Greenity24

27 september 2018

Verrassend gras

38 CNB Siergrassendagen

8 Pius Floris:

kunstmest overboord 12 Van Aert Flowers wil

snel vooruit met Astilbe

32 Zuurtegraad water

beïnvloedt spuitresultaat



Schuim installaties, bel ons Telefoon: 0252-51.58.53 www.akerboom.nl

bbv-akerboom 150810.indd 1

10-08-15 15:25

Hygiëne is nummer 1

Molenvaart 226 1764 AW Breezand www.aadprins.nl

0223 52 14 20 06 53 41 66 89

I NHO U D

12 Van Aert Flowers Corné van Aert maakt grote sprongen met zijn zomerbloemenbedrijf. Vooral in Astilbe.

34 Zonnepanelenzee Nord Lommerse Flower Bulb in Hillegom krijgt 2.200 zonnepanelen op het dak.

24 Havatec Havatec verruilde tien locaties voor één nieuw pand in Nieuw-Vennep.

Vaste rubrieken 6  In de media 8  In gesprek Pius Floris 11  Column Emiel van Tongerlo 15 Ooit 19  Tech&Mech

In dit nummer 12  Reportage: Van Aert Flowers in Breda 16 Mooie variatie lelieshow Hobaho 20  ISU-awards voor tien nieuwe vaste planten 23  Meer speling in huisvesting- regels dan gemeenten denken 24 Havatec: tien wordt één 26 Tandje bijzetten in energiebesparing 32  Niet elk water is goed spuitwater 33  Op zoek naar organische stof zandgrond 36  Wat doen we aan onze CO 2 -voetafdruk? 38  CNB Siergrassenweek 48 Letten op veiligheid moet tweede natuur worden 52  Eerste resultaten Het Nieuwe Verwerken 56 Structuur is de basis

Meter bewaakt zuurtegraad in tank

25  5 minuten

Edwin van Saarloos

28  KAVB 34  Vakvenster

Zonnepanelenzee

40  CNB 50  Anthos 54  Hobaho 59  Stigas 60  Vaste planten Gunnera tinctoria 61  Teeltverbetering

Op de cover 38 Van 24 tot en met 28 september zijn de CNB Siergrassendagen. Inzenders tonen de volle breedte van het sortiment, met enkele kleurrijke cultivars als opvallen- de noviteiten.

62  Teeltadvies 66 De naam is

27 september 2018

3

27 september 2018

SCHUBBEN van Uw

LELIES

Voor nieuwbouw, renovatie en onderhoud staan wij graag voor u klaar.

Voor het

ARIE TUIN

0048 601 159 267

arie@almano.info

greenity-de bruyn 180816.indd 1

20-08-18 09:36

www.necap.nl - info@necap.nl - Wieringerwerf - 0227-603353

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. EXPORTSCHOON EN VOOR KWEKERIJ ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT.

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

www.helmus.nl

koelinstallaties

VOO RWOO R D

Achterom, achteraf Hans van der Lee — Hoofdredacteur h.v.d.lee@greenity.nl

Wie na de teelt over het perceel loopt en achterom kijkt, ziet zijn eigen voetafdrukken. Dat perceel en die voetafdrukken spelen een belangrijke rol in deze Greenity. We gaan de diepte in, als we met een aantal ondernemers spreken over hun CO 2 -voetafdruk. Een van de problemen is dat de bedrijven niet met dezelfde instrumenten werken om de maat van die voetaf- druk te nemen en om hem te verkleinen. Terwijl daaraan wordt gewerkt, worden de voorbereidingen voor het komende seizoen getroffen. Met de grondbewerking worden hopelijk de problemen van het afgelopen seizoen ook weggewerkt. Het najaar van 2017 gaf structuurproblemen, die duidelijk werden in de vorm van waterschade en hitte- en droogtegevoeligheid. Zowel bodemdeskundige Pius Floris als Delphy duikt in dit nummer in de bodem. Hoe het seizoen uiteindelijk de boeken zal ingaan, is nog onduidelijk. Het jaar ervoor was in ieder geval wat CNB betreft prima. Een typisch geval van wel goed, geld terug. De organi- satie gaat over tot restitutie aan de leden en dat is een veilige gedachte. Over veilig gesproken, ook daar gaat het over op de komende pagina’s. Het aantal dodelijke bedrijfsongevallen moet omlaag. Dat kan, want iets wat aanvankelijk domme pech lijkt, blijkt achteraf toch te voorkomen geweest. Houd alles heel, vooral uzelf.

27 september 2018 VERANTWOORDELIJKHEID:  De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur). FOTOGRAFIE: RenéFaas. VORMGEVING: FilieNicolaenLiannevan ’tEnde. UITGEVERS: KAVBenCNB.ADRES:Heereweg347,2161CALisse,Postbus31,2160AALisse,tel.0252-431117of 0252-536966(kantoorA.Dwarswaard),www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl.6%BTW):Nederland€265,–per jaar,Europa€285,–per jaar,buitenEuropa€315,– per jaar. Aan- of afmelden bij JohnMeijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen opwww.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com. ISSN: 2589-4099.

5

27 september 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Verregend bloemencorso trekt toch veel bekijks

Foutje

André Leegwater — Eindredacteur a.leegwater@greenity.nl

Een eindredacteur heeft een beetje een gek vak. Zijn werk is tamelijk onzichtbaar. Als hij het goed doet, ziet niemand er wat van, als een scheidsrechter die een perfecte wedstrijd fluit. Pas bij fouten ontstaat er misbaar. Een verkeerde naam onder een foto, een obligate spelfout, een kop die nergens op slaat. Een eindredacteur is er om fouten van anderen recht te zetten, maar ziet helaas niet altijd alles. Verwijtende blikken van collega’s, een gekneusd ego, een paar nachten slecht slapen en natuurlijk die fouten in het blad zijn het re- sultaat. Allemaal vervelend, maar geen ramp. Niemand raakt gewond, er is geen financiële schade. Het volgende nummer verschijnt over twee weken. Alles staat weer op nul en er is een nieuwe kans op een perfect resultaat. Een ondernemer heeft die luxe niet. Een fout van hem of zijn medewerkers heeft bijna altijd consequenties die verdergaan dan twee weken. De medewerker die de gewasbescherming uitvoert, heeft het etiket niet goed gelezen en spuit met de dubbele dosering: het gewas brandt weg. De hefttruckchauffeur neemt met iets te veel bravoure een bochtje: pallet op de grond en schade aan de bollen. De tempera- tuurbehandeling heeft een half graadje te laag gestaan: een week later bloei. En dan zijn er nog fouten waarbij lichamelijk letsel ontstaat of erger… De agrarische sector heeft niet voor niets de intentieverklaring ‘Nul dodelijke on- gevallen in 2020’ opgesteld. Mijn vader was koolteler en van jongs af hielp ik hem. Onkruid wieden, planten zetten, kool veilingklaar maken en toen ik wat ouder werd ook grondbewerking. Op een dag kwam ik na schooltijd een paar uur om het land te kopeg- gen. En dat ging flink mis bij het keren op het kopeinde, waar het talud nogal steil was. Tot op de dag van vandaag weet ik niet wat er is gebeurd. Stuurfout of te laat geremd? Mis- schien. In ieder geval lag de trekker met kopeg ondersteboven in de sloot en ik eronder. Geen idee hoe ik op de slootkant ben gekomen. Mijn vader was blij dat ik het er met een nat pak van af had gebracht. Over de schade, die enkele duizenden – toen nog – guldens heeft moeten bedragen, heeft hij het nooit gehad. Mijn vader zegt het nu, ruim dertig jaar later, nog wel eens. Dat het toen best is afgekomen. De ene fout is de andere niet.

Of het Bloemencorso Winkel zou doorgaan, was enige tijd onzeker. Er was namelijk zeer slecht weer voor zondag 23 september voorspeld. Toch versier- den de deelnemers hun wagens met dahlia’s. Uiteindelijk viel de wind mee en kon de optocht starten. De regen gaf wel problemen. Door het water werden wagens te zwaar en gingen kapot. Sommige haalden een ronde, andere niet of besloten geen risico te nemen. Door het weer werden twee rondes gereden in plaats van drie. Regen of niet, er kwamen 5.000 bezoekers op het evenement af. Prijswinnaar van de grote wagens was ‘Het is geel, zit op een paal en piept’ (foto) van Firma Langverwacht.

‘Mooi en symbolisch dat we voorkomen in troonrede’

Het doet de KAVB deugd dat koning Willem-Alexander in de troonrede zijn waardering uitsprak voor ‘onze boeren en tuinders’. “Het is mooi en symbolisch dat onze sector in de troonrede voorkomt. Volgens mij is dit niet de eerste keer, maar we worden zeker niet elk jaar genoemd”, zegt André Hoogendijk, adjunct-directeur bij KAVB. De koning sprak dan wel alleen over ‘voedsel’, maar Hoogendijk weet dat daar ‘land- en tuinbouwproducten’ mee worden bedoeld. De sierteelt is daar onderdeel van. Dus de waardering is er ook voor sierteeltondernemers, zo redeneert hij. “Het woord ‘voedsel’ snappen mensen en spreekt tot de ver- beelding. Sierteelt is eigenlijk maar een lastig woord. Ik ben eerder blij met de waardering die wordt uitgesproken, dan dat ik het vervelend vind dat de sierteelt niet expliciet genoemd wordt”, reageert Hoogendijk. KLIMAATVERANDERING Verder was er veel aandacht voor de klimaatverandering en de bijbehorende energietransitie. “Watertekort en wateroverlast door klimaatverandering ken- nen we inmiddels maar al te goed. Daarnaast gebruikt de sector nog aardig wat gas om bollen te drogen en te bewaren en om in de winter te broeien.” De sector beseft dat ze snel alternatieven moet vinden voor het gebruik van gas. Hoogendijk: “Dat geeft ons de zekerheid dat we de bollenteelt kunnen blijven uitvoeren en we dragen dan bij aan het streven van het kabinet om van het gas af te gaan.”

6

27 september 2018

Paspoort verplicht voor alle bollen Per 14 december 2019 zijn naast de voorjaarbloeiers ook alle andere bol- en knolgewassen en bollen en knollen op pot plantenpaspoortplichtig als zij wor- den verhandeld in de EU. Dat werd vorige week duidelijk op een bijeenkomst van Naktuinbouw in Roelofarendsveen. Momenteel kent slechts een paar bol- en knolgewassen de paspoortplicht. “Dat zijn met name de voorjaarsbloeiers”, zegt Theo Overdevest van de BKD. Eind 2019 krijgen alle bollenkwekers met het paspoort te maken. “Dus ook alle kwekers van zomerbloeiers. Het gaat dan met name om kwekers van lelies, gladiolen, begonia en dahlia. En ook de kwekers die als eindproduct bollen op pot op de markt brengen.” De paspoortplicht geldt niet als het product direct verkocht wordt aan de eindgebruiker. Uitgangspunt is dat een partij voorzien moet zijn van een plan- tenpaspoort tot aan het bedrijf dat verkoopt aan de consument. Internet- handel is altijd plantenpaspoortplichtig. De oude plantenpaspoorten blijven geldig tot 14 december 2023. Alle bollenkwekers krijgen een uniek nieuw fytosanitair registratienummer van negen cijfers dat op elk plantenpaspoort vermeld moet staan. Elk bedrijf krijgt maar één keer zo’n registratienummer toegekend. In de bollensector zal dat veelal afgegeven worden door de BKD. Drie neo’s buiten verboden De neonicotinoïden imidacloprid, thiamethoxam en clothianidin mogen vanaf 19 september niet meer buiten gebruikt worden. Het College voor de Toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) heeft dit bekendgemaakt . Het is het gevolg van het Europese besluit de stoffen te verbieden in open teelten, omdat ze schadelijk voor bijen zouden zijn. Planten die zijn behandeld met imi- dacloprid, thiamethoxam en clothianidin mogen niet buiten worden uitgeplant, om bijen en andere bestuivers te beschermen. De middelen mogen nog tot 19 de- cember 2018 worden gebruikt. De voorschriften gelden ook voor bollen en zaden bedoeld voor export buiten de EU. Voor de bedekte teelt van bolbloemen en knolbloemen geldt dat de stoffen niet meer in dompelbehandelingen te gebruiken zijn. Een deel van deze bollen en knollen wordt gebruikt voor vermeerdering en later buiten uitgeplant, een deel blijft de hele levenscyclus in de kas. Voor spuittoepassing in de bloementeelt geldt hetzelfde als voor de overige bloementeelt in kassen. Het Ctgb wil dompelbehandeling later weer toelaten, mits toelatingshouders en de sector met een sluitend systeem komen om behandelde bollen en knollen te onderscheiden en in de kas blijven. Bij bolbloemen voor binnengebruik, zoals Amaryllis en kamerplanten, blijft het gebruik van neonicotinoïden toelaatbaar, omdat deze niet buiten worden uitgeplant en bijen er niet aan worden blootgesteld.

Agenda

t/m 28 september CNB Siergrassendagen 28 september Flower Science on tour: Algea Innovations 1 oktober Najaarsbloeiende gewassenkeuring KAVB 1 t/m 3 oktober IPM Dubai 5 en 6 oktober Bloembollenmarkt Keukenhof 9 t/m 11 oktober Hortiflor Zimbabwe 11 oktober Flower Science Café: Tracking & Tracing 7 november Leliekeuring KAVB 7 t/m 9 november International Floriculture Trade Fair

► Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

Stelling: Stro is voor mij dit jaar te duur

61 %

39 %

Door de droogte zit er weinig lengte in graangewassen. Dat geldt ook voor tarwestro, dat in de bollenteelt veel wordt gebruikt voor stuiestrijding en winterbedekking. Het stro is echter zo schaars dat de prijzen de pan uitrijzen. Tot wel 150 euro per ton wordt er wel voor betaald. Dat is te duur.

Nieuwe stelling Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Prima dat sierteelt ontbreekt in visie LNV; dan trekken wij ons eigen plan’

27 september 2018



27 september 2018

I N G E S P R E K

27 september 2018

27 september 2018

8

27 september 2018

‘Kunstmest is de bron van ziek en zeer in het gewas’

Er is minstens één bodemdeskundige die zeer in zijn sas is met het pleidooi van landbouwminister Carola Schouten om kunstmestgebruik af te bouwen. Zijn naam is Pius Floris. Hij verkondigt al jaren dat kunstmest ronduit slecht is voor bodem en plant. “Er komt nu een andere tijd aan. Hopelijk redt deze minister het en kan ze doorpakken.”

Pius Floris DIRECTEUR EN ADVISEUR PLANT HEALTH CURE

De bodemdeskundige heeft een achtergrond in de boomteelt. Hij bezat ooit een boomverzorgingsbedrijf dat zijn naam droeg, maar dat inmiddels een franchiseformule geworden. De naam komt daardoor vaak voorbij. Pius Floris richtte Plant Health Cure op. Dat bedrijf heeft als missie een bijdrage te leveren aan de ver- duurzaming van de agrarische sector. Zo heeft Floris onder meer lezingen gehouden voor de bollentelers van NLG en draagt hij op vele andere terreinen uit dat het draait om het gezond maken van planten in plaats van om bestrijden van ziekten. Bij dat gezond maken moet rekening gehouden worden met natuurlijke proces- sen in bodem en plant.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

U staat al jaren op de zeepkist om te verkondigen dat kunstmest niet nodig en zelfs onwenselijk is. Helpt het dat landbouwminster Schouten hetzelfde zegt? “Dat zeepkistgevoel heb ik nog steeds. Tegenover mijn verhaal staan tien gewasspecialisten die precies het tegenovergestelde beweren. Ik hoop, nee ik verwacht zelfs, dat er nu een andere tijd aanbreekt. Schouten is goed geïnformeerd en met haar visie op de landbouw komen we dichter in de buurt van de land- en tuinbouw die ik al jaren voor ogen heb.” Kunstmestproducenten hebben de verandering al die jaren tegengehouden, betoogt u al minstens zo lang. Komt daar nu een einde aan? “Ik hoop alleen dat de minister het volhoudt. Zij moet de druk weerstaan én Brussel moet mee in dit verhaal. Er heerst daar een heel sterke lobby, waartegen moeilijk weerstand is te bieden. Gelukkig dringt ook daar het geluid van de wereld- voedselorganisatie door, die heeft gezegd dat we nog zestig oogsten hebben als we blijven doorgaan op de oude manier. Daarna is de grond in Europa uitgeput. Dan kun je proberen die zestig oogsten zo groot mogelijk te maken, of je kiest voor

een oplossing waarbij je door kunt telen. Ook de gangbare mestleveranciers zelf hebben moeite de omschakeling te maken. Er komt nu een andere tijd aan en inmiddels is ook veel bekend over de werking van kunstmest. Het internet staat er vol mee, ook met serieuze onderzoeken. Kunstmestgebruik biedt te weinig mineralen en verzilt de grond. Het gaat er nu om dat steeds meer telers het inzien. Dat gebeurt nu, maar slechts tien procent van de telers is pi- onier. Die gaat uit zichzelf op zoek naar kennis. Dan is er nog tien procent trendvolger en de overige tachtig procent doet er tien jaar over om het beleid te veranderen. We zijn nog maar net begonnen. Het is geen verwijt aan het adres van de telers, niemand heeft fouten gemaakt. Nu doen telers het anders dan tien jaar geleden. Een snel groeiende groep ziet dat het anders moet en daarom denk ik dat die andere tijd ook echt aanbreekt.” Telers doen het anders? Hoe anders dan? “Ze zien in dat ze niet kunnen doorgaan op de ingeslagen weg. Dat kunstmest de plant verzwakt en de bodem vernielt. Dat preventief bestrijden een rare aanpak is, net zo raar

27 september 2018

9

27 september 2018

I N G E S P R E K

als medicijnen slikken voor het geval je ziek zou worden. Preventief bestrijden is duur, verzwakt de planten en remt de groei. Je moet ervoor zorgen dat ziekteverwekkers geen kans krijgen. Dat is een voortdurende strijd. Sommigen streven naar balans in de bodem, maar die bestaat niet echt. Er is onbalans, anders is er geen reactie of reactie in de natuur. Het is wel mogelijk om met verschillende organismen tegenwicht te bieden tegen ziekteverwekkers.” Kunstmest vernielt de bodem? “Voor de bollentelers van NLG heb ik al eens uiteengezet wat verticale erosie is. Iedereen doet ontzettend zijn best om het organischestofgehalte in de bodem te verhogen. Met planten- wortels, plantenresten en compost zou dat moeten lukken. Het probleem is echter dat na het inwerken van de compost ook nog eens kunstmest opgebracht wordt. De verhouding tussen koolstof en stikstof, de C/N-ratio, wordt dan 1 op 20. Dat verplicht iedere bacterie in de grond om vor ieder stikstof- molecul twintig koolstofmoleculen om te zetten. Die gaat de lucht in als CO 2 . De mineralen blijven achter. Met kunstmest over de compost wordt geen humus opgebouwd.” Weg met kunstmest en gewasbeschermingsmiddelen dus? “De hele gedachte dat je middelen moet gebruiken tegen iets, moet plaatsmaken voor inzicht in de relatie tussen bemesting en ziekten en plagen. De volgende generatie telers vraagt zich af waarom er bijvoorbeeld zuur in de bollen zit of waarom er insectenvraat te zien is en minder welk middel er tegen te gebruiken is. Dat betekent dat de oplossing in de bodem wordt gezocht. Kostenbeheer is daarbij de eerste winst, omdat telers veel minder gaan uitgeven aan chemie of oplossingen als inundatie. Dat wil niet zeggen dat chemie niet nodig is. We gebruiken het straks alleen anders. Over tien jaar kun je met een drone in het veld groeiafwijkingen of aantastingen in het gewas plaatsspecifiek aanpakken. We moeten leren dat het niet de wortels zijn van een plant die verantwoordelijk zijn voor de opname van water en mine- ralen. Bij kunstmestgebruik werkt het inderdaad zo. Als de plant het echter zelf regelt, wordt dit overgelaten aan de my- corrhiza’s om te zorgen dat mineralen opneembaar worden gemaakt. Vergelijk de grond eens met een flatgebouw met lift- schachten, rappenhuizen en galerijen die toegang geven tot woningen met keukens waar het voedsel ligt. Wortels kunnen groeien in de macroporiën, de liftschachten en de trappen- huizen. De fijnere wortels groeien door de kleinere poriën en maken gangen voor wormen en larven. Hier en daar komen ze door de voordeuren van een woning tot in de keuken, waar ze ook nog iets kunnen vinden. Maar de fijne opnamewortel- tjes kunnen niet in de keukenkasten met nutriënten komen.

‘Preventief bestrijden is zinloos, zelfs bestrijden is zinloos’

Die mogelijkheden zijn uitsluitend voor de ragfijne schim- meldraden en de meereizende bacteriën. Zij kunnen voedsel vloeibaar maken en via het complete wortelsysteem bij de planten brengen.” Een middel tégen iets, is straks een middel vóór iets? “Dat geldt in ieder geval voor biostimulanten, zoals bodem- verbeteraars en plantversterkers. Schouten kan doorpakken en samen met Wageningen University een certificering opzetten voor biostimulanten. De regels vragen nu nog dat de werking van zo’n middel wordt aangetoond en dat de werk- zame stof wordt aangegeven. Dat is de lijn die voor chemie wordt gevolgd, maar voor biostimulanten is dat niet haalbaar of mogelijk. Het gaat om de samenhang, niet om het directe effect van een bepaalde werkzame stof. Er wordt gelukkig gewerkt aan het gezond verstand, ook in Brussel. Er is in andere Europese landen al summiere wetgeving voor het gebruik van bijvoorbeeld mycorrhiza in de bodem. Die moet Europees worden, zodat we straks niet meer praten over absurde zaken als de vraag of mycorrhiza wel inheems is.”

10

27 september 2018

C O L UMN

(Weg)dromen

Emiel van Tongerlo — Verkoper Zabo Plant Emiel@zaboplant.nl

Om tijdens een korte vakantie in de Duitse Moezelstreek een beetje te kunnen wegdromen en afstand te nemen van de realiteit van alle- dag, las ik het boek ‘De tulpenmaffia’ uit 2010 van schrijver M. van der Poll. De periode waar- in dit verhaal over het beleggingsfonds Nova- cap zich afspeelde, staat mij nog helder voor de geest. Veel hoofdrolspelers waren bekende namen, dus het boek las lekker weg. Destijds werd in mijn kennissenkring met op- getrokken wenkbrauwen naar dit kleurrijke fenomeen gekeken. Inmiddels is het (vermake- lijke) historie over menselijke overmoed, onbe- grensd optimisme en geloof in eigen kunnen. Men nam gretig afstand van de realiteit en liet zich meeslepen door prettige toekomstdromen. Het kan zomaar een verjaardaggesprek zijn, de verhalen worden steeds sterker. Miljoenen zou- den ze gaan verdienen, de avontuurlijke beleg- gers binnen het tulpenfonds. De werkelijkheid bleek uiteindelijk toch wat weerbarstiger... Weg dromen! Inmiddels zat ik samen met mijn vriendin onder een stralende nazomerzon te genieten van een wijnproeverij. De fijne mensen van het plaatselijke wijnhuis hadden ons op een aangename plek met uitzicht over de vallei ge- zet en zes verschillende lokale wijnen en wat hapjes voorgeschoteld. Starend over de kabbe- lende Moezel en over de wijngaarden op steile hellingen van leisteen, konden we wegdromen en mijmeren welke wijn we zouden uitkiezen om mee naar huis te nemen. Alle zes waren goed te drinken. Om ons heen werd er gewich- tig geneuzeld over de kwaliteit van de laatste oogsten. Na wikken en wegen, kozen we er uit- eindelijk twee uit. Thuisgekomen, bleken de zorgvuldig gese- lecteerde wijnen nog steeds goed te smaken. Maar doordat het decor en stemming inmid- dels iets waren veranderd, was de smaak van de wijn lang niet meer zo bijzonder als tijdens onze proeverij… Ontwaakt uit de droom, met beide benen op de grond. Mijn conclusie: (voorlopig) kurk op de fles en nuchter blijven.

27 september 2018

11

27 september 2018

Vooruit met zevenmijlslaarzen

Met het vizier op de toekomst maakt Corné van Aert met zijn zomerbloemenbedrijf Van Aert Flowers in Breda grote sprongen vooruit. Zeker niet omdat hij zo nodig groter wil, maar gewoon omdat de markt er volgens hem is. Een bescheiden en frisse ondernemer die zijn eigen pad bewandelt.

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas

D e restanten van een geslaagde open dag bij Van Aert Flowers zijn nog zichtbaar. In de nieuwe bedrijfsruimte staat een bar van kuubskisten en een tros ballonnen ligt op tafel. Iemand probeert het leeggelopen springkussen op te vouwen. Corné van Aert (34) zette op een zondag in september de deuren van zijn gloednieuwe bedrijf open. “Ik vind het belangrijk te laten zien wat we hier doen en op welke manier. Zeker naar de buurt toe. Zien ze een keer een ander beeld dan dat ik met de trekker voorbij cross”, zegt hij. Hij gist dat er 1.500 mensen zijn geweest. Hij zit aan een tafel in de bedrijfsruimte, want in kantoor en kantine wordt nog geschilderd. De bedrijfsruimte is 4.200 m 2 groot er zijn drie koelcellen voor de Astilbe- en Alchemilla-planten en één koelcel voor de geoogste bloemen. Achter het moderne gebouw ligt een lap grond van 21 hectare. Deze nieuwe plek is de hoofdlocatie geworden. De ’oude’ locatie met 16 hectare land, ligt er een kilome- ter vandaan. De bloemen van die locatie worden nu ook aan het Bouwluststraatje verwerkt. Corné doet de straatnaam van meet af aan eer aan. En hij heeft nog meer plannen. Een greep uit zijn wensenlijstje: het

bouwplan van een kas van 0,5 hectare ligt ter inzage bij de gemeente, hij wil ook telescoopberegening op de ‘oude’ locatie, kijkt naar een inhoesmachine en wil nog een huisvestingscomplex achter de ver- werkingsruimte zien verrijzen. “Dat moet een mooi verblijf worden voor 22 Roeme- nen.” En hij wil ook graag bij dit bedrijf een eigen woonhuis bouwen. KANS GEPAKT Corné volgde de middelbare tuinbouw- school in Breda. Het viel de boekhouder van het bedrijf van zijn ouders destijds al op dat hij voor 40 uur op de loonlijst stond. Ieder vrij uur was hij er bezig. Een vervolgopleiding was dan ook niet lo- gisch. Van Aert: “Toch is het grappig. Op de open dag vroegen mensen vaak welk studietraject ik had gevolgd. Blijkbaar verwachten ze heel wat. Maar als ik was gaan doorleren, dan was ik nooit zover geweest als ik nu ben”, zegt hij terwijl verderop een ballon klapt. Toen Corné in 2005 in maatschap in het bedrijf kwam, was uitbreiding het plan. De zinnen waren erop gezet om de buren eens uit te kopen. Dat duurde maar. Toen er een bedrijf aan het Bouwluststraatje te koop kwam, pakte hij zijn kans. “Het was een aaneengesloten kavel van 21

Corné van Aert: ‘Als je veel wilt, krijg je te maken met obstakels’

12

27 september 2018

hectare met weinig bomen.” In december 2014 werd het gekocht en in 2015 werd de grond voorzien van drainage en de te- lescoopberegeningsinstallatie aangelegd. Ook werd er in dat jaar voor het eerst wat geoogst van deze nieuwe locatie. Het beregeningswater komt uit een bas- sin met een inhoud van 13.000 kuub. Dit wordt gevuld met regen- en bronwater. “Heel handig zo’n back-up in tijden van droogte.” Investeringen in goede water- voorzieningen zijn belangrijk. “Wil je het optimale uit Astilbe halen, dan vraagt het om een perfecte aansturing van water.” Inmiddels heeft Corné nog eens 6 hectare grond aangekocht om meer vruchtwisse- lingsmogelijkheden te hebben. VERGROTING VAN DE MARKT Het hoofdgewas is Astilbe. In drie jaar tijd heeft Corné het areaal hiervan verdub- beld. Daar wordt wel eens met argusogen naar gekeken, merkt hij. Maar zijn rede- natie is dat hij de markt vergroot. “Tien jaar geleden begon ik met 300.000 stelen in de natuurlijke bloeiperiode, die in juni en juli valt. Nu heb ik er 2,5 miljoen in die periode. De prijs is dan meestal laag, zo’n 8 cent. Maar omdat de bloem dan zo goedkoop is, zijn er juist kopers voor. Ko- pers die dat normaal gesproken niet doen.

Zij en hun afnemers raken ‘gehecht’ aan de astilbe. Zo hebben ze er in september soms 30 cent voor over.” Van Aert ziet liever geen uitschieters in de prijs. “Ik krijg liever het hele jaar door 40 cent dan dat een cultivar soms over de euro gaat, want dan krijg je alleen maar goudzoekers. Daar schieten we als gespe- cialiseerde Astilbe-kwekers niets mee op. We moeten samen de kwaliteit hoog en stabiel houden.” De focus op Astilbe, die hij van mei tot half november aanvoert, zal zich nog meer verstevigen. “De teelt rendeert het beste.” Dat komt deels doordat Van Aert voor deze teelt volop inzet op mechanise- ring en automatisering. Zo staan er twee Furora-sorteer- en verwerkingslijnen. Eén uit 2014 en de laatste nieuwe draait sinds mei dit jaar. De nieuwste sorteerder keurt beter, herkent de kleuren beter en kan zeven sorteringen aan in plaats van vijf. Ondergrondse transportbanden leiden de resten Astilbes naar buiten. In de bedrijfs- ruimte staan nog twee kleinere sorteer- machines. Die worden gebruikt voor de andere zomerbloemen. “Uit voorzorg laat ik geen andere bloemen over de Furora’s gaan. Dikkere stelen geven slijtage aan de grijpertjes.”

Van Aert Flowers in het kort

Het bedrijf was van Corné’s ouders: Peter en Ida. Zij begonnen met een vollegronds- groentebedrijf. In 1990 stapten ze over naar zomerbloemen. In 2013 nam Corné het bedrijf over; daarvoor zat hij al acht jaar in maatschap. Astilbe is met 60-70 procent het hoofdgewas. Er staan tien soorten en er wordt sinds zes jaar een partij opgebouwd van twee veelbelovende eigen selecties ont- staan uit mutanten. Daarnaast wordt er Alli- um, Polygonatum, pioenroos, Lysimachia, Chelone, Brassica en Alchemilla gekweekt. Dit doet hij vooral voor de afwisseling van werkzaamheden voor zijn personeel. Er wer- ken 35 seizoensarbeiders, 3 vaste medewer- kers en 10 scholieren. Een deel van de pro- ductie wordt in tunnels geteeld. Van Aert heeft 4 hectare tunnels, die drie keer wor- den verzet. Jaarlijks worden er 16 tot 17 mil- joen bloemen gekweekt.

27 september 2018

13

27 september 2018

Zijn deelname in de innovatiegroep precisielandbouw maakt dat de kweker up-to-date is met de techniek. Drones, gps en sensoren… Hij experimenteert ermee en deelt de kennis. “Ik zit in een actieve groep met boomkwekers. We houden elkaar op de hoogte via WhatsApp.” Hij is bezig met de aanschaf van een kunst- meststrooier met gps en zoekt nog naar sensoren die het vochtgehalte in de grond bijhouden. “Het liefst wil ik een systeem waarop de beregening automatisch rea- geert.” Hij investeert graag in zaken die zijn hoofd leger maken en fouten voorko- men. “Nu heb ik nog 150 kraangroepen in mijn hoofd zitten.” Uit het betoog van de jonge ondernemer wordt duidelijk dat hij ‘nooit klaar zal zijn’. Ook al horen daar soms tegenslagen bij. Zo liep de nieuwe locatie twee jaar vertraging op. Hij wilde natuurverenigin- gen behagen. Hij dacht goede afspraken met hen gemaakt te hebben. “Ik kwam hen zelfs voor de bouw al vrijwillig en overdadig tegemoet met allerlei investe- ringen in groen en een goede leefomge- ving voor dieren en insecten.” Toen echter eisen zich bleven opstapelen en zelfs na goede afspraken toch iemand de bezwaar- procedure doorzette, was hij er klaar mee. “Ik stapte op de trekker en zette de frees in een natuurstrook op mijn bedrijf. Dit heb ik gefilmd en op social media gezet. Dat zorgde uiteindelijk voor inkeer bij een ‘natuurfreak’.” Met de nieuwe plannen voor de kas en de huisvesting beseft Corné dat hij weer voor uitdagingen staat waarbij hij op weerstand kan stuiten. “Ach ja, als je veel wilt, krijg je te maken met veel obstakels. Maar ik wil nu eenmaal vooruit. Dat zit in me.”

14

27 september 2018

OO I T

Najaar 1943, nu 75 jaar geleden, stond er een bijzonder gewas in de Bloembollenstreek: tabak. De commerciële teelt was allang uit Nederland verdwenen, maar de oorlog zorgde voor een kortstondige opleving. Bollentelers pikten een graantje mee.

Tekst: Arie Dwarswaard Foto: www.tweedewereldoorlog.nl

Tabak hielp telers de oorlog door ‘A ls men door de bollenstreek gaat en zijn oogen goed den kost geeft, dan lijkt het soms of hier de tabaksteelt altijd beoe-

Wat is er in die tijd aan de hand met ta- bak? De Duitse bezetter eist een flink deel van de in Nederland geteelde tabak op. Te- gelijkertijd komt er ook geen tabak meer uit het buitenland. Het gevolg: schaarste. En dat in een tijd van spanning, waarin sigaar en sigaret even wat verlichting kun- nen brengen. RIJKSVOORLICHTING De overheid komt aan die behoefte tege- moet. In 1942 verschijnt de brochure De teelt van tabak, geschreven door de Wage- ningse ingenieur H.J.A. Slits. De brochure is bestemd voor beroepstelers en voor buitenstaanders. Juist onder bloembollen- telers bevinden zich veel van die buiten- staanders. Grond is er voldoende beschik- baar, omdat door de oorlog geen export meer mag plaatsvinden naar grote kopers als de Verenigde Staten en Groot-Brittan- nië. Door de sterk verminderde behoefte aan bloembollen neemt het areaal ook af. Dat verklaart waarom in 1943 tabak on- derwerp van gesprek is. Uit de artikelen die najaar 1943 in het Weekblad voor Bloembollencultuur ver- schijnen, blijkt dat de teelt niet al te inge- wikkeld is. Pas aan het einde van de teelt komt het erop aan. De lange bladeren mo- gen pas worden geoogst als het blad een specifieke kleur krijgt, de punt dor wordt en op het blad gele plekjes verschijnen. Dat is nog niet het meest ingewikkelde. Dat komt pas in de fase van het bewerken, ofwel het fermenteren. Dat vraagt zo veel vakkennis, dat de meeste bloembollente-

27 september 2018 Hoe het met de tabaksteelt in 1943 is af- gelopen, is niet duidelijk. Het Weekblad voor Bloembollencultuur schrijft er niets over. Hopelijk kregen de telers voor Kerst- mis bruikbare tabak terug om pijp, sigaar of sigaret te roken. Het was er spannend genoeg voor. lers zich daar zelf niet aan wagen. ‘Som- migen probeeren zelf te fermenteeren, doch meestal met minder goed resultaat; bovendien kan men de tabak niet kerven. Beter, veel beter is het daarom de laatste bewerking (…) aan de daartoe bevoegde instellingen over te geven. Er is een 7-tal bedrijven voor dit doel aangeweezen. In de bloembollenstreek wordt zeer veel toege- wezen aan de Fa. Wed. C.D. van der Helm te Zwolle.’ Vier vakgenoten zijn verantwoordelijk voor de inzameling van bladeren. Het zijn Goemans-Visser uit Hillegom, J.N. van Kesteren en G. van der Veld uit Lisse en B. van Loo uit Sassenheim. In diverse advertenties in het weekblad delen zij mee dat er in oktober transporten worden georganiseerd naar de Zwolse firma, waar het tabaksblad voor Kerstmis 1943 vak- kundig wordt gefermenteerd, gesneden en verpakt wordt terug verwacht. ‘De Fa. v.d. Helm bestaat reeds sinds 1805 en is altijd tabaksfabriek geweest. Zij beschikt over zeer bekwame fermenteurs en stelt er een grote eer in om op de allerbeste wijze deze taak te volbrengen’, aldus de anonieme schrijver in het Weekblad voor Bloembol- lencultuur van 27 augustus 1943.

fend is.’ Dat schrijft een anonieme auteur in het Weekblad voor Bloembollencultuur van 27 augustus 1943. Enkele weken later meldt hetzelfde tijdschrift het volgende: ‘Als twee bollenjongens bij elkaar zijn, schreef de heer Jonkheer kort geleden, dan praten zij over bollen. In algemeenen zin genomen zal dit wel juist zijn, maar wij hebben den laatsten tijd waargenomen dat in de gesprekken van de bollenjongens de tabak een heel graag aangeroerd onder- werp is. Er is door hen tabak gekweekt en het is begrijpelijk dat zij thans probeeren er het beste van te maken.’

De serie Ooit belicht vanuit drie invalshoeken de brede geschiede- nis van de bloembollensector: • Wat gebeurde er 25, 50, 75 of 100 jaar geleden? • Een bijzonder boek uit de KAVB- bibliotheek. • Een uitvinding die de sector sterk heeft beïnvloed.



27 september 2018

Mooie variatie lelieshow Hobaho

Aan vernieuwing nog steeds geen gebrek in de leliewereld. Tijdens de lelieshow bij Hobaho lieten de deelnemers zien dat er nog genoeg valt te innoveren.

Tekst: Arie Dwarswaard | Fotografie: René Faas

16

27 september 2018

1. Casino Lelies legde de nadruk op nieuwe LA-hybriden, die opvielen door de forse bloemgrootte. Dit geldt onder meer voor ‘Vdara’, waarbij de oranje bloembladen zijn bezaaid met fijne spikkels. 2. De Jong Lelies is actief in met name LA-hybriden en Oriëntals, maar schuwt ook de interspecifie- ke kruisingen niet. Een mooi voor- beeld daarvan is ‘Pink Brilliant’. Deze LO-hybride heeft geen trompetvor- mige bloem maar de vorm van de Oriëntal. 3. Uit de veredelingskraam van Mark- lily is onder meer ‘Sherida’ afkom- stig. Deze Oriëntal trekt de aandacht door het contrast tussen het rozero- de bloemblad en de scherp afgete- kende witte rand. 4. Bij Royal van Zanten lag de nadruk op de nieuwe OT-hybriden. In de kleur wit was ‘Genzano’ een van de blikvangers vanwege de grote bloe- men. 5. Aziatische hybriden zijn niet vaak meer te zien op shows. Bij Hobaho was Jaap Boon de uitzondering op de regel. Hij toonde de helderoranje ‘Creil’, evenals de rode ‘St. George’. 6. Dubbele Oriëntals, een donkerro- ze LLO-hybride en diverse nieuwe OT-hybriden domineerden de inzen- ding van Vletter & Den Haan. Van de OT-hybriden was de gele ‘Rafa- ël’ een van de noviteiten. Het geel is in het midden intens en aan de ran- den lichter.

1

2

3

4

Naast lelies was op de show nog een aantal andere gewassen te zien. Zo showde Dümmen Orange Eucomis ‘Waikiki’, geïntroduceerd door Gol- den State Bulb Growers en vanwe- ge de lange bloeiaar geschikt voor de snij.

5

6

27 september 2018

17

27 september 2018

Logo

Van Dijke Groep

trommelwassers eco wassers pelmachines kopmachines aqua graders

Van Dijke Group ®

SolidDutchcleaning andrecyclingsolutions

Van Dijke Group ®

• bloembollen sorteerplaten • aardappelzeven • spijlenzeven • kniekrukken/zithulpen

SolidDutchcleaning andrecyclingsolutions

Lettertypen Foco

Opdrachtgever Van Dijke Groep Sint-Philispland

Kleuren Rood C-0 M-100 Y-100 K-0 R-224 G-16 B-32 PMS 485 Avery 837 ??? (testen bij print)

Ontwerpdatum 6 januari 2015

Ontwerper Arie van der Meer

Van Dijke Group Sint Philipsland The Netherlands t +31 (0)167.572385 www.vandijkegroep.nl

• borstelwalsen • bedrijfsstoelen • machine onderdelen • transportrollen • wielen

reclameatelier

Lettertypen Foco

Opdrachtgever VanDijkeGroep Sint-Philispland

Kleuren Rood C-0M-100 Y-100K-0 R-224G-16B-32 PMS485 Avery837 ??? (testen bij print)

Ontwerpdatum 6 januari2015

Ontwerper Arie van derMeer

reclameatelier

in

Op youtube treft u onze bedrijfszekere machines vol in bedrijf

www.peterbos.eu • info@peterbos.eu

Een nieuwe klant binnenhalen? Valt niet mee!

TE HUUR Tulpenland in de Wieringermeer Vruchtwisseling 3 jaar Lucerne en 1 jaar Tarwe 06-51310384

Bel 023 571 47 45 en vraag naar Remco Wijnhout of mail r.wijnhout@bureauvanvliet.com voor gratis advies over de advertentiemogelijkheden.

www.bureauvanvliet.com

90 x 30 fc stopper bloembollenvisie.indd 1

30-10-17 16:16

greenity-wit flowerbulbs 180920.indd 1

20-09-18 12:01

Mirage Elan, Betrouwbare bestrijder van Fusarium en veel meer!

voorkomt ziekte

Mirage Elan is een goede basis om uitgangsmateriaal van bloembollen te beschermen tegen schimmels als fusarium en rizoctonia en is zacht voor de bloembollen.

Mirage Elan mag in alle bloembollen en bloemknollen worden toegepast, het is een vriendelijke vloeibare formulering en laat zich uitstekend mengen met ander fungiciden in het dompelbad.

ADAMA Northern Europe B.V. | adama.com | @adama_NE | Trade Register Amersfoort (NL) No. 33282727 Gebruik gewasbeschermingsmiddelen veilig. Lees vóór gebruik eerst het etiket en de productinformatie

T E C H &M E C H

Inde rubriek Tech&Mech is er aandacht voor zowel nieuwe als vernieuwende producten uit de sector. Een plek waar techniek en mechanisatie structureel aandacht krijgen.

Meter bewaakt zuurtegraad in tank

De pH-meter geeft duidelijk het verschil aan bij vullen (links) en na het mengen met een pH-verlagend middel.

pH-meter op veldspuit www.wouthogervorst.nl Prijs: 600 euro

meter op de tank. Die meet de pH van het opgepompte water en van het resultaat na mengen in de tank. Overigens zijn we ook overgestapt op leidingwater, want dat slootwater brengt toch een hoop smerigheid mee. Het zorgt er vooral voor dat we goed kunnen sturen op de samen- stelling van de spuitvloeistof.” AUTOMATISCH MENGEN Na vier jaar werken met de meter, wil Van der Slot niet meer zonder. Inmiddels zijn er ook volautomati- sche bijmengsystemen in de handel, die met CO 2 de pH verlagen. “Was dat toen beschikbaar geweest, dan hadden we daar misschien voor gekozen. Ons systeem werkt nu ook prima en als we over een jaar of twaalf een nieuwe spuit nodig hebben, zetten we waarschijnlijk de volgende stap.” De meter is op alle spuiten te bou- wen, ongeacht merk en leeftijd van de machine. Er is alleen een 12 volt-aansluiting nodig. Erik Hoger- vorst van het mechanisatiebedrijf: “Dat lukt dus altijd. Voor het bij te mengen middel en de hoeveelheid verwijzen we de kweker naar de gewasbeschermingsspecialisten.”

het eerste over de invloed van de zuurgraad op het gewasbescher- mingsmiddel. “Om effectief te spui- ten is ook de waterkwaliteit belang- rijk. De pH van de plant ligt tussen 4 en 6. Het water dat we tanken, heeft een graad van 8,5. Dat verschil wil je zo klein mogelijk houden, om te zorgen dat de werkbare stof van een gewasbeschermingsmiddel zo veel mogelijk effect heeft. Overigens is de pH van het middel in de regel al afgestemd op de plant.” EFFICIËNT GEBRUIK Met die wetenschap hing Van der Slot een losse pH-meter in de tank. Hij spoot vervolgens afwisselend banen tegen onkruid met en zonder additief om de pH in de tank te be- invloeden. “Ik zag een duidelijk ver- schil in de werking van het middel. Die was beter bij een lagere pH in de tank. Het scheelt misschien niet veel middel, maar de bespuiting is wel effectiever.” Van der Slot hoopt dat het op termijn wel veel middel scheelt en dat efficiënt gebruik uit- eindelijk ook scheelt in de arbeid. Toen er een nieuwe spuit moest komen, was de keuze dan ook snel gemaakt. “Toen wilden we een vaste

Tekst: Hans van der Lee Fotografie: Theo van der Slot

Mechanisatiebedrijf Wout Hoger- vorst in Noordwijkerhout bouwt een pH-meter op de veldspuit. Zo wordt de zuurgraad van het water dat erin wordt gepompt permanent gemeten en zo nodig wordt een pH-verlagend middel toegevoegd. Het bedrijf merkt een voorzichtige interesse in de meter. Vasteplantenkwekerij Heemskerk werkt ermee. In dit nummer van Greenity is op pag. 32 te lezen dat die mogelijkheid er is. Hoe is de ervaring? “Wij wil- len maximaal rendement van een bespuiting en daarom hebben we die meter erop gezet”, zegt Theo van der Slot van kwekerij Heemskerk Vaste Planten bv in Noordwijk. Hij is verantwoordelijk voor de gewasbescherming op het bedrijf. Ruim vier jaar geleden hoorde hij tijdens de bijeenkomst voor de ver- lenging van zijn spuitlicentie voor

27 september 2018



27 september 2018

2

3

1

ISU-awards voor tien nieuwe vaste planten De Internationale Stauden Union is de wereldwijde vereniging van vasteplantenkwekers. Elk jaar reikt de ISU na uitgebreide tests prijzen uit aan nieuwe introducties. Afgelopen zomer kregen tien vaste planten zo’n ISU-award.

4

Tekst: Arie Dwarswaard, Internationale Stauden Union Fotografie: Internationale Stauden Union

5

20

27 september 2018

1. Allium ‘In Orbit’ Veredelaar: Atlee Burpee, Pennsylvania, Verenigde Staten Inzender: Rijnbeek and Son Vaste Planten, Nederland

De paarsroze bloemen van deze korte Allium (30 cm) zijn erg aantrekkelijk voor bijen en vlin- ders. De bloemkleur past goed bij de blauwgroene kleur van het blad. Deze selectie houdt van een goed gedraineerde grond en een zonnige plek. ‘In Orbit’ bloeit wat later, maar heeft wel een langdurige bloeitijd.

2. Echinacea ‘Delicious Candy’ Veredelaar: Marco van Noort, Nederland Inzender: Rijnbeek and Son Perennials, Nederland

6

Deze Echinacea valt op door de grote, dubbele bloemen met horizontale bloembladen die een bolvormig centrum omzomen. De lichtgevende fuchsiakleurige bloemen laten zich zien tussen juli en september. Een snelle groeier met donkere stelen en donkergroen blad. Doet het goed op een normale, goed gedraineerde grond op een zonnige plek in de tuin.

3. Molinia arundinacea ‘Mostenveld’ Veredelaar en inzender: Jan Spruyt, België

Kenmerkend aan dit gras is het bonte blad in combinatie met de bruingekleurde bloeiaren. Het is een echte polvormer, waarvan het blad tot 40 cm hoog wordt en de bloeiaren 120 cm. De bloei- tijd loopt van juli tot en met oktober en de pluim is rood van kleur.

4. Festuca ‘Miedzianobrody’ Veredelaar: Szkółka Słowińscy, Polen Inzender: Vitroflora Grupa Producentów, Polen

7

Deze nieuwe variëteit van blauw zwenkgras valt op door de compacte, ronde groei en door de frisgroene kleur in plaats van de gangbare blauwgroene kleur. Het blad wordt 30-40 cm lang, de bloeiaar 50-70 cm. In het najaar kan het groene blad verkleuren naar intens koperrood. Gewenst is een zonnige standplaats op een droge tot halfdroge grond.

5. Parthenium integrifolia ‘Welldone’ Veredelaar en inzender: Jan Spruyt, België

De selectie ‘Welldone’ van deze Amerikaanse steppeplant onderscheidt zich door het kortere en donkerder blad dan gewone species. Met 120 cm is het een forse plant. De bloemen zijn grijsblauw en bloeien in de periode juni tot september.

6. Veronica ‘Tidal Pool’ Veredelaar: Dr. Jim Ault, Illinois, Verenigde Staten Inzender: CNB New Plants, Nederland

Deze laagblijvende, kruipende selectie van Veronica bedekt de grond volledig. De maximale hoog- te is 15 cm. Opvallend is de intens blauwe kleur in combinatie met een wit hart. ‘Tidal Pool’ is het resultaat van een kruising russen Veronica armena en V. pectinata. De plant houdt van een half- zonnige tot zonnige standplaats. De bloeiperiode loopt van juni tot oktober.

8

7. Coreopsis tripteris ‘Handy Size’ Veredelaar en inzender: Jan Spruyt, België

Deze Coreopsis valt op door zijn forse lengte van meer dan een meter. Tussen juli en septem- ber bloeit hij met gele, 2-3 cm grote bloemen. De grond moet goed gedraineerd zijn, de stand- plaats zonnig. 8. Echinacea purpurea ‘Green Twister’Veredelaar: Georg Uebelhart, Duitsland Inzender: Jelitto Staudensamen GmbH, Duitsland Deze selectie doet wat de vorm betreft sterk denken aan ‘Magnus Superior’, terwijl de bloem lijkt op ‘Green Envy’. De stevige, rechte bloemstengels zijn in het tweede jaar langer dan in het eerste jaar. De bloeiperiode loopt van juli tot september. De bloembladen zijn vanaf het hart karmijn- rood tot roze, terwijl ze aan de buitenkant limoen- tot geelgroenkleurig zijn. De plant stelt geen hoge eisen aan de grond en de watervoorziening. Volle zon is gewenst. Een echte bijenplant, die ook bruikbaar is voor de snijbloementeelt. 9. Sorghastrum nutans ‘Winnetou’ Veredelaar en inzender: Jan Spruyt, België Opvallend aan deze selectie van Sorghastrum is het grijsgroene blad, dat gemakkelijk 100 cm hoog kan worden. De aar komt zelfs tot 180 cm.

9

10. Cenchrus (Pennisetum) purpurascens ‘Jommenik’ Veredelaar en inzender: Jan Spruyt, België

‘Jommenik’ doet sterk denken aan Pennisetum alopecuroides ‘Hameld Gold’. Het belangrijkste verschil is dat het blad hier heldergeel is en dat de plant compact is. Met zijn blad van 20 cm en aar van 30 cm lang is het een relatief lage vaste plant. Tussen augustus en oktober is ‘Jomme- nik’ op zijn mooist. Een gemakkelijke groeier, die op een zonnige plaats de gele kleur van het blad nog beter laat zien.

10

27 september 2018

21

27 september 2018

   

 Trekkers te koop gevraagd Voor export alle types • Massey Ferguson • Landini • John Deere • Ford • Same • Fiat • Universal / UTB • Zetor

CannaSol: virusvrije knollen Bletilla: Nederlands geteeld Pioenen: breed assortiment www.green-works.nl

Schade, roest of mankementen geen bezwaar. U kunt alles aanbieden!

H&G Exporttractors Abbestederweg 30 B 1759 NB Callantsoog T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

Job’s Bemiddeling BV Specialist in bemiddeling tussen werk en internationale arbeidskrachten binnen de agrarische sector. • uitzenden • payroll • huisvesting Wij zijn u graag van dienst!

bbv-green works 170919.indd 1 VLAMING Intern Transport

19-09-17 14:22

Toyota 80V-serie! Hefvermogen van 2,0 t/m 3,5 ton. Kijk op onze website

www.vlaming-interntransport.nl of voor gebruikte machines op: www.vlaming-occasions.nl.

H&G Exporttractors

Voor verdere informatie info@jobsbemiddeling.nl of bel 06-235 941 64. Abbestederweg 30 B

T: +31 (0)228-565011 Zaadmarkt 8 | Bedrijfvenpark WFO-West | Zwaagdijk-Oost | T 0228-565010 | F 0228-565015 | E info@vlaming-groep.nl

1759 NB Callantsoo

T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

greenity-jobs 180823.indd 1

23-08-18 15:51

RISICO OF RIZOLEX ®

Waarom risico lopen als er Rizolex ® is? Rizolex ® is al jaren een veilig en zeer betrouwbaar middel in de bloembollenteelt. Rizolex ® werkt tegen alle Rhizoctonia-soorten en stammen, inclusief kwade grond en past uitstekend in het resistentiemanagement. U neemt geen risico maar Rizolex ® . Rizolex ® vloeibaar: vast en zeker! www.nufarm.com/nl

Gebruik gewasbeschermingsmiddelen veilig. Lees voor het gebruik eerst het etiket en de productinformatie.

‘Meer speling in regels dan gemeenten denken’

De provincie Noord-Holland is volgens gedeputeerde Joke Geldhof minder rigide dan de gemeenten bij het stellen van regels voor huisvesting van arbeidsmigranten. Noord- Holland wil snel een goed beleid, om te voorkomen dat arbeiders zich niet meer willen vestigen en elders aan de slag gaan. M aximaal vijftig man op het gemeente. Daar komen de regels in de Kop van Noord-Holland in het kort op neer. Dat tenten en chalets niet zijn toegestaan, heeft alles te maken met veiligheid en het aanzicht van de onderkomens op het bedrijf, geven de gemeenten Schagen en Hollands Kroon aan. De ondernemers vinden stacaravans en chalets echter een prima oplossing voor flexibele huisvesting, waarmee de werknemers op het eigen bedrijf kunnen blijven. Dat heeft de voor- keur van de meeste bollenkwekers. Het alternatief is centrale huisvesting in zogeheten Polenhotels. Projectontwikke- laars staan klaar om die neer te zetten, zo bleek eerder tijdens een avond van KAVB en CNB over huisvesting in Bree- zand (NH). Gemeenten zitten met deze vorm van huisvesting in de maag, omdat de arbeiders zelf graag dicht bij winkels en andere voorzieningen willen wonen. bedrijf, niet in tenten, stacara- vans of chalets en de aantallen moeten bekend zijn bij de Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

Degelijke huisvesting voor arbeidsmigranten willen de Noordkop-gemeenten, geen opgedeelde woonhuizen.

27 september 2018 van informatie over de arbeidskrachten te voorzien. Op hun beurt wil de gemeente de buitenlandse werknemers helpen te integreren in de gemeenschap. werken, zo lang het bollenbedrijf niet ondergeschikt wordt aan de uitzend- en huisvestingstak. “Gemeenten houden daar toezicht op”, stelt Geldhof. VERGUNNING De gemeenten verlenen ook de vergunning voor de huisvesting. Ook daar gaat het in de praktijk mis. De procedure duurt zo lang, dat de vergunning voor sommige ondernemers te laat komt. Hollands Kroon erkent dat het de aanvragen soms niet aankan. Om onder meer dat op te lossen, wil Hollands Kroon werken volgens het beleid van de gemeente Westland, die een versnelde procedure kent. De provincie is daar voorstander van. In de Zuid-Hol- landse gemeente mag een ondernemer een arbeidsmigrant registreren én ook zelf uitschrijven. Het vraagt wel extra inzet van de ondernemers, om de gemeente

Grootschalige huisvesting in de bebouwde kom, bijvoorbeeld in voormalige horecage- legenheden of in opgedeelde woonhuizen, levert volgens de gemeenten klachten van omwonenden op. INVENTARISATIE Om in te schatten hoeveel huisvesting nodig is, inventariseert Noord-Holland momenteel hoeveel arbeidsmigranten in de provincie werken en wonen. “We gingen eerder altijd uit van schattingen”, zegt de gedeputeerde. Ze hoopt dat komende maand duidelijk is hoe groot de behoef- te is. “Daarna is beter beleid te maken.” Gemeenten in de provincie zouden zoveel mogelijk samen moeten werken, met een eenduidig beleid. “Zo kunnen we een gunstig vestigingsklimaat scheppen, anders vertrekken arbeidsmigranten naar landen waar het wel voor elkaar is.” Het huidige provinciale beleid stelt geen maximum aan de huisvesting op het bedrijf. Ook mogen seizoenarbeiders op het ene bedrijf wonen en bij het andere

23

27 september 2018

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60 Page 61 Page 62 Page 63 Page 64 Page 65 Page 66 Page 67 Page 68

Made with FlippingBook Annual report