Greenity49

13 september 2019

Handwerk 12 Gloriosa van Ruiten

26 Radicale aanpak verandert sector

44 Boeketmaker Bloomon verkort keten

54 Kritisch kijken naar verpakking



(Advertorial)

‘Hoe heb jij het in je bol’? Het Crehumus-concept

Ondernemer of werknemer, je bent altijd op zoek naar de beste manier van duurzaam telen. Goed boeren is een hele uitdaging. Het weer en vele andere omstandigheden heb je niet in hand. En duur- zaam telen is een goede zaak, maar waar moet je als teler je grens leggen? Er moet omzet gehaald worden om de continuïteit van je bedrijf te waarborgen en toekomstperspectief te houden. Daarom is het belangrijk dat jij als teler vertelt waar jij voor staat én welke doelen jij wilt behalen.

“Het is niet de makkelijkste weg. Je moet anders gaan denken, meer in termen van organisch en minder in chemisch”.

Onze ervaring is dat telers, in zowel de biologische als gangbare teelt, de meer- waarde van deze brede en unieke mix zelf zien. Te beginnen bij een verbeterde bodemstructuur, zichtbaar op de korte termijn. Een sterk ontwikkeld wortelsys- teem, waardoor de wortels, maar ook de plant zelf, minder aantrekkelijk zijn voor schadelijke organismen. En daar profiteert het gewas ten volste van, als het op volle kracht moet presteren. Het belangrijkste effect van Bactériosol is de snelle omzetting naar humus in de bodem, waardoor het kleihumuscomplex wordt vergroot. Hierdoor verbeteren de structuur, de vochthuishouding van de grond en wordt de benutting van mest- stoffen verhoogd. Uiteraard krijg je met uitdagingen te maken in de groeifase van de plant. De plant kan door weersomstandighe- den meer moeite hebben om vocht en voedingsstoffen tot zijn kern te brengen. Daarvoor zetten wij naast Bactériosol onze eCeres in: het Crehumus concept. eCeres zijn biostimulanten die belangrijk zijn in verschillende stadia van de groei. Dit is maatwerk omdat niet elk gewas hetzelfde nodig heeft. Wij vergroten de weerstand én verhogen de opname van voedingsstoffen en wij zien daardoor minder schimmels, bacteriën en aaltjes. In de groeifase gaat er veel energie naar de plant. De verbetering van de vocht- huishouding in de bodem zorgt voor een goede vochttoevoer naar groeiende wor- tels en verbetert/behoudt de microflora.

Dit draagt bij aan de kwaliteit, houdbaar- heid en opbrengst van het gewas. “Wij maken het verschil met Bactério- sol én eCeres. En toch… je moet het eerst zelf zien”! De resultaten van proeven bij verschillen- de officiële instanties laten het zien. Wij hebben goede resultaten van meerdere vuurproeven en wij doen daarnaast al voor het 4de jaar mee aan het Regio- naal Onderzoek Lelieteelt. Wij hebben meerdere positieve resultaten in verschil- lende gewassen. De verbeterde bodem- processen geven een hogere opbrengst. Daarnaast staat het product sterk in de afzetmarkt door de kwaliteit die wordt geleverd. Vraag naar onze resultaten en start dit najaar nog met het Crehumus concept. Bel 088-188 0600 of kijk op www.crehumus.nl . Crehumus B.V. Postbus 1117 • 8300 BC Emmeloord info@crehumus.nl • www.crehumus.nl

Proef tulpen – Crehumus concept - zonder chemie.

Als je duurzaam wilt (moet) telen, zul je voor jezelf moeten bepalen welke doelen je wilt behalen. En welke obstakels je daarbij moet passeren. De start zit in de bodem. Want uit die bodem haal jij de omzet van je bedrijf. Bactériosol is bodemleven. De reden dat Bactériosol een goed en betrouwbaar product is, komt voort uit de samenstel- ling. Bactériosol bestaat uit een unieke samenstelling van bacteriën, positieve schimmels, algen en gisten. Een levend en veelzijdig product, dat al meer dan 6 jaar op verschillende Nederlandse bodems zijn werking heeft bewezen.

I NHO U D

44 Bloomon Style director Anton van Duijn vertelt hoe Bloomon zijn boeketten samenstelt.

54 Minder plastic Hoe gaat de sierteelt minder plastic gebruiken als verpakking? Het eerste verhaal in een serie.

48 Toon Met zorg- en beleve- niskwekerij Buurman Toon helpt Adri Volwater mensen aan een dagbe- steding.

Gastredacteur: Kitty de Jong Aan dit nummer heeft Kitty de Jong meegewerkt als gastredacteur. Zij heeft een zomerbloemenbedrijf in Roelofa- rendsveen met Nerine als hoofdteelt. Van haar hand zijn Van de redactie (pag. 4) en Vakvenster (pag. 34). Ook inter- viewde ze Anton van Duijn, style director van Bloomon (pag. 44-46). Op pagina 37 is te zien hoe Kitty te werk ging.

Vaste rubrieken 4  In de media 6  In gesprek Carien van Boxtel 9  Column Hans Kleijwegt 19  Tech&Mech Slim water geven 22  Boekrecensie 23  5 minuten Joan Hoefsloot 28  KAVB 34  Vakvenster

In dit nummer 10  Delphy zoekt herhaling meeropbrengst dahlia 12  Richard van Ruiten: ‘Alles gaat door mijn handen’ 17  Bollen in geuren en kleuren 19 Open dag Zwaagdijk: alternatief dompelen dichterbij 21 Keuzestress over spuittechniek 24  Verdeling water ter discussie 25  Lelies telen zonder middel: ‘Ervaring rijker en illusie armer’ 26 Noodzaak om te veranderen groter dan ooit 37  Making of Greenity met Kitty 44  Anton van Duijn: ‘We leren het meeste van de feedback 48  Buurman Toon: ‘Bloemen sterven af, mensen leven op’ 51  Sector nog niet klaar met Het Nieuwe Verwerken 54  Ambitie meer duurzame verpakkingen zwelt aan

38  CNB 43  Ooit 56  Hobaho 59  Vaste planten 61  Teeltverbetering 62  Teeltadvies 66 KAVB-vrouwen Anja Stoop

Op de cover 12  Richard van Ruiten in Roelofarends- veen is een van de vier kwekers die Gloriosa telen voor de bloemen. Daar komt veel handwerk aan te pas. Van Ruiten vindt dat niet erg. “Alles gaat door mijn handen.”

Matteuccia struthiopteris

13 september 2019

3

13 september 2019

VA N D E R E D A C T I E

Verandering, wie durft?

Kitty de Jong — Gastredacteur

Foto: Arjen Vos/Greenport Duin- en Bollenstreek

‘Schaalvergroting is lagere prijzen!’, klagen we als keten al jaren. We zijn gewend geraakt aan het idee dat je alleen nog succes hebt met een lage kostprijs. Een gewenning die gevoed wordt door onze eigen afwachtende houding tot de koopbriefjes binnenkomen, met de niet te voor- spellen orders van de verkoopkanalen. Als ver- edelaar/kweker vraag ik me af of we het eigen- lijk wel anders willen! Maar zeg nu zelf, groei van aanbod én bolprijs, wie wil dat nu niet? Ik zou graag eens brainstormen met keten- partners om te begrijpen waar ons vastge- roeste ‘verkoop’-patroon vandaan komt. Om vervolgens nieuwe manieren te verkennen waarmee we meer consumenten verleiden bloembollen te kopen. Andere sectoren zijn ons al voorgegaan met nieuwe, onverwach- te spelers die hele ketens wakker hebben geschud, nu de regie hebben en groeiende groepen consumenten aan zich binden. Deze ‘toetreders’ worden door de traditionele spe- lers vaak weggelachen. Maar ze blijken wel in staat om naast hun eigen succes de complete marktvraag te laten groeien. Neem de Ubers, Airbnb’s, Stella’s en Bloomons van deze wereld eens als voorbeeld. Zij inspi- reerden mij om anders te kijken naar mijn ei- gen verantwoordelijkheid voor de promotie van onze Nerine. Willen we als sector succesvol blij- ven, dan moeten we ook als sector het lef heb- ben om te experimenteren met nieuwe strate- gieën. En die sector ben ik ook zelf. Ik probeer niet af te wachten, maar zet alvast eerste stap- pen in mijn gedragsverandering. Ter illustratie: ik word door steeds meer consumenten gebeld met vragen over onze Nerinebollen. Ik neem nu meer tijd voor een gesprekje. Vaak komt eerst de klacht. Ze hebben geen verkoopinformatie over onze bollen gevonden. Mijn eigen website met het verhaal achter ons product vonden ze wél! Het blijkt dát verhaal te zijn dat hen inspi- reert om bollen te planten. Niet de kostprijs.

Erben Wennemars adviseert telers: ‘Verander’ “Blijf veranderen”, was de boodschap van spreker en schaatser Erben Wennemars, donderdagavond in het Scagon Theater in Schagen. De schaatskampioen sprak tijdens de slotbijeenkomst van Het Nieuwe Verwerken (HNV), een project gericht op duurzamere bloembollenverwerking.

Volgens de schaatser is HNV een goed voorbeeld van de weg naar de overwinning, waar hij als schaat- ser in zijn toptijd tussen 2002 en 2006 ook altijd mee bezig was. “Ik was altijd bezig met de vraag hoe het beter kon, hoe het anders moest. Of het materiaal beter kon, de training anders. Binnen het pro- ject doen jullie dat eigenlijk ook. Doe je dat vol energie en passie, dan ben je geen winnaar. Dan ben je een kampioen”, motiveerde hij de kwe- kers in de zaal. Als schaatser draaide het bij Wen-

nemars alleen om winnen. “Alleen om mezelf. Ik vond mezelf de bes- te en ik had gewoon recht op die medaille, omdat ik vond dat ik het hardste trainde. Achteraf begrijp ik niet dat ik zo arrogant kon zijn. Nu weet ik dat het om samenwerking draait, dat je het niet alleen doet. Dat doen jullie ook”, hield hij zijn gehoor voor. “Wees altijd wakker, sta altijd aan. Hoe beter je wordt, hoe sneller je kunt veranderen.”

Zie ook het artikel over Het Nieuwe Verwerken op pag. 51.

Verzending Greenity hapert

Tot onze spijt merken wij dat Greenity niet iedere twee weken op de vrijdag bij de lezers op de mat ligt. Volgens verspreider Sandd komt dit door een inmiddels bijna opgelost personeelsgebrek in de buitengebieden. Met Sandd is afge- sproken dat de bezorging op zeer korte termijn in orde is. Anders stappen we over naar een bezorger.

Sandd staat op het punt te fuseren met PostNL, maar heeft daar na het verbod van de ACM toestemming van staatssecretaris Mona Keijzer van Economische Zaken voor no- dig. De fusieperikelen zouden het personeelsgebrek veroorzaken, ver- klaarde Sandd.

De redactie

4

13 september 2019

S T E L L I NG

Ik doe niet aan certificering, want mijn afnemer vraagt er niet om

Exporteurs en retail roepen om het hardst dat certificering een must is, ook voor bollen en vas- te planten. In de praktijk is daar nog weinig van terug te zien. Ook ongecertificeerde producten vinden nog tamelijk moeiteloos een nieuwe ei- genaar. Dus waarom al die moeite voor certifi- cering doen? Zolang mijn afnemer er niet om vraagt, doe ik het zonder certificaten.

53 % E E N S

13 september 2019 De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelenen/ofadvertenties.Deredactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingen niet te plaatsen dan wel te wijzigen of in te korten. Overname van artikelen, berichten of fotografie is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity iseenvoortzettingvanhettijdschriftBloembollenVisie(2003-2017).BloembollenVisieontstonduit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur) FOTOGRAFIE René Faas VORMGEVING Filie Nicola en Lianne van ’t Ende WEBSITE www.greenity.nl CONTACT Postbus 31 | 2160 AA Lisse | tel. 0252-431 431 | info@greenity.nl ADMINISTRATIE tel. 0252-431 200 | naw@cnb.nl REDACTIEADRES Heereweg 347 | 2161 CA Lisse ABONNEMENTEN Excl.btwper jaar:Nederland€275,–,Europa€295,–,buitenEuropa€325,– ADVERTENTIES Bureau Van Vliet bv | Postbus 20 | 2040 AA Zandvoort | tel. 023-5714745 | zandvoort@bureauvanvliet.com UITGEVERS KAVB en CNB ISSN 2589-4099 Varend Corso kiest nieuwe koers Er verandert volgend jaar veel bij het Varend Corso Westland: het vindt plaats in het eerste weekend van juli, duurt een dag langer en doet ook het centrum van Den Haag aan. Dat meldt de organisatie op haar website. Ook komt er een samenwer- king met SBS6. Het Varend Corso is volgend jaar van 2 tot en met 5 juli, een maand vroeger dan voorgaande jaren. Buiten de vakantieperiode verwacht de organisatie meer publiek en deelnemers te trekken. De boten varen donderdagmiddag van Honselersdijk naar Maassluis. Op vrijdag leidt de route vanuit Maassluis, via Vlaardingen en Midden-Delfland naar Delft. Op zaterdag start de stoet in Den Haag en trekt het centrum in. De slotzondag keren de deelnemers terug naar het Westland. Ook nieuw is een samenwerking met televisiezender SBS6. Het tv-programma De Grote Tuinverbouwing met Ivo Putman en Rob Verlinden zal aandacht besteden aan het corso. Door deze extra media-aandacht en meer dan een half miljoen Haagse inwoners als potentiële extra bezoekers hoopt de organisatie dat het Varend Corso Westland aantrekkelijker wordt voor sponsors. Het thema van het Varend Corso 2020 is ‘It’s showtime’. C O L O F ON

Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Driftarm spuiten? Ik heb alle doppen al in huis’.

A G E ND A

16 t/m 18 september HortiFlor Expo Zimbabwe 19 september

Open middag proeftuin Delphy Bloembollen Demodag driftreducerende spuittechnieken 21 september Rondleiding Floriadeterrein 23 september Siergrassenkeuring KAVB 23 t/m 27 september CNB Siergrassendagen 25 september Sierteelt Marketing Event 30 september t/m 2 oktober Agriflor 2019 30 september t/m 4 oktober Roadshow tuinbouwtechnologie Colombia 2 oktober Rondleiding Floriadeterrein Cursus Bemonstering BQ Support

Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

5

13 september 2019

I N G E S P R E K

13 september 2019

13 september 2019

6

13 september 2019

‘De bloembol is een wonder’

Een advocate die tuin- en landschapsontwerper wordt. Dat lijkt een enorme switch, maar voor Carien van Boxtel is het logisch. Ze had altijd al een passie voor groen, was zeer actief in de tuin en meer dan gemiddeld geïnteresseerd in de verhalen achter bloemen en planten. Haar stelling is dat bloembollen in geen enkel groen ontwerp mogen ontbreken. Via haar samenwerking met bollenteler en exportbedrijf JUB Holland en het Engelse bedrijf van Sarah Raven probeert zij partijen die met bloembollen werken, dichter bij elkaar te brengen. Wat heb jij met bloembollen? “Heel veel. Mijn interesse is ontstaan door mijn ouders en grootouders. Tijdens mijn rechtenstudie kwam ik op kamers terecht bij de vermaarde tuin- en landschapsarchitect Mien Ruys. Een zeer inspirerende vrouw, hoe zij naar tuinen keek sprak mij erg aan. In de tuin bij ons huis in Zaltbommel heb ik in de loop der jaren tienduizenden verwilderingsbol- len geplant in het gras, elk voorjaar is het een feest als ze tot bloei komen. Bloembollen hebben altijd mijn interesse gehad. Omdat ze mooi zijn, veel variaties kennen, makke- lijk zijn om mee te werken en super voor de biodiversiteit. Eigenlijk is een bloembol een klein wonder: hij doet alles in één seizoen. Bovendien is hij de eerste in het jaar die de tuin tot leven brengt.” Heb je een favoriet onder de bolgewassen? “Dat is zonder twijfel de tulp, het fotomodel onder de bloembollen. Prachtig van vorm en kleur, en de glans op de bloembladeren is prachtig. Bovendien is de bloem elke dag Tekst: Monique Ooms | Fotografie: Diana Monkhorst

Carien van Boxtel TUIN- EN LANDSCHAPSONTWERPER

Carien van Boxtel groeide op in Krommenie, pelde in haar vakanties bollen in Breezand, knipte op 4-jarige leeftijd al Lathyrus en was op de middelbare school actief in de schooltuin. Ze was een kind ‘dat alles leuk vond en overal wel iets in zag’. De interesse voor groen zit haar in het bloed. Toch studeerde ze rechten en had ze een suc- cesvolle carrière in de Amsterdamse advocatuur. Na de geboorte van haar jongste dochter voelde ze opeens dat ze iets anders wil- de. Ze volgde de deeltijdopleiding Tuin- en Landschapsarchitec- tuur aan Van Hall Larenstein en dompelt zich sindsdien volledig onder in het groen. Ze ontwerpt tuinen, doet groenprojecten en heeft haar eigen ‘landje’ met bijzondere seizoensbloemen, waar- van ze boeketten maakt voor een selecte groep afnemers. Ze heeft een grote liefde voor bloembollen, die een belangrijke rol spelen in haar ontwerpen. Haar missie is te laten zien dat bloembollen planten leuk en inspirerend is.

anders. Mijn voorkeur voor kleuren verandert steeds. Nu ben ik in de ban van goudgeel en mosterdkleuren. Onder tuin- ontwerpers wordt de tulp nog wel eens verguisd; daar snap ik niks van. Het is zo’n mooi symbool voor Nederland. Ik ben er trots op dat we hier de tulp groot hebben gemaakt en zal haar altijd promoten.” Kun je altijd de soorten krijgen die je nodig hebt voor je ontwerpen? “Dat is soms lastig, het aanbod verschraalt en dat vind ik doodzonde. Ik werk graag met bijzondere bolgewassen, ech- te nicheproducten, maar als de vraag daarnaar terugloopt, verwijderen exporteurs die uit hun assortiment. Tulp ‘Best- seller’ is bijvoorbeeld niet meer te krijgen. Of telers of expor- teurs besluiten dat ze ‘een betere rode’ gevonden hebben, en gooien dan die ‘bijzondere rode’ uit hun assortiment. Natuurlijk, een product moet renderen, maar daar zou het niet alleen om moeten gaan. Het gaat ook om liefde voor het product en wat je ermee wilt neerzetten in de markt. Boven-

13 september 2019

7

13 september 2019

I N G E S P R E K

dien denk ik dat er nog genoeg partijen in de markt zijn die wel met bijzondere soorten willen werken. Als het niet voor de droogverkoop is, dan wel voor de snij. Je moet ze alleen wel opzoeken, zorgen dat je voeling houdt met waar vraag naar is, daarin investeren. Als tuin- en landschapsontwerper ben ik juist geïnteresseerd in alles wat apart en bijzonder is, zeker als daar ook nog een bijzonder verhaal achter zit. Dat vinden mijn opdrachtgevers ook interessant. Het bollenvak zou dat bijzondere verhaal over de herkomst en het kweek- proces veel meer kunnen uitnutten. Daarbij zou de sector nog actiever kunnen zijn op social media, bloembollen zijn zo fotogeniek. Onder het motto ‘zo zou uw tuin eruit kun- nen zien’ kun je een grote groep mensen interesseren voor bloembollen.” Je bent een samenwerking aangegaan met JUB Holland. Wat houdt dat in? “Zij hebben mij gevraagd om intermediair te zijn tussen de kweker en de opdrachtgever. Tussen die partijen zit een gat qua kennis. De kweker weet niet precies wat de opdracht- gever nodig heeft en andersom weet de opdrachtgever niet wat de kweker kan bieden. Welke soorten plant je wanneer, hoe kun je gewassen mixen en hoe kun je tuinen en parken beheren en onderhouden? Er zijn veel vragen te beantwoor- den. Zo klopte de gemeente Breda aan omdat er een plan moest komen voor beplanting langs de singel in de stad. De ene keer maak ik het plan, de andere keer werk ik samen met de opdrachtgever. Verder geef ik lezingen en workshops, schrijf blogs, lever een bijdrage aan de catalogus van JUB en help bij de inrichting van stands. Mijn rol is om partijen dichter bij elkaar te brengen en te inspireren. Sowieso is het belangrijk dat partijen in het bollenvak meer samen optrek- ken. De schotten tussen schakels in de keten moeten weg.” Is duurzaamheid ook van belang voor jouw opdrachtge- vers? “Dat speelt vooral bij de inrichting van de openbare ruimte. Gemeenten stellen eisen aan bloembollen op het gebied van duurzaamheid en als je zaken met ze wilt doen, moet je daaraan voldoen. Gek genoeg worden die eisen vaak niet gesteld aan bomen en heesters of aan de manier waarop het straatmeubilair wordt gemaakt. Jammer dat juist bloembol- len besmet zijn met een negatief imago. Ik zie om mij heen dat bollenbedrijven serieus bezig zijn met duurzaamheid, biodiversiteit en ‘schone teelt’, maar dat heeft natuurlijk tijd nodig in zo’n traditionele sector.” Wat probeer je uit te drukken met je ontwerpen? “Ik maak wat ik mooi vind. Daarbij kijk ik altijd naar de context. Waar in Nederland ligt het project en wat past er in die omgeving? Wat is de grondsoort, het klimaat, het

‘De sector zou nog actiever op sociale media kunnen zijn. Bloembollen zijn fotogeniek’

omliggende landschap? Op de geestgronden passen andere planten dan op de kleigronden. Bovendien moet een tuin als een jas passen bij de eigenaren. Ik ga bij ze op bezoek en wil graag de hele familie ontmoeten. Hoe leven zij met de tuin en wat past daarbij? Het liefst doe ik het plantwerk samen met de eigenaren, zodat ze zelf een klik krijgen met de tuin en ervaren hoe simpel het is om ermee te werken. In al mijn ontwerpen gebruik ik bloembollen, die mogen in geen en- kele tuin ontbreken. Ik beschouw het als mijn missie om te laten zien dat bollenplanten leuk en inspirerend is. Zelfs als je niet van tuinieren houdt, is het een overzichtelijke klus die veel resultaat oplevert.” Wat is wat jou betreft het belang van groen? “De tuin is de ‘natuur van de toekomst’ en kan bijdragen aan het op peil houden van de biodiversiteit. Bovendien maakt groen gelukkig en draagt het bij aan de gezondheid van mensen. Mijn visie is dan ook dat ten minste 75 procent van de tuin groen moet zijn. Als ik mensen in het tuincen- trum zie dubben met een zakje met tien bollen, kan ik het niet nalaten ze te adviseren per soort ten minste vijftig stuks te kopen. Dan maak je een statement in de tuin: more is more. Ik zie het al helemaal voor me, dat wordt gegaran- deerd genieten.”

8

13 september 2019

C O L UMN

Schuld

Hans Kleijwegt Algemeen directeur Artemis Nurseries bv en Van den Bos Holding bv h.kleijwegt@artemisnurseries.com

Hebt u enig idee hoe groot de mondiale schuld bedraagt? Dus hoeveel geld we met z’n allen – overheden, bedrijven en burgers – hebben geleend? Die schuld is bijna 250 biljard! Een biljard is een 1 met twaalf nullen. Echt waar, en deze schuld moet een keer ergens afgelost worden. Maar nog elke dag wordt de schuld groter met bedragen die wij niet kunnen bevatten. Er is iets vreemds aan de hand in de wereld, want er worden gigantische hoeveelheden bankbiljetten bijgedrukt. Dat werkt een enorme inflatie in de hand. Alle valuta’s van de wereld, van Amerikaanse dollar tot euro, van Argentijnse peso tot Zwitser- se frank, zijn sinds 1971 gedevalueerd met 70 tot 98%, geen munteenheid uitgezonderd. Dat heeft ook consequenties voor de rentestand. Kopers van obligaties – staatsschulden – moeten tegenwoordig rente betálen. Betalen dus om geld te mógen uitlenen aan de overheid. Snapt u hem nog? Voor grote spaarrekeningen geldt hetzelfde: rente betalen om geld in de bank te mogen bewa- ren. Snapt u hem nog steeds? De Centrale Bank beweegt hemel en aarde om de bedrijven, maar vooral de consumenten geld te laten uitgeven. Die kunnen dat in steeds meer ge- vallen alleen nog maar met geleend geld, wat niet te veel mag kosten, want anders kopen ze minder spullen. Moet u zich eens voorstellen als de rente met een schamele één procent stijgt… Is er dan nog wel geld voor een bloemetje?

13 september 2019

PS Ik heb een leuk filmpje over hoe de economie werkt. Mail me en ik stuur het u toe.

13 september 2019

13 september 2019

9

13 september 2019

Biostimulantenonderzoek Delphy zoekt herhaling meeropbrengst dahlia E r liggen 104 onderzoekveldjes, in- clusief alle herhalingen en de on- behandelde veldjes. Vorig jaar lag de proef er ook al, in een iets klei-

Opbrengsten tot 19 procent extra in dahlia smaken naar meer. Daarom doet Delphy dit jaar opnieuw onderzoek naar het effect van biostimulanten in deze teelt. Het is voor bloembollenexpert Erwin Buschgens van Delphy een van de veelbelovende ontwikkelingen op ‘zijn’ proefveld in Lisse (ZH). “Het is echt niet allemaal Jomandawater.”

houden, met aandacht voor een gezonde omgeving”, stelt Buschgens. HEETSTOOK ALS ALTERNATIEF De groene aanpak is ook terug te vinden in de lelieproeven, die Delphy in opdracht van het lelieonderzoekfonds van de KAVB doet. Er liggen veldjes met uiteenlopende temperatuurbehandelingen tegen woeker- ziek, wortellesieaaltjes en bladaaltjes. Wat Delphy betreft is de proef geslaagd. Buschgens: “Met heetstook is zo veel te bereiken. Met warme lucht zijn veel plaagorganismen effectief te bestrijden en is verspreiding van schimmelsporen, virussen en bacteriën zo goed als compleet tegen te gaan. We onderzoeken dit al jaren en wat ons betreft is de praktijk nu aan zet. Wij hebben hier veel proeven liggen, maar eigenlijk willen we nu weten hoe het op praktijkschaal gaat en hoe andere lelies erop reageren.” Voordeel van de warme lucht boven warm water is dat geen dom- pelmiddel nodig is, dat PlAMV niet verder verspreidt en dat de kweker efficiënter kan behandelen. Het scheelt energie en arbeid.

nere opzet. “Groene middelen als biosti- mulanten staan volop in de belangstelling bij de kwekers, maar ook marktpartijen melden zich met de vraag de effectiviteit van hun middelen te laten testen”, merkt Buschgens. Inmiddels wordt de werking van 28 middelen onderzocht. Vorig jaar boekte Buschgens goede resul- taten met een aantal groene middelen. “Het gaat om plantversterkers of bijvoor- beeld middelen die ook het bodemleven stimuleren.” Middelnamen noemt hij niet, maar het gaat om producten van onder meer Plant Health Cure, Crehumus en FirstTree. “Er zitten veelbelovende stoffen tussen, maar één jaar is geen jaar. De uitkomsten waren voor Delphy aanleiding het onderzoek voort te zetten. “Bovendien moeten we wel, willen we alternatieven vinden voor de chemische gewasbescher- ming. Er verdwijnen meer middelen dan er bijkomen en je wilt je teelt wel gezond

Tekst: Hans van der Lee Fotografie: Delphy, Hans van der Lee



13 september 2019

Open dag Delphy Lisse

Het proefveld van Delphy is donderdag 19 september van 13.30 tot 16.30 uur open voor bloembollentelers. Behalve aandacht voor groene middelen, worden de nieuwe spuitvoorschriften toegelicht, demonstreert Total Systems de schuimmachine, is een on-landploeg van Lemken aan het werk te zien, wordt heetstook in de lelies toegelicht en is er een presentatie over driftbeperker Squall, van FirstTree en Marc de Niet van Delphy gaat in op spuittechniek. In groepen is een rondgang over het veld te maken, met tekst en uitleg bij de proeven. Met de mid- dag over Veiligheid en Techniek is spuitli- centieverlenging mogelijk. Op de onderzoeklocatie in Lisse wordt voorts gekeken naar verschillende groen- bemesters. Onder meer Japanse haver, het NLG-mengsel en twee Sorghum-rassen worden gebruikt om het organischestof- gehalte in de bodem op peil te brengen, waarbij gezocht wordt naar mogelijkhe- den om fosfaatemissie te verminderen. Buschgens heeft nog geen formele resul- taten, maar weet inmiddels dat niet ieder mengsel in Lisse evenveel effect sorteert. Hij verwacht wel veel van de Sorghum. Op het veld worden ook afrikaantjes geteeld, waarbij begin september opvalt dat een van de banen achterblijft in groei. “Die heb ik over moeten zaaien en eerlijk gezegd weet ik niet precies waar- om die baan het niet deed. Misschien omdat direct na het zaaien een enorme bui viel.” Delphy huurt de grond voor het on- derzoek, maar de organisatie wil voor volgend seizoen een permanente onder- zoeklocatie in de Duin- en Bollenstreek openen op eigen grond. SPAREN Tijdens de open dag op het proefveld wordt ook een demonstratie on-land- ploegen gegeven. Mechanisatie Haarlem- mermeer en loonbedrijf De Groot komen met een Lemken-ploeg naar Lisse. Bij on-landploegen staat de trekker recht voor de ploeg en wordt niet door de ploegvoor gereden. Dat scheelt brandstof. “Misschien nog wel belangrijker is dat de voor onder- in niet dichtgereden wordt en dat spaart de structuur. Behalve dat het goed is voor de waterhuishouding, vaart ook het bo- demleven daar wel bij.” Delphy wil de kweker tijdens de open dag verschillende technieken en middelen

Delphy onderzoekt het effect op fosfaatemissie van verschillende groenbemesters, de werking van groene middelen op onder meer bladvlekken in Dahlia en de inzet van afrikaantjes tegen aaltjes.

laten zien die milieuvriendelijker zijn dan de traditionele aanpak en die de onderne- mer geld besparen. “Wij zijn daar onaf- hankelijk in”, benadrukt Buschgens. “Wij verkopen geen producten en adviseren onze klanten geen specifieke middelen. We doen alleen onderzoek naar de wer- king.” Zo staat donderdag fabrikant Total Systems met de schuimmachine in de hal bij het veld. Met de machine worden bol- len over een band geschuimd in plaats van in kisten. Dat scheelt ontsmettingsmiddel en het gaat emissie tegen. Ten slotte wordt de werking van Squall gedemonstreerd. Het biologisch afbreek- bare hecht- en antidriftmiddel is aan de tankmix toe te voegen en zorgt volgens Buschgens voor een betere hechting en een evenwichtiger spuitbeeld. Met fluo- rescerende vloeistof en UV-lampen laat Delphy in een verder donkere ruimte zien hoe de spuitvloeistof over het gewas wordt verdeeld.

13 september 2019

11

13 september 2019

Van groente naar Gloriosa

In 1960 begonnen de ouders van Richard van Ruiten, Jan en Jopie, met hun bedrijf in Roelofarendsveen. “Dat was na de verkave- ling”, ligt vader Jan toe. Hij is gestart met groenten en bloemen. Al in 1970 kwamen de eerste Gloriosa van de dam. Van 450 meter groeide het product uit tot 3.200 m 2 voor de bloemen en nog een kas van 1.000 m 2 voor de knollenproductie. Daarmee werd Gloriosa de hoofdteelt. Inmiddels heeft het bedrijf vijftien culti- vars, waarvan 60 procent bestaat uit de rode Gloriosa virescens ‘Rothschildiana’. Diverse cultivars heeft Richard zelf gekruist. Drie heeft hij vernoemd naar zijn dochters: ‘Sparkling Jip’, ‘Sparkling Kato’ en ‘Sparkling Saar’.

12

13 september 2019

In Nederland zijn er maar vier kwekers die Gloriosa telen voor de bloementeelt. Eén kwekerij is Gloriosa van Ruiten in Roelofarendsveen. De teelt bestaat voornamelijk uit heel veel handwerk. Dat deert bloemenliefhebber en eigenaar Richard van Ruiten niet. Juist door het vele werk is zijn baan gevarieerd. ‘Alles gaat door mijn handen’ H elemaal achter in de kas zijn Richard en Jan van Ruiten net klaar met het plukken van de onderste bloemen uit het gewas Gloriosa. Het is een doos- je vol. “Normaal hebben we wel wat meer”, zegt Richard van kwekerij Gloriosa van Ruiten. De ‘onderste’ korte bloemen plukt Richard omdat deze anders onderin in de vaas verdwijnen. “Deze bloemen verkopen we apart en zijn voor ons bijvangst. We laten zo’n vijf bloemen boven aan de stengel zit- ten. Deze gaan één voor één open, net als een lelie. Wanneer de eerste bloeit, is de bloemstengel klaar voor verkoop en snijden we deze.” Vader Jan loopt in zijn wielrenoutfit rond in de kas en helpt een handje mee. Met zijn 87 jaar komt hij nog iedere dag helpen. Richard: “Ook rijdt hij twee keer in de week op zijn racefiets een rondje en komt dan langs.” Dat het bedrijf in Roelofarendsveen nu eigenlijk alleen maar Gloriosa teelt, komt doordat vader Jan destijds een dubbele rughernia had waardoor hij niet meer kon bukken. Tevens vond hij het werken met bestrijdingsmiddelen niet wenselijk. “Mijn vader kwam toen nog elke dag op de veiling om de pro- ducten af te leveren. Een collega-kweker raadde hem aan om Gloriosa te telen, omdat je die bloemen staand kunt plukken door de lengte van de plant. Ook chemie was bijna niet nodig, omdat Gloriosa van zichzelf toxisch is tegen de meeste insec- ten. Mijn vader koos om deze redenen ervoor om Gloriosa te telen. Nu is het al bijna vijftig jaar onze broodteelt.” Aan de voorkant van de kas van 3.200 m 2 staan alle Gloriosa in potten. “De grond is uitgeput. Als je er al zoveel jaar op teelt is dat gewoon zo”, vertelt Richard. Verderop staat een deel nog in de vollegrond: “Het voordeel van potten is dat je de knollen op hoogte kunt planten en je hebt ieder jaar schoon substraat. Grond stomen is duur en zwaar werk. Wel Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

13 september 2019

13

13 september 2019

zitten er in de bodem meer stoffen die de bloemen meteen meekrijgen. Met substraat was het een zoektocht naar de juiste bemesting. We moesten zelf het wiel uitvinden. We zijn lang bezig geweest om het goed te krijgen, maar we zijn er nog niet helemaal. Er zijn nog drie andere bloemenkwe- kers, toch werken we niet samen. We kennen elkaar, bellen eens per jaar, maar doen geen gezamenlijk onderzoek. Dat is jammer, want zo moeten we allemaal leergeld betalen.” WICHELROEDE Achter in de kas duikt Richard een pad in, hurkt en haalt de bovenste laag van de veengrond weg. De knollen zitten niet heel diep, 2 tot 3 cm. Onder elke plant zit een oude, beetje verschrompelde, knol. Daaraan zitten meestal twee nieuwe knollen. Deze zitten als een wichelroede aan de oude knol vast. “Het is eigenlijk net zoals met de meeste bol- en knol- gewassen”, begint Richard. Hij haalt er een paar naar boven. De ene is al mooi bruin, de ander nog deels wit. “Ze moeten allemaal een bruine huid hebben. Dan is de knol stevig. Het witte puntje is nu nog gevoelig. Deze steekt altijd naar beneden. We hebben machinaal rooien geprobeerd, maar daardoor beschadig je alle punten.” Bijna alle Gloriosa krijgen twee nieuwe knollen, soms zelfs drie. Door uitval en selectie bij het sorteren en rooien is de vermeerderingsfactor 1,6 tot 1,7. “We zouden nog meer kunnen groeien, maar dat willen we niet”, zegt Richard. Eerder was het bedrijf groter en teelde hij op nog drie andere locaties en zelfs even in Afrika, waar het gewas oorspronke- lijk vandaan komt. “Ik werk grotendeels zonder personeel. Wil je daar telen, dan moet je er bovenop zitten en een lange adem hebben.” Zo’n 90 procent van de kas is gevuld met Gloriosa. Op de overgebleven 10 procent staan nog wat andere planten, waaronder de exclusieve Senecio ‘Silver Antonia’. Ver- noemd naar de doopnaam van zijn moeder. “Door deze teelt ertussen te doen past het arbeidsplaatje beter. Alles moet namelijk met de hand en er zit zeven dagen per week werk in. Dat werd voor mij te veel van maart tot november.” Ook de teelt van Senecio is klein begonnen. “Ik ben altijd al een bloemenliefhebber geweest en werkte voorheen in een bloe- misterij. Ik keek altijd naar wat anders. Deze heb ik vanuit zaad gewonnen en zag dat hij echt ander blad had. Ik ben de enige die deze Senecio heeft. Een steel hiervan is uitermate geschikt als losse tak in een boeket, net als de Gloriosa. Het zijn beide producten met uitstraling.” De bloemstelen en korte bloemen gaan voornamelijk naar veiling Plantion in Ede en de vestigingen Aalsmeer en Rijnsburg van Royal FloraHolland. Daarnaast gaat er aanvoer naar vaste klanten en deels wordt verhandeld via cash-and- carry’s. “Ik merk dat ik op de klok een goede naam heb, waardoor vaak iets meer voor ons product wordt betaald. De groothandel wil meestal onderhandelen, dat is op de klok niet nodig. De klok biedt een eerlijke prijs en is daarnaast een goede etalage voor mijn klanten. Mijn product gaat voor- al naar de grotere bloemist-winkeliers.”

Vader Jan van 87 komt nog iedere dag een handje helpen.

14

13 september 2019

‘Het is jammer dat de kwekers van gloriosabloemen

niet wat meer samenwerken’

In de kas ligt een middenpad en aan weerszijden staan overal rijen Gloriosa. Sommige zijn uitgebloeid en sterven af, andere zijn net geplant. Ook alle tussengelegen stadia staan in de kas. Dat is volgens planning, want Richard plant in het seizoen elke week 2.500 tot 3.000 knollen om van maart tot november bloemen te kunnen leveren. Gloriosa is namelijk een halfjaarteelt van planten tot bloei en rooien. Richard: “Begin januari planten we de eerste. Dan komen half maart de eerste bloemen. In juli rooien we deze eerste knollen, preparen deze en dan kunnen ze weer geplant worden voor een tweede ronde. Van één knol komt één bloemstengel. In het najaar ligt de productie lager. Door lichtgebrek planten wij ruimer. Belichten is nog niet helemaal rond te rekenen.” Dan ziet Richard een bloemstengel die door het gaas naar de andere kant groeit. Dit gaas hangt tussen elke rij. Hij kan het niet laten en begeleidt de tak voorzichtig terug naar de juiste kant. Naast de bloemproductie worden de knollen verkocht aan de ‘pakkethandel’, zoals Richard het noemt. “Voor de droogverkoop ben ik van half december tot half maart bezig”, vertelt hij in de verwerkingsruimte. Daar staat de enige machine: om potten te vullen met substraat. Binnen enkele seconden vult Richard de pot met zo’n vijf knollen. In de ruimte staan al kisten klaar met gerooide knollen. Tijdens het praten breekt hij de nieuwe knollen los van de oude en van elkaar. Dan is hij er nog niet. Hij pakt het groeiplankje erbij. “Elke knol leg ik hierop. Alles tussen de 13 en 17 cm gebruik ik voor mijzelf. De kleinere gaan naar de droogverkoop en de grotere worden veel verkocht op bloemenmarkten. Elke knol, maar ook elke bloem, gaat door mijn handen.”  

13 september 2019

15

13 september 2019

WWW.STAPELBED.COM

Rijksstraatweg 56a 2171 AM Sassenheim

tel: 0252-222580 info@helmus.nl www.helmus.nl

Spoelen voor kwekerij en exportschoon van alle bollen, knollen en (vaste) planten.

Stapelbedden vanaf e 82,50 ex. BTW Matrassen vanaf e 29,- ex. BTW Lockerkasten vanaf e 59,- ex. BTW

Warmwaterbehandelen (koken) met of zonder ECA water van o.a. Allium, Amaryllis, Crocus, Iris, Narcis, Tulp, Aconitum, Astilbe, Hosta, Pioen en vele andere produkten. Behandelingen voeren wij uit volgens richtlijnen van de BKD inclusief behandelingscertificaat en wij hebben veel ervaring met behandelingen ‘op maat’.

Enkele metalen bedden vanaf e 49,- ex. BTW 2000m² voorraad!

2382 NW Zoeterwoude Tel: 071 - 5230 184 info@stapelbed.com www.stapelbed.com

greenity-stapelbed 180302.indd 1

05-03-18 11:00

greenity-helmus 190430.indd 1

30-04-19 10:19

Voor ‘parel’ beste bollen�!

• Beste Rhizoctonia-bestrijding • Optimale plantbescherming en

hoogste bolopbrengst • Sterkste huidkwaliteit • Op alle grondsoorten effectief (ook toepasbaar in grondwaterbeschermingsgebieden)

www.belchim.nl

Bollen in geuren en kleuren

Bloembollen en kleur horen bij elkaar, maar geur is minstens zo belangrijk. Dat geldt niet alleen voor hyacint en lelie, maar voor veel meer bolgewassen. Museum de Zwarte Tulp in Lisse laat aan de hand van prachtige prenten zien welke bollen een rol spelen in de geurindustrie. E en rijtje potjes verleidt de bezoe- ker om de geur op te snuiven van tal van bolgewassen. Niet alleen hyacint en narcis staan er, maar ook saffraan, geelwortel en chocola. Die laatste hoort bij de nieuwe dahlia ‘Mexi- can Star’, die is ontstaan uit een kruising tussen een dahlia en Cosmos atrosangui- neus. Uit dat laatste gewas is de chocola- degeur meegekomen in ‘Mexico Star’. Diezelfde dahlia heeft overigens ook haar eigen parfum, zo blijkt uit een van de vele klassieke prenten die de basis vormen van de tijdelijke tentoonstelling ‘Van dahlia tot chocola’ in Museum de Zwarte Tulp in Lisse. Het Engelse parfumhuis Yard- ley heeft nog steeds flesjes te koop met English Dahlia. Lange tijd vormden de dahlia’s uit La Belgique Horticole de basis voor het beeldmerk van dit product. DIOR De kleurrijke prenten, afkomstig uit de collectie-Nieuwenhuis, laten een heel breed scala aan bollen en knollen zien waarvan de geur belangrijk is. Zo is de geur van het Lelietje-van-dalen de lieve- lingslucht van Christian Dior en maakte de firma Davidoff in 1996 Cool Water Woman op basis van gladiolen. In 1928 verwerkte Bourgeois in Soir de Paris al de geur van cyclamen. Het zijn maar een paar voorbeelden van Tekst: Arie Dwarswaard Illustratie: KAVB-bibliotheek

bolgewassen die in de parfumindustrie hun plaats hebben gevonden. De hyacint is veruit de bekendste, maar ook de tulp kent geuren die bruikbaar zijn. Michael Kors maakte er zijn parfum Island mee. Niet alleen de bloem is overigens bruik- baar, zo blijkt. De wortelstokken van Iris germanica leveren de zogenoemde Orriso- lie op die naar viooltjes ruikt. En zo leidt de prentencollectie de be- zoeker langs een heel gevarieerd scala aan geuren en kleuren. Van gember tot Hippeastrum, van tuberoos tot Galtonia candicans en van de keizerskroon tot de knolbegonia.  

13 september 2019 De tentoonstelling ‘Van dahlia tot chocola’ is tot 22 december te zien in Museum de Zwarte Tulp in Lisse. Het museum is van dinsdag tot en met zondag open van 10.00-17.00 uur. Meer informatie: www.museumdezwartetulp.nl

17

13 september 2019

VLAMING Intern Transport Toyota 80V-serie! Hefvermogen van 2,0 t/m 3,5 ton. Kijk op onze website

www.vlaming-interntransport.nl of voor gebruikte machines op: www.vlaming-occasions.nl.

T: +31 (0)228-565011 Zaadmarkt 8 | Bedrijfvenpark WFO-West | Zwaagdijk-Oost | T 0228-565010 | F 0228-565015 | E info@vlaming-groep.nl

greenity-vd sluis 180516.indd 1

16-05-18 15:26

www.necap.nl - info@necap.nl - Wieringerwerf - 0227-603353

Lopend project: Duurzamer telen van bloembollen

Emissievrij bolbehandelen.

Driftarm toepassen gewasbescherming.

Toevoeging groene gewasbescherming.

greenity-CAV Agrotheek 180711.indd 1

11-07-18 14:49

T E C H &M E C H

Inde rubriek Tech&Mech is er aandacht voor zowel nieuwe als vernieuwende producten uit de sector. Een plek waar techniek en mechanisatie structureel aandacht krijgen.

NetBeat Revaho, Maasdijk www.revaho.nl Prijsindicatie: 8.000 euro excl. BTW

Tekst: André Leegwater | Fotografie: Revaho

Slim watergeven

Op Plantarium was NetBeat te zien, een besturingssysteem voor irrigatie van het van oorsprong Israëlische bedrijf Netafim, dat groot is gewor- den in irrigatiesystemen. Revaho is sinds 2012 onderdeel van de Ne- tafim Group en voor Nederland de distributeur van NetBeat. Feitelijk is het een besturingssysteem dat bestaat uit een controller (MCU) en radio-units (RTU) voor de aansturing van een druppelsysteem met een pomp, fertigatie-unit, filterstati- on en druppelslangen. “Het is dé innovatie op het gebied van water- geven”, zegt Edwin Rijpsma, tech- nisch specialist bij Revaho. “Het is alles-in-één: meten in het veld met sensoren, analyseren van de behoef- te en aansturen van het systeem. De belangrijkste troef van NetBeat zijn de gewasmodellen, die jarenlange teeltervaring, weergegevens en data van de sensoren combineren en voor een week vooruit de behoefte aan water en bemesting voorspellen. De kweker kan die gebruiken als advies voor zijn watergeef- en bemestings- trategie maar kan er ook volledig op sturen.” Broere Beregening uit Waddinxveen stond met NetBeat op de beurs. “Buitentelers zijn zeer geïnteres- seerd in deze techniek”, constateert directeur Arie-Jan Broere. “Ze willen vooral weten wat voor sensors je

voldoende voor ongeveer 100 ha. Op één RTU zijn zestien kranen en zes- tien sensoren (voor EC, pH, bodem- vocht of neerslaghoeveelheid) aan te sluiten. Het maximale bereik via een telecomnetwerk is circa 12 km. Er kunnen oneindig veel MCU’s en RTU’s aan elkaar gekoppeld worden. Standaard kan in de cloud worden bediend met een mobiele telefoon, een tablet of pc. In de bollenteelt met zijn reizende bollenkramen is een mobiele oplossing een optie. Rijpsma: “Dan wordt het systeem bijvoorbeeld in een container ge- bouwd. Het is dan een kwestie van het druppelsysteem aan het begin van de teelt aanleggen en aan het eind weer verhuizen.”

eraan kunt hangen. Het is voor hen een goede controle of de liters wel in de juiste hoeveelheid naar de juiste plek gaan.” ONTWIKKELINGEN IN PIOEN In Nederland draait het systeem vooralsnog alleen in de fruitteelt, maar volgens Rijpsma ontstaat er ook interesse in de akkerbouw en de boomkwekerij. Broere beaamt dat. “NetBeat is vooral geschikt voor grotere arealen, maar ik verwacht ook ontwikkelingen in bijvoorbeeld de pioenenteelt, waar al meer dan 100 ha met druppelirrigatie ligt. De eerste gesprekken zijn al gepland.” Ook voor de bollenteelt ziet Rijpsma mogelijkheden. Het bedrijf is al be- trokken bij de druppelirrigatieproef in tulpen die momenteel op Proef- tuin Zwaagdijk loopt. “Dat is nu nog een kleine proef met handmatige aansturing, maar wellicht wordt die uitgebreid met NetBeat. De eerste indrukken zijn positief”, zegt Rijps- ma. Dit najaar worden de resultaten van de proef verwacht. Eén MCU kan met bedrading maxi- maal 96 kranen aansturen. In bij- voorbeeld de boomkwekerij is dat

ZELF IETS UITGEVONDEN? Wij zijn behalve naar nieuwe produc- ten van fabrikanten nadrukkelijk ook op zoek naar slimme, praktische en betaalbare technische oplossingen en/of aanpassingen die kwekers zelf hebben bedacht. Heeft u suggesties voor onderwerpen, mail de redactie: info@greenity.nl.

13 september 2019

19

13 september 2019

Meer dan 60 jaar ervaring in de kunststof spuitgiet techniek

Wij leveren onze producten onder andere aan de agrarische sector , de voedselverwerkende industrie, de levensmiddelenbranche en de warehousing.

Kennemer Plastic Industrie B.V. Hoekvaartweg 14, 1771 RP Wieringerwerf The Netherlands, T : (+31)(0)227-60 16 44 F : (+31)(0)227-60 36 06/ E : info@kpi-spuitgieten.nl www.kpi-spuitgieten.nl

greenity-kpi 190502.indd 1

02-05-19 13:59

WUR-onderzoeker Jan van de Zande: “Depositie op het gewas is het belangrijkste.”

Keuzestress over spuittechniek

Alle druppels die bij spuiten het veld verlaten door de wind is drift. Daarover sprak onderzoeker Jan van de Zande 30 augustus op de open dag van Innoventis in Breezand. Ook ging het over spuittechnieken en -doppen combineren om zo drift te reduceren. De wetgeving rondom spuiten wordt strenger, maar Van de Zande ziet mogelijkheden.

13 september 2019 woorden: goed en beter toedienen van gewasbeschermingsmiddelen. Alleen zo gaan we het redden in 2030.” Uit onderzoek van de WUR blijkt dat lager spuiten met een tophoek van 80 graden en spuitdoppen op 25 cm afstand een beter resultaat gaf dan wanneer er gespoten werd met een tophoek 110 graden op 50 cm afstand tussen de spuitdoppen en het gewas. De hele lezing hamert Van de Zande op het verbeteren van de deposi- tie waardoor er minder middel nodig is. “Depositie op het gewas is het belangrijk- ste. Dat kunnen we optimaliseren door de efficiëntie van spuittechnieken en de toediening te verbeteren.” Verder pleit de onderzoeker voor een andere bedbreedte. Volgens hem komt het veld met bedden van 1,50 of 1,80 meter nooit uit met 50 cm of 25 cm afstand tussen de spuitdoppen. Hij ziet meer in bedden van 1,75 meter en dan van de zijkant het bed in spuiten. Vanuit de zaal kwam de vraag, kijkend naar 2030, wat voor spuittechniek telers moeten kopen. Van de Zande: “Ik kan niet zeggen dit of dat is het. Wat ik wel kan zeggen is dat ik de meerwaarde zie van andere doppen, kortere dopafstand en een lagere spuitboom. Maar ik zie ook moge- lijkheden met nieuwe technieken. Zoals alleen ziek gewas spuiten door middel van sensoren die de ziekte detecteren. Of bij afsterving van het gewas, als er minder biomassa is, minder gebruiken. In andere

Tekst en fotografie: Lilian Braakman

“E en driftarme dop bestaat niet. Het is de combinatie van type, grootte en druk die een dop driftreduce- rend maakt”, vertelt Jan van de Zande, onderzoeker bij Wageningen University en Research (WUR), tijdens zijn lezing over spuittechniek. Aan de zaal legde hij uit hoe WUR de verschillende spuitdoppen en -technieken test. Zo worden de spuitdop- pen beproefd in het lab en op het veld. Er worden minimaal tien herhalingen gedaan tijdens zoveel mogelijk verschil- lende weersomstandigheden. Op diverse punten worden metingen verricht, onder andere in de sloot en hoog in de lucht. Het resultaat bepaalt in welke klasse de spuitdop in combinatie met een specifieke spuittechniek valt. De onderzoeker besprak ook de mogelijk-

heden op het gebied van spuittechnieken. Bijvoorbeeld schuin het bed inspuiten. “Door de hoek van de spuitdop, bijvoor- beeld aan de rand van het bed, schuin te zetten is de dynamiek anders. Er komt meer op het gewas dan wanneer de dop recht boven het gewas staat. Door deze betere depositie kun je middel bespa- ren, maar lever je niet in op zekerheid. Bovendien heb je door spuiten vanaf de zijkant meer hoogte-effect.” Dit is getest op akkerbouwgewassen, maar zou in de bollensector ook kunnen werken, volgens de onderzoeker. Bijvoorbeeld op lange, smalle producten zoals gladiool of calla. Een andere mogelijkheid om middel te be- sparen is door paden niet mee te spuiten. “Dat levert meteen voordeel op. Ook goed is de spuitboom verlagen. Dat zorgt voor minder drift.”

21

13 september 2019

B O E K R E C E N S I E

De Groene Stad Hedendaagse stedelijke natuur & de nieuw beplante ruimte Anna Yudina ISBN 978-9089897732 Uitgeverij Terra

256 pagina’s Prijs: 37 euro

De Groene Stad Anna Yudina

Tekst: Arie Dwarswaard

De hittegolf van eind juli deed de discussie over de warmte in steden weer oplaaien. Zoveel gebouwen die allemaal warmte opslaan, is daar niet iets aan te doen? Het antwoord is een kort en krachtig ‘ja!’ en dege- ne die het antwoord geeft, is Anna Yudina in haar boek De Groene Stad. Sinds een paar jaar wonen op onze aarde de meeste mensen in de stad. Overal ter wereld groeien de stede- lijke agglomeraties. Woestijnen van beton en steen dreigen. Gelukkig zijn er ontwerpers die met die drei- ging aan de slag gaan en nadenken over groen in de stad. In het boek schetst Anna Yudina een hoopvol beeld. De stad biedt ruimte voor groen en voorbeelden zijn er al ge- noeg. Dat varieert van de voor velen welbekende High Line in New York, waarvoor Piet Oudolf tekende, tot het Verticaal Bos in Milaan. Maar er is meer, veel meer. Een bijzonder voorbeeld is Het ge- bouw dat groeit, dat tien jaar gele- den in Montpellier werd gebouwd en waar volop ruimte is voor groen buiten en binnen het gebouw. De ontwerpers wisten de bewoners er- van te overtuigen dat een airco niet nodig was. Ze vroegen om een jaar ervaring op te doen, en hun idee klopte. Door zo te gaan bouwen, zonder airco, zouden we een verdere verwarming van het stedelijk ge-

Hoopvol boek

bied kunnen tegengaan. Ook zijn er huizen te zien waar op het dak een boom is geplant. Ook dat geeft de gewenste verkoeling. Verder geeft ze een aantal voorbeelden van urban farming, ofwel voedselproductie in de stad. Gebouwen genoeg die zich hiervoor lenen. PLANTEN IN BETON Wat betreft bouwmaterialen is er eveneens hoop. Zo ontwikkelde XTU Architects uit Parijs poreus granu- laatbeton dat voldoende poreus is om planten uit te laten groeien. Er werden droogtebestendige en onder-

houdsvrije soorten geselecteerd die tegen beton kunnen en koolstofdioxi- de kunnen opnemen. Wat ontbreekt in het boek, is de rol die Nederland op dit terrein speelt. Noch architecten, noch ontwerpen uit ons land zijn terug te vinden, op de High Line van Oudolf na. Mis- schien lopen we hier niet zo ver voor- op. Wat vooral opvalt in met name de gerealiseerde voorbeelden, is het effect van al die kleuren groen op de stedelijke omgeving. Groen is een kleur die verzacht, die milder stemt en rust geeft. Als er iets nodig is in de stad, dan is het dat wel.

22

13 september 2019

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60 Page 61 Page 62 Page 63 Page 64 Page 65 Page 66 Page 67 Page 68

Made with FlippingBook - professional solution for displaying marketing and sales documents online