Greenity17

21 juni 2018

8 Van Schilfgaarde: ‘Veilingklok versterken’

12 Markt verkennen tijdens Dutch Lily Days

48 Groene middelen vragen geduld

Flower Trials 54 Doelgericht planten kijken



Bloembollen blijven in topconditie in de folies van Europak

Betrouwbaar in techniek

Betrouwbaar in techniek › Elektra › Koeling › Klimaat › Water

Galglaan 11, 2311 ND Rijnsburg T 071 402 26 21 eval@eval.nl www.eval.nl

0252 419027

info@europak.nl

greenity-cav 180416.indd 1

16-04-18 15:29

I NHO U D

12 Dutch Lily Days Kijken naar handelssortiment en nieuwe cultivars.

22 Vakavond pioen Marketingles voor telers: ken je (eind)klant.

52 GreenTech Twee technische snues met potentie voor bollen- en vasteplantenteelt.

In dit nummer 12 Dutch Lily Days 15 Ontknoping NK Leliekeuren 16 Wereldse lelies 19 Garden Trials and Trade 22 ‘Pioenentelers, zoek je klant op’ 23 ‘Kennis delen heeft Zantede- schia vooruitgeholpen’ 24 Gangbaar of geïntegreerd? Kennis helpt bij keuze 36 Vrijstelling voor ECA-water 38 Prima pioenenshow 40 Indrukwekkende irissen 48 Gebruik groene middelen in bollensector proces van jaren 50 Heetstook als alternatief voor warmwaterbehandeling narcis 52 GreenTech 54 Flower Trials and Trade

Vaste rubrieken 6 In de media 8 In gesprek Steven van Schilfgaarde 11 Column John Boon 27 5 minuten Marcel Pronk 28 KAVB 32 Boekrecensie 33 Ooit 34 Vakvenster 42 CNB 56 Hobaho 59 Vaste planten Trifolium repens 61 Teeltverbetering 62 Teeltadvies

Op de cover 54 Van 12 tot en met 15 juni vonden de Flower Trials plaats. Greenity nam een kijkje bij deelnemers in de regio Aalsmeer.

21 juni 2018



21 juni 2018

Lelies inpakken, bel ons Telefoon: 0252-51.58.53

greenity-akerboom 180611.indd 1

11-06-18 16:39

www.necap.nl - info@necap.nl - Wieringerwerf - 0227-603353

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. EXPORTSCHOON EN VOOR KWEKERIJ ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT.

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

www.helmus.nl

bbv-wijnker 140620.indd 1

20-06-14 11:54

VOO RWOO R D

De show moet doorgaan

Hans van der Lee — Hoofdredacteur h.v.d.lee@greenity.nl

Vlak voor de piek in het verwerkingsseizoen was er heel veel te zien. Het gevolg was dat telers en handelaren op stap gingen. Tech- niek, pioenen, irissen, lelies, planten, bloemen, de ene show na de andere. Vanuit de hele wereld kwamen belangstellenden uit het vak kijken. Nu maar hopen dat het uitstallen van al dat moois uiteinde- lijk ook leidt tot mooie orderportefeuilles. Omdat er zoveel was te zien, is ook in deze Greenity veel te kijken. We proberen u hier de essentie voor te schotelen, voorzien van tekst en uitleg. Het was voor de harde werkers van de redactie ook een uitdaging om het allemaal te bekijken en te beschrijven én mooi voor te schotelen. We hebben het met plezier gedaan en we hopen dat u tussen het rooien, spoelen en drogen door ook nog even kunt genieten. Over spoelen gesproken, misschien toch goed om Greenity nauw- gezet te lezen. Zoals het artikel over de vrijstelling van ECA-water, dat ter ontsmetting van spoel-, kook- en dompelwater mag worden gebruikt. Er is hard aan getrokken om dat op tijd voor elkaar te krijgen. Het is een voorbeeld van een zogeheten groen middel, een heikel punt voor de sector. Er is grote behoefte aan, omminder afhankelijk te zijn van chemie. Er is echter geduld nodig, blijkt uit de verschillende verhalen die u in deze editie over dit onderwerp kunt lezen. Die tijd is er echter niet, weten we al van de Rabobank en van de retail. Tijd hebben de meesten van u waarschijnlijk ook niet over in het rooiseizoen. Hopelijk net genoeg om Greenity erbij te pakken. Dan beloven wij u dat we u over twee weken iets minder belasten.

21 juni 2018 VERANTWOORDELIJKHEID:  De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: HansvanderLee(hoofdredacteur),ArieDwarswaard,MoniqueOomsenLilianBraakman(vakredacteuren),AndréLeegwater(eind-enwebredacteur). FOTOGRAFIE: René Faas. VORMGEVING: Filie Nicola en Lianne van ’t Ende. UITGEVERS: KAVB en CNB. ADRES: Heereweg 347, 2161 CA Lisse, Postbus 31, 2160 AA Lisse, tel. 0252-431 117 of 0252-536 966 (kantoor A. Dwarswaard), www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl. 6%BTW): Nederland € 265,– per jaar, Europa € 285,– per jaar, buiten Europa € 315,– per jaar. Aan- of afmelden bij John Meijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen op www.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com. ISSN: 2589-4099.

5

21 juni 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Wat is waar?

Monique Ooms — Redacteur m.ooms@greenity.nl

Nieuwe leden bestuur TPN aangesteld

De Waarheid… bestaat die eigenlijk wel? Kun je sowieso stellen dat iets ‘helemaal waar’ is? Je zou denken dat wetenschappelijk onderzoek altijd de basis is. Die feiten liegen immers niet, mensen die er lang voor hebben gestudeerd, zijn via grondig onderzoek tot hun bevindin- gen gekomen. Daar is geen speld tussen te krijgen. Denk je dan. Toch maken we in het bollenvak vaak genoeg mee dat feiten – dus ‘De Waarheid’ – worden overruled door ande- re zaken die zwaarder lijken te wegen. Zoals emotie. Kijk naar de hele discussie over neo- nicotinoïden. Nog altijd is er geen afdoend be- wijs - na allerlei wetenschappelijk onderzoek - dat het de neonics zijn die tot bijensterfte lei- den. Toch is er op EU-niveau een besluit ge- nomen dat daar haaks op staat. Daarbij lijken niet de wetenschappelijke feiten de doorslag te hebben gegeven, maar speelde emotie een belangrijkere rol. Dat is op z’n minst opmerke- lijk. Iets dergelijks doet zich ook voor met het imago van het bollenvak. De sector stelt keer op keer dat het imago slecht is. Waarschijnlijk ingegeven door de negatieve publiciteit die van tijd tot tijd over het vak heen komt. Denk aan de roemruchte uitzending van Zembla. Als we de onderzoeken erop na slaan, blijkt dat de agrarische sector, en daarbinnen de groep tuinders en kwekers, een dikke 7 scoort. Meer dan voldoende dus. Waar komt dan toch het beeld vandaan dat het vak een slecht imago heeft? Dat is misschien ons ge-voel, maar de feiten zeggen iets anders. Daar schuilt overi- gens wel een gevaar is. Als je maar lang genoeg hardop blijft zeggen dat ‘het vak een slecht imago heeft’, wordt het vanzelf waar. Daar kan een profetische werking van uitgaan. Re- den genoeg voor Greenity om het thema ‘ima- go’ eens wat verder uit te diepen. Vanaf de volgende editie kunt u daarover meer lezen.

Dit seizoen zijn twee nieuwe leden aangesteld in het bestuur van Tulpen Promotie Nederland (TPN). Anja Jansze-Assies van De Tulperij (rechts) is commissielid en Sandra Balk van Creatizz ondersteunt het bestuur. Beiden zijn betrokken bij de promotie van het tulpenbollenvak en zetten zich vanaf nu in voor de promotieactiviteiten van TPN. Na het vertrek van Linda van der Slot is het bestuur met deze nieuwe aanstellingen weer op volle sterkte. TPN bereidt zich voor op de start van het nieuwe tulpenseizoen op de derde zaterdag van januari. Komend jaar is dat 19 januari.

De lelie staat in juli in de schijnwerpers. Het is namelijk de plant van de maand op de Bloemenagenda. Op de website mooiwatbloemendoen. nl staat achtergrondinformatie over de lelie. Daarnaast worden er tips gegeven om lelies zo lang en mooi mogelijk in de vaas te houden. Bloemen- bureau Holland maakt via verschillende campagnes in enkele Europese landen consumentenreclame voor bloemen en planten. In de campagneka- lender op de website is te zien welke bloemen en planten in een bepaalde periode in de schijnwerpers staan. Lelie in juli in het zonnetje

6

21 juni 2018

Bestuursstructuur BKD aangepast

De BKD heeft zijn bestuursstructuur aangepast. Het nieuwe bestuur telt zes leden: een bestuurder voorgedragen door Anthos, drie bestuurders voorgedragen door KAVB, een ongebonden bestuurder en een onafhankelijk voorzitter. Het bestuur zal zich laten ad- viseren door een sectorraad en door adviescommissies. De sectorraad zal adviseren over gewasoverstijgende onderwerpen en zaken als de begroting en investeringen. De advies- commissies zijn commissies van handel en de teelt die adviseren over normeringen en kwaliteitszaken. In 2016 is een traject ingezet om te komen tot een kleiner, slagvaardiger en onafhankelijker bestuur. Dit traject is nu afgerond, na goedkeuring door het algemeen bestuur van de BKD en het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.

Agenda

25 juni Heuchera- en Hostakeuring KAVB 1 augustus Gladiolenkeuring KAVB 1 en 2 augustus CNB Gladiolendagen 3 t/m 5 augustus Het Varend Corso Westland 10 t/m 12 augustus Flower Parade Rijnsburg 13 augustus Crocosmia- en Siergrassenkeuring KAVB 13 t/m 18 augustus CNB Crocosmiadagen 20 augustus Dahliakeuring KAVB 20 t/m 24 augustus CNB Dahliadagen 22 t/m 24 augustus Plantarium Holland Dahlia Event

Een biologisch afbreekbaar middel dat insecten afschrikt in plaats van doodt. Met die vin- ding komt de Technische Universiteit van München (TUM). Het is volgens de universiteit risicoloos te gebruiken en het kent geen schadelijke neveneffecten. De werking van het middel is vergelijkbaar met een anti-muggenspray voor mensen. De geur houdt insecten op afstand. Het idee komt uit de natuur. De tabaksplant verweert zich tegen plagen met moleculen in het blad. De wetenschappers wisten het genoom dat verantwoordelijk is voor het maken van de moleculen, uit de plant te halen. Het gen is vervolgens in een colibacterie gebracht en de genetisch gemodificeerde bacterie produceert het insectenwerende middel. Het is op zijn vroegst over vijf jaar op de markt. Insecten niet doden maar afschrikken

Ellis Langen versterkt Greenity Met de komst van vak- en webredactrice Ellis Lan- gen per 2 juli is de redactie van Greenity compleet. Langen komt van KAS Tuinbouw Communicatie, waar ze schreef voor KAS Magazine en de websites Goedemorgensierteelt en Goedemorgengroente, voorheen Sierteeltnet en Groentenet. Eerder werk- te ze voor Groenten & Fruit en voor de nieuws- redactie van Oogst.

► Kijk voor de volledige agenda op www. greenity.nl

Stelling: ‘Een weersverzekering wordt onbetaalbaar’

25 %

75 %

Een verzekering tegen het onvoorspelbare weer. Het lijkt een mooie oplossing. Maar is die verzekering nog wel te betalen? Steeds meer plaatselijke hagelbuien en hevige regenval zor- gen voor meer schade op een specifieke plaats. Is dat verzekerbaar? En wat voor effect heeft dat op de portemonnee? De meerderheid denkt dat een weersverzekering in de toekomst onbetaalbaar wordt.

Nieuwe stelling Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Personeel is dit oogstseizoen lastiger te vinden dan vorig jaar’

21 juni 2018

7

21 juni 2018

I N G E S P R E K

21 juni 2018

21 juni 2018

8

21 juni 2018

‘Positie van de veiling en klok verstevigen’

Chief executive officer (CEO) Steven van Schilfgaarde van Royal FloraHolland haalt via de Ledenraad de banden aan met de achterban van de veiling. Dat doet hij onder meer om te peilen of hij op de goede weg is. Er wordt volop gewerkt aan nieuwe technieken, maar de oude, vertrouwde veilingklok zelf heeft ook hulp nodig. “We moeten die positie verstevigen.”

Steven van Schilfgaarde ALGEMEEN DIRECTEUR RFH De opvolger van bestuurder Lucas Vos bij veiling Royal FloraHol- land (RFH) werkt sinds twee jaar bij de veiling. Eerder was hij als chief financial officer (CFO) verantwoordelijk voor de finan- ciën en IT. Hiervoor werkte hij in de telecomsector voor KPN en Getronics. De kennis van de veranderende technologie heeft hij meegenomen naar de veiling, waar hij zich onder meer inzet voor de digitalisering. Zijn missie is de veiling zo organiseren, dat het bedrijf de handel zo makkelijk mogelijk maakt voor aanvoerders en klanten. Hij wil dat RFH een neutrale, betrouwbare markt- plaats is met een goede logistiek.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

Digitalisering en financiën zijn twee belangrijke speerpun- ten voor u. Bent u een visionair of meer een boekhouder? “Ik ben bezig met de strategie van de veiling. Zakelijk gezien gaan we terug naar de kern van het bedrijf. De essentie van wat we doen is voorwaarden bieden voor de handel van onze klanten. Dienstverlening. Die strategie is misschien niet sexy, maar wel superambitieus. De veiling moet relevant blijven en ik geloof daarin. Wij hebben verstand van handel. Andere dingen stoten we af, zoals promotie bijvoorbeeld. Daar hebben we te weinig kennis van in huis. Anderen zijn er beter in. Wij zijn goed in optimale prijsvorming. Als er geen veilingprijs is, dan heeft de totale handel daar last van. Er moet een marktprijs zijn. Die komt hier tot stand door middel van afmijnen. Dat is al ruim honderd jaar een effec- tieve en efficiënte manier.” U ziet drie trends. Digitalisering, meer snelheid en verschui- ving van voorraadrisico. Hoe speelt de veiling daarop in? “Digitalisering is nodig en er is ook geen weerstand tegen. Toen we eerder probeerden te digitaliseren, hadden we de zaken niet op orde. Zo stopten we met de presentatie van de planten voor de klok, zonder dat we de foto’s op orde had- den. Nu zorgen we eerst voor oplossingen, die we ook nog

21 juni 2018 “We hebben onder onze leden ook minder grote kwekers, die we net zo goed willen ondersteunen. We willen deze bedrijven wel mogelijkheden bieden te innoveren, zodat ze eens helpen invoeren op de bedrijven die met ons werken. Floriday (systeem waarmee kwekers aanbod, orders en lo- gistiek digitaal beheren, red.) kunnen we ook aansluiten op de softwarepakketten op de bedrijven. We werken veel meer samen. Via gebruikersgroepen met kwekers weten we of het werkt en kunnen we aanpassingen doen. Diezelfde digitalisering brengt veel meer snelheid in de markt. De veiling moet meebewegen. Klanten bestellen iets en willen het een paar uur later in huis hebben. Wij hebben de kennis van de logistiek in huis om aan die eis te voldoen. Dat vraagt wel meer van ons, door de toegenomen internati- onale handel en de schaalvergroting in de sector. Om die grote stroom te verwerken en om te helpen het voorraadrisico te dragen, investeren we in de bouw van extra opslag- en koelcapaciteit. We hebben bekeken of we dat el- ders onder kunnen brengen, maar we willen het toch graag in eigen beheer houden op de bestaande veilinglocaties.” U benadrukt het dienstverlenende karakter van de veiling. Voor iedereen of alleen voor de grote klanten?

9

21 juni 2018

I N G E S P R E K

mee kunnen met de ontwikkeling van de veiling. Die profes- sionalisering is noodzakelijk om de toenemende concurren- tie aan te kunnen.” Waar komt die concurrentie vandaan? “In een land als Kenia of een gebied als Zuid-Amerika is steeds meer mogelijk. Ook digitaal trouwens. De partijen worden daar professioneler en daarom trekt dat ook meer handel aan. Als veiling moeten we daar een antwoord op bie- den. Daarom willen we de veiling zo inrichten dat klanten het eigen bedrijf beter met ons dan zonder ons kunnen lei- den, waarbij wij duidelijk een dienstverlenende rol hebben. Onze klanten moeten succesvol zijn, daar gaat het ons om.” Ook hier in Europa neemt de rechtstreekse handel toe. Dat verkleint de rol van de veiling toch? “De veiling blijft de spil, ook als planten en bloemen hier niet meer voorbijkomen. Ons team kan ondersteunen bij de verkoop, bij de financiële afwikkeling en bij de onvermijde- lijke andere logistiek die ook bij e-commerce komt kijken. De behoefte blijft hetzelfde en het product moet nog steeds van kweker naar afnemer. Wij hebben het moderne, digitale jasje dat daarbij past.” U wekt de indruk dat de veiling best ver gaat in die dienst- verlening. Hoe ver? “Leden krijgen een digitaal dashboard, waarop ze precies kunnen zien hoe het gaat op hun bedrijf. Het computersys- teem op het bedrijf is gekoppeld met het veilingsysteem, zodat ook alle logistiek in beeld is. Welke kar staat waar en wat staat erop. Het scannen begint al op de tuin, zodat het op de veiling niet nogmaals hoeft. De informatie over de partij gaat digitaal naar ons, dat is snel en efficiënt. Ook de financiële afwikkeling wordt zo overzichtelijk. Om dat allemaal mogelijk te maken, ontwikkelen we een standaard voor de IT. Anders wordt koppeling een probleem. Floriday is daar de basis voor. Mijn droom is dat alles straks geïntegreerd is. We zijn in Floriday begonnen met de plan- ten, nu komen ook de bloemen aan de beurt. Zo’n systeem is nooit af, we kunnen er steeds meer functies aan toevoegen. Het moet geen vijf jaar duren voor Floriday hét handelsplat- form is. De fusie tussen de veilingen is nu tien jaar geleden. Het is nu tijd om met één efficiënte organisatie te komen.” Maar ondertussen… “We zijn niet alleen maar bezig met vernieuwen, ook de huidige dienstverlening vergeten we niet. Er was een tekort aan karren en daarom investeren we nu ook in nieuwe. Tegelijkertijd kijken we naar het managen van de pieken, want daar zit het probleem. Dat gaat steeds beter, logistiek is soepeler geworden. In 2017 waren er nog 25 dagen dat we later dan 13.00 uur klaar waren met veilen, dit jaar zijn dat er nog maar twee geweest. Ook praten we met leden over de aanvoer, zodat we de positie van de klok niet verzwakken door overaanbod. Dat lukt niet altijd, want reguleren mogen we natuurlijk niet.

‘We praten met leden over hun aanvoer om de klok niet te verzwakken door overaanbod’

We gaan wel de discussie aan met aanvoerders, om excessen te voorkomen. Om ons beleid te vormen, hebben we sinds kort ook de ledenraad. Dat is een onafhankelijk orgaan dat geïnfor- meerd wordt door de leden zelf. Die ledenraad is eigenlijk de opdrachtgever voor de veiling en dus ook voor mij. Ik ben ervan overtuigd dat het tot betere besluiten leidt.”

10

21 juni 2018

C O L UMN

Trots

John Boon Tulpenkweker/broeier Andijk john@boonbreg.nl

Ik ben een rasoptimist die de wereld en zeker de tulpen superdynamisch vind. Maar soms word zelfs ik moe van de wereld. Dan lijk je als agra- rische ondernemer gewoon wel uitverkozen om alle ellende op je te nemen. Dan doen zelfs je ei- gen collega’s mee. Slechte prijzen? Dat is jullie schuld met al die plannen. Ook de media zijn onstuimig. Die papegaaien ook maar wat rond. Er staan meer bossen, er wordt minder gespo- ten, er zijn meer vliegtuigen, meer steden, meer mensen, meer auto’s en minder tuinen, maar door amateurs is geteld dat er minder insecten zijn en wie geven we de schuld? Juist. Lekker makkelijk zo’n buurman. Maar even in de spie- gel kijken, dat lijkt wel veel werk… Dat geldt ook voor mij overigens, want meestal kom ik punk aan ‘s ochtends. En dan is het wel lekker als een ander me daarop wijst. Misschien moeten we het als sector ook beter oppakken. Mensen in de spiegel laten kijken als het om het milieu en de samenleving gaat. Je ziet enorm veel prachtige projecten en vorderingen in onze sector, waar we trots op mogen zijn. Die mogen best wat meer onder de aandacht gebracht wor- den. Tevens kunnen we gerust eens kijken of al die zogenaamde milieurakkers het echt wel zo goed op hebben met onze samenleving als ze zeggen en of ze dat wel zo efficiënt doen met onze belastingcenten. Daar zijn vast onderzoe- ken naar geweest. Want er komt een dag dat het ‘spiegeltje, spiegeltje aan de wand’ wijst naar een andere mooiste in het land.

21 juni 2018

21 juni 2018

11

21 juni 2018

Mak Breeding

Deelnemende bedrijven

Het evenement dat in 2011 is geïntroduceerd, kende dit jaar veer- tien deelnemers. Dit waren: P. Aker, Van den Bos Flowerbulbs, Bot Flowerbulbs, De Jong Lelies, Lily Company, Mak Breeding, Onings Holland, C. Steenvoorden, GAV Lilies, Gebr. Vletter & Den Haan, VWS Flowerbulbs, World Breeding, Zabo Plant en Royal van Zanten.

21 juni 2018

21 juni 2018

12

21 juni 2018

Dutch Lily Days Noviteiten en specialiteiten

Tijdens de achtste editie van de Dutch Lily Days opende veertien bedrijven hun deuren voor het publiek. Vier dagen lang konden bezoekers zowel het handelssortiment als nieuwe cultivars bezichtigen. Greenity bezocht vier deelnemers.

Tekst: Lilian Braakman, Arie Dwarswaard en Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

I n de kas bij Mak Breeding in ’t Zand is een nieuwe lijn TA te zien. Dat is een kruising tussen een Trompet en een Aziaat. Drie jaar geleden waren de eerste al te zien bij het bedrijf, maar er komen nu steeds meer kleuren. “Volgend jaar hebben we ze in alle kleuren”, geeft Rogier Mak van het bedrijf aan. Wat deze lelies opvallend maakt, is de kleurintensiteit. “Wanneer je kruist met een witte Longi- florum zijn de kleuren zachter. Deze knallen erover.” Een be- langrijke eigenschap van deze lelies is dat ze het goed doen in hitte. Daarnaast zijn ze uniform qua lengte. “We hebben diverse bolmaten op een rij opgeplant, maar de lengte blijft ongeveer gelijk.” Opvallend is de gele ‘Fuenta’ en de rode ‘Red Rover’. De Dutch Lily Days ziet Mak als een voorbereiding op de komende jaren: “Nu is de markt slecht. Niks gaat makkelijk weg. Het is duwen en trekken. Daarom verkopen wij dit jaar niet, ook al hebben we materiaal. Kwekers zijn het boven- dien wel eens zat. Er komt zoveel op de markt, wat niet altijd een toevoeging is op het handelssortiment. Als de bol- len weer verkocht worden, gaan wij weer aan de slag. Voor nu houden we ons mak.” Op het gebied van OT’s komen er ook vernieuwingen aan. Met de selectie van nieuwe culti- vars, is Mak strenger geworden. “We hanteren nu een eigen knoppentelling, zodat de productie een mimimaal aantal knoppen heeft. Bij deze nieuwe cultivars is het knoppenaan- tal stabieler.” MARKT CREËREN Meer orchidee dan lelie, lijkt de ‘Fairy Morning’ in de kas van Lily Company in Andijk. De Lily Company deelt een showkas met Bot Flowerbulbs. Beide bedrijven leiden klanten rond langs de 166 soorten in de kas. “De ‘Fairy Morning’ wijkt wat vorm betreft echt af van een lelie en dat

21 juni 2018 Alders is vooral trots op de dubbele lelies. “Dubbele Oriën- tals zijn makkelijk te veredelen, LA’s en Aziaten niet. Wij hebben ze.” Het zijn lelies waarvan de meeldraden blad zijn maakt haar bijzonder”, zegt beoogd bedrijfsopvolger Rick Metzelaar. “Er komt al wat vraag naar, maar de markt moet haar nog leren kennen.” De lelie en een aantal varianten uit dezelfde lijn maken deel uit van het pakket van bloemen- bezorger Bloomon. “Zo creëren we voorzichtig markt.” Ook de soortgelijke lelie ‘Orange Marmelade’ zit in het pakket. “Stuifmeelvrij en iets geurend”, beschrijft Metzelaar. “Klan- ten bij ons in de kas vinden het een mooie soort.” Ondertussen trekt een druk pratende, wijzende en fotogra- ferende Aziatische delegatie voorbij. Verder is het redelijk rustig op de donderdag. “De afgelopen dagen was het echt heel druk”, zegt Bot Flowerbulbs-directeur Evert Bot. “Veel Russen en Chinezen gezien en gesproken.” Handelen doen de bedrijven amper tijdens de leliedagen. Bot: “Af en toe wordt toch wel een order geschreven, voor een soort die snel loopt. Of ze komen in de dagen na het bezoek telefonisch of per e-mail.” Rustig is het ook bij De Jong Lelies in Andijk. Ook daar was de drukte in het begin van de leliedagen. “Buitenlandse bezoekers gaan toch graag voor het weekeinde weer naar huis en meestal pakken ze ook nog iets van Nederland mee”, weet exportmanager Arie Alders. De Taiwanezen die het bedrijf net met folders, petjes en posters verlaten, gaan via Giethoorn terug naar huis. Bij de Jong is in de schuur een presentatie van het sortiment gemaakt, waarbij alle kleuren bij elkaar staan. De lelies staan in vazen en manden. Klanten die willen weten hoe het gewas er tijdens de productie bij staat, kunnen terecht in de kas. Er is in de schuur ruimte ge- maakt voor een pioenenpresentatie van Groot&Groot, waar De Jong Lelies mee samenwerkt.

13

21 juni 2018

Stuifmeelprobleem oplossen met dubbele Oriëntals

De Jong Lelies

geworden, al zijn er ook soorten die nog rudimentaire dra- den hebben. De LA-hybride ‘Bentley’ is een van de parade- paardjes. “Er zijn eigenlijk nog meer kleuren nodig.” Die kleur is voor de klanten wel een belangrijke reden het bedrijf te bezoeken. “Goed wit en goed roze zijn belangrijk voor ze”, weet algemeen manager Remco van der Kooij. Roze in Nederland is niet hetzelfde als roze in Japan bijvoorbeeld. Alders: “De lichtintensiteit is daar heel anders, waardoor een kleur echt heel anders toont.” De lelies staan – net als die van de collega-telers – ook in testkassen in Japan. “Daar gaan we twee keer per jaar heen en onze klanten komen ook twee keer hier. Zo treffen we iedereen minstens vier keer per jaar.” SNELLE ORIËNTALS Her en der staan in de kas bij Royal van Zanten in Hillegom bordjes met daarop een geel konijntje en de woorden Rapid Lily. Zes nieuwe Oriëntals vallen onder deze groep en ze hebben een bijzonder kenmerk gemeen: ze zijn allemaal snel in de broeierij. Sneller zelfs dan menig OT- en LA-hy- bride, benadrukt Hans Damen. “We hebben dit kunnen bereiken door in de veredeling late en vroege cultivars met elkaar te kruisen. Dat heeft een groep zaailingen opgele- verd die onder Nederlandse omstandigheden een trekduur heeft van 65 tot 78 dagen.” De snelste is ‘Saloniki’ die met 65 dagen oogstrijp is, terwijl ‘Iceblond’, ‘Toba’ en ‘Silentia’ binnen 78 dagen gesneden kunnen worden. “Hier heeft een broeier echt wat aan. Dit scheelt ten opzichte van het gang- bare sortiment Oriëntals een maand of langer, waardoor de broeier op jaarbasis meer trekken kan halen.” Maar er is meer gaande binnen de Oriëntals. Zo is ‘Tourega’ een witte, niet-geurende cultivar waar door kopers positief op wordt gereageerd. Ook heeft Van Zanten een aantal lij- nen ontwikkeld met dubbele Oriëntals, waardoor het stuif- meelprobleem flink wordt teruggedrongen. “De cultivar ‘Empress’ komt volgend jaar op de markt. De jaren erna zullen er nog meer volgen. We selecteren streng op het openkomen van deze dubbele selecties en kijken uiteraard naar het aantal knoppen.” Een andere manier om met het stuifmeelprobleem om te gaan is te zien in een nieuwe lijn waarbij er wel meeldraden zijn, die echter geen stuifmeel produceren. In feite droogt dit tijdens het openkomen van de bloem op. Naast vernieuwing binnen de Oriëntals, zet Van Zanten ook in op soortkruisingen. Eén van de voorbeelden is ‘Selene’, een witte LO-hybride die jaarrond is te broeien. Ook ‘Pan- gea’ hoort hierbij. Deze is voortgekomen uit een kruising tussen een LO- en een OT-hybride.  

Lily Company

Royal van Zanten

14

21 juni 2018

Finnula van den Berg heeft de twintigste editie van het NK Leliekeuren gewonnen. Ze mag zich een jaar lang Nederlands Kampioen noemen. Tot de prijsuitreiking aan toe bleef het spannend wie er had gewonnen. De winnares deed namelijk anoniem mee met de keuringen. Ontknoping NK Leliekeuren

Tekst en fotografie: Lilian Braakman

D e prijsuitreiking van de twin- tigste editie van het Nederlands Kampioenschap (NK) Leliekeuren vond dit jaar plaats op vrijdag 15 juni in BolleNoord in ‘t Zand. Normaal ge- sproken is de prijsuitreiking na de laatste keuring op de woensdagavond. Vanwege het jubileumjaar had het bestuur besloten om dit jaar iets extra’s te doen. Daarom was er tijdens de prijsuitreiking een buffet voor de deelnemers. Om de jongste deelnemers niet te lang in spanning te laten wachten, was voor het buffet de prijsuitreiking voor de jeugd. Zo werd onder de aanwezigen een iPad verloot en diverse andere prijzen. De top drie zat dicht bij elkaar. Roy Spitters wist uiteindelijk de eerste plek te behalen met 24,1 strafpunten. De tweede plaats was voor Shannon van den Berg (24,2 strafpun- ten) en Shirley Kesteloo werd derde (24,3 strafpunten). Voor de eindbeoordeling werden de vier beste uitslagen bij elkaar opgeteld. Wie vijf keer had meegedaan, kon zijn slechtste score wegwerken. FOUTLOOS De twintigste editie kon rekenen op zo’n 160 deelnemers. Daar is het bestuur – bestaande uit Jeroen van het Kaar, Bas de Ruijter, Martijn van den Berg, Eline Schoon en Anouk Burger – blij mee. Van den Berg: “De jongste deelnemer is 5 jaar en de oudste 80. Omdat het keuren voor de allerkleinsten lastig kan zijn, is er gesproken over een kabouterkeuring. Daar gaan we zeker over nadenken.” Naast het keuren van de lelies was er een soortenkenniswedstrijd. Van den Berg gaf elke ronde een hint over de namen. Dit jaar waren er zeven deelnemers die alle namen foutloos hadden genoteerd. Dit waren Arie Alders, Carl Brouwer, Clifton van Halderen, Roy Spitters, Kees, Caroline en Lilian Braakman.

De winnaars per klassement met v.l.n.r.: Finnu- la van den Berg (topklassement), Ruud Sneekes (senioren) en Marion van Woe- sik (dames).

De winnaars in de categorie jeugd met v.l.n.r.: Shan- non van den Berg, Roy Spitters en Shirley Kesteloo.

sik (20,7 strafpunten) en Karel Kesteloo (22,6 strafpunten) – ruim voor.

klassement werd heel knap gewonnen door Finnula van den Berg met slechts 13,6 strafpunten. Vorig jaar was ze nog winnares in het damesklassement en gaf aan niet meer mee te doen. Ze kreeg namelijk veel kritiek omdat ze de vrouw is van bestuurslid Martijn van den Berg. Sommige deelnemers geloofden daarom niet dat het eerlijk ging. Toch deed ze anoniem mee, wat ook een optie is. Tijdens de slotavond werd pas bekend dat zij het was. Met haar score bleef ze de nummers twee en drie – Jeffrey van Woe-

21 juni 2018 Bij de senioren won Ruud Sneekes met 22,3 strafpunten. Met hetzelfde punten- aantal werd Marion van Woesik eerste in het damesklassement. Tweede bij de dames werd Susan Pennings (26,2 straf- punten). Kiki Veldman werd derde (26,5 strafpunten). De top drie van het senioren- klassement werd gecompleteerd door Arie Alders (23,3 strafpunten) en Don Schilder (23,9 strafpunten).  

De vijftien beste keurders van voorgaande editie zaten in het topklassement. Dit

15

21 juni 2018

Tijdens de Dutch Lily Days liet deelnemer Zabo Plant uit ‘t Zand de lelie op diverse manieren zien. Elk land heeft namelijk bepaalde kenmerken als het gaat om lelies. Het ene land wil bijvoorbeeld een bepaalde kleur, het andere wil potlelies. Van zestien landen waren deze kenmerken in beeld gebracht. Wereldse lelies

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas



21 juni 2018

Contrasten tussen verschillende markten groot

21 juni 2018 Chinezen weten precies wat ze willen, dat zijn ‘Siberia’, ‘Robina’ en ‘Sorbonne’. Japan is nog altijd een belangrijke markt voor de lelies. Maar waar zouden de Japanners voor kiezen? Ze houden daar van lichtroze, zoals de meeste exporteurs wel weten. O m te presenteren hoe lelies in landen het liefst worden gezien, stond een reeks pot- ten en vazen opgesteld op stapels pallets. Naast elkaar werd meteen duidelijk dat de verschillen soms groot zijn. De uitbundige kleuren in het boeket van Mexico – gele en oranje OT’s – contrasteerden behoorlijk met de witte Oriëntals die ze in Turkije graag hebben. Dat de voorkeuren van Mexicanen, Spanjaarden en Portugezen lichtelijk overeenkomen, mag gezien de invloed van de Europeanen op Latijns-Amerika geen verrassing heten. In Zuid-Europa willen ze graag kleine bollen, met drie tot vier knoppen. En LA’s graag. In het land van Donald Trump moeten ze niets hebben van de Mexicaanse stijl. Amerikanen pre- fereren potlelies in dubbele kleuren en het liefst in een mooi marketingjasje gestoken. Daar zijn de Zuid-Afrikanen het mee eens. Maar het land van onbegrensde mogelijkheden heeft nog een favoriet: de roze Oriëntal ‘Stargazer’. Laat dat nou net ook de lieveling zijn van de Colombianen. Wat meer naar het noorden ligt Canada. De kleine potlelies zijn ook daar gewild. Maar als de Canadezen een grotere lelie mochten kiezen, dan het liefst de witte Oriëntal ‘Santander’. In Vietnam gaat het er heel anders aan toe. Geel en oranje zijn de leidende kleuren daar, het liefst OT’s. Iranezen willen ook graag twee kleuren, maar dan in één bloem. Net als de Vietnamezen zien ze graag OT’s. Ook Taiwan schuift aan in deze rij. De voorkeurskleuren zijn alleen net even anders. Zij zien graag roze, wit en rood. LEKKER LANG Engelsen houden van lekker lang, dus daar kunnen de Longiflorums naartoe. Met die bloemen bouwen ze graag kunstige, fijne boeketten. Groot is beter, redeneren de Italiaanse consumenten dan weer. Grote knop, grote bloem en vooruit, een beetje lengte kan geen kwaad. Kortom, een goede markt voor de grove bolmaten.

Japan

17

21 juni 2018

-Advertorial-

Ronald Vink, Bloembollenkwekerij Q.J. Vink en Zonen BV ‘Groenbemesters zijn volwaardige teelt’

“De bodem in topcondi�e houden is voor ons eigenlijk net zo’n sport als de bollenteelt zelf.” Deze focus op bodemgezondheid is duidelijk zichtbaar in de bedrijfsvoering van Ronald, Mark, Jan en Michel Vink. “De groenbemesters Japanse haver, tagetes en bladrammenas beschouw ik als volwaardige teelt.” Ronald Vink is verantwoordelijk voor de teeltwerkzaamheden in het bedrijf dat hij met zijn broer en twee neven runt. “Mijn vader en ooms besteedden ook al veel aandacht aan de bodem en dat doen wij nu ook. Met groencompost, inunda�e en maximale inzet van groenbemesters weten we onze grond gezond en weerbaar te houden.” Organische stof “Omdat we veel van de grond vragen moet je ook zoveel mogelijk brengen. Al ons organisch afval verwerken we samen met stro, houtsnippers en vaste mest tot mooie groencompost. Na elke BEWEZEN AALTJESBESTRIJDERS De bewezen bestrijders van schadelijke aaltjes en bodemgebonden ziekten in de bollenteelt zijn mul�resistente blad- rammenas, Japanse haver en tagetes. • LG DOUBLET bladrammenas wortelt diep en intensief en is het wapen tegen o.a. tabaksratelvirus, wortellesieaaltje Paratrichodorus teres en Meloidogyne naasi • LG SILKE Japanse haver produceert in korte �jd veel organische stof en drukt de popula�e wortellesieaaltjes Pratylenchus penetrans • LG TAGETES PATULA gee� de krach�gste bestrijding van Pratylenchus penetrans en laat een prach�ge bodemstructuur achter Kijk voor meer informa�e op www.vanggewas.nl GREEN COVER GLB READY

teelt bollen komt een groenbemester: a�ankelijk van de voor- en nateelt is dat tagetes, Doublet bladrammenas of Silke Japanse haver.” Met zorg geteeld De Doublet bladrammenas komt steevast tussen twee tulpteelten in en wordt met zorg geteeld. “Als je hem netjes zaait en zijn s�ksto�emes�ng meegee� krijg je een mooi, intensief wortelend en massaal gewas van 1 tot 1,5 meter hoog. We zaaien al jaren Doublet vanwege zijn brede bestrijding van schadelijke aaltjes en zijn late bloei.” “Na het klepelen en frezen strooien we compost en laten de grond drie weken met rust, zodat het bodemleven zijn werk kan doen. De grond hee� dan weer een prach�ge structuur en diverse aaltjes en het tabaksratelvirus zijn door de Doublet bladrammenas opgeruimd, een perfecte uitgangssitua�e voor weer een teelt tulpen.”

21 juni 2018 In lijn met de Flower Trials zorgde de nieuwe beurs ook voor voldoende noviteiten. Clematiskwekerij J. van Zoest zorgde zelfs voor een noviteit die pas over enkele jaren op de markt komt. Wim Snoeijer, veredelaar van Van Zoest: “De Flower Trials laten elk jaar zien wat er aan nieuw sortiment aankomt in de eenjarigen. Dat willen we op deze beurs ook doen. Clematis ‘Spotlight’ is daar een mooi voorbeeld van. Nu nog niet in de handel, maar hier wel te zien. Dat sluit naadloos aan op de Flower Trials.” Over de Garden Trials & Trade zijn de standhouders helder: einde van Plantarium, begin van een nieuwe traditie. W ie op dit moment tuincentra bezoekt of door plaatsen rijdt waar vaste planten volop zijn aangeplant langs de wegen, ziet volop bloei. Juni is een prima periode om vaste planten en sierheesters te showen. Tot nu toe was er geen specifieke beurs in deze periode van het jaar die deze mogelijkheid bood. De al jaren bestaande beurs Plantarium die tweede helft augustus plaatsvindt, is voor vaste planten geen ide- aal tijdstip. Inzenders die deze groep wil laten zien, moet het nodige kunst- en vliegwerk uithalen om bloeiend materiaal te laten zien. Dit jaar zette een groep van ruim dertig bedrijven een stap om toch in juni een beurs te houden. Onder de naam Garden Trials & Trade vond van 12 tot en met 14 juni de eerste editie plaats in het Plantariumgebouw in Boskoop. Niet toe- vallig vond de beurs gelijktijdig plaats met de Flower Trials. “Alle veredelaars van vaste planten en sierheesters lopen nu in Nederland rond”, aldus een van de deelnemers aan de Boskoopse beurs. “Een tussenstop tussen het Westland en Aalsmeer is een kleine moeite.” Ruimdertig bedrijven uit de vasteplanten-, sierheester- en bomenwereld lieten in het Plantarium- gebouw in Boskoop zienwat aan sortiment voorradig is enwat er nog aan komt. Een prima aanvulling op de Flower Trials en eenmogelijk begin van het Serieuze opvolger Plantarium Garden Trials & Trade afscheid van Plantarium. Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

Clematis ‘Spotlight’



21 juni 2018

2

1

3

20

21 juni 2018

1. Aan Hydrangea geen gebrek op deze beurs. De populariteit van deze tuinplant inspireert veredelaars om te blijven zoeken naar nieuwe kleuren en vormen. H. paniculata ‘Breg14’ Poles- tar is roomkleurig en werd als beste noviteit van de beurs aan- gewezen. 2. De combinatie van Heemskerk Vaste Planten en CNB New Plants leverde een goed gevulde, aantrekkelijke stand op, waarin bij- voorbeeld Iris ensata en Hemerocallis EveryDaylily de aandacht trokken. Nieuw was een potselectie van Delphinium, ontwik- keld door Peter Houben, waaronder ‘Amara Luna’. 3. Plantipp liet op Garden Trials & Trade een zeer gevarieerd sor- timent vaste planten zien, maar ook diverse bol- en knolgewas- sen. Uit die laatste groep was de Dahlia Dreamy-serie te zien van dahliaveredelaar Gerrit Preijde. De Dreamy-serie leent zich zowel voor de lage border als potbeplanting. 4. Binnen de grote groep Saxifraga liet bij de noviteitenkeuring Gebr. Alkemade uit Lisse ‘HIL201206’ Ice Queen zien. Deze maakt per seizoen meer dan één rozet, waaruit een royaal bloeiende tros witte bloemen komt. 5. Van Vliet New Plants liet onder meer de witte Agapanthus ‘Mi Casa’ zien, een selectie die door zijn niet al te forse lengte bruikbaar is voor snij maar ook voor de pot. Volgens het bedrijf betreft het hier een winterharde selectie. 6. Rijnbeek en Zoon liet een aantal displays zien met volop bloei- ende vaste planten. Dat resulteerde onder meer in de zelden getoonde Corydalis calycosa, die net als C. flexuosa tot de vas- teplanttypen behoort. De intens blauwe bloemen trekken echt de aandacht en komen in halfschaduw het best tot hun recht.

5

4

6

21 juni 2018

21

21 juni 2018

Marketingman Henk van Dongen moedigt de telers aan te denken als een consument.

‘Pioenentelers, zoek je klant op’

CNB Dutch Peony Award naar ‘Henry Bockstoce’ De eerste Peony Award van de CNB gaat naar de pioen ‘Henry Bockstoce’ van kwe- kerij De Grashoek in Noordwijk. Kweker Marcel Salman – zelf ook pioenenbemidde- laar voor CNB – nam de prijs voor de beste pioen van de show tijdens de vakavond in ontvangst. De pioen was ook winnaar in de categorie hybride. De vakjury van experts uit het vak oordeel- den dat de pioen van Salman het hoogst scoorde op uniformiteit, vaasleven en knop- en bloempresentatie tijdens de pioenwe- ken in Lisse. “Dit laat zien dat je behalve bemiddelaar ook een uitstekende pioenen- teler kunt zijn”, zei manager bemiddeling van CNB Paul Peters bij de overhandiging tijdens de goedbezochte vakavond. Behalve de award waren er ook andere prij- zen te verdelen. Certificaten gingen naar de beste lactiflora ‘Pietertje Vriend-Wagenaar’ van inzender Jan Dekker van Dekker Pioe- nen in Bovenkarspel, naar de beste itoh ‘Bartzella’ van kwekerij H.A. van Dongen in Zwaanshoek en de beste pot: ‘Canary Bril- jant’, ‘Bartzella’, ‘Cora Louise’ en ‘First Arri- val’ van inzender Itoh Peony Plus.

“Weet voor wie je teelt en kom met verrassende ideeën om je product aan de man te brengen.” Pioenentelers kregen dinsdagavond 12 juni tijdens de vakavond bij CNB in Lisse marketingles van Henk van Dongen.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

D e koper die de pioen mee naar huis neemt, weet volgens Van Dongen niets van de plant. Verbe- ter het verhaal en de presentatie, dan verkoop je meer, hield hij zijn gehoor voor. “Weg met de rationele, mannelijke verklaring bij het product, zoals bij de 2-tak pot 12-orchidee. Vertel er een verhaal bij en laat je daarbij niet begrenzen omdat je denkt dat het niet kan. Vrouwen kopen dit bij uitstek vrouwelijke product. Daar moet je op inspelen.” In zijn presentatie liet de marketingman een foto zien van een Deense kar met planten, met daarop een bordje: ‘Groene planten’. “Zo moet het dus niet. Jullie brengen een product aan de man dat niemand echt nodig heeft, maar wel graag wil hebben. Als je je beter in de klant kunt verplaatsen, kun je meer afzetten.” ’SNAP HOE ZE DENKEN’ [broodtekst]Van Dongen legde de telers en handelaren uit dat ze rekening moeten hou- den met de ‘millennials’. Consumenten die tussen 1980 en 2000 zijn geboren, bepalen volgens hem de markt. “Ze bepalen al veel.

Ze dwingen de supermarkten bijvoorbeeld om producten met minder suiker in de schappen te zetten. Ze zijn slim, op de hoog- te en ze hebben macht via onder meer social media. Je moet snappen hoe ze denken.” Hij vroeg de telers wie er oprecht geïnteres- seerd is in zijn eindklant. Slechts een enke- ling van de ruim zeventig aanwezigen stak de hand op. Van Dongen benadrukte daarop nog eens hoe belangrijk aandacht voor het product op social media is en pioenen te laten opduiken op onverwachte plaatsen, zoals in kledingzaken plus goede fotografie en presentatie. “Denk als een consument.” Nederland en CNB-bemiddelaar Ron Hooge- veen namen met de telers het grillige afge- lopen seizoen door. Vernooy concludeert dat de pioenensector groeit en professiona- liseert. Hoogeveen ziet dat de markt nog steeds om de traditionele Sarah Bernhardt vraagt, terwijl er veel nieuwe soorten en kleuren zijn. “Het is nu eenmaal de sterkste pioen, goed te exporteren zonder schade”, verklaarde een van de handelaren.   TRADITIONEEL Plantenvoorman Aad Vernooy van LTO

22

21 juni 2018

Tim Kapiteijn: ‘Kennis delen heeft Zantedeschia vooruitgeholpen’

Wat in 1993 begon als een ongewis avontuur, is na 25 jaar een goed gefundeerde activiteit binnen Kapiteyn: de veredeling, teelt en handel in Zantedeschia. Het bedrijf stond aan de basis van een teelt die nog voldoende potentie heeft.

druk is met het planten van de snippers zijn ze er bijna allemaal. Hier maken ze tijd voor.” INSTAPPERS Het areaal is door de jaren heen rustig gegroeid naar zo’n 230 ha in 2017. Het gewas past niet bij elk bedrijf, zo realise- ren de Kapiteijns zich. “Het is geen gemak- kelijke en geen goedkope teelt. Maar als je het goed doet, dan is het wel een mooi gewas om te telen. Wat we zelf steeds meer doen, is de testfase op ons bedrijf verlengen. We willen echt weten wat een nieuwe cultivar aan eigenschappen heeft. Liever op een laat moment in de selectie iets weggooien dan later van een teler te horen krijgen wat er niet goed is.” De markt voor Zantedeschia ontwikkelt zich positief, aldus Tim Kapiteijn: “Tijdens de Captain Calla Days komen onder meer relaties uit China, Rusland, Colombia en de VS hier en zien wat er nog aan komt. Ze zijn echt enthousiast. Zo laten we nu manden zien met drie kleuren potse- lecties. Daar hebben we hele positieve reacties op gehad.” Om het product nog beter te verhandelen, bouwt Kapiteyn dit jaar op industrieter- rein Kruiswijk III een hal waar alle lever- bare knollen naar toe gaan die bestemd zijn voor de export. Daar vindt de ont- vangst, preparatie en verzending plaats. Een nieuw hoofdstuk na 25 jaar Zantede- schiaveredeling, -teelt en -handel.  

houdbaarheid, kraterkoppen, virus en verzoling is en wordt in het selectieproces kritisch gekeken.” KENNIS DELEN Voor deze nieuwe teelt moest eigenlijk alles worden uitgezocht. Kapiteyn zocht dat al snel in de vorming van Captain Research, een initiatief waarbij bedrijf en telers van het Captain-sortiment met elkaar hun ervaringen deelden, vragen stelden en waar nodig met proeven antwoord op die vragen kregen. Tim Kapiteijn: “Het delen van kennis heeft de teelt echt vooruitgeholpen. In het begin zag je bij telers die dezelfde cultivar teel- den grote verschillen tussen de beste en minst goede partij. Dat is door de jaren heen steeds beter geworden omdat telers met elkaar nagingen wat ze wel of niet deden tijdens de teelt.” Nog steeds werkt dit. Tijdens de Captain Calla Days komen de Captain Select-te- lers kijken naar de opplant van een van de cultivars die ze telen. Ook hier is het kijken, vergelijken en met elkaar discussi- ëren. John Kapiteijn: “Hoewel het nu nog

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

W ie door de selectiekas van Kapiteyn aan de Grasweg in Anna Paulowna loopt, ziet ogenschijnlijk niet veel nieuws. De kleuren wit, roze en geel domineren en pot- en snijtypen zijn goed te onderscheiden. Maar dat is niet het hele verhaal, lang niet zelfs. John Kapiteijn, manager Calla, is helder over het aantal bloemen per knol. “Dat lag in het oude sortiment van begin jaren negentig op drie per knol. Onze nieuwe selecties leveren er vijftien. Daarnaast komen er nu aparte pot- en snijselecties aan.” Algemeen directeur Tim Kapiteijn vult aan: “De kleuren mogen dan hetzelfde ogen, aan de kwaliteit van de bloem is door de jaren heen hard gewerkt. Door te selecteren op groenverkleuring en gaafheid van bloemen zijn er echt betere rassen ontstaan. En neem een kleur als wit. Dat is nu echt wit, terwijl we in het begin van de veredeling al tevreden waren met roomwit. Ook naar andere zaken als

21 juni 2018

23

21 juni 2018

V.l.n.r.: Geert Steenhuis, Bram Mulder en Jan Paauw.

Gangbaar of geïntegreerd? Kennis helpt bij keuze

Er zijn veel vragen over groene middelen. Om daar antwoord op te kunnen geven, heeft GMN een biologische proeftuin. Daar deed stagiair Bram Mulder afgelopen periode een proef met groene middelen in tulpen.

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

24

21 juni 2018

O p een perceel in Voorhout ligt de GNO-proef die stagiair Bram Mulder in opdracht van GMN heeft uitgevoerd. De proef was gericht op vuur in tulpen, waarbij de vuurdruk expres was verhoogd. Er waren met vuur besmette tulpen in het midden van het veld geplaatst. Voor de proef zijn er zes Gewasbeschermings- middelen van Natuurlijke Oorsprong (GNO’s) getest in vier herhalingen. Deze zijn vergeleken met een onbehandelde controle waarin géén vuurbestrijding is uitgevoerd en met een standaardschema waarin chemie tegen vuur is ge- spoten. Wie langs het proefveld loopt, ziet meteen dat er verschillen in de objecten zitten. Mulder legt uit: “In twee à drie behandelingen bleek dat de GNO’s een zichtbaar effect hadden tegen het vuur. Het gewas stond er beter bij dan de onbehandelde controle. Tot een bepaald moment konden GNO-producten het vuur vergelijkbaar met een chemische behandeling bestrijden.” Dat er tulpen uitvallen door vuur is niet erg, volgens Mulder: “Doel van deze proef was om de potentie van middelen in de vuurbestrijding te bepalen. Daarbij wilden we graag zien hoe krachtig deze middelen zijn.” Tijdens de proef werd in de gaten gehouden hoe de middelen reageerden op diverse factoren die invloed kunnen hebben op de werking. “We hebben gekeken naar de temperatuur, de luchtvochtigheid, invloed van het perceel, nachtvorst en bodemvorst. Maar we hebben ook gekeken naar de meng- baarheid. En of ze samen met chemische middelen zijn te gebruiken.” POTENTIE De GNO’s die zijn getest, zijn niet zomaar uitgekozen. “We hebben gekeken naar het product, welke stoffen erin zitten en wat voor effect het in theorie zou hebben. Natuurlijk moet het middel ook beschikbaar en werkbaar zijn. Door het te testen, kan het middel zichzelf bewijzen”, meent Mulder. Tijdens de proef kwamen er ook andere dingen aan het licht. “Sommige middelen hebben een meervoudige werking. Dat is interessant. Zo kunnen ze inzetbaar zijn in een andere fase, in een andere teelt of tegen een andere ziekte of plaag. Door de proef zien we sterke punten van de middelen en de potentie. Een volgende stap is het integreren van GNO’s in een spuitschema.” ANTWOORDEN Waarom een proef met groene middelen? Gerard Top, alge- meen directeur van GMN, geeft antwoord. “De sector moet vergroenen, maar hoe? Er wordt gesproken over Integrated Pest Management (IPM). Hierbij staat de ziekte centraal. Wij zien het anders. GMN werkt met Integrated Crop Manage- ment (ICM). Hier staat de plant centraal.” Bij ICM wordt op basis van kennis (van de plant, de ondernemer en het pro- duct), preventie (plantgoed uitzoeken, inunderen, selecteren etc.) en observatie (van het weer, de bodem etc.) de plant verzorgd. Daarna kan worden geëvalueerd hoe het beter kan. “Kennis over chemische middelen hebben we al. Maar er zijn vragen van telers over groene middelen. Daar willen wij antwoord op kunnen geven. Daarom doen we op diverse locaties proeven om meer kennis te verzamelen. Die kan de buitendienst overdragen aan onze klanten.” De keuze voor een fabrikant is niet willekeurig. Niet alleen de GNO’s zijn gescreend alvorens ze werden gebruikt in de proef. Er is ook gekeken naar de leveranciers. “We testen middelen van partijen die weten wat ze doen”, vertelt Top. “Ook inzet en kennis van leveranciers is nodig. We sparren met de leverancier over deze resultaten. Kunnen we het middel nog anders inzetten? Is dit het juiste middel voor dat moment? GMN gelooft in geïntegreerde gewasbescherming met laag-risicomiddelen. Daar is kennis voor nodig. Telers

Groene vingers blijven belangrijk

In de vuurbestrijdingsproef in tulpen konden groene middelen wedijveren met chemische producten.

21 juni 2018 Volgens Mulder zijn telers nieuwsgierig naar dit soort groene producten. “De GNO’s zijn kennisintensiever. Hulp komt van adviseurs en van sensoren die data verzamelen. Door alle gegevens te verzamelen, kunnen wij voorspellingen generen. Met deze informatie kunnen wij de teler helpen een beslis- sing te maken. Maar groene vingers blijven belangrijk. Ken- nis en data helpen met name om nog gerichter te werken.”   zijn bereid om andere middelen in te zetten, als ze de zeker- heid hebben dat ze werken.” RENDEMENT Mulder is op zoek naar GNO’s die kunnen bijdragen in de vuurbestrijding. “Als er tien procent verschil qua oogstop- brengst in zit, is dat nog te veel. Maar op een gegeven mo- ment komen we op een niveau dat het wel accepteerbaar is.” Jan Paauw, technisch adviseur bij GMN, vult aan: “Sommige middelen zijn allicht beter dan chemische.” Zo heeft Paauw met zijn collega Geert Steenhuis een onderlinge wedden- schap afgesloten hoe met het groenste schema evengoed een goede opbrengst te behalen valt. Daarnaast heeft Paauw een PlanetProof-schema getest. Hierin is gekozen voor een geïntegreerde aanpak: groene en chemische producten zijn in een schema gecombineerd. “De groene schema’s schuren tegen de chemische standaard aan qua effect. Dat is een mooi resultaat. Ook met het PlanetProof-schema was de werking vergelijkbaar met die van een standaard chemisch schema, terwijl er minder kilo’s werkzame stof per hectare zijn gebruikt. Dit schema viel ruim binnen de eisen van PlanetProof. Er zijn dus goede resultaten te bereiken met minder kilo’s werkzame stof.”

25

21 juni 2018

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60 Page 61 Page 62 Page 63 Page 64 Page 65 Page 66 Page 67 Page 68

Made with FlippingBook - professional solution for displaying marketing and sales documents online