Greenity3

I N G E S P R E K

‘Boeren op basis van ecologie’

Door land- en tuinbouw meer vanuit ecologie in plaats van economie te benaderen, ontstaat een sterker ecologisch systeem en meer biodiversiteit. Met deze vorm van natuur-inclusieve landbouw is de sector beter opgewassen tegen de gevolgen van klimaatverandering zoals extreme neerslag of droogte. Dat betoogt Anne van Doorn van Wageningen UR.

Tekst en fotografie: René Bouwmeester

Recente berichten van natuur- en milieuorganisaties over natuur in relatie tot de land- en tuinbouw zijn weinig posi- tief. Het aantal insecten loopt terug, weidevogels hebben het zwaar, het bodemleven verschraalt, plantensoorten sterven uit. De conclusie luidt dat de biodiversiteit in het landelijk gebied van Nederland onder druk staat. Natuur-inclusieve landbouw kan een oplossing zijn om de biodiversiteit te herstellen. Anne van Doorn, binnen Wageningen UR coör- dinator van het onderzoek naar natuur-inclusieve land- en tuinbouw, legt uit wat dit betekent. Wat is natuur-inclusieve landbouw? “De basisgedachte van natuur-inclusieve landbouw is dat de ecologie als uitgangspunt wordt genomen. Dat betekent dat de natuurlijke processen in de bodem en tussen planten de basis vormen. Natuur-inclusieve landbouw kijkt naar die processen en hoe ze kunnen worden geoptimaliseerd voor de productie. Dat is een groot verschil met de gangbare landbouw, waarbij de economie vaak het uitgangspunt is en wordt gekeken hoe de opbrengst is te maximaliseren. De ecologie is verwaterd in de land- en tuinbouw. Met de komst van kunstmest en gewasbescherming hoefde dat niet meer.” Wat betekent dit praktisch voor de land- en tuinbouw? “Je kunt beslissingen nemen op grond van ecologie. In de land- en tuinbouw zijn monoculturen een trend, maar soorten kunnen elkaar juist versterken. Door bijvoorbeeld kruidenmengsels langs de randen van een akker te plaatsen, worden natuurlijke plaagbestrijders aangetrokken. Door zulke ecologische processen te optimaliseren en intensiveren ten behoeve van het product, is herstel van biodiversiteit mogelijk. Het begint met goed te kijken naar de omgeving en de grond: wat is de staat van de grond? Hoe kun je die gezon- der maken? Dat kan bijvoorbeeld door verruiming van de vruchtwisseling en vaker bijvoorbeeld granen te telen om

de bodemkwaliteit te verbeteren. Ook het toepassen van niet-kerende grondbewerking is zinvol, zodat de bodemeco- logie intact blijft en zich kan ontwikkelen. Vervolgens kun je kijken naar natuurlijke plaagbestrijders en het bodemleven verbeteren. Het is heel kennisintensief. Tuinbouw betekent letterlijk dat je iets opbouwt. Als je dat goed doet, put je de grond niet uit en behaal je goede op- brengsten. Het vak van een boer is van oorsprong gericht op het duurzaam bewerken van de grond en daar voedsel van te halen. De laatste decennia is het een andere kant op gegaan.” Wat is het verschil met biologische landbouw? “Voor een deel lijkt natuur-inclusieve landbouw op biolo- gische landbouw, beide vormen gaan uit van natuurlijke processen. Bij biologisch gaat het vaak over wat je niet mag, bijvoorbeeld geen chemische gewasbeschermingsmiddelen gebruiken. Natuurinclusieve landbouw is nog niet zover, maar gaat wel uit van ruimte bieden aan biodiversiteit, bijvoorbeeld aan akkervogels. Natuur-inclusieve landbouw is aan de ene kant minder zwart-wit, maar anderzijds ver- wacht je op zulke bedrijven wel ruimte voor wilde flora en fauna.” Welk voordeel heeft een teler bij meer biodiversiteit en natuur-inclusieve landbouw? “De boeren die ik heb gesproken zeggen dat ze het plezier in het vak terug hebben gekregen. Een melkveehouder die naast een Natura 2000-gebied zat, vertelde me dat hij nu moest kiezen tussen strijden tegen het gebied of werken met wat de natuur hem bood. Hij koos het laatste en vond dat het relaxter werkt. Dat klinkt geromantiseerd, maar ik denk dat het plezier er wel is. Ik geloof dat je door slimmer te werken de kosten van je inputs, zoals bestrijdingsmiddelen en mest, kunt verlagen. We zoeken naar een manier om natuur-inclusieve landbouw te verwaarden. Daar zit de crux. Het is ook voor de ‘license

18

7 december 2017

Made with FlippingBook - Online Brochure Maker