COLUMN
Mindful Molecules
Smart devices zijn le*erlijk het lichtpuntje in ons dagelijks leven. ’s Ochtends pak je je telefoon, overdag werk je achter je laptop, ’s avonds kijk je tv en vlak voor het slapengaan scroll je nog even door je flitsende social media. In Nederland brengen we gemiddeld zo’n vier tot zes uur per dag door, starend naar een scherm. Dat is een enorme hoeveelheid kunstmatig licht, recht in onze ogen.
Columnist Leann Sleebos Voedingsdeskundige Orthomoleculair therapeut Researcher Natura Foundation
De waarheid aan het (blauw)licht brengen
Alsof dat nog niet genoeg is, worden we óók de hele dag omringd door kunstmatig licht van lampen. Thuis brandt onze zuinige ledverlichting en op het werk hangt tl-verlichting boven ons hoofd. Met andere woorden: we zijn de hele dag omringd door kunstmatig licht, waardoor de zon een steeds kleinere rol in ons leven speelt. En dat roept een belangrijke vraag op: hoe erg is dat eigenlijk voor ons? Het zonnetje in (of buitens)huis Ons lichaam ontvangt, met name in de winter, nog maar weinig licht van onze oeroude, natuurlijke lichtbron: de zon. Maar hoe verschilt zonlicht van kunstmatig licht? En wat doet zonlicht met ons lichaam vergeleken met kunstmatig licht? Laten we er eens naar kijken.
Schijnt de zon niet? Dan licht je telefoon wel op!
Kunstmatig licht hee! daarentegen over het algemeen een veel smaller spectrum, vooral bij wiAe en blauwe lampen of schermen. Deze zijn daarmee vooral rijk aan blauw licht. De intensiteit is lager dan die van de zon, maar omdat schermen zo dicht bij je ogen staan en we ze vaak langdurig gebruiken, zorgt het voor een flinke ontregeling van je biologische klok. Wanneer je vooral ‘s avonds naar schermlicht kijkt, wordt de aanmaak van melatonine geremd, waardoor je minder makkelijk in slaap valt. Is de biologische klok het enige dat de zon regelt?
elektronentransportketen te ondersteunen, de ATP-productie te verhogen en oxidatieve stress te verminderen. Daardoor kunnen mitochondriën eCciënter functioneren en bijdragen aan meer cellulaire energie. Hierdoor voel je je energieker. Ook zorgt zonlicht voor de aanmaak van vitamine D. Vitamine D is belangrijk voor veel processen in het lichaam en is ook betrokken bij de aanmaak van serotonine. Dit zorgt ervoor dat je je preAiger voelt. Kies voor zonlicht Kom je niet makkelijker in slaap, voel je je somberder en ben je minder energiek in de winter? Grote kans dat je gewoon vaker naar buiten moet. Kunstmatig licht zorgt namelijk niet voor alle gezondheidsvoordelen die de zon je wel kan geven. Lukt het niet altijd om overdag naar buiten te gaan? Zorg er dan in ieder geval voor dat je overdag voldoende licht binnenkrijgt en ’s avonds de lichten dimt. Zo wordt melatonine niet te veel geremd. Eet daarnaast ook meer groene bladgroenten. Deze bevaAen luteïne en zeaxantine, die de ogen beschermen tegen overmatig blauw licht. En maak je vooral niet te druk: achter de winterwolken schijnt de zon. Maak er gebruik van.
Het zonlicht zien Zonlicht bestaat uit een volledig
kleurenspectrum: van ultraviolet (UV), via alle kleuren van de regenboog, tot diep infrarood. Daarnaast is natuurlijk licht nooit constant. Zo is ochtendlicht zachter, roder en minder intens. Rond de middag wordt het feller en blauwer, en bij zonsondergang verschui! het spectrum weer naar warm oranje en rood. Je ogen registreren de hoeveelheid licht, maar ook wélk licht. Die combinatie van intensiteit en kleur gee! krachtige signalen aan je biologische klok. Je biologische klok is het interne tijdsmechanisme in je lichaam dat 24-uursritmes (zoals slaap, energie, hormonen en spijsvertering) aanstuurt en afstemt op licht en donker. Laten we kijken naar een voorbeeld. In de ochtend helpt toenemende lichtintensiteit om je melatonineproductie af te remmen en zo je cortisolniveau en dus energieniveau op gang te brengen. Het heldere, blauwrijke middaglicht houdt je wakker en gefocust. Het warme avondlicht laat je lichaam weten dat de dag erop zit, zodat je melatonine kunt opbouwen en je voorbereidt op slaap en herstel.
Somberheid en vermoeidheid smelten als sneeuw voor de zon
Is de biologische klok het enige dat de zon regelt? Zeker niet. Zonlicht hee! nog veel meer voordelen. De verschillende kleuren in zonlicht zijn belangrijk voor interne processen. Zo komt er bijvoorbeeld steeds meer onderzoek naar rood en nabij- infrarood licht. Deze langere golflengtes dringen dieper in weefsels door en kunnen inwerken op een enzym (cytochroom c oxidase) in de mitochondriën. Dit lijkt de
29
Made with FlippingBook interactive PDF creator