n COLUMN n
Columnist Wout van Helden IOT / kPNI Klinisch epidemioloog i.o. Therapeut en docent Natura Foundation
Mindful Molecules
Piekeren is een natuurlijke reactie op onzekerheid, stress of potentiële bedreigingen. Het gaat vaak om repetitieve gedach- ten en zorgen over mogelijke negatieve gevolgen. Teveel pieke- ren kan leiden tot een overprikkeld hoofd, in combinatie met een onderprikkeld lichaam kan dit zijn invloed hebben op mentaal en fysiek welzijn. Piekeren of angst? Piekeren is anders dan angstig zijn. Piekeren doe je vaak in je hoofd. Het is specifiek, realistisch, tijdelijk en het vermindert niet je functioneren. Terwijl angst effect heeft op je lichaam én geest. Het is meer gegeneraliseerd, je overschat het risico, het duurt langer en het vermindert je functioneren. Door te piekeren over een stressvolle gebeurtenis wordt de stressrespons onnodig verlengd. Als je je te lang blijft zorgen maken, kan dit leiden tot angstklachten. Naast piekeren kunnen we ook rumineren: het hebben van sombere gedachten die in het verleden zijn gebeurd. Gedachten zijn genoeg Het is interessant dat we als mens zelfs geen acute stressor nodig hebben om te piekeren. Wij zijn prima in staat om ons lichaam (zelfs zwaar en langdurig) te belasten, zonder dat daar in het hier en nu een directe aanleiding voor is. Gedachten alleen kunnen al genoeg zijn. Misschien kun je nog even teruggaan naar de laat- ste keer dat je iets heel spannends deed en voel je de stress al toenemen in je lichaam. Dit leidt tot verhoogde activiteit van het stress- en cardiovasculaire systeem en een veranderde activiteit Piekeren, je zorgen maken, bezorgd zijn, beren op de weg zien, je ongerust maken, tobben, je druk maken, wat hebben we veel woorden om aan te geven dat we aan het overdenken zijn. Eigenlijk zijn we te veel aan het denken en te weinig aan het doen. Ik pieker, jij piekert, wij piekeren
van het immuunsysteem. Piekeren in het dagelijks leven is geas- socieerd met een verhoogde hartslag en een verlaagde hartslag- variabiliteit; het activeert je vecht-of-vluchtreactie. Goed om te weten dat we deze reactie kunnen geven waarvoor het bedoeld is: beweging. Piekeren in bed We weten allemaal dat het beste moment om te piekeren is wan- neer we eigenlijk willen slapen, toch? Vooral dan kan een mug een olifant worden wanneer er geen afleiding is en je lekker kunt piekeren. ‘s Avonds in bed piekeren is een indicatie dat je over- dag niet voldoende tijd hebt gehad om je gedachten te verwer- ken. Het is een goed idee om daar meer ruimte voor te maken. Eventueel kun je zelfs een piekerhalfuur plannen, dat blijkt effec- tief in het verminderen van piekergedachtes. Bewegen en piekertijd Door te blijven piekeren probeer je de oplossing te vinden zonder fysieke actie te ondernemen. Vele van ons leiden aan een overprikkeld hoofd en een onderprikkeld lichaam, dit werkt piekeren in de hand. De oplossing moet worden gevonden door in fysieke actie te komen. Versla je piekeren door lekker te gaan bewegen, en af en toe een piekerhalfuurtje.
33
PHARM ACTUEEL nr 05 mei 2024
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker