint geeft aan dat door het fysiek samengaan van de twee beurzen de ‘consumentendag’ wel moest vervallen. “Het is niet gewenst dat een consument op een groothandelsbeurs als Groen-Di- rekt komt. Daar zie je namelijk gewoon de handelsprijzen bij producten staan. Op zich wel jammer dat de consument niet meer komt, want die trad toch op als ambassadeur van ons product.” Toch begon deze consumentenzaterdag al wat langer te schuren, vertelt Van Lint. Zo gaven bijvoorbeeld

Bezoekers van Plantarium ervaren dit jaar een andere plek voor hun boomkwekerij- en vasteplantenvakbeurs. De beurs zit voor het eerst in een hal die aansluit op de hallen van het handelshuis Groen- Direkt, dat dan eveneens zijn beurs houdt. Dat betekent twee vliegen in één klap voor de bezoeker. Op ruim 27.000 m 2 kunnen handel en productiebedrijven hun hart ophalen.

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas, PR



16 augustus 2018

‘Kwekers doen alleen mee aan een keuring als ze weten dat de producten op hun best zijn’

deelnemende toeleveranciers aan er niet op te zitten te wachten.

BEURZEN OVERLAPPEN MAAR ZIJN ANDERS Qua assortiment en producten zit er veel overlap in Groen- Direkt en Plantarium, maar de karakters van de twee beur- zen zijn totaal anders. Het verschil is dat bij Groen-Direkt veel direct verhandelbaar product te zien is en dit ook volop wordt verkocht. Terwijl op Plantarium vooral bedrijven in sierheesters, coniferen en vasteplantenkwekers zich presen- teren met producten, concepten en noviteiten. “Plantarium heeft dus een sterk showelement.” Op beide beurzen samen staan vijfhonderd bedrijven. Hiervan zijn er zo’n driehonderd daadwerkelijk aanwezig en tweehonderd laten er hun product zien, maar hebben er geen mensen bij staan. Dat laatste is alleen bij Groen-Direkt het geval. Daar komen vooral inkopers van supermarkten en tuincentra die hun najaarsbestellingen doen. Naar Planta- rium komen zij ook, maar daar komen bijvoorbeeld ook de eindbeslissers van grote inkopers en tuincentra. Daarnaast zijn hoveniers en bijvoorbeeld landschapsarchitecten bezoe- kers van Plantarium. “Zij oriënteren zich op wat er op de markt is. Plantarium geeft veel meer een doorkijk voor de langere termijn. Vandaar dat we hier een sterke presentatie van noviteiten hebben, nieuwigheden die nog niet eerder op de markt zijn gebracht.” GARDEN TRIALS AND TRADE Dit voorjaar, half juni, vond in de periode van de Flower- Trials voor het eerst de Garden Trials and Trade in het Plan- tariumgebouw plaats. De beurs is speciaal gericht op houtige gewassen en vaste planten. Sommige daarvan zijn in juni op hun mooist zijn. Voor kwekers is het dan lastig in augustus op Plantarium hoog te scoren tijdens de noviteitenkeuring. Omdat er ook vaste planten en houtige gewassen zijn die in februari op hun best zijn, ligt een noviteitenkeuring in het verschiet tijdens een beurs in die periode. Dat zou de Voor- jaarsbeurs van Groen-Direkt in Boskoop kunnen zijn, aldus Van Lint. Kwekers hechten veel waarde aan de noviteiten- keuring. “Maar kwekers doen alleen mee aan een keuring als ze weten dat de producten op hun best zijn. Je kunt een noviteit immers maar één keer tonen om het daarna hope- lijk succesvol te kunnen introduceren.” Er deden 34 bedrijven mee aan de eerste editie van de Garden Trials and Trade, waaronder zes gespecialiseerd in vaste planten en zes met zowel vaste planten als heesters. De Garden Trials heeft Plantarium niet het gras voor de voeten weggemaaid. “Nagenoeg al deze deelnemers staan nu ook weer op Plantarium.” Overigens verwacht Van Lint dat de bezoekers en deelne- mers zich prettiger voelen in de koele, hogere hallen van de nieuwe locatie dan in het Plantariumgebouw – met glasdek – waar de beurs eerst altijd plaatsvond.

Jos van Lint bij de entree in aanbouw: “Door de bundeling van Groen-Direkt en Plantarium stijgt het aantal deelnemers licht.”

16 augustus 2018 Data en openingstijden Plantarium en Groen-Direkt zijn op 22, 23 en 24 augus- tus 2018. De ingang van de beurzen is Greenpark Bos- koop, Denemarkenlaan 9, Hazerswoude-Dorp. Voor vakbezoek is de entree gratis door gebruik te maken van de verstrekte relatiekaart of door een digitale voor- registratie. Zonder voorregistratie is de entreeprijs € 10. Beide beurzen zijn gelijktijdig open van 8.00 tot 18.00. Op de vrijdag tot 16.00 uur.



16 augustus 2018

Bijna 90 noviteiten De jury van de Koninklijke Vereniging voor Boskoopse Culturen (KVBC) buigt zich over 88 inzendingen voor de noviteitenkeuring op het Plantarium. Een greep uit de vaste planten.

Tekst: André Leegwater | Foto’s: pr

2

1

3

Wat is ‘nieuw’? De Koninklijke Vereniging voor Boskoopse Culturen (KVBC) bepaalt of een inzending mag meedoen aan de noviteiten- keuring. De regels daarvoor zijn vastgelegd in het ‘Keurings- reglement voor keuringen van nieuwe planten op beurzen of andere commerciële presentaties’. Het belangrijkste is dat een cultivar ‘nieuw’ moet zijn. Een plant moet sinds kort in Nederland in cultuur zijn en nog niet of weinig verspreid. Of een plant ‘kort in cultuur’ is wordt bepaald met drie criteria: 1. Wanneer is kwekersrechtelijke bescherming aangevraagd. 2. Komt de plant voor in de Namenlijst van de Naktuinbouw (laatste gedrukte versie verschenen in 2015). 3. Staat de plant in Plantfinder (een Engelse namenlijst die jaarlijks wordt uitgegeven). ‘Niet of weinig verspreid’ gaat over het aanbod op de markt. Als een plant al bij Intratuin wordt aangeboden, dan is hij niet meer nieuw. Geeft Google maar één hit bij zoeken op de naam, dan is de plant nog weinig verspreid. Verder mag een cultivar (botanische soorten worden niet gekeurd) niet eerder door de KVBC zijn bekroond. Een plant die tijdens de Garden Trials als winnaar uit de keuring is geko- men, mag dus op het Plantarium niet opnieuw meedoen.

4

5



16 augustus 2018

1. Helianthus ‘Tmsunbelieve01’ (Sunbelievable Brown Eyed Girl) Deze border- of terrasplant produceert meer dan duizend bloemen in een sei- zoen. Deze steriele plant stopt al zijn energie in de bloem. Tijdens de bloei is zij een magneet voor bijen en vlinders. Inzender: F.N. Kempen uit Mijdrecht. Ver- edelaar: Beekenkamp uit Maasdijk. 2. Echinacea purpurea (Balsomanita) Sombrero Sangrita Nieuw in de Echinacea Sombrero-serie is de intens rode Sangrita. Zij is een com- pacte en goed vertakkende variëteit. De planten doen het goed in potten van twee tot drie liter. Inzender: Florensis uit Hendrik-Ido-Ambacht. Veredelaar: Darwin Perennials uit West Chicago, VS. 3. Fargesia murieliae ‘Luca’ Vernieuwend onder de kluitvormende bamboes is deze dwergcultivar. De plant is kogelvormig en wordt ook na jaren niet hoger dan 40 à 50 cm en ongeveer 1 m breed. Daarmee is zij geschikt voor kleine tuinen, vakbeplanting en in pot voor op terras of balkon. De plant vormt geen woekerende uitlopers, is winterhard en vraagt weinig tot geen onderhoud. Inzender: Van Vliet New Plants uit Stroe. 4. Sedum ‘Lime Twister’ (Sunsparkler) Een Sedum die opvalt door zijn groen met gele blad. In de zomer bloeit deze succulent rijk en lang met grote, zachtroze bloemen. De plant bereikt een hoog- te van 25 cm en een breedte van 15 cm. Ideaal als solitair, bodembedekker, in vakbeplanting, in rotstuinen of in een vaste plantenborder. Inzender: Kwekerij Oudeweg West uit Zwartewaal en Gebr. Th. & W. Alkemade bv uit Lisse. Verede- laar: Chris Hansen uit Zeeland MI (USA). 5. Nepeta ‘Bokratune’ (Neptune) Dit kattenkruid is een veelzijdige vaste plant met grote, blauwe bloemen en com- pacte groeiwijze. De plant is geschikt voor in de tuin of border, als solitair of in een gemengde container. Van het stevige blauwe blad kan thee worden gemaakt. Deze Nepeta bloeit van de zomer tot het najaar en wordt 20-30 cm hoog en 20 cm breed. Inzender: Gebr. Th. & W. Alkemade bv uit Lisse. Veredelaar: Kees Jan Kraan uit Alphen aan den Rijn. 6. Alstroemeria ‘Teshunte’ (Summer Breeze) Deze Alstroemeria voor de border onderscheidt zich door de kleurschakerin- gen in de bloemen en het donkere blad. De plant bloeit van vroeg in het voor- jaar tot laat in de herfst en is winterhard. Inzender en veredelaar: HilverdaKooij bv uit De Kwakel.

7

8

9

16 augustus 2018 Een langbloeiende Clematis. De roze bloemen bestaan uit zes tot zeven, puntige, kelkbladeren met contrasterende rode helmknoppen. De plant bloeit van de late lente tot het eind van de herfst en wordt ongeveer 1,2 meter hoog. Uit dezelfde serie zijn ‘Evipo097’ en ‘Evipo111’ ingezonden. Inzender: Hoogeveen Plants uit Hazerswoude. Veredelaar: The Guern- sey Clematis Nursery Ltd uit Vale (Guernsey). 9. Clematis ‘Evipo098’ (Sarah Elizabeth Boulevard Up Climbers / Raymond Evison) 7. Anemone ‘IFANB’ (Fantasy Belle) Een vroegbloeiende anemoon met semi-gevulde donkerroze bloemen en een compacte plantopbouw. Van dezelfde inzender is ook Anemo- ne ‘IFANJ’ (Fantasy Jasmine) te zien. Inzender: Gootjes AllPlant bv uit Heerhugowaard. Veredelaar: InnoFlora bv uit Heerhugowaard. 8. Geranium wallichianum ‘Bokramasum’ (Magical All Summer Blue) Deze blauwe, doorbloeiende Geranium stoelt makkelijk uit en wordt circa 30-40 cm hoog. De bloeitijd is van juni tot november. Inzender: Kolster bv uit Boskoop. Veredelaar: Kees Jan Kraan van Boot en Dart uit Boskoop

6



16 augustus 2018

11

10. Dianthus ‘Hilkaylee’ (Kaylee) Dianthus ‘Hilkaylee’ (Kaylee) heeft vrolijke bloemetjes die een verleidelijke geur verspreiden: zoet en vooral heel bloemig. De plant bloeit onophoudelijk vanaf het voorjaar tot en met het najaar. Een zonnige plek is aan te bevelen. Het is een sterke plant voor zowel binnen als buiten.Inzender en veredelaar: HilverdaKooij bv uit De Kwakel. 11. Lavandula stoechas ‘Kolmapo’ (Magical Posy Pink) Een compact groeiende Lavendel, die makkelijk doorbloeit van de zomer tot aan de eerste vorst toe. Inzender: Kolster bv uit Boskoop Veredelaar: Plants Management Australia uit Dodges Ferry Tasmania (Australië).

10

12. Miscanthus sinensis ‘EMPMIS02’ (Pink Cloud) Prachtig roze bloempluimen heeft deze rietsoort. De cultivar bloeit rijk en wordt maximaal 1 meter hoog. Te gebruiken als haag van grassen, solitair op terras of patio, massabeplanting of als border. Inzender: Cammeraat VOF uit Boskoop. Veredelaar: Empho bv uit Berlikum. 13. Carex morrowii ‘Everglow’ (EverColor) Deze zegge heeft in de zomer groen blad met een vleugje oranje. In herfst, winter en voorjaar is de hele plant oranje. ‘Everglow’ is geschikt voor groene muren, gemeng- de containers, daktuinen en borders. Hij is gemakkelijk te kweken en vraagt nauwelijks onderhoud. Inzender: Cammeraat VOF uit Boskoop. Veredelaar: Fitzgerald Nurseries uit Stoneyford Co. Kilkenny (Ierland). Morus rotundiloba ‘Matsunaga’ (Mojo Ber- ry) is een moerbei die in mei/ juni wit bloeit en juli tot november vruchten draagt die van rood naar zwart kleuren. Deze fruit- boom groeit compact tot een hoogte van circa 125 cm en een breedte van ongeveer 50 cm. Zij past op terras of patio maar ook in de border of een gemengde container. Inzenders: Vergeldt en Bouten Boomkwekers bv uit Lottum en Caporal Plants uit Canosa di Puglia (Italië). Veredelaar: Hajime Mats- unaga uit Japan. 14. Morus rotundiloba ‘Matsunaga’ (Mojo Berry)

12

14

Een overzicht van alle inzendingen voor de noviteitenkeuring is te vinden op: https://www.plantarium.nl/ onder het tabblad ‘Keuringen’.

Inzendingen CNB CNB is met drie inzendingen van de partij bij de noviteitenkeuring: Heuchera villosa ‘High Hopes’ Schizachyrium scoparium ‘Chameleon’ Carex ‘ET Ribbon Falls Op pagina 37 is hier meer over te lezen.

13

16

16 augustus 2018

T E C H &M E C H

Inde rubriek Tech&Mech is er aandacht voor zowel nieuwe als vernieuwende producten uit de sector. Een plek waar techniek en mechanisatie structureel aandacht krijgen.

Licht en wendbaar

De heftruck is op het demonstra- tieterrein bij het Plantarium aan het werk te zien met de op maat gemaakte potvorkriek.

Vernieuwde Combi-trac Agricom, De Meern (U) www.agricom.nl Prijs: 22.000-24.000 euro

buuster is geworden. Er zijn nog wat kleine aanpassingen gedaan, zo is het tanken iets makkelijker gewor- den en zitten er nu vier wielen naast elkaar onder aan de achterkant.” SPOORVORMING OP VEEN Rademaker kijkt ernaar uit. Op het veen ontstaat snel spoorvorming, maar met circa duizend kilo is de Combi-trac een lichte terreinhef- truck. “De verdeling van de druk is nu waarschijnlijk nog beter, door de vier wielen naast elkaar onder de draaikransbesturing.” De kweker heeft intussen wel gekeken naar al- ternatieven. “Die zijn allemaal twee keer zo zwaar en minder compact.” De pluspunten zijn gebleven. De chauffeur zit volgens de kweker nog steeds ‘kort op de vork’, waardoor er goed zicht is op het werk. “Alles zit dicht bij elkaar, ook de bediening van de vork en de mast. Je hebt daardoor veel gevoel bij wat je doet. Mijn chauffeurs zweren erbij. Ik snap niet dat er niet meer lopen in dit gebied.”

“Vorige week heb ik net een nieuwe motor opgehaald voor een van de drie Combi-tracs op het bedrijf. De koeling is het zwakke punt van het oude ontwerp”, weet Rademaker. Hij is verantwoordelijk voor de techniek op het bedrijf. “De ma- chines worden intensief gebruikt van maart tot en met juni en dan worden ze te heet. Ze blijven wel draaien, maar je ziet onevenredig veel slijtage. Dat is nu aangepast en ik heb gelijk een nieuwe besteld. De andere drie blijven gewoon draaien, want het is een compacte, lichte en wendbare vorkheftruck. Ideaal voor op het veen, hier in Boskoop.” TEKENINGEN IN DE LA Ontwikkelaar Hans van Blokland, eigenaar van Agri-Com, had de te- keningen van de heftruck nog in de la. Door de komst van een nieuwe medewerker in het bedrijf, trok hij ze weer tevoorschijn en met de aan- bevelingen van Rademaker gingen ze aan de slag. “De koeling is ver- nieuwd, waardoor de machine ro-

Tekst: Hans van der Lee Fotografie: Agricom

De Combi-trac is voor het eerst sinds jaren weer op het Plantarium te bewonderen. De terreinheftruck voor onder meer de boomteelt en de vasteplantensector was in de verge- telheid geraakt, maar sinds dit jaar bouwt Agri-Com de machine weer. Firmant Geerlof Rademaker van kwekerij Bloemendaal in Boskoop is er blij mee. Hij heeft onmiddellijk een nieuwe Combi-trac besteld. Hij heeft verbeteringen aangedragen op basis van zijn ervaringen met het oude model. Het resultaat is een nieuwe versie van de heftruck. Agri- Com heeft het afgelopen voorjaar tien heftrucks gebouwd en inmid- dels komt de belangstelling volgens Van Blokland weer op gang.

16 augustus 2018

17

16 augustus 2018

Maatregelen waterschappen en Rijkswaterstaat houden zout water op afstand ‘Droogte is signaal om verzilting aan te pakken’

16 augustus 2018 Het witte goud. Zo noemden de Romeinen het zout dat ze als betaalmiddel (salarium) voor hun soldaten en ambtenaren gebruikten. Het ooit zo belangrijke en gewaardeerde zout staat deze zomer, waarin alle hitte- en droogterecords worden gebroken, volop in de belangstelling. Niet als het witte goud maar als oorzaak van de gevreesde verzilting van de kustgebieden van Nederland.

16 augustus 2018

Tekst: Roza van der Veer | Fotografie: René Faas

18

16 augustus 2018

‘Gewassen hebben vooral last van de hitte’

B loembollen – en de meeste andere landbouwgewassen – kunnen slecht tegen zout water. De planten kunnen geen water meer opnemen en verdrogen. Ook het bodem- leven raakt door zout water verstoord en de kwaliteit van de grond gaat achteruit. Provincies, waterschappen en Rijkswa- terstaat doen er alles aan om het zoute water te weren. Dat is in tijden van ernstige droogte zoals in de zomer van 2018 niet gemakkelijk. Naast de zoute kwel die in laaggelegen polders als de Koegraspolder en Haarlem- mermeer door de dunne laag zoet water omhoogkomt, rukt het zoute water op via rivieren als de Hollandse IJssel. Dit is de plek waar het Hoogheemraadschap van Rijnland en de Stichtse Rijnlanden water inlaten. Normaal wordt deze zouttong verdrongen door het zoete water dat bij Lobith het land binnenstroomt. Die zoetwatertoevoer (960 kubieke meter per seconde) is op dit moment onvoldoende om aan de vraag te voldoen. GOEDE KWALITEIT In onder meer Noord- en Zuid-Holland zijn maatregelen genomen (zie kader), zodat de verzilting geen groot probleem vormt voor de landbouw. Pas als de regen nog weken uitblijft, wordt de situatie ernstiger. “Nu heeft Texel last, want daar zijn ze afhankelijk van regenwater. In West-Nederland, waar in tegenstelling tot Oost-Nederland nog geen beregenings- verbod uit oppervlaktewater is ingesteld, hebben gewassen die nog in de grond zitten – zoals lelies en Zantedeschia’s – vooral last van de hitte maar niet van verzilting”, constateert Jan Prins, voor- zitter van de watercommissie Noordelijk Zandgebied. “We meten veel en de kwa- liteit van het water is nog prima. Het is een groot geluk dat in het voorjaar extra water is gespaard in het IJsselmeer, tot twintig centimeter boven het zomerpeil. Daar zijn we nu blij mee.” Hij waar- schuwt wel dat kwekers hun sloten niet droogmalen. “Op sommige plekken zit de zoute laag dicht onder de grond, zoals in de Koegraspolder. Als de zoetwaterlens in de grond verdwijnt, dan komt het zoute water omhoog. We zien dat kwekers zich meer bewust worden van dit probleem.” SPAARWATER Prins ziet de droge zomermaanden van 2018 als een waarschuwing voor wat Nederland te wachten staat. “We moe- ten de verzilting met nieuwe methoden

bestrijden.” Hij verwijst naar de proeven in de kop van Noord-Holland, Groningen en Friesland. Onder de naam Spaarwater proberen telers zoet water te besparen en zelf water op te slaan in de ondergrond. Zo wordt in het Noord-Hollandse Breezand en het Groningse Borgsweer geëxperimen- teerd met druppelirrigatie, een onder- gronds irrigatiesysteem waarbij het zoete water, eventueel met meststoffen, direct bij de plantenwortels komt. Voordeel is dat het water niet verdampt, waardoor een waterbesparing van 30 tot 50 procent mogelijk is. In het Groningse Hornhuizen en het Friese Herbaijum wordt geëxperimenteerd met zoetwateropslag. Hierbij wordt nieuwe of bestaande drainage gebruikt, die het water naar zogeheten regelputten laat stromen. Via deze regelput kan het grondwaterpeil worden gestuurd en wordt zoet water opgeslagen voor droge tijden. Een derde proef gaat om ondergrondse opslag van gefilterd regenwater in de grond, ook via bestaande drainage. Judith Landheer van Acacia Institute, een van de partners in Spaarwater: “Voordeel is dat het risico op ziekteverwekkende bacteriën kleiner wordt, doordat het water door de grond stroomt én geen slootwater nodig is. Hoe dit precies werkt, zijn we aan het bekijken maar eigenlijk doen we hetzelfde als drinkwaterbedrijven in de duinen.” RADICALE KEUZES Landheer verwacht dat aan het einde van dit jaar de resultaten van de proeven bekend zijn. Ook wordt dan duidelijk hoe duur deze systemen worden. “Het maakt telers zelfvoorzienend en niet meer afhan- kelijk van hoogheemraadschappen.” Peter Knippels van de KAVB wacht de resultaten van Spaarwater met belangstel- ling af. Hij denkt dat onder meer gebieden als Texel, de Koegraspolder en wellicht de Haarlemmermeer profijt kunnen hebben van de nieuwe methoden. Toch denkt hij dat op termijn drastischer maatrege- len nodig zijn om de op de loer liggende verzilting een halt toe te roepen. “Deze droogteperiode drukt ons met de neus op de feiten. We moeten in de toekomst wel- licht radicalere keuzes maken. Ik denk aan het plan Spaargaren, waarbij in de Nieuwe Waterweg sluizen worden aangelegd en zo de instroom van zout water wordt be- perkt. Daarnaast kun je je afvragen of het verstandig is de Haringvlietsluis op een kier te zetten. We leven op de grens van zoet en zout water. We hebben misschien nu nog geen probleem, maar er is niets te zeggen over hoe het verdergaat.”

Voorbeelden van maatregelen Het Hoogheemraadschap van Rijnland heeft de zogeheten Kleinschalige Wateraanvoer- voorzieningen (KWA) ingezet, een stelsel van stuwen, watergangen en gemalen dat in tijden van watertekort zoet water naar West-Nederland aanvoert. Via het Amster- dam-Rijnkanaal en de Irenesluizen bij Wijk bij Duurstede wordt daarmee water aan- gevoerd naar het Groene Hart. Daarnaast heeft Rijkswaterstaat een stuw bij Hage- stein gedeeltelijk opengezet om extra water (30 kubieke meter per seconde) in te laten om verzilting van de Hollandse IJssel tegen te gaan. Ook in het Noordzeekanaal komt zout water binnen. Een bellenscherm, een geperforeerde buis over de bodem van het Amsterdam-Rijnkanaal ter hoogte van Zee- burg, moet voorkomen dat het zoute water landinwaarts oprukt. Voorts wordt bij de sluizen bij IJmuiden en bij Spaarndam en Den Helder minder geschut. Tot slot wordt water uit het Markermeer, IJsselmeer en Volkerak-Zoommeer – waar in het voorjaar extra water is vastgehouden – ingezet om onder meer Noord-Holland en Friesland van zoet water te voorzien. Van de 21 water- schappen in Nederland hebben er tien maat- regelen genomen tegen verzilting. 16 augustus 2018

19

16 augustus 2018

Imago is geen statisch gegeven, elke dag kun je opnieuw iets ondernemen om het imago een boost te geven. Dat geldt ook voor het bollenvak. In en om de sector zijn diverse organisaties die dit doen, elk vanuit hun eigen invalshoek, maar steeds met als doel om de sector op een positieve manier in het licht te zetten. Hoe werkt dat? ‘Bezoekers zijn vooral verwonderd’

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas, pr

A ls je in het vak om je heen kijkt, valt op dat er best veel organisaties zijn die op de een of andere manier positieve invloed proberen uit te oefenen op het imago. Land van Fluwel in Sint Maartensvlotbrug is zo’n initiatief. “Wij zijn in 2012 begonnen als Tulpenland, vanuit een grote passie voor bloembollen”, vertelt directeur Kees Vriend. “Ons doel is bezoekers te laten ervaren en beleven hoe de tulp groeit en bloeit. Om een zo compleet mogelijk programma te kunnen aanbieden, hebben we van Tulpenland een avonturenpark gemaakt. De heropening was in het voorjaar van 2017.” VERHALEN EN BELEVING Het hart van het park wordt gevormd door de historie van de tulp. Vriend: “We hebben een route uitgezet met een audiotour die het verhaal over de tulp vertelt. Daarnaast kunnen bezoekers met een boemeltrein door de tulpenvelden rijden. Dit jaar hadden we ook een theaterstuk over de tulp in com- binatie met een diner. Dat was compleet uitverkocht.” Om het tulpenverhaal heen is een avonturenpark gebouwd waar kinderen naar hartenlust kunnen spelen. “Bezoekers worden meegetrokken in het verhaal achter de tulp en gegrepen door de passie die vakgenoten drijft. Ze zijn totaal verrast door de bijzondere mengsels, de enorme variëteit en wat er allemaal bij komt kijken voordat een bloem op de keukentafel staat. Door kinderen aan te spreken, hopen we bij hen al een basis te leggen.” Van een negatief imago rond bollen merkt Vriend niets. “Mensen houden van verhalen én van beleving. Met die combinatie zetten wij het product in een positief licht.”

20

16 augustus 2018

Zomerserie Hoe is het imago van het bollen- vak? Die vraag staat centraal in een vierdelige serie. In dit nummer van Greenity het vierde en laatste deel.

‘Mensen zijn verrast over wat erbij komt kijken voor een bos bloemen op tafel staat’

Henk de Mooij: “Onze bezoekers zien de bollenkweker als een halve artistiekeling.”

16 augustus 2018 Is er dan geen reden tot zorg om het imago? Natuurlijk is er een keerzijde: die van de weerstand en de aandacht voor het middelengebruik. Dat doet een beroep op de visie en het ondernemerschap van ie- dereen die actief is in het bollenvak. Toch staat daar genoeg moois tegenover: passie, gedrevenheid, schoonheid, internationale aandacht, verrassing en verwondering. Daarop focussen, gaat het vak vast verder helpen. als ‘een soort spoedcursus’ over de tulp. “Daar kunnen bezoekers ook opzoeken of er een tulp met hun naam bestaat en kunnen ze een tulpendoop met zichzelf in beeld ensceneren. Die foto’s gaan de hele wereld over.” VOORPRET Social media zijn steeds belangrijker geworden in het contact met bezoekers. “Wij zijn actief op Facebook, Instagram en Twitter. Daarin sturen wij vooral op voorpret, bijvoorbeeld door een teller te plaatsen: nog zoveel dagen en dan gaat Keukenhof open. Daar reageren mensen op, ze hebben hun bezoek aan het park vaak ver vooruit gepland. Anderen reage- ren daar weer op: ‘Ik ben al in het park ge- weest en het was fantastisch.’ Zo ontstaat er een ‘feel good’-sfeer rond het park. En dat straalt natuurlijk ook af op de sector.” Van een eventueel negatief imago merkt De Mooij niets. “Onze bezoekers zijn daar totaal niet mee bezig. Soms weten ze niet eens het verschil tussen een narcis en een tulp, maar ze worden direct gegrepen door de schoonheid van het product.”

Jordi van Meer is betrokken bij het Tulpen- festival in de Noordoostpolder dat elk jaar in april plaatsvindt. “Het doel is het gebied te promoten én de tulp. In de periode van- af 20 april organiseren we met een groep vrijwilligers, waaronder kwekers drie tot vier weken allerlei activiteiten.” Tijdens het tulpenfestival biedt de organisatie veel informatie aan. “De gemiddelde bezoeker heeft geen idee wanneer tulpen bloeien, waarom wij ze koppen en waarom je in april geen tulpenbollen kunt kopen. Dat leggen we uit en tegelijkertijd laten we zien hoe mooi de tulp is.” Zo’n 80.000 tot 100.000 bezoekers doen het festival aan. “Ze komen overal vandaan, van Amsterdam tot China, ongelooflijk. De reacties zijn altijd positief, dat geeft ons veel energie.” Afgelopen voorjaar was er vanuit de media veel aandacht: RTL Z, Goe- demorgen Nederland en RTL Nieuws deden verslag van het festival. “Op een positieve manier. Daar hebben we veel reacties op gekregen. Het lijkt mij dat het imago van het vak daar zeker van profiteert.” GEEN IDEE Op 11 augustus organiseerde Bollenstreek in Bedrijf een open dag. “Op die dag laten wij burgers zien wat er gebeurt achter de deuren van al die schuren. We maken reclame via onze website en op Facebook plaatsen we profielen van de bedrijven die meedoen”, vertelt medeorganisator Piet van der Poel. Het event trekt niet alleen mensen uit de omgeving, maar vooral ook veel toeristen van de campings in de regio. “We ontvangen op zo’n dag 500 tot 700 bezoekers.” Over de reacties van bezoekers

vertelt Van der Poel: “Mensen zijn vooral verwonderd. Ze hebben geen idee hoe je van een geholde hyacint tot een bol-op-pot komt.” Van der Poel ziet de kleinschaligheid en het persoonlijk contact met de onderne- mers als belangrijke pluspunten van de open dag. “Ondernemers zijn soms bang voor kritische vragen, maar die zijn er nauwelijks. Dat ontslaat ons niet van de taak om het héle verhaal te vertellen, dus ook gewasbeschermingsmiddelen te belichten. Dat is onze maatschappelijke verantwoordelijkheid. Als je uitlegt hoe en waarom je daarmee werkt, ontvang je vooral begrip.” BOLLENKWEKER IS ARTISTIEK Henk de Mooij is manager parkbeheer bij de Keukenhof, het grootste voorjaarspark ter wereld waarin bloembollen centraal staan. “Onze drive is mensen een onverge- telijke dag te bezorgen. Je ziet steeds meer dat bezoekers de Keukenhof gebruiken als decor om zichzelf en elkaar in te fotograferen. Wij bieden daarvoor een zo mooi mogelijk decor aan.” Dat leidt tot optimale exposure voor het bollenvak weet De Mooij. “De hele wereld komt hier op bezoek en wij zien mensen alleen maar genieten. De sfeer is vriendelijk, het is een dagje uit. Zij zien de bollenkweker als een halve artistiekeling die tovert met gewassen in vormen en kleuren die ze nog niet kenden. Ze gaan dan ook graag met een kweker in gesprek, of met onze tuinmannen, om al hun praktische vragen beantwoord te krijgen.” In het Julianapa- viljoen is de tentoonstelling Tulpomania,

21

16 augustus 2018

Meer dan 60 jaar ervaring in de kunststof spuitgiet techniek

Naast de uitgebreide kennis en ervaring op ons vakgebied onderscheiden wij ons door het bedenken van creatieve oplossingen, het leveren van kwaliteit en het verlenen van snelle service.

KLIMAATBEHEERSING CO 2 - EN ETHYLEENREGELING KRACHT-, LICHT- EN HUISINSTALLATIES PROGRAMMA’S VOOR BOLLENCELLEN EN KASSEN ZONNEPANELEN KEURING EN INSPECTIE VAN INSTALLATIES ADVISERING

➤ ➤ ➤

Wij leveren onze producten onder andere aan de agrarische sector , de voedselverwerkende industrie en de levensmiddelenbranche.

➤ ➤

Kennemer Plastic Industrie B.V. Hoekvaartweg 14, 1771 RP Wieringerwerf The Netherlands, T : (+31)(0)227-60 16 44 F : (+31)(0)227-60 36 06/ E : info@kpi-spuitgieten.nl www.kpi-spuitgieten.nl

Charlottaring 2, 1761 AX Anna Paulowna Telefoon: (0223) 52 1500

info@kaandorp-wijnker.nl www.kaandorp-wijnker.nl

bbv-kpi 170503.indd 1

03-05-17 15:41

Betrouwbaar in techniek

Tel : +(31)223522135 E-mail: info@fredsteenvoorden.nl : +(31)653719915 magazijn@fredsteenvoorden.nl Kijk nu op onze website www.fredsteenvoorden.nl Ook maken wij nieuwe spoelmachines!

Allround trommelspoeler 1650 x 5000mm dubbel portaal perforatie 10mm, zo uit het werk, Botman geperforeerde en gegalvaniseerde trommelspoeler 1900 x 5000mm met kegel, 2 x recirculatiepomp 5.5kW, instortgoot, in knappe staat. Flygt CS3102MT dompelpomp 200m3 bij 4 M/WK Flygt CS3127MT dompelpomp 250m3 bij 4 M/WK

Voor onderdelen zoals: pelrollen, pelnokken, onderhoud en service van uw Botman/ Demco machines, en ook andere merken o.a Antha, Compas, van Dijke. Bel: 0223-522135 Of 0653-719915 Fred Steenvoorden Van Dijke spoeltrommel 5000 x 2000mm gepoedercoat, met S-500 instort trechter bouwjaar 2015 vijzel onderin de bak en productband 1200 breed in geheel perfecte staat. Van Dijke UDZ 1200 drijfzinkbak met 3 vijzels, in goede staat Lappendroger 3000mm x 1000mm, 23 rollen geheel gereviseerd Pelrollen van Dijke en Compas met nieuw rubber Ø48mm en Ø52mm Steenvoorden gebruikte kluitenscheider type 450K links/rechts Steenvoorden gebruikte vellenbak 1000mm breed Steenvoorden gebruikte vellenbak/inweekbak met recirculatiepomp Steenvoorden spoeltrommel 1000 x 2000 geperforeerde trommel Steenvoorden nieuwe lappendroger keuze uit 1000-1200-1400mm breed, 10-24 rollen. Steenvoorden gepoedercoate vellenbakken/ontsmetbaden nieuw, 120cm breed uni- verseel gebouwd voor links/rechts of achteruitloop, bediening, montage links/rechts Steenvoorden nieuwe kluiten/stenenscheiders grote capaciteit, standaard gepoe- dercoat en alle delen universeel links of rechts te monteren, scherp geprijsd, bel voor meer info Steenvoorden nieuwe trommelspoelmachines grote capaciteit, standaard gepoeder- coat en alle delen universeel links of rechts te monteren, scherp geprijsd, bel voor meer info

Betrouwbaar in techniek › Elektra › Koeling › Klimaat › Water

Galglaan 11, 2311 ND Rijnsburg T 071 402 26 21 eval@eval.nl www.eval.nl

greenity-steenvoorden 180709.indd 1

09-07-18 11:00

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60

Made with FlippingBook - Online catalogs