Greenity18

5 juli 2018

8 Reportage: Island-serie Hemerocallis 14 ‘Pas aan die pelmachine’ 16 Zomerserie: imago sector

Oogst

32 ‘Het is een

vreemd jaar’

17 18

OxAgri

TM

I NHO U D

8 Hemerocallis Kwekerij Halsema teelt op Texel de nieuwe Island-serie.

16 Zomerserie Wat is het imago van de bloembollensector?

36  Bollen in Bleiswijk

Het bollenonderzoek verhuist naar Bleiswijk. Kun je daar tulpen telen?

In dit nummer 8  Island-serie Hemerocallis 12  Fusie veilinghuizen 14  ‘Pas de pelmachine aan’ 16  Zomerserie: imago bloembollensector 20  Tulpenteelt in Nederland in perspectief 29  CAV Agrotheek test ideeën duurzaam telen 32  Oogstimpressie: ‘Het is een vreemd jaar’ 36  Flower Science Café: ‘Kun je tulpen telen in Bleiswijk?’ 46  Vasteplantentelers verdiepen zich in compost

Vaste rubrieken 6  In de media 11  Column Robert Heemskerk 19  Tech & Mech Gewasmonitoring 23  5 minuten Marius Kesteloo 24  KAVB 28  Stigastip Werken bij warm weer 30  Vakvenster 38  CNB

44  Anthos 48  Hobaho 51  Vaste planten 53  Teeltverbetering 54  Teeltadvies 58  De naam is

Echinacea purpurea

Op de cover 32 De meeste tulpen zijn gerooid. Greenity bezocht enkele bedrijven tijdens de oogst en vroeg naar de resultaten.

5 juli 2018 Allium vineale ‘Dready’

3

5 juli 2018

Wil jij werken bij een toonaangevende keuringsdienst in één van de mooiste exportproducten van Nederland? Ben jij een specialist op het gebied van internationale (export) regelgeving en kwaliteitseisen en ben je in staat om bruggen te bouwen binnen een (inter)nationaal krachtenveld? Dan nodigen wij jou uit om te reageren!

Wij hebben een vacature voor een:

Senior Beleidsmedewerker

Welke uitdagingen bieden wij jou? De bloembollensector en derde landen stellen kwaliteitseisen aan de teelt en verhandeling van bloembollen. Jij bent de deskundige in dit dynamische krachtenveld. Je spreekt namens BKD met externe organisaties om de eisen te vertalen naar uitvoerbare regelgeving en bijpassende keuringssystematiek. Daarnaast leid je projecten en realiseer je verbeterprocessen om de kwaliteit van onze dienstverlening verder te verbeteren. Wat zoeken wij? Je bent een senior beleidsmedewerker die beschikt over strategisch inzicht. Je hebt kennis van de bloembollensector en je kunt projectgestuurd werken. Uiteraard ben je communicatief sterk en vaardig in het grondig analyseren van ontwikkelingen. Je bent in staat deze ontwikkelingen om te zetten naar concreet en haalbaar beleid. Wie zijn wij? De Stichting Bloembollenkeuringsdienst (BKD) in Lisse is een middelgrote organisatie die kwaliteitskeuringen en import- en exportinspecties op bloembollen verricht. Hiermee vormt BKD een belangrijke schakel in de kwaliteit van de sector. Voor ons als zelfstandig bestuursorgaan is de zakelijke en toch informele werksfeer kenmerkend. Heb jij interesse? Stuur dan zo snel mogelijk jouw cv met motivatie naar personeelszaken@bkd.eu. Wil je meer weten over de functie? Bel dan naar Astrid Hagedoorn, hoofd PZ (0252-433062) of naar Peter van Nieuwkoop, hoofd Keuring & Kwaliteit (0252-419101).

greenity-bkd 180625.indd 1

27-06-18 13:30

VOO RWOO R D

Gaat tulp aardbei achterna? Hans van der Lee — Hoofdredacteur h.v.d.lee@greenity.nl Resultaten van de oogst zijn zeer wisselend, weten we nu druk wordt gerooid. Het grillige teeltseizoen met de vorst in maart, zeer hoge temperaturen in mei en grote droogte is daar een van de voornaamste oorzaken van. Vooral het oude assortiment lijdt daaronder, horen we als we naar de telers luisteren die we bena- derden voor het beeld van de oogst. Zuur steekt ook weer flink de kop op en dat zet een rem op de opbrengsten. Bepaalt deze schimmel dan nu de grens aan de groei van de tulpensector? Het CBS kwam afgelopen week met de bijna-definitieve cijfers van 2018. De afgelopen twintig jaar zijn we ruim vijfduizend hectare meer bollen en knollen gaan telen, het afgelopen jaar kwam er duizend hectare tulpen bij. En van een hectare weten we ook nog eens meer leverbaar te halen. Dat kan, maar het moet duurzamer, zegt de Rabobank. Ook accountantsbureau Flynth zegt dat groei logisch is, maar plaatst daar ook kanttekeningen bij. De veredeling moet met een antwoord op ‘Strong Gold’ komen. Nieuwe cultivars breken nauwelijks door. Straks gaat het net als in de aardbeien, waar ‘Elsanta’ het dominante ras is. Er zijn wel betere rassen dan ‘Elsanta’, maar de retail wil er niet aan. Bij de pioe- nen (van 580 naar 930 hectare in een jaar) lijkt zich trouwens hetzelfde af te tekenen. Daar is ‘Sarah Bernhardt’ de ‘Strong Gold’ en heeft Phytophthora de rol van het zuur. Kortom, bij wie ligt die bal nu om de groei in goede banen te leiden? Bij de veredelaar, de handel of de kweker? Grote kans dat u het antwoord niet weet als u deze Greenity uit heeft, maar stof tot nadenken vindt u zeker. Het goud staat inmiddels deels voor de droogwand en als minder is geoogst, blijkt het misschien ook echt goud.

5 juli 2018 VERANTWOORDELIJKHEID:  De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur). FOTOGRAFIE: RenéFaas. VORMGEVING: FilieNicolaenLiannevan ’tEnde. UITGEVERS: KAVBenCNB.ADRES:Heereweg347,2161CALisse,Postbus31,2160AALisse,tel.0252-431117of 0252-536966(kantoorA.Dwarswaard),www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl.6%BTW):Nederland€265,–per jaar,Europa€285,–per jaar,buitenEuropa€315,– per jaar. Aan- of afmelden bij JohnMeijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen opwww.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com. ISSN: 2589-4099.

5

5 juli 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Labeltjes plakken

Bloembollenareaal groeit met 1.000 ha

Lilian Braakman — Redacteur l.braakman@greenity.nl

Het areaal bloembollen en -knollen is in 2018 gestegen tot 27.680 ha. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Deze stijging van 1.000 ha komt vrijwel geheel op het conto van tulp. dit gewas groeide van 13.410 ha vorig jaar naar 14.330 ha. Er is nog een opvallende stijging, maar dan in de vasteplantenteelt. Het areaal pioenroos verdubbelde bijna van 580 ha in 2017 tot 930 ha dit jaar. Het totale areaal vaste planten kende een lichte daling: van 1.550 ha vorig jaar naar 1.470 ha nu. Het aantal bollenbedrijven bleef met 1.640 vrijwel gelijk (1.650 in 2017). Sinds 2000 is dat echter enorm afgenomen. Toen waren er nog 2.710 bedrijven. In september komt het CBS weer met aangepaste arealen, als ook de regionale cijfers berekend zijn. In maart 2019 zijn de definitieve cijfers bekend. Volgens woordvoerder Cor Pierik kunnen die één procent hoger of lager uitvallen dan de voorlopige gegevens.

Het Platform Duurzame Handel Bloembollen en Vaste Planten heeft de ambitie uitgespro- ken dat in 2024 alle bloembollen en vaste planten gecertificeerd zijn. Dat zal in stappen gebeuren. Met welk certificaat maakt niet uit: dit kan MPS, PlanetProof, Groenkeur, Global GAP of Skal zijn. De ambitie moet leiden tot een betere kwaliteitsborging en aansluiten bij de duurzaamheidseisen die retailers aan de handelsbedrijven stellen. Maar wat zegt een certificering? Ik kan mij nog herinneren dat er onderzoek is gedaan naar het vinkje op supermarktpro- ducten van Stichting Ik Kies Bewust. Kent u ze? Er zijn twee vinkjes: een gezondere keus (groen) en een bewuste keus (blauw). Het idee is dat de vinkjes duidelijk maken wat de be- tere keuze is in een productgroep. Maar in de praktijk werkt dat niet. Veel fabrikanten ge- bruiken geen vinkjes omdat ze flink moeten betalen om het logo te mogen gebruiken. Een product zonder logo kan daarom net zo goed zijn als een met het logo. Daarbij zijn produc- ten met logo niet automatisch gezond. Er zit misschien minder vet in dan in een vergelijk- baar product, maar wel meer suiker. Kortom: het roept verwarring op. De Consumentenbond voerde met succes actie tegen deze vorm van misleiding. De verpakkin- gen met de vinkjes mogen nog tot 19 oktober 2018 geproduceerd worden. Het zal nog even duren voordat ze echt uit het schap zijn, maar aan het vinkje komt een einde. Goed aan de ambitie van het Platform Duur- zame Handel Bloembollen en Vaste Planten is dat alle keurmerken worden meegenomen. Er moet alleen wel betaald worden voor de certi- ficering. Dat moeten niet te veel cijfers voor de komma zijn, anders wordt het voor iedere kweker een opgave om mee te doen. Dan krij- gen we hetzelfde verhaal als met de vinkjes.

In Noord-Holland en Zuid-Holland is er minder erfemissie. Dit komt door deelname aan het project ‘Schoon erf, schone sloot’. Bij aangesloten bol- lenbedrijven werden monsters genomen, waarna mogelijke maatregelen werden besproken. Alle deelnemers hebben (meerdere) maatregelen geno- men. Daarnaast is de bewustwording gegroeid, waardoor er ook minder emissie is. Dit meldt de organisatie, die onder andere bestaat uit de KAVB, CLM en de desbetreffende provincies en waterschappen. In Zuid-Holland is een aanvraag ingediend om in 2018 tot en met 2020 nog eens dertig bol- lentelers te begeleiden om de afspoeling op hun bedrijven te verminderen. Agrariërs in Noord-Holland kunnen via het Landbouwportaal Noord-Hol- land subsidie krijgen voor emissiebeperkende maatregelen op het erf. Minder erfemissie door bewustwording en maatregelen

6

5 juli 2018

Agenda

6 juli Symposium ‘Boer Proof Natuur’ 1 augustus Gladiolenkeuring KAVB 1 en 2 augustus CNB Gladiolendagen 3 t/m 5 augustus Het Varend Corso Westland 10 t/m 12 augustus Flower Parade Rijnsburg 13 augustus Crocosmia- en Siergrassenkeuring KAVB 13 t/m 18 augustus CNB Crocosmiadagen 20 augustus Dahliakeuring KAVB 20 t/m 24 augustus CNB Dahliadagen 22 t/m 24 augustus Plantarium Holland Dahlia Event 24 augustus Holygreen festival 16 t/m 21 september Handelsmissie naar Colombia en Ecuador

‘Zambesi’ nieuwe nummer één

De cultivar ‘Zambesi’ is verkozen tot de meest ge- waardeerde lelie ter we- reld. Bijna vierhonderd bezoekers van de Dutch Lily Days en andere be- langstellenden vulden hun top tien leliecultivars in voor de Lily League, een initiatief van Onings Holland. De Lily League is een lijst met de mooiste en meest gewaardeerde lelie- cultivars van het moment. De verkiezing vond plaats tijdens de Dutch Lily Days (van 5 tot en met 8 juni). Er kon tot 13 juni gestemd worden. De top vijftig is te zien op de website van Lily League en wordt afge- drukt op een poster. Deze is verkrijgbaar bij Onings Holland.

Uitspraak Europees Hof over genetische aanpassing eind juli

24 t/m 28 september CNB Siergrassendagen 5 en 6 oktober Bloembollenmarkt Keukenhof

Het Europees Hof van Justitie zal naar verwachting eind juli een uitspraak doen over de interpretatie van de EU-regelgeving voor genetische modificatie van planten. De kans is groot dat de lidstaten zelf nationale maatregelen mogen treffen voor rassen die ontwikkeld zijn met nieuwe veredelingstechnieken. De afgelopen jaren zijn er technieken ontwikkeld waarmee in planten heel gericht mutaties zijn aan te brengen. Daarmee ontstond de vraag of dergelijke planten moeten voldoen aan de EU-regels die gelden voor genetisch gemodi- ficeerde planten.

► Kijk voor de volledige agenda op www. greenity.nl

Het staat overal in het nieuws. Het vinden van personeel is in diverse sectoren steeds las- tiger. Ook in de agrarische sector. Op Facebook komen regelmatig berichten voorbij met ‘Personeel gezocht’. De berichten die op de redactie binnen komen zijn wisselend. De ene kweker zoekt zich een ongeluk naar personeel, terwijl de ander het al jaren goed heeft met een vaste groep trouwe werknemers. Daarom deze stelling. Ondanks de positieve berichten die de redactie ook bereiken, blijkt toch dat ruim 80 procent dit oogstseizoen meer moeite heeft met het vinden van personeel. Stelling: ‘Personeel is dit oogstseizoen lastiger te vinden dan vorig jaar’

19 %

81 %

Nieuwe stelling Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Door zuur kan ik dit jaar niet aan mijn verplichtingen voldoen’.

5 juli 2018

7

5 juli 2018

Nu op de markt: Island-serie Hemerocallis

Voor Kwekerij Halsema uit Den Burg is Hemerocallis – ook wel daglelie genoemd – de belangrijkste teelt. Ruim veertig jaar is het bedrijf op het eiland Texel actief in de sierteeltsector. De broers Hans en Peter telen meer dan driehonderd verschillende cultivars. Nieuw is de Island-serie. In deze lijn zitten elf sterke cultivars, die alleen op het eiland geteeld worden.

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

5 juli 2018

5 juli 2018



5 juli 2018

‘Door de vele knoppen is de bloeiperiode aanzienlijk langer’

T oen de broers Hans en Peter Halsema een partij Hemerocallis kochten op een bollenveiling, kwam het bedrijf voor het eerst in aanraking met deze vaste plant. Langzaam is het aandeel Hemerocallis gegroeid en uitgebreid. De broers van Kwekerij Halsema merkten dat er handel in zat en hebben grote stappen gemaakt. Zo kwam een verzameling van zo’n honderd culti- vars beschikbaar. Deze waren van een BKD-keurmeester die zijn ‘hobby’ wilde verkopen. “Deze verzameling hebben wij gekocht en dat is de basis van ons assortiment”, vertelt Pe- ter. Daarna is de kwekerij niet gestopt met groeien. Het aan- bod van Kwekerij Halsema uit Den Burg bestaat vandaag de dag uit ruim driehonderd cultivars. Op zo’n twaalf hectare worden deze vaste planten geteeld. Veredelen doen de broers niet, maar ze hebben wel zaailingen waaruit ze selecteren. GROF EN STERK Nieuw is de Island-serie, die nu verkrijgbaar is. De elf cultivars hebben Engelse namen gekregen (zie kader op pag. 10). Deze zijn rechtelijk beschermd met een Europees Trademark. Het zijn de namen van Amerikaanse eilanden. De reden hiervoor is dat Amerika de grootste markt is voor Hemerocallis. Bijna alle handel gaat daarnaartoe. Europa en Rusland zijn daarnaast nog belangrijke markten. Veel van de handel van Halsema gaat rechtstreeks of via exporteurs. De Island-serie wordt verkocht via vertegenwoordigers Henk de Jong en René Schrama van CNB.

Kwekerij Halsema

Kwekerij Halsema wordt gerund door de broers Hans en Peter Halsema. Ze zijn de tweede generatie. Hun vader is gestart als loonwerker op Texel. Toen er wei- nig werk was op het eiland, ging hij als hovenier aan de slag. Vader Halsema vond het zonde dat veel planten weggegooid moesten worden. Daarom plantte hij het overbodige groen op en verkocht dit aan huis. Dit is ook de start van wat later het tuincentrum is geworden. Hier werken de zussen Mary en Simone. De liefde voor groen heeft ook nog geleid tot het telen van bloem- bollen en bijgoed, maar dat ging niet zoals gewenst. Toen op een bollenveiling een partij Hemerocallis werd gekocht, ging het roer langzaam om.

5 juli 2018

5 juli 2018

5 juli 2018



5 juli 2018

De Island-serie • ‘Jekyll Island’ • ‘Cumberland Island’ • ‘St. Simons Island’ • ‘Sea Island’ • ‘Sapelo Island’ • ‘Blackbeard Island’ • ‘St. Catherine’s Island’

• ‘Ossabaw Island’ • ‘Wassaw Island’ • ‘Tybee Island’ • ‘Fripp Island’

‘Sapelo Island’

‘St. Catherine’s Island’

De cultivars zijn als zaailingen uit België gekomen. Na de eerste aankoop begint in 2005 het selectieproces op Texel. Nu, heel wat jaren verder, is het tijd om de serie op de markt te zetten. Uit ruim 7.000 zaailingen zijn elf cultivars geselecteerd voor deze serie. Ze hebben allemaal één ding gemeen: ze zijn heel sterk. “Op Texel mogen we geen water geven. Daarom moeten de planten sterk zijn willen ze het hier goed doen. Tijdens het selectieproces hebben we daar aandachtig naar gekeken. Alleen de beste zijn overgebleven.” Wat deze cultivars echt anders maakt, is dat ze tetraploïde zijn. Vaak is Hemerocallis diploïde. Wat is het verschil? “Alles is groter”, geeft Peter aan. “De stelen zijn dikker en langer, de bloemen zijn groter, de bladen zijn breder en er zijn meer knoppen. Daarnaast zijn de kleuren van de bloem helderder.” Door de vele knoppen is de bloeiperiode aanzienlijk lan- ger. Ook omdat er nog een herbloei komt. In het veld vol Hemerocallis telt Peter de knoppen van één steel: er zitten er zeker twintig aan. “Dit is toch een feest voor de consument? Er bloeien bijna nooit twee knoppen op een dag. En er zitten zo’n vier tot zes stelen op een tweejarige plant. Wie deze in zijn tuin heeft staan, kan zo’n zes weken lang genieten. Als bonus komt daarna nog een nieuwe steel met knoppen.” Een tip van Peter om er nog langer van te genieten, is water geven. “Dat stimuleert de herbloei.” Van de Island-serie is nu ruim een hectare beschikbaar. ZANDGROND Momenteel is Kwekerij Halsema vooral druk met het tuin- centrum. “We doen dit al vanaf oudsher. Het is een goede combinatie”, meent Peter. De Hemerocallis heeft de zomer- maanden de tijd om te groeien. De planten zijn rond maart/ april de grond in gegaan en worden vanaf begin november gerooid. “Daarna maken we de planten klaar op de manier zoals de klant dat wenst. Communicatie is belangrijk. De manier van verpakken kan schelen qua kosten voor trans- port. Het belangrijkste is dat de wortels schoon zijn – vooral voor handel met Amerika. Dit doen we niet zelf. De expor- teur laat planten spoelen indien nodig. Tussen november en eind maart is de normale levertijd. Als het nodig is, kunnen we ook in de zomer afleveren door ze in ijs te bewaren. Dat doen we liever niet, vanwege de spruitvorming”, legt Peter uit. Wanneer de planten aankomen in Amerika, kan de bloemkleur iets afwijken. Peter vertelt waarom: “De UV-intensiteit bepaalt de kleur. Tussen een Hemerocallis in Florida of in Chicago zit iets verschil qua felheid in de bloemkleur.” Op de vraag waarom de broers telen op Texel, komt een dui- delijk antwoord van Peter: “Ik ben hier geboren en getogen. Al die jaren ben ik maar een paar meter verhuisd. De teelt is op Texel vergelijkbaar met de teelt op het vaste land. Hier hebben we ook zandgrond, dus de werkwijze van ons is niet anders dan die van andere kwekers. Het enige verschil is dat we geen water mogen geven.”

‘Tybee Island’

‘Ossabaw Island’

Peter Halsema telt wel twintig knoppen in zijn Hemerocallis.

10

5 juli 2018

C O L UMN

Doen wat je belooft

Robert Heemskerk — Natural Bulbs robert@naturalbulbs.nl

Onlangs staakte mijn mobiele telefoon zonder waar- schuwing met onmiddellijke ingang zijn diensten aan mij. Nu gaat er wel eens vaker een machine stuk in een mensenleven, dus tsja, gewoon oplossen dit probleem- pje. Gelukkig had ik het toestel nog niet zo heel lang geleden gekocht bij een leverancier die ’tot het uiterste gaat voor jou’, dus dat is een simpel geval van garan- tie. Melding aangemaakt in het systeem, toestel netjes opgestuurd, inderdaad klantvriendelijk. Na de gebrui- kelijke meldingen blijkt na doorzenden naar een derde partij dat de reparatie wegens ’waterschade’ buiten de garantievoorwaarden valt. Nu is mijn toestel nog nooit in de buurt van water geweest, dus dat zal vast een misverstandje zijn, dus even persoonlijk bellen met de klantenservice. En vanaf dit moment wordt de beleving toch net even anders dan bij aanschaf met mooie marketingtaal was beloofd. ‘We gaan net iets minder ver voor jou’, past beter bij het proces dat volgt. De operator begrijpt mijn teleurstelling, maar kan niets doen. Een coulancere- geling bij aanschaf van een nieuw toestel behoort ook niet tot de mogelijkheden, zelfs niet na ruggespraak met zijn supervisor. Ik suggereer dat er sprake moet zijn van een constructiefout bij de telefoon, dus een is- sue die bij de fabrikant moet worden aangemeld. Maar het past blijkbaar niet om ‘tot het uiterste voor mij te gaan’. Dan schaf ik uiteindelijk maar een toestel bij een andere leverancier aan, want loze beloftes daar houdt niemand van! Zolang marketing en business niet volledig in lijn zijn (zeg wat je doet en doe wat je zegt) is een business gedoemd langzaam weg te zakken in het peloton, de Rode Zee van aanbieders. Elk bedrijf heeft terugkerende klanten nodig, want het werven van nieuwe klanten is te kostbaar. Investeer daarom altijd in relaties en niet in een enkele transactie. Zorg dat klanten van je gaan houden. In dit geval hadden ze er op z’n minst meer tijd en aandacht in kunnen stoppen om mij als klant te behouden. Missie gefaald.

5 juli 2018

5 juli 2018

5 juli 2018

11

5 juli 2018

Aanspreekpunten Martijn van Schie van Troostwijk (links) en Ronald Walkier van CNB.

‘Voor klanten verandert er niets’ Fusie veilinghuizen:

Begin juni werd bekend gemaakt dat de twee grootste veilinghuizen van Nederland fuseren. Auctio, met BVA Auctions als bekendste label, en Troostwijk Auctions & Valuations gaan vanaf heden verder onder de holding TBAuctions. Ook werd in juni de samenwerking tussen Troostwijk en CNB verlengd. Hoogste tijd om te vragen wat er gaat veranderen.

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

12

5 juli 2018

5 juli 2018 KOPERSPUBLIEK Het vinden van het juiste koperspubliek is een belangrijk element. “Hier besteden we veel aandacht aan”, zegt Van Schie: “Zo sturen we flyers rond naar potentiële kopers (voor de laatste veiling waren dat 25.000 exemplaren), plaatsen we adverten- ties en sturen we een e-mail.” De e-mail geeft informatie over een komende veiling en wordt verzonden naar 100.000 agrari- sche ondernemers die hebben aangege- ven geïnteresseerd te zijn in agrarische veilingen. Deze e-mail stuurt Troostwijk naar een selectie uit hun kopersdatabase. Dit levert een significant deel op van de bieders op de veiling volgens Van Schie. De samenwerking tussen Troostwijk en CNB is volgens Walkier de juiste keuze. “Zonder deze samenwerking waren we niet zo’n sterke organisatie als we nu zijn. We regelen de veiling van A tot Z en beha- len de verwachtingen die we vooraf schet- sen met als resultaat tevreden klanten. Daarom gaan wij door met wat we doen en proberen dat nog beter te doen.” woordig bestaat nog maar 15 procent van ons aanbod uit faillissementsveilingen. We doen zelf meer acquisitie. Wanneer wij zien dat een kweker een nieuwe machine heeft gekocht, bellen wij hem op. Want vaak is er dan een machine over. Bij veel ondernemers staat wel een machine die niet wordt gebruikt. Deze overtolli- ge materialen kunnen geveild worden. Zo verzamelen we materialen voor een themaveiling. Of we houden een inbreng- veiling. Door dit contactmoment hebben verkopers een aanspreekpunt en zitten we in de toekomst eerder aan tafel.” Ook op andere momenten bellen Van Schie en Walkier. Bijvoorbeeld als een bedrijf gaat verhuizen of stopt met een bepaalde teelt. Niet alle machines verhui- zen namelijk mee, of machines worden overbodig. “Een ander moment om af te spreken met ondernemers is als ze tegen de pensioenleeftijd aan zitten. Dan geven Walkier en ik advies over de mogelijkhe- den en wat wij voor hun kunnen beteke- nen”, legt Van Schie uit. Bij deze gesprekken met potentiële verkopers zijn beide mannen aanwezig. Walkier: “We nemen altijd de tijd om de ondernemer volledig te informeren. Een verkoper kan zijn machine aanbieden aan zijn buurman, maar ook aan honderd man via een veiling. Dat levert een ander resultaat op. We leggen de mogelijkheden voor en geven aan welke stappen er gezet moeten worden.”

we elkaar versterken en hebben we meer slagkracht.” Voor het integratieproces is ongeveer een jaar uitgetrokken. De fusie werkt door op verschillende gebieden. Zo wordt het klantenbestand aan elkaar gekoppeld, worden kennis en software gedeeld en worden gezamenlijke data geanalyseerd zodat er nog beter inge- zet kan worden op de verkoop. Ondanks de fusie, blijven beide namen bestaan. Van Schie: “In de toekomst wordt BVA het kanaal voor consumenten en Troostwijk het platform voor industrie. Zo houden we het overzichtelijk.” Door de fusie ontstaat er ruimte voor in- vesteringen. Zo zal worden ingezet op IT. Van Schie: “In de toekomst willen we aan de achterkant zoveel mogelijk standaardi- seren. De data die we verzamelen gaan we ook gebruiken. Voorheen deden we dat als twee losstaande bedrijven. Nu kunnen we door onze gezamenlijke slagkracht infor- matie sneller en beter verwerken.” AANSPREEKPUNT De samenwerking met CNB is voortge- zet. Vanaf 1 juni zijn de afspraken voor onbepaalde tijd verlengd. “Dat doe je niet zomaar. De samenwerking die we in 2014 zijn gestart gaat goed. We zijn tevreden”, geeft Ronald Walkier aan. Walkier bemid- delt in materialen en machines bij CNB. Daarnaast organiseert hij materialenvei- lingen in samenwerking met Troostwijk. “Voor onze klanten verandert er niets”, gaat Walkier verder. “Van Schie en ik blijven het aanspreekpunt voor materia- lenveilingen in de agrarische sector.” Heeft de fusie dan geen effect op de sa- menwerking? Dat zeker wel. Het koper- spubliek wordt groter. In de toekomst wil het veilinghuis veilingen tegelijk op beide websites laten draaien. “Sommige veilingen hebben spullen die interessant zijn voor bedrijven, maar ook voor consu- menten”, zegt Van Schie. Een voorbeeld is de veiling van Bakker.com. Daar zijn niet alleen machines voor de agrarische sector te koop. Ook personenauto’s, tuinkabou- ters en vogelhuisjes, die juist interessant zijnvoor de consument. GROEI VRIJWILLIGE INBRENG Met faillissementsveilingen is Troostwijk bekend geworden. Maar dat is vandaag de dag nog maar een klein onderdeel van het aanbod volgens Van Schie: “Zo’n zes jaar geleden was het percentage faillis- sementsveilingen 50 procent, net als het percentage vrijwillige inbreng. Tegen-

W aarom een fusie? Volgens Martijn van Schie, account- manager sierteelt en me- talworking bij Troostwijk, zijn de aandeelhouders van Auctio en Troostwijk Auctions & Valuations met el- kaar in gesprek gegaan. “Daaruit kwam de conclusie dat veilen steeds meer draait om technologie, data en marketing. Die exper- tise en investeringen voegen we nu samen. Daarnaast bieden we de markt een groter aanbod en een groter koperspubliek aan.” Dat twee grote bedrijven fuseren, betekent niet dat er een monopoliepositie ontstaat. Er zijn namelijk meer veilinghuizen. De nieuwe fusieorganisatie gaat werken onder de naam TBAuctions. Daaronder vallen diverse merken zoals Troostwijk en BVA. Van Schie legt uit: “BVA is lande- lijk sterk en goed bekend bij de consu- ment. Troostwijk is juist gericht op de business-to-businessmarkt en richt zich meer op de industrie. Daarnaast zijn we actief in het buitenland. Troostwijk is het grootste veilinghuis in Europa. Door de bedrijven samen te voegen, kunnen

13

5 juli 2018

Oproep studieclub aan machinebouwers: ‘Pas de pelmachine aan’

N iet meer pellen zou de beste oplossing zijn, maar daar is de markt volgens Pennings niet klaar voor. De studiegroep ziet de pelmachine als een van de belangrijkste oorzaken voor de verspreiding van de fusariumschimmel, verantwoordelijk voor zuur. Om de bollen goed te pellen, worden ze eerst in een stoomcel natgemaakt. De bollen gaan op de pellijn eerst door de ontklisteraar en vervolgens over de rollen van de pelmachi- ne. De rollen daarvan worden ook vochtig gehouden, om de kans op schade aan de bollen zo klein mogelijk te maken. Die rollen trekken de steelresten en de wortels van de bol, maar beschadigen toch ook de neuzen. Eventueel aanwezige zuurschimmels komen op de vochtige rollen en tasten zo de rest van de partij aan. KAN ZO NIET LANGER “Wij willen een andere machine, een andere manier van pellen. Deze techniek is minstens dertig jaar oud, maar het lijkt wel of er niets meer aan ontwikkeling wordt gedaan. Zo kan het niet langer, zuur kost de sector miljoenen euro’s. Het moet anders. Waarom pellen we eigenlijk nog, als zoveel schade ontstaat”, vroeg Pennings retorisch. Volgens de teler kampen de bedrijven met zuurpercentages boven de tien procent. “Dubbele cijfers!” Aan tafel met de studiegroepleden en teeltbegeleider Bob Bisschops van Delphy kwam het antwoord op de vraag zeer snel. Bisschops: “Als we niet pellen, kunnen we niet goed sor- teren. Dan komen er verschillende maten bij de consument terecht.” In narcissen is dat geen probleem, maar bij tulpen is het ongebruikelijk. “We hebben het dus zelf gedaan”, stel- de Pennings vast. “We praten al vijfentwintig jaar over zuur en het wordt steeds erger. We moeten het oplossen. Wie een goed idee heeft, kan zich melden bij Delphy.” De teler heeft getest wat het effect is van het afleveren van ongepelde bollen. Voor de groei blijkt het niets uit te maken. Dat was overigens al bekend uit de broeierij, waar ook wordt gewerkt met ongepelde bollen. “Het ziet er alleen ruiger uit, ondanks het schonen van de bollen. De kans op zand tussen de bollen is ook groter”, zag Pennings. Later rooien leverde minder stengelresten tussen de bollen op, maar om zuur tegen te gaan wordt juist zo vroeg mogelijk gerooid. POETSEN De studiegroep inventariseerde de verschillende peltechnie- ken, maar vond geen oplossing. Poetsen in plaats van spoelen en pellen kan volgens leden het zuurpercentage naar beneden brengen, maar dan blijven er zand- en kleiresten over tussen de bollen. Varianten op de pelmachine blijken te storingsge- voelig of ze zijn om onduidelijke redenen van de markt ver- dwenen of hebben het productiestadium zelfs niet gehaald. Onderzoeker Martin van Dam van Wageningen UR beloof- de uit te zoeken of tussen die vindingen geen mogelijke

“Doe iets aan die pelmachine, want het zuurprobleem in de tulpen loopt uit de hand.” Tulpenkweker Simon Pennings in Noordwijkerhout deed deze oproep vorige week tijdens een bijeenkomst van de studiegroep Tulp 2 op zijn bedrijf.

Tekst en fotografie: Hans van der Lee

Simon Pennings legt uit wat van een pelmachine wordt verwacht.

14

5 juli 2018

De bezoekers van de bijeenkomst van de studiegroep Tulp 2 krijgen uitleg bij de pelmachine van Pennings in Noordwijkerhout.

oplossing te vinden is. “Ik kan mij een machine herinneren die de wortels eraf draaide. Nooit meer teruggezien, helaas.” Met robots is dezelfde beweging te maken als bij handmatig pellen, maar de capaciteit van die techniek ligt nog te laag. Handmatig pellen is beter, maar daar zijn de bedrijven in- middels te groot voor geworden en het aanbod van personeel is te klein. “Dat zo’n pelmachine maar zes weken per jaar wordt gebruikt, maakt het er niet makkelijker op.” Pennings: “We hebben geïnvesteerd in rooimachines, kisten en droogcapaciteit en dat scheelt zuur. De pelmachine vervangen is het laatste punt dat we moeten aanpakken.” Inmiddels wordt wel geëxperimenteerd met een ander soort rubber op de rollen van de pelmachine, dat minder vocht vraagt en waarschijnlijk de kans op verspreiding van zuur verkleint. RUIMTE TUSSEN DE ROKKEN Ondertussen wordt ook naar andere oplossingen gezocht. Zo heeft een van de studieclubleden de capaciteit van de zuur- scheider vergroot. Volgens Van Dam te begrijpen, maar zuur wordt dan te laat gevonden. “De zuurscheider werkt op basis van ruimte tussen de rokken van de bol. Als dan zuur wordt gevonden, is het te laat. We werken juist aan een manier om zuur eerder aan te tonen.” De provincie Zuid-Holland heeft inmiddels subsidie toege- zegd voor een haalbaarheidsstudie naar nieuwe technieken. De KAVB hoopt op extra subsidie voor de ontwikkeling. Ver- tegenwoordigers van de Rabobank, ook uitgenodigd op het bedrijf van Pennings, opperden ook om naar andere sectoren te kijken. Als voorbeelden noemden ze champignonplukro- bots en aardappelsorteermachines. Pennings: “Als er een gar- nalenpelmachine gemaakt kan worden, moet dit toch ook kunnen. Fusarium chemisch bestrijden doe ik liever niet, ik wil zo duurzaam mogelijk werken. Bovendien verwacht ik dat het zuurprobleem alleen maar groter wordt door de klimaatverandering. We zien hogere bodemtemperaturen en dus groeit de kans op zuur.”

5 juli 2018 Beschadigde neuzen na een gang over de rollen van de pelmachine: invalspoort voor schimmels.

15

5 juli 2018

IMAGO:

De bollensector ligt de laatste jaren onder een vergrootglas vanwege het middelengebruik. De term ‘gifbollen’ werd zelfs aan de Nederlandse taal toegevoegd. Dus het imago van het vak is slecht… of toch niet? Vertel je verhaal

Tekst: Monique Ooms | Foto: René Faas

V oordat we ook maar één letter Imago is het beeld dat bestaat van een persoon, instelling of bedrijf. Of, zoals imagodeskundige Lonneke Deutekom het kernachtig verwoordt: “Je imago is wat mensen over je zeggen als je niet in de kamer bent. Dat kan verschillen van je identiteit. Je identiteit is hoe jij naar jezelf kijkt, wat jij vindt dat je bent. Die twee dingen zijn niet altijd hetzelfde: de mensen om jou heen kunnen iets anders zien en vinden dan jij. Als je daar vrede mee hebt, is het helemaal oké. Als jij er problemen mee hebt dat mensen anders naar jou kijken dan je wilt, heb je een probleem en moet je in actie komen.” KOST NIKS Een slecht imago is geen verloren zaak, be- nadrukt Deutekom. “Je kunt van alles onder- nemen om het imago positief te beïnvloeden, ook als individuele ondernemer. Wees sowieso transparant over wat je doet, hoe je dat doet, wat er allemaal voor nodig is om je product te kunnen produceren, hoe zorgvuldig je dat doet… Vertel je verhaal. Dat kun je bijvoorbeeld doen door een open dag voor je buren en andere omwonenden te organiseren om te laten zien hoe jouw bedrijf werkt. Dat weten zij namelijk niet, en als mensen zelf gaan invullen, kun je niet verwachten dat dat goed gaat. En dan zijn er natuurlijk de social media. Een post doen, kost je niks, alleen tijd en energie, maar kan wel bijdragen aan het creëren van een positief imago rond jouw bedrijf of bedrijfstak.” Ook sponsoring van de lokale voetbalclub werkt goed. “Daarmee kweek je good will in je dorp, maak je jezelf bekend bij inwoners, en weten jongelui die een vakantiebaantje zoeken jou ook te vinden. Zo schep je een band, maak je je bedrijf op een positieve manier zichtbaar.” Ook Deutekom ziet in de media de negatieve publicaties over het bollenvak voorbijkomen. Moet je daar nou altijd op reageren? “Soms kun je beter je mond houden. Wat vandaag groot nieuws is in de krant, doet drie dagen later dienst als verpakking voor de vis. En voor je het schrijven over het imago van het bollenvak, is het goed om eerst een definitie van dat woord te geven.

weet, zit je in de hoek van de verdediging en dat is altijd verdacht. Mensen denken dan al snel dat je iets te verbergen hebt. Veel slimmer is het om te communiceren over allerlei aspecten van het vak op het moment dat er niets negatiefs speelt. Geef inzicht in het belang van het bol- lenvak, bijvoorbeeld door iets te vertellen over de exportbijdrage, bij voorkeur in vergelijking met een ander belangrijk Nederlands exportpro- duct. Mensen houden van vergelijkingen. Wat is de bijdrage van het vak aan de werkgelegenheid in ons land? Welke resultaten bereikt de sector op het gebied van energiebesparing? En wat is het belang daarvan voor de consument? Maar ook: welke leuke banen heeft het bollenvak te bieden en wat kun je daarin zoal verdienen? Behalve trekker rijden, zijn er ook interessante, internationale commerciële functies waarvoor je veel mag reizen. Maar als je niet in de sector werkt, weet je dat niet. Ook daarover is een verhaal te vertellen.” TRANSPARANT Duurzaamheid is ook een thema dat aandacht vraagt. “De consument hecht hier steeds meer waarde aan. Kijk maar eens naar alle produc- tie-informatie die je op een pak melk vindt. Dat was tien jaar geleden nog niet zo. Dat is echt iets om rekening mee te houden. En als je wilt dat die bijdrage aan duurzaamheid ook iets doet voor je imago, is het raadzaam hier zelf mee naar buiten te komen, het initiatief te nemen en transparant te zijn.” Binnen het bollenvak lijkt het idee te heersen dat het imago van het vak slecht is. Niet in de laatste plaats vanwege de negatieve publici- teit rond het middelengebruik. Onderzoek laat echter iets heel anders zien. Zo blijkt uit een onderzoek van Wageningen University & Research uit 2015 (Agrimatie – informatie over de agrosector) dat Nederlandse burgers positief zijn over de land- en tuinbouw; zij geven een 7,6 als waardering, een cijfer dat ongeveer gelijk is aan de waardering in ons land. Zo’n 70 procent van de Nederlanders heeft een ‘enigs- zins of zeer positief beeld’ van de Nederlandse agrarische sector en vindt het belangrijk dat de sector ook in de toekomst gehandhaafd blijft. Wat opvalt, is dat de sector niet vaak in

16

5 juli 2018

Zomerserie Hoe is het imago van het bollen- vak? Die vraag staat centraal in een vierdelige serie. In dit nummer van Greenity het eerste deel.

5 juli 2018 ‘spannend, verrassend, exclusief, bijzonder, hip en gezond’. Hoezo negatief imago? Wel denken de respondenten dat bloembollen ‘gedoe en bewerkelijk’ zijn, een aspect waar in de communicatie nog aan gewerkt kan worden. Mooie resultaten, vindt Deutekom. Maar, geen reden om achterover te leunen. “Belangrijk is om te weten waar die 7,6 als waardering op is gebaseerd. Het antwoord op die vraag geeft handvatten om van dat cijfer een 8 te maken.” Want er moet altijd ontwik- keling zijn. “Dat is noodzakelijk om vooruit te komen. Bloembollen zijn onze nationale trots. Ze verdienen een steviger podium dan ze nu krijgen.” verband wordt gebracht met landschap, ter- wijl die invloed er wel degelijk is. “Kennelijk valt hierover ook nog wat te communiceren”, concludeert Deutekom. WAARDERING Ook uit het onderzoek uit mei 2017 van Kantar Public (voorheen TNS Nipo) naar de maatschappelijke waardering voor landbouw en visserij blijkt dat de waardering over het algemeen neutraal tot (zeer) positief is. De landbouw wordt gewaardeerd met een 7,7. Dit is ongeveer gelijk aan eerdere metingen (vanaf 2007), met dat verschil dat de respon- denten beter bekend zijn met de sector en meer waarde hechten aan de landbouw dan aan de visserij. Er is waardering voor ‘hard werkende boeren’ en voor de bijdrage aan de samenleving en economie. Wel is men kritisch ten aanzien van de aandacht voor milieu en dierenwelzijn. Driekwart van de bevolking vindt het belangrijk dat Nederland ook in de toekomst over agrarische bedrij- ven beschikt. Opvallend is ook dat hetzelfde aantal respondenten ‘agrarische bedrijven noodzakelijk acht voor de toekomst’. Ook met het imago van het product lijkt niet veel mis te zijn, zo blijkt uit onderzoek dat Anthos in 2017 liet uitvoeren door Neuren- sics. Respondenten waren consumenten in de leeftijd van 35 tot 50 jaar en 51+, zowel gebruikers als niet-gebruikers van bloem- bollen. Zij beoordelen bloembollen als

17

5 juli 2018

SLEUFLOOS draineren bij

nu ook

van der Geest Hillegom Met een nieuw aangeschafte GPS gestuurde Mastenbroek 25-30 V-ploeg kan er drainage sleufloos aangebracht worden. Bel: Herman van der Geest 06-22 91 95 07

Gebr. van der Geest b.v. info@geestgrondwerk.nl www.gebrvdgeest.nl

www.necap.nl - info@necap.nl - Wieringerwerf - 0227-603353

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. EXPORTSCHOON EN VOOR KWEKERIJ ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT.

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

www.helmus.nl

koelinstallaties

T E C H &M E C H

Inde rubriek Tech&Mech is er aandacht voor zowel nieuwe als vernieuwende producten uit de sector. Een plek waar techniek en mechanisatie structureel aandacht krijgen.

‘Eerder afwijkingen in het gewas zien’

Gewasmonitoring Beemster Drone, Westbeemster

mers een gewasmonitoring kunnen aanvragen.

lucht in. Net als bij onvoldoende zicht of wanneer het harder waait dan 12 meter per seconde (windkracht 5 à 6). De drone wordt handmatig gelan- ceerd. Razend snel vliegt de drone weg. Over een stuk land van 3,7 hec- tare doet de drone 3,5 minuten. De drone vliegt even rond en gaat vervol- gens naar zijn startpunt. Vanaf daar worden met de multispectrale camera foto’s gemaakt. Deze zijn direct te zien op de laptop. Kunis: “Elke foto bestaat eigenlijk uit vijf foto’s. Met de camera wordt het beeld namelijk ge- maakt in RGB, infrarood, rood, groen en in nabij-infrarood. Na de vlucht worden deze foto’s verwerkt tot ge- was- of taakkaarten. Zo’n twee uur na de vlucht kunnen we de informatie al doorgeven aan de kweker. Door deze camera zijn afwijkingen in het gewas eerder te zien dan met het blote oog. Daarbij kunnen we zien waar bemes- ting of een bespuiting nodig is. Deze informatie helpt de kweker met het maken van keuzes. Ze kunnen gerich- ter – per plant – problemen in het gewas bestrijden.”

www.dronewerkers.nl www.beemsterdrone.nl

Voordat de drone de lucht in kan, worden de actuele weergegevens en het hoogteprofiel geladen. Hier houdt de drone automatisch rekening mee. Daarnaast worden de start, de landingsplaats en de thuislocatie ingevoerd. Mocht er in de lucht iets misgaan, gaat de drone rondjes boven de thuislocatie vliegen. “Al het andere vliegver- keer heeft voorrang op een drone. Als er bijvoorbeeld een helikopter overvliegt, kun je hem stilzetten of naar de thuislocatie sturen”, vertelt Kunis. Om die reden is het belang- rijk dat er een tweede persoon bij een dronevlucht aanwezig is. “Eén piloot en één waarnemer van het luchtruim. Dat kan de kweker of eigenaar van het land zijn.” PILOTENBREVET NODIG Om met de drone te mogen vliegen, is het nodig om een pilotenbrevet te halen. Daarnaast moet het vliegtuig ingeschreven en gekeurd zijn. Daar- om heeft de drone een PH-nummer, het is een geregistreerd vliegtuig. Vliegen kan niet altijd. Met regen en met onweer mag de drone niet de

Tekst: Lilian Braakman Fotografie: René Faas

De koffer gaat open, er komen drie onderdelen uit. Een romp en twee vleugels. Binnen een paar seconden zit de drone van Richard Kunis van Beemster Drone in elkaar. Het is een eBee van het merk senseFly. De batterij erin, verbinding maken met de laptop en hij is bijna klaar om te vliegen. Op het dak van de auto wordt een gps-antenne geplaatst voor de verbinding tussen de laptop en het vliegtuig. De besturing gaat namelijk via de laptop. “Met een joystick kan ook”, geeft Kunis aan, “maar als ik vooraf weet om welk perceel het gaat, kan ik een vlucht- plan instellen. Het perceel teken ik in via de vluchtsoftware en de drone legt dan volledig automatisch de gekozen route af.” BeemsterDrone is aangesloten bij DroneWerkers, een landelijk netwerk waar onderne-

Bekijk de dronevlucht op www.greenity.nl

5 juli 2018

19

5 juli 2018

Tulpenteelt in Nederland in perspectief

Wat hebben Johan Cruijff, Rembrandt, molens, klompen en tulpen met elkaar gemeen? Het zijn Nederlandse iconen die ons land elk op hun eigen manier op de kaart hebben gezet. De tulp is zelfs een van de motoren van onze economie. Welke cultivars zijn de drijvende krachten daarachter? Flynth kijkt kritisch naar de cijfers.

Tekst: Hans Tesselaar, Flynth adviseurs en accountants | Fotografie: René Faas

N ederland is het epicentrum van de mondiale tulpensector (teelt, broei, veredeling en handel). Meer dan 95% van de sectoracti- viteiten is direct of indirect in handen van Nederlandse bedrijven of van bedrijven die grotendeels door Nederlanders worden aan- gestuurd. Volgens een rapport dat de Ra- bobank onlangs uitbracht, groeit de markt voor tulpenbollen nog steeds. In 2017 zijn in Nederland 2,4 miljard stelen geprodu- ceerd en 2,3 miljard tulpenbollen geëxpor- teerd. Bovendien komt twee derde van de in het buitenland gebroeide stelen van in Nederland geteelde bollen. De exportwaar- de van de tulpenbollen in 2017 was 220 miljoen euro en die van snij- en pottulpen 440 miljoen euro. De droogverkoop en de binnenlandse consumptie daarbij opgeteld, oversteeg in 2017 de productiewaarde van tulpen de 1 miljard euro gemakkelijk. Kortom, de tulp is voor BV Nederland big business. Waarmee wordt die productie nu eigenlijk behaald en wat is de invloed van oud en nieuw sortiment? In tabel 1 is te zien hoe het areaal zich ontwikkelt.

• Deze 23 cultivars zijn goed voor 75% (1.804 ha) van de totale stijging in areaal (2.375 ha) in vijf jaar tijd. • In 2012/13 waren er zeventien cultivars met meer dan 100 ha. Vijf jaar later besloegen deze zeventien cultivars nog steeds meer dan 100 ha. • Van de tien tulpen met het grootste areaal in teeltjaar 2017/18 stonden er vijf jaar geleden 7 ook in de top 10. • Strong Gold blijft verreweg de grootste cultivar. Waar Strong Gold vijf jaar terug in omvang nog 30% groter was dan de nummer twee, is Strong Gold in omvang nu ruim twee keer zo groot dan nummer twee (nog steeds Leen van der Mark). • Het aandeel van Strong Gold in teeltjaar 2017/18 bedraagt 8,72%, oftewel op elke 11,5 geteelde hectare in Nederland is één hectare Strong Gold. • Van de 23 cultivars met een omvang van meer dan 100 ha in teeltjaar 2017/18 zijn er negentien in omvang gestegen de afgelopen vijf jaar. Alleen Ben van Zanten, Yellow Flight en Dynasty zijn gedaald, maar deze drie cultivars zijn met een omvang van meer dan 100 ha

Uit de tabel blijkt dat het areaal tulpen in Nederland de afgelopen vijf jaar met 23% ( 2.374 ha) is gestegen tot 12.567 ha. Daarnaast is te zien dat het aantal cultivars (excl. de onder divers samengevoegde culti- vars) met 20% (308 cultivars) is gestegen tot 1.862. Rekening houdend met uit de statis- tiek weggevallen cultivars komt de stijging boven de 23% uit. Oftewel de stijging van het areaal is gelijk aan de stijging van het aantal nieuwe cultivars. INVLOED NIEUWE CULTIVARS Wat is dan de invloed van nieuwe cultivars in de productie? En zorgt het nieuwe sor- timent voor het broodnodige verse bloed? Tabel 2 toont tulpencultivars met een omvang van meer dan 100 ha in 2017/18. De volgende conclusies zijn te trekken: • Het tulpenareaal is in vijf jaar gegroeid met 2.375 ha, een stijging van 23%. • Er zijn 23 cultivars met een beteelde oppervlakte van meer dan 100 ha. • Deze 23 cultivars zijn samen goed voor 40,2% van het areaal, oftewel 23 soorten zorgen voor grofweg 40% van de tulpen- productie in Nederland.

20

5 juli 2018

Ontwikkeling tulpenareaal 2012-2018 Tabel 1

blijkbaar nog steeds goed bruikbaar in de productie. • De stijging van Columbus, Strong Love en White Love is opmerkelijk te noemen, maar vormt in de verste verte nog geen bedreiging voor Strong Gold. OPBRENGST PER ROE STIJGT STERK Het is niet verwonderlijk dat de opbouw van in Nederlands geteelde tulpen zich op deze wijze heeft ontwikkeld. De grafiek laat de ontwikkeling zien van de gemiddelde opbrengst in leverbare stuks tulpenbollen per roe. Deze cijfers komen uit de jaarlijkse opbrengstvergelij- king opgesteld door Flynth adviseurs en accountants en bestrijken een periode van 28 jaar. In de grafiek is af te lezen dat er vanaf de eeuwwisseling sterk is ingezet in verbetering van bloembollenkramen. Het ondereind werd weggegooid, slecht renderende cultivars werden vervangen door beter renderende cultivars (hogere opbrengst in stuks per roe), forse sanering in bedrijven vond plaats, nettenteelt en waterbroei namen een verdere vlucht en schaalvergroting werd doorgevoerd. De 23 genoemde cultivars pasten in het streven om deze strategische doelstellin- gen te realiseren. Stuk voor stuk zijn het cultivars die veel stuks per roe produce- ren, goed te gebruiken voor de broei op water, prima aanwas en uitstekend te gebruiken in massaproductie. NIEUWKOMERS WEINIG VERNIEUWEND Deze bloembollenstatistieken lijken aan te geven dat veredeling een belangrijke rol speelt. Veel van de nieuwkomers zijn echter verdringend en niet echt vernieu- wend te noemen. Dat verklaart waarom van de 8.000 geregistreerde tulpensoorten er zo bijzonder weinig doorbreken. Echt vernieuwende tulpencultivars zullen op- lossingen moeten brengen die de bestaan- de cultivars niet bieden maar die bijvoor- beeld de sector en de maatschappij straks wel eisen. Denk aan zuurvrije tulpen of gewasbeschermingsvrije tulpenteelt. Zolang die tijd nog niet is gekomen zullen de 23 genoemde cultivars niet verdwijnen en zullen de komende tulpenstatistieken geen wezenlijk ander beeld laten zien. Voorlopig zal Strong Gold zijn dominante positie niet verliezen. Strong Gold is, net als de andere genoemde tulpencultivars, een robuust werkpaard en een pijler in rendement van zowel kwekerij als broeie- rij. Strong Gold is zeker niet zo majestueus en creatief als Johan Cruijff en Rembrandt ooit waren, maar wel zo betrouwbaar en sterk als de Hollandse klomp, die overi- gens ook geel van kleur is.  

Bron: BKD

12/13

13/14

14/15

15/16

16/17

17/18

Totaalareaal inha inNederland

10.193

10.411

10.880

11.790

12.041 1.848

12.567 2.374

groeit.o.v.2012/13 inha

218

687

1.597

groeit.o.v.2012/13procentueel

100% 102% 107% 116% 118% 123%

aantalcultivars instatistiekopgenomen

1.554

1.644

1.735

1.854

1.735

1.862

groeit.o.v.2012/13 inaantal groeit.o.v.2012/13procentueel

90

181

300

181

308

100% 106% 112% 119% 112% 120%

Opplantgegevens tulpen Tabel 2

Bron: BKD

12/13

13/14

14/15

15/16

16/17

17/18

groeit.o.v.12/13 inha

in% 93% 25%

STRONGGOLD

568,36 435,62 105,40 247,35 217,02 113,98 228,58 192,33 132,58 73,42 81,01 148,92 22,67 63,42 19,09 65,72 133,37 119,97 60,73 12,31 37,92 40,74 91,15

598,99 434,00 114,24 272,20 227,66 111,51 232,17 196,46 143,48 90,55 87,62 154,96 35,09 69,05 35,64 84,94 115,03 94,37 135,44

692,79 473,23 139,08 295,25 241,02 136,94 231,74 167,78 147,45 124,36 73,99 51,65 91,26 108,18 106,56 143,58 90,57 34,18 53,43 72,04 97,67 164,64 56,44

818,64 543,77 191,69 337,64 267,45 167,65 233,61 165,67 156,07 146,45 110,15 186,83 86,04 94,76 79,00 101,76 113,95 116,08 145,00

950,20 544,55 255,97 323,53 252,71 200,78 218,29 185,94 147,68 155,99 124,60 171,14 111,90 106,61 96,92 98,15 118,13 113,75 122,34 113,28 77,94 80,41 84,53

1096,48 543,60 349,46 314,89 250,02 228,34 225,98 162,91 158,25 152,95 146,06 144,38 140,20 135,18 125,03 119,83 119,60 119,57 110,31 105,91 102,00 100,43 100,30

528,12 107,98 244,06 67,54 33,00 114,36 -2,60 -29,42 25,67 79,53 65,05 -4,54 117,53 71,76 105,94

LEENVANDERMARK JANSEIGNETTE PURPLEPRINCE PURPLEFLAG ILEDEFRANCE BENVANZANTEN WHITEMARVEL DEBUTANTE STRONGLOVE DOWJONES WHITEPRINCE ROYALVIRGIN YELLOWFLIGHT SEADOV FIRSTCLASS VERANDI

232%

27% 15%

100%

-1%

-15% 19% 108% 80% 518% 113% 555% 82% -10% -3%

54,11 -13,77 28,42 -9,66 45,18 89,69 62,51 59,56

KUNG-FU DYNASTY VANEIJK COLUMBUS DENMARK JUMBOPINK

31% -8% 74%

72,52 21,92 45,14 49,55

111,77 56,89 67,27 82,50

729% 165% 146%

3211,66

3422,53

3793,83

4380,64

4655,34

5051,68

Totaalareaal inha

10.193,00 10.411,00 10.880,00 11.789,52 12.040,92 12.567,26

aantalcultivars>100ha

17

17

19

20

20

23

oppevlaktecultivars>100ha 3248,08 5051,68 %van totaalareaal tulpen 31,87% 32,12% 33,63% 36,29% 36,87% 40,20% 3343,83 3658,48 4278,76 4438,92

aantalcultivars instatistiek opgenomen

1.554

1.644

1.735

1.854

1.735

1.862

aandeelStrongGold in totaleareaal

5,58% 5,75% 6,37% 6,94% 7,89% 8,72%

Aantal leverbare bollen per roe

800 750 700 650 600

550 500 450 400 90/91 92/93 94/95 96/97 98/99 00/01 02/03 04/05 06/07 08/09 10/11 12/13

5 juli 2018

14/15

16/17

21

5 juli 2018

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60

Made with FlippingBook - professional solution for displaying marketing and sales documents online