Greenity3

Lelie helpt recalcitrante tulp te begrijpen

Lelie en tulp lijken genetisch sterk op elkaar. Als er ergens een verschil is, dan is het wel in de vermeerdering. Onlangs promoveerde Natalia Moreno-Pachon op onderzoek naar de vermeerdering van lelie en tulp. De resultaten in lelie helpen om de recalcitrante tulp te begrijpen.

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

A ls de tulp zelf het antwoord niet geeft, zoek het dan maar elders. Met die gedachte startte vijf jaar geleden Natalia Moreno-Pachon onderzoek aan de vermeerdering van lelie. Ze deed dat onder leiding van prof. dr. ir. Richard Immink die zich, met geld van de overheid dat de KAVB in 2010 kreeg, richtte op twee onder- werpen: de achtergrond van temperatuurgestuurde bloei en de snelle vermeerdering van tulp. De vraag die al decennia aan diezelfde tulp wordt gesteld is heel simpel: waarom lukt het niet om jou snel te vermeer- deren? Al heel wat onderzoekers hebben veel tijd en energie gestoken in een antwoord op deze vraag, tot nu toe zonder resultaat. In het proefschrift dat Moreno-Pachon schreef over haar onderzoek, noemt ze, heel treffend, de tulp recal- citrant. Er is geen goed garen mee te spinnen. Wat kun je dan nog doen? Elders kijken. Dat deed ze bij de lelie, die juist als extreem gemakkelijke vermeerderaar bekend staat. De schubbenstructuur van de bol helpt al, maar wie de schubben op het juiste medium zet, heeft al gauw een flink partijtje jonge leliebollen. De keuze voor de lelie is logisch. “Genetisch gezien lijken tulp en lelie op elkaar. Ze hebben heel veel genen die met elkaar overeenkomen. Door de lelie op het mechanisme van de vermeerdering heel nauwkeurig te onderzoeken, kunnen we misschien ook meer inzicht krijgen in de tulp. Het is een beetje buiten-de-box-denken.” DRIE FASES Moreno-Pachon bekeek tot in detail wat er nu precies gebeurt als een lelieschub wordt losgesneden van de bol. “Zodra je een schubje afsnijdt, start het weefsel met de cel- deling. Er zijn drie fases waarin dat verloopt. De afgesneden schub heeft op het snijvlak gedifferentieerde cellen, ofwel cellen die een specifieke functie hebben. Direct na het afsnij-

Initiatief KAVB Vanaf 2012 voerde Natalia Moreno-Pachon promotieonderzoek uit naar bolvorming in lelie en tulp. Tegelijkertijd startte Melissa Leeggangers onderzoek naar het effect van kou en warmte op de bloei in tulp. Zij promoveerde eerder dit jaar. Beide onderzoek- sters werden begeleid door prof. dr. Richard Immink, die de leer- stoel Fysiologie van bloembollen in Wageningen tot juni 2017 heeft bekleed. Dit project kwam tot stand op initiatief van de KAVB, die in 2010 haar 150-jarig bestaan vierde. Het toenmalige ministerie van LNV en TTI Groene Genetica stelden toen het budget beschik- baar voor dit project. Vanuit de KAVB is het onderzoek begeleid. Het resultaat van het onderzoek van Natalia Moreno-Pachon is te vinden via www.edepot.wur.nl/423177.

48

7 december 2017

Made with FlippingBook - Online Brochure Maker