Greenity 81

Carl Linnaeus, de man die de natuur rangschikte Gunnar Broberg Uitgeverij Spectrum ISBN 978 90 00 36756 6 Prijs 39,99 euro

Linnaeus komt niet tot leven

Carl Linnaeus, de man die de natuur rangschikte Gunnar Broberg

Tekst: Arie Dwarswaard

In het woord biografie zit het woord bio, ofwel leven. Het leven van de beschreven persoon staat centraal en als het goed is, komt die persoon tot leven. In de enkele jaren geleden verschenen biografie over Alexander von Humboldt van Andrea Wulf lukte dat uitstekend. De schrijver neemt de lezer aan de hand en komt zo in de meest wonderlijke plaatsen op aarde. Overigens is het ook aan de vertaler te danken dat de schrij- ver in deze opzet slaagt. Hoe anders is dat in de onlangs verschenen biografie over Carl Linnaeus. Net zo’n grootheid als Von Humboldt, net zo breed geïnteresseerd, net zo wezenlijk voor de wetenschap en net geen tijdgenoten. Maar tot leven komt Linnaeus niet. Deels is dat te verklaren door de keuze die schrij- ver Gunnar Broberg heeft gemaakt. Hij heeft een schat aan bronnen geraadpleegd waarin tijdgenoten iets over Linnaeus zeggen of schrij- ven, of waar Linneaus zelf aan het

Zowel de aanpak van Broberg als de vertaling helpt niet om er een le- vendige beschrijving van te maken. Soms is het boek erg gedetailleerd, zoals over de namen van alle koeien die Linnaeus heeft. Een andere keer is het een vertaling die verbaast, zoals zaadmeel voor stuifmeel of het vele malen gebruikte woord archia- ter, wat het Groene Boekje niet eens kent. Het blijkt volgens de heer A. Winkler Prins in 1870 een opper- geneesheer te zijn. Lijfarts was dus een betere vertaling geweest. Het is oprecht jammer dat schrijver en ver- taler er niet in zijn geslaagd om deze boeiende, veelzijdige 18e-eeuwer tot leven te wekken.

woord komt. Aan de hand van al die bronnen wordt het leven van de domineeszoon uit het Zweedse Råshult getekend. Hij treedt niet in het voetspoor van zijn vader, maar kiest voor de biologie, reist naar Nederland en ontmoet daar Herman Boerhaave, die hem aanraadt naar Zuid-Afrika te gaan. Dat doet Lin- naeus niet. Wel neemt hij van Boer- haave de goede raad mee om zijn visie op de indeling van de natuur vooral door te zetten. En zo ontpopt Linnaeus zich tot de grondlegger van een Latijns naamgevingssysteem dat na 250 jaar nog steeds staat als een huis. Alleen dat al is een presta- tie van formaat.

42

4 december 2020

Made with FlippingBook - Online catalogs