Greenity20

2 augustus 2018

Versnellen 12 Midigladiolen van FlowerBoost

20 Hotline bij het rooien 46 Huisvesting onder druk 8 Geen uitstel inundatie



Een nieuwe klant binnenhalen? Valt niet mee!

WWW.STAPELBED.COM

Zet daarom de eerste effectieve stap naar nieuwe klanten door te adverteren in Greenity. Bel 023-5714745 en vraag naar Remco Wijnhout voor gratis advies over de advertentiemogelijkheden.

Stapelbedden vanaf e 82,50 ex. BTW Matrassen vanaf e 29,- ex. BTW Lockerkasten vanaf e 59,- ex. BTW

email: r.wijnhout@bureauvanvliet.com

30-10-17 16:15 Benieuwd naar ons werk? Kijk op onze projecten!

90 x 65 fc bbv.indd 1

Enkele metalen bedden vanaf e 49,- ex. BTW 2000m² voorraad!

www.agrofocus.nl

2382 NW Zoeterwoude Tel: 071 - 5230 184 info@stapelbed.com www.stapelbed.com

De schakel tussen uw

product en techniek

ingenieurs voor groei

Spanbroekerweg 144, 1715 GT Spanbroek - Tel.: (0226) 35 24 39 - info@agrofocus.nl

greenity-stapelbed 180302.indd 1

05-03-18 11:00

Polytechniek ontzorgt bij het realiseren en onderhouden van uw technische installaties

• SPOELT VRUCHTBOMEN, ONDERSTAMMEN, PLANTEN, BOLLEN, LEEG FUST E.D. EXPORTSCHOON EN VOOR KWEKERIJ ZODAT ZE GEMAKKELIJKER TE VERWERKEN ZIJN. •“KOOKT” DE MEEST UITEENLOPENDE SOORTEN PLANTGOED, ZODAT AALTJES GEEN KANS HEBBEN. VOOR EXPORT BEHANDELEN WIJ VOLGENS DE RICHTLIJNEN VAN DE BKD INCLUSIEF EEN BEHANDELINGSCERTIFICAAT.

telefoon: 0252-222580 email: info@helmus.nl

WWW.POLYTECHNIEK.NL Advisering - Koudetechniek - Luchtbehandeling - Watertechniek Verwarming - Regeltechniek - Elektrotechniek - Service & Onderhoud

www.helmus.nl

Koggeweg 63, 1607 MT Hem. Telefoon 0228-54 54 54. E-mail: info@polytechniek.nl

I NHO U D

20 Van Haaster Ondanks hitte en droogte verloopt alles ‘gewoon’ bij Van Haaster Bloembollen.

58 De naam is Tulbaghia violacea ‘Silver Lace’.

26 KAVB Laat zien wat je doet.

In dit nummer 8 Kwekers zetten inundatie door 12 FlowerBoost schakelt en versnelt 16 Zomerserie: ‘Ik wist niet dat dit ook tuinbouw was’ 20 Bij Van Haaster gaat alles door ondanks droogte en hitte 32 Internationaal instrument milieubelasting in de maak 33 Schenken op papier 35 Proef met groenbemesters 46 Huisvesting arbeidsmigranten onder hoge druk 50 Geen ballen op bollengrond

Vaste rubrieken 6 In de media 11 Column Hans Kleijwegt 19 Tech&Mech Greco-frees 23 5 minuten Mariska de Wit 24 KAVB 28 Stigastip 30 Vakvenster Kas omhoog 36 CNB

44 Anthos 48 Hobaho 51 Vaste planten 53 Teeltverbetering 54 Teeltadvies 58 De naam is

Op de cover 12 Joost en Brigitte van Ruiten

telen hun midi-gladiolen onder de merknaam MiDi Olá. Met hun bedrijf FlowerBoost schakelen en versnellen ze, zodra ze een kans zien.

Cynara cardunculus

2 augustus 2018



2 augustus 2018

GROEI JIJ MET ONS MEE? Productmanager/Inkoper Tulpen en andere bolgewassen (fulltime)

Bij Onings Holland zijn wij trots op ons werk. Dit door de rijke historie van het familiebedrijf en ook vanwege de vooraanstaande positie die we als exporteur van bloembollen innemen. In veel landen wordt Onings gezien als totaalleverancier van bolgewassen en wij hebben de ambitie onze positie in deze markten daar waar mogelijk te versterken. Het is voor Onings belangrijk om ook bij een toenemende groei de afnemers te kunnen blijven voorzien van de vertrouwde kwaliteit bloembollen. We zijn daarom op zoek naar een productspecialist van Tulpen en andere bolgewassen met commerciële vaardigheden die, buiten de lelies, de verantwoording heeft over de totale inkoop. Jouw kennis van bloembollen, assortiment en markt zullen bijdragen aan verdere groei en verbetering van de kwaliteit. Je onderhoudt intensieve persoonlijke contacten met bestaande en potentiele leveranciers en volgt de markt op de voet. Je werkt samen in een hecht team om de klanten zo goed mogelijk te bedienen, de afzetmarkt verder te ontwikkelen en uit te breiden.

Voor onze functie Productmanager / Inkoper Tulpen en andere bolgewassen zoeken wij een gedreven teamplayer die: • kennis heeft van Tulpen en andere bolgewassen; • ervaring heeft met het inkopen hiervan; • beschikt over een praktische en commerciële instelling; • gemotiveerd is om bij te dragen aan het verstevigen van onze marktpositie. Bij Onings Holland bieden wij prima arbeidsvoorwaarden en een flexibele werkomgeving en -tijden. Deze zullen in overleg met jou worden samengesteld. Ben je geïnteresseerd en wil je ons team komen versterken? Stuur dan je motivatie en cv naar info@onings.com ter attentie van Evert van Zanten.Voor meer informatie over de functie of ons bedrijf, neem dan telefonisch contact op met Evert van Zanten via onderstaand telefoonnummer.

Wij kijken uit naar jouw reactie.

P.F. Onings BV • ABCWestland 661 • 2685 DH Poeldijk • Holland • +31 (0)174 282230 • info@onings.com • www.onings.nl

VOO RWOO R D

Hoofd koel Hans van der Lee — Hoofdredacteur h.v.d.lee@greenity.nl

Bent u al een beetje gewend aan de hitte? Over 1976 horen we straks niemand meer, 2018 is het jaar van de lange, droge zomer. Daar verandert een incidenteel onweder helemaal niets meer aan. Intussen beregent en inundeert iedereen stug door, ondanks het verzoek van water- en hoogheemraadschappen om daar zeer terughoudend mee om te gaan. Het kan ook niet anders, want heb je een keuze als het kapitaal op het land staat? Of als het land je kapitaal is? De pomp blijft draaien totdat een handhaver hem meeneemt. Hopelijk komt het niet zo ver. Je staat er bijna niet bij stil dat je ook nog te veel kunt berege- nen. Vooral in de Duin- en Bollenstreek kan dat gebeuren. Geef je geen water, dan krijgt de plant bij de eerste de beste regenbui bijna een bemestingsoverdosis. Als er te veel opdrachtigheid is en er dus van onderaf al aanvoer van vocht is, bestaat er weer een kans op verzilting bij een dichte grond. Het is dus zaak het hoofd koel te houden bij het bepalen van de beregeningsstrategie. Dat koel houden van het hoofd is altijd een goede zaak. Afge- lopen week in ’t Veld zag een bollenteler zich plots voor een probleem geplaatst, toen de gemeente Hollands Kroon een aantal panden sloot waarin seizoenarbeiders onderdak kregen. Onder- nemer en gemeente gaan met elkaar in conclaaf, maar inmiddels is het wel spitsuur in het seizoen. In deze Greenity maken we een rondgang om te kijken hoe het met die huisvesting gaat in de praktijk. Soms illegaal, soms onveilig, maar steeds vaker prima. Gelukkig, want zonder spanning is het al heet genoeg.

2 augustus 2018 VERANTWOORDELIJKHEID:  De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactiehoudtzichhetrechtvoorom ingezondenbrievenenmededelingennietteplaatsendanweltewijzigenof intekorten.Overnamevanartikelen,berichtenof fotografie isuitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE: Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur). FOTOGRAFIE: RenéFaas. VORMGEVING: FilieNicolaenLiannevan ’tEnde. UITGEVERS: KAVBenCNB.ADRES:Heereweg347,2161CALisse,Postbus31,2160AALisse,tel.0252-431117of 0252-536966(kantoorA.Dwarswaard),www.greenity.nl, info@greenity.nl. ABONNEMENTEN: (excl.6%BTW):Nederland€265,–per jaar,Europa€285,–per jaar,buitenEuropa€315,– per jaar. Aan- of afmelden bij JohnMeijer, tel. 0252-431 173, administratie@cnb.nl. Meer info over abonnementen opwww.greenity.nl. ADVERTENTIES: Bureau Van Vliet bv, Postbus 20, 2040 AA Zandvoort, tel. 023-5714745, e-mail: zandvoort@bureauvanvliet.com. ISSN: 2589-4099.

5

2 augustus 2018

VA N D E R E D A C T I E

In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Doorbraak in vermeerdering van tulpenbollen

Niet oké

Monique Ooms — Redacteur a.dwarswaard@greenity.nl

Als redacteur van Greenity maak je nog wel eens wat mee. Zo kom je in aanraking met onderwerpen die je normaal gesproken alleen van een afstandje meekrijgt. Omdat je erover leest in de krant of het voorbij ziet komen op het achtuurjournaal. De huisvesting van ar- beidsmigranten is zo’n onderwerp. Voor de editie die nu voor u ligt, mocht ik over dit on- derwerp een artikel schrijven. Dan duik je in de materie en krijg je, met elk interview dat je afneemt, een steeds beter beeld van de proble- matiek. Natuurlijk ga ik ervan uit dat onderne- mers er alles aan doen om hun medewerkers een fatsoenlijk onderkomen te bieden, waar ze op een normale manier hun potje kunnen koken, kunnen bijkomen van het werk, zich kunnen opfrissen en lekker kunnen slapen. Want: morgen is er weer een dag. En van goed ontspannen ga je meestal beter werken. In veel gevallen doen ondernemers dit ook heel goed. Toch zijn er nog steeds wantoestan- den. Daarbij gaat het om onderkomens die vervuild zijn, waar de stroomvoorziening niet deugt, de schimmel op de muur staat, brand- veiligheid ver te zoeken is, de mensen opgesta- peld moeten slapen vanwege ruimtegebrek… Waarom denk je als werkgever en als mens dat dat oké is? Wat maakt dat jij niet in staat bent om goed voor je medemens te zorgen, terwijl diens welzijn op dat moment voor een belang- rijk deel jouw verantwoordelijkheid is? Dat hoort toch ook bij ondernemerschap? Ik geloof graag dat de ondernemer van de toe- komst zich niet alleen zal onderscheiden door slimme zakelijkheid, maximale efficiency en handige commerciële vaardigheden, maar ook door een flinke dosis empathisch vermogen en medemenselijkheid. Gelukkig verbetert de kwaliteit van de huisvesting voor arbeidsmi- granten. De krapte op de huisvestingsmarkt brengt deze ontwikkeling echter wel weer in gevaar. Ik hoop dat bij de keuzes die onderne- mers maken de medemenselijkheid centraal blijft staan.

Dümmen Orange en IribovSBW hebben een methode ontwikkeld die de vermeerdering van tulpenbollen aanmerkelijk versnelt. De nieuwe in-vitromethode bekort het veredelingsproces van soms meer dan twintig jaar naar zes tot zeven jaar. In de tulpenteelt in de grond is vermeerderingsfactor gemiddeld drie. Dit maakt dat de opbouw van een nieuw commercieel assortiment voor een duurzame teelt een traag proces. Met de nieuwe weefselkweekmethode is de vermeerdering van een bol in één jaar duizend bolletjes. Deze ontwikkelen zich in de grond binnen één jaar tot broeibare bloembollen. Bloeiproeven afgelopen voorjaar op een buitenveld bij het Hobaho Testcentrum voor Siergewassen in Lisse waren succesvol. ‘SNELLE INTRODUCTIE VAN NIEUWE CULTIVARS’ Foeke Gardenier, algemeen directeur van Hobaho by Dümmen Orange: “De sector heeft dringend behoefte aan snelle introductie van nieuwe cultivars met unieke sier- en teeltwaarde en eigenschappen die een duurzame teelt bevorderen. Met deze technologie gaat dat lukken.” Hans van den Heuvel, managing director R&D Dümmen Orange: “Om te kunnen inspelen op de veranderende wens van consument en markt is een veredelingsproces van meer dan twintig jaar niet effectief. Deze revolutio- naire doorbraak draagt bij aan een veredelingsproces dat uiteindelijk niet veel langer dan es tot zeven jaar mag duren.” Eloy Boon, oprichter en CEO van IribovSBW: “We onderzoeken nog hoe het vermeerderingsproces verder geoptimaliseerd kan worden voor tulp en bereiden de implementatie voor toepassing op commerciële schaal voor.”

Foto: Dümmen Orange

6

2 augustus 2018

Agenda

Middelengebruik lelies hoogst, milieubelasting lager

3 t/m 5 augustus Het Varend Corso Westland 10 t/m 12 augustus Flower Parade Rijnsburg 11 augustus Open Dag ‘Bollenstreek in Bedrijf’ 13 augustus Crocosmia- en Siergrassenkeuring KAVB 13 t/m 18 augustus CNB Crocosmiadagen 20 augustus Dahliakeuring KAVB 20 t/m 24 augustus CNB Dahliadagen 22 t/m 24 augustus Plantarium Holland Dahlia Event 24 augustus Holygreen Festival 2 en 3 september Dahliacorso Zundert 5 t/m 9 september Nationale Zomerbloemententoonstelling 12 t/m 14 september Hobaho Lelieweek

Lelie is volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) het gewas waarin het gewasbeschermingsmiddelengebruik met 125 kg per hectare het hoogst is. Dat blijkt uit de vergelijking die het heeft ge- maakt in het gebruik in de agrarische sec- tor. Van die 125 kg is 93 kg minerale olie, waardoor de milieubelasting toch omlaag gaat, oordeelt de KAVB. In 2016 bestond ruim driekwart van de gewasbeschermingsmiddelen in lelies uit biologische middelen. In 2012 was dat nog 63 procent. Het leeuwendeel van gebruikte middelen is minerale olie. “Er wordt nog steeds veel middel gebruikt, maar over de hele bollenteelt gezien wordt minder ge-

bruikt. Dat is positief”, zegt adjunct-direc- teur André Hoogendijk van de KAVB. In andere bolgewassen lag het verbruik tussen de 20 en 35 kilo actieve stof, net als bij bloemen onder glas. Het CBS ziet een afname in tulpen en de andere bolgewassen en tegelijkertijd een toename van het areaal – met name tulpen. De KAVB ziet milieuwinst in de CBS-cijfers. “Door het gebruik van meer biologische middelen wordt milieuwinst behaald, maar deze tellen wel mee in het aantal kilo’s. Dat verklaart ook waarom de lelieteelt zo hoog scoort in het gebruik in kilo’s. Minerale olie staat juist bekend om de lage milieubelas- ting voor waterleven en grondwater. Soms is er zelfs helemaal geen belasting.”

Lichte krimp areaal lelie, gladiool stabiel

Het areaal lelies dat dit jaar is geplant, komt voorlopig uit op 4.445 ha, tegen 4.512 ha vorig jaar. Dat blijkt uit gegevens die de Bloembollenkeuringsdienst heeft gepubliceerd. De drie belangrijkste groepen lelies blijven de LA-hybriden, Oriëntals en OT-hybriden. Binnen deze groepen is sprake van kleine verschuivingen. Het areaal een- en twee- jarige Oriëntals is met 60 ha afgenomen, het areaal een- en tweejarige OT-hybriden groeit met 20 ha. Dat van een- en tweejarige LA-hybriden blijft gelijk. De totale op- pervlakte kas en schub kent wel een duidelijke verandering. Het areaal kas is met 10 ha gedaald van 18 naar 8 ha. Aan schub is dit jaar 215 ha geplant, 9 ha minder dan vorig jaar, terwijl het areaal tweejarigen is gegroeid. Dit voorjaar is 773 ha gladiolen geplant. Vorig jaar was dit 784 ha. De lichte krimp van 12 ha doet zich zowel in de kralen als de knollen voor. Het areaal kralen is afgenomen met bijna 5 ha, het areaal knollen met 7 ha.

► Kijk voor de volledige agenda op www.greenity.nl

De aanhoudende droogte heeft het neerslagtekort opgedreven tot ongekende hoogte. De waterschappen moeten alle zeilen bijzetten om voldoende zoet water te behouden in de sloten, kanalen en meren. Een van de maatregelen is een onttrekkingsverbod, waardoor het telers onmogelijk wordt gemaakt te beregenen en te inunderen. Dat heeft echter wel een ongewenst neveneffect: een inundatieverbod nu, leidt later in het jaar onherroepelijk tot meer chemiegebruik ter bestrijding van bijvoorbeeld aaltjes en onkruid. Stelling: ‘Dreigend inundatieverbod door droogte leidt tot meer chemiegebruik’

41 %

59 %

Nieuwe stelling Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Telers dragen met areaaluitbreiding zelf bij aan slechte markt’.

2 augustus 2018

7

2 augustus 2018

Kwekers zetten inunderen door

“A ls je niet per se hoeft te inunderen, overweeg dan het niet te doen of kijk of je het nog even kunt uitstellen”, zo zei Sjaak Langeslag loco- Dijkgraaf van het Hoogheemraadschap van Rijnland meermaals. Inunderen bij warm – en bij tijd en wij- le smoorheet – weer, betekent namelijk dat het water flink meer verdampt en dus geregeld moet worden aangevuld. Of dat laatste de komende tijd wel kan, is de vraag gezien de enorme droogte en watervraag in Nederland. Ondanks het risico dat de noodzakelijke inundatietijd van tien à twaalf weken niet wordt gehaald, zijn op de zandgronden in de Duin- en Bollenstreek en in Noord-Holland steeds meer geïnundeerde percelen te zien. Veel kwekers hebben gewoon vertrouwen in een goede afloop. Ze weten dat er regelmatig goed overleg is tussen bijvoorbeeld de KAVB en Hoogheem- raadschap van Rijnland. “Er wordt voor u gezorgd”, zo verwoordde Langeslag het onlangs op een informatiebijeen- komst. Maar hij haastte zich erbij te zeggen dat zijn schap niet alle mogelijkheden heeft om aan de wensen van agrari- ers te voldoen. “Als de droogte problematischer wordt, dan komt er een andere, nog hogere overlegstructuur.” ‘ALS JE NIET START, LUKT HET ZEKER NIET’ “Geen afzeggers, iedereen gaat gewoon door met zijn inun- datieplannen”, zo merkt André Geerlings van A. Geerlings loonbedrijf en machineverhuur in Noordwijkerhout. In de Duin- en Bollenstreek heeft zijn bedrijf inundatieschermen gezet op circa 30 hectare land. De kwekers zien veelal dat

Waterschappen vragen kwekers zuinig om te gaan met water. Het

hoogheemraadschap van Rijnland vraagt bollenkwekers zelfs om na te denken of starten met inundatie wel zin heeft. Het is namelijk maar de vraag of zij het land de komende weken lang genoeg met voldoende onder water kunnen zetten. Vooralsnog lijkt het schap een roepende in de woestijn…

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: André Leegwater

2 augustus 2018

2 augustus 2018



2 augustus 2018

het waterpeil in de sloten nog goed is. Daar komt bij dat inunderen slechts bij opstarten een grote slok vergt uit de sloten. Natuurlijk verdampt er met heet weer meer water, maar dat is nog aan te vullen. Veel bollenkwekers zijn ook van mening dat inundatie uiteindelijk niet zo veel water kost. Wanneer het waterniveau eenmaal op 10 cm staat, is de grond na vier tot vijf dagen verzadigd. Dan sijpelt het grootste deel van het water, zo’n 70 procent, gewoon weer terug naar de sloten. Uit diezelfde sloot haalt de kweker vervolgens weer water om het perceel aan te vullen. Geerlings verwacht dat de vraag naar inundatie de komen- de weken nog oploopt, bijvoorbeeld vanwege offertes van hyacintenkwekers. En ook eind augustus of begin september zijn er nog kwekers die ermee beginnen, zo weet hij. Ook Marco Romijn van loonwerker P. Romijn en Zn in Lisse ziet geen afwachtende houding bij kwekers die inunderen. “Zolang er nog geen onttrekkingsverbod is, nemen ze ge- woon de gok dat ze de gehele inundatietijd kunnen volbren- gen. Want als je niet start, weet je zeker dat het niet lukt en dat het ingrijpt in je bedrijfsvoering.” ONTTREKKINGSVERBOD CATASTROFAAL Wim van Haaster van LTO Noord afdeling Duin- en Bollen- streek geeft aan dat hij niet weet of er kwekers zijn die hun inundatieplannen uitstellen of wellicht zelfs intrekken. Zelf is zijn bedrijf 1 juli al gestart met de inundatie van zo’n 5 hectare. Toen speelde het dreigende watertekort nog niet. Hij denkt overigens niet dat het tot een onttrekkingsverbod van oppervlaktewater komt. “Dat zou catastrofaal zijn voor bijvoorbeeld de dahlia-, gladiolenkwekers en vasteplanten- kwekers hier in de streek. Die zien hun oogst verloren gaan als zij niet mogen beregenen.” Het schap zou om die reden nog kunnen kiezen voor een gedifferentieerd onttrekkingsverbod, maar dat lijkt geen haalbare kaart. Zo’n verbod moet Rijnland namelijk wel kunnen controleren en handhaven. Langeslag gaf in een eerdere informatiebijeenkomst al aan dat het waterschap al zijn mensen in het veld nodig heeft voor de uitgebreide inspecties aan dijken. Mocht er toch een verbod komen op

2 augustus 2018

2 augustus 2018

2 augustus 2018



2 augustus 2018

procent schone grond wil hebben, vertelt Arjan van der Lans, bedrijfsleider van het testcentrum. Inunderen is voor Hobaho Dümmen Orange steeds belangrijker geworden. Sinds kort heeft het bedrijf zelfs besloten dat het elke vijf jaar preventief in ieder geval één perceel inundeert. Van der Lans hoopt natuurlijk dat hij de inundatietijd kan afmaken. Mocht het toch zo ver komen dat er geen water meer uit de sloot kan worden gehaald, dan blijft Van der Lans zeker één perceel van water voorzien. Op dat ene perceel komen na- melijk tulpen en dus is ontsmetting daar echt noodzaak. Het benodigde water voor dat perceel komt dan uit een eigen grondwaterput. “Daarin is het grondwaterniveau altijd hoog. Het moet wel heel gek gaan lopen, wil daar geen water meer uitkomen.”

onttrekking van oppervlaktewater, dan verwacht loonbedrijf Geerlings dat er niets verandert in de houding van kwekers. “Het risico op een boete nemen ze echt wel voor lief.” Wanneer Rijnland er bij een oplopend watertekort van zoet water voor kiest om licht verzilt water in te laten, is dat voor inundatie geen probleem, legt Van Haaster uit. “Tenmin- ste, als ze dan de grond in het najaar en in de winter maar tot rust laten komen. Dan spoelt het regenwater het zoute water er weer voldoende uit.” zwang. Het wordt niet alleen gedaan op gronden die besmet zijn met stengelaaltjes. De laatste jaren wordt inundatie veelal in de vruchtwisseling opgenomen om zo ongewenste ziekten, plagen en onkruiden de pas af te snijden. Zo ziet loonbedrijf A. Geerlings bijvoorbeeld dat er soms voor ge- kozen wordt om slechts vijf tot zes weken te inunderen om bepaalde wortelonkruiden, zoals ‘stekels’, aan te pakken. Ook grondeigenaren die aan bollenkwekers verhuren, kiezen er steeds vaker voor om na een risico-gewas te inunderen, zo bemerkt Van Haaster. “Als verhuurder geeft dat de garantie dat je de grond schoon hebt ingebracht. Stengelaaltjes kun- nen namelijk ook met het plantgoed meekomen. Inunderen is dus ook een manier geworden om je als verhuurder in te dekken tegen eventueel aansprakelijk gesteld worden.” Hij geeft aan dat er bollenkwekers zijn die vanwege hun strakke planning niet kunnen wachten met inunderen. Hij schat dat ongeveer de helft van de kwekers die de grond ge- inundeerd hebben, er eind oktober, begin november alweer voorjaarsbloeiers op zetten. Zijn ervaring is echter dat deze grond veel te schraal is om er in het voorjaar goede bollen vanaf te krijgen. Het is volgens hem veel beter de grond na inundatie droog te laten vallen en te laten rusten. “In het najaar compost erop en mest in februari. Dan krijgt het bodemleven de kans zich weer goed te ontwikkelen.” OVERSCHAKELEN OP GRONDWATER Hobaho Dümmen Orange in Lisse inundeert momenteel drie percelen. Dat is nodig omdat het als leverancier van uitgangsmateriaal en als testcentrum absoluut honderd BELANG NEEMT TOE Het inunderen van zandgronden raakt steeds meer in

2 augustus 2018

2 augustus 2018



2 augustus 2018

C O L UMN

De bijensnelweg

Hans Kleijwegt Algemeen directeur Artemis Nurseries bv en Van den Bos Holding bv h.kleijwegt@artemisnurseries.com

U heeft het natuurlijk al gelezen. De bijen sterven uit en er zijn veel minder insecten in de vrije natuur. Je merkt daar niets van als je ‘s avonds in je tuin zit, want je wordt nog steeds lek gestoken. De bijensterfte is een enorm probleem. De bestuiving van de bloe- men in onze natuur, maar ook van voedselge- wassen, wordt geregeld door de wind en door insecten. De bij heeft daar een grote bijdrage in. Ze sterven uit door onder andere het ge- bruik van chemicaliën in de land- en tuinbouw, waaronder de bollenteelt. Dus bij Van Den Bos dachten we: als we bijdra- gen aan de sterfte, moeten we ze ook helpen te overleven. Samen met de bijenkoningin van het Westland is er een snood plan gesmeed; ‘the bee highway’, een reddingsplan voor de bijen. Je ziet ze door het hele land, velden met prachtig gekleurde bloemen. Dat wilden wij ook! We hebben land braak liggen achter de zaak, nota bene in het centrum van het West- land. Het ligt te wachten op nieuwbouw, maar de ambtelijke molens zijn traag en geven ons voldoende tijd een bijenparadijs aan te leggen. Het veld werd met gezwinde spoed ingezaaid met vijftien soorten eenjarige bloemen. Dat was eind mei. Het heeft sinds die tijd niet meer geregend. We hebben gewacht en gewacht, weken gingen voorbij, maar geen sprietje kwam op. Dat laten Westlandse tuin- ders annex bollenboeren van de lage landen niet gebeuren. Na flink zoeken werd een re- genleiding van pijpen gevonden en een oude pomp tot leven gewekt. In de vrije tijd werd weer flink met pijpen gesjouwd. Nu, acht we- ken later, staat er een prachtig veld te bloeien, waarin duizenden bijen hun voedsel zoeken en een bijenhotel een plaats heeft gekregen. Onze buurman zegt: “Overal in het Westland wordt het onkruid weg geschoffeld, maar bij Hans krijgt het water.” Dat kan best waar zijn, maar wij hebben de bijen en de mensheid gered.

2 augustus 2018

2 augustus 2018

2 augustus 2018

11

2 augustus 2018

Schakelen en versnellen

Niet volgen, maar vernieuwen. Dat wil FlowerBoost en daarom heeft het dit jaar zijn merknaam gelanceerd voor de eigen midi-gladiolen: MiDi Olá. De ‘boost’ die in hun bedrijfsnaam verwerkt zit, illustreert het ondernemerschap van Joost en Brigitte van Ruiten. Als ze kansen zien, schakelen ze en versnellen ze.

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas

2 augustus 2018

2 augustus 2018



2 augustus 2018

FlowerBoost snijdt dit jaar 20 procent meer stelen.

D e gladiolen schieten uit de grond met dit warme weer. Bij het bedrijf FlowerBoost in Noordwijker- hout wordt volop gesneden. De oogsters lopen door de velden. Ieder met een stok van 65 centi- meter in de hand of soms onder de arm geklemd. Die stok wordt door de oogsters als in een automatisme naast de gesneden bos met stelen gehouden. Alles wat onder de stok uitsteekt, wordt afgesneden. De gestiekte bossen worden in het pad gelegd. Een koppel jonge scholieren, van een jaar of 13 tot en met 15 jaar, verzamelen de bossen gladiolen op de arm en brengen deze naar voren. “De laatste weken is het hier een gekkenhuis”, vertelt Brigitte van Ruiten terwijl ze naar het tafereel kijkt. Samen met haar man Joost runt ze de kwekerij. Alle zeilen worden bijgezet om het werk rond te krijgen. Ze wijst naar een paar vakken verderop. Daar staan prachtige gladiolen in verschillende kleuren in bloei. “Voor jou een mooi gezicht misschien, maar het was de bedoeling ze te oogsten. Maar er kwamen te veel vakken tegelijkertijd. Helaas konden we door de warmte deze laatste stelen niet oogsten voordat ze in bloei stonden.” UITBREIDING Eigenlijk is de hoofdtak van de twee de teelt van bollen op pot. Het gaat dan om narcissen, hyacinten en muscari’s. Dat seizoen loopt van november tot Pasen. Dat is de teelt waar ze het van moeten hebben. De teelt van gladiolen is erbij gekomen om het late voorjaar en de zomermaanden ook ‘leuk te maken’. Maar dat bevalt klaarblijkelijk goed. Hun gladiolentak breidt uit. Het gaat namelijk goed met hun kortere gladiolen van 65 centimeter met een aar van ongeveer 35 centimeter, die ze sinds juli dit jaar onder de merknaam ‘MiDi Olá’ verkopen. Dit jaar snijden ze 20 pro- cent meer stelen. Brigitte en Joost geloven in een markt voor deze kortere stelen, waar het bedrijf ruim vijftig jaar actief in is. De korte stelen maken de bos niet zo zwaar en groot. Bloemisten en supermarkten kunnen met de midi’s soms beter uit de voeten dan met die lange lellen van gladiolen. Brigitte: “Bloemisten steken midi’s ook gemakkelijker in een gemengd boeket.” Ook voor de consument is er meer gemak. Die hoeft niet met die enorme bos onder de arm en kan de bloemen thuis eerder in een vaas kwijt. betaald, maar wij houden redelijke prijzen”, zegt Joost. De gladiolen van FlowerBoost gaan via FloraHolland voor de klok en in grote mate rechtstreeks naar de klant. Het percentage rechtstreekse verkoop varieert tussen de 60 en 90 procent. Die verkooproute is noodzakelijk om de handel bekend te maken met de MiDi-Olá. Bij partijen voor de klok laat een illustratie naast de klok zien hoe het product er in de emmer uitziet en zo raken mensen ermee vertrouwd. Joost: “Voor de klok gaan de emmers in twintig tot dertig kopen weg. Dat werkt als een olievlek voor verspreiding van je merknaam.” Overigens is de retail de grootste markt waar FlowerBoost zich met zijn producten op richt. De markt waardeert de MiDi Olá’s, zo merken de onderne- mers. “Met dit warme weer worden de lange gladiolen slecht

2 augustus 2018 FlowerBoost Het bedrijf FlowerBoost heette voorheen firma Aad Van Ruiten. Het bestaat sinds 1965. In 2003 namen Joost van Ruiten en zijn vrouw Brigitte de kwekerij over van Aad en Corry van Ruiten en zij geven er nu een eigen draai aan. Het bedrijf is vroeger begonnen met het kweken van narcissen in rolkassen. De ontwikkelingen door de jaren heen hebben ervoor gezorgd dat er nog één rolkas over is. Deze wordt echter amper nog gebruikt. De bollen die gebruikt worden voor de bollen op pot laten de ondernemers deels op contract kweken in de Noordoostpolder en in Drenthe. Bij FlowerBoost in Noordwijker- hout werken vier mensen in vaste dienst, waarvan één parttimer. In drukke tijden komen daar zo’n twintig scholieren en ongeveer tien seizoenswerkers bij.

13

2 augustus 2018

‘We willen vooral een eigen koers varen’

Aad van Ruiten en een medewerker zoeken hyacintenbollen uit.

‘ER KOMEN MEER SOORTEN AAN’ Omdat er nóg een kweker van kortere gladiolen is en Flower- Boost niet op het succes daarvan wil meeliften, heeft het een eigen merknaam aan zijn midi-gladiolen gegeven. Door een eigen koers te varen, krijgt FlowerBoost eigen klanten voor deze bloemen. Momenteel kweekt FlowerBoost exclusief ne- gen verschillende midi-rassen. Ze worden tussen februari en april geplant en de oogst loopt van juni tot begin september. Een aantal soorten komt uit de koker van veredelaar Cees van der Salm uit Lisse. Er zitten nog meer soorten aan te komen. Vorig jaar kochten Brigitte en Joost een aantal kleine partijen nieuwe soorten van de veredelaar en testen deze nu uit. De knollen vermeerdert de kwekerij zelf, legt vader Aad van Ruiten uit. Hij laat het oogsten even voor wat het is en komt aangelopen. “Normaliter oogst een gladiolenkweker de hele plant en trekt de gladiool tijdens de oogst met knol en al de grond uit. De knol wordt er dan afgesneden en is afval. Dat vind ik zo zonde.” Nu worden de bloemen gesneden en het gewas en de knol blijven in de grond. De knollen worden dan later, in augustus tot november, gerooid en het volgende seizoen weer gebruikt. HIP WOORD De nieuwe naam FlowerBoost introduceerden Joost en Brigitte in 2012. Beiden zagen ze in dat de naam ‘firma Aad van Ruiten’ nooit een merknaam zal worden. Het vinden van een goede bedrijfsnaam die de lading dekt, was nogal een zoektocht. Brigitte pakt er wat A4’tjes bij met daarop verschillende kreten. Uiteindelijk werd het FlowerBoost. Bri- gitte: “’Boost’ vonden we leuk. De ‘B’ van Brigitte gecombi- neerd met ‘oost’ van Joost. Bovendien is ‘boost’ ook een leuk en hip woord. Het vertelt wat we willen uitstralen. We zijn een bedrijf dat schakelt en versnelt als het nodig is. En we willen graag vernieuwend zijn door vooral een eigen koers te varen.”

14

2 augustus 2018

Logo

Van Dijke Groep

trommelwassers eco wassers pelmachines kopmachines aqua graders

Van Dijke Group ®

Op zoek naar vakmensen voor een tijdelijk of vast dienstverband?

SolidDutchcleaning andrecyclingsolutions

Van Dijke Group ®

SolidDutchcleaning andrecyclingsolutions

Lettertypen Foco

Opdrachtgever Van Dijke Groep Sint-Philispland

Kleuren Rood C-0 M-100 Y-100 K-0 R-224 G-16 B-32 PMS 485 Avery 837 ??? (testen bij print)

Ontwerpdatum 6 januari 2015

Ontwerper Arie van der Meer

Van Dijke Group Sint Philipsland The Netherlands t +31 (0)167.572385 www.vandijkegroep.nl

Plaats dan uw vacature in

reclameatelier

Lettertypen Foco

Opdrachtgever VanDijkeGroep Sint-Philispland

Kleuren Rood C-0M-100 Y-100K-0 R-224G-16B-32 PMS485 Avery837 ??? (testen bij print)

Ontwerpdatum 6 januari2015

Ontwerper Arie van derMeer

reclameatelier

in

Op youtube treft u onze bedrijfszekere machines vol in bedrijf

VLAMING Intern Transport MP elektrische trekkers met een vermogen van 100 kg t/m 4 ton.

Bel 023-5714745 en vraag naar RemcoWijnhout of mail naar r.wijnhout@bureauvanvliet.com

Kijk op onze website www.vlaming-interntransport.nl of voor gebruikte machines op: www.vlaming-occasions.nl.

T: +31 (0)228-565011 Zaadmarkt 8 | Bedrijvenpark WFO-West | Zwaagdijk-Oost | T 0228-565010 | E info@vlaming-groep.nl

professioneel partner voor boomkwekerij, sierteelt bedrijven, bloembollenkwekers en bolbloemenkwekers!

Al sinds 1998 houdt de firma Jan-Pol zich met succes bezig met de verwerking van bloem- bollen, pioenen, bomen en heesters voor Nederlandse kwekers en productie bedrijven.

Wij als firma Jan-Pol kunnen bij bedrijven in de piekperiodes het handwerk overnemen tegen scherpe prijzen. Jaarlijks schubben wij circa 10 miljoen Leliebollen, hollen wij circa 2,5 miljoen Hyacinten- bollen, lepelen en snijden wij Zantedechia’s, snijden wij Pioenrozen, enten/stekken wij Coniferen - Heesters etc. Bij ons in het bedrijf staat de klant, kwaliteit en hygiëne hoog in het vaandel!

Wij beschikken over gespecialiseerd personeel en communiceren in Nederlands en Engels. Jan-Pol garandeert een hoge hygiënestandaard en leveringen binnen afgesproken termijn.

Neem geheel vrijblijvend contact met ons op voor een scherpe offerte. Ons motto is nog steeds “Wij gaan graag voor u aan de slag!”

Bij Jan-Pol bent u aan het juiste adres voor deze diensten.

Website: www.leliesschubben.nl janpolbrzozie@interia.pl

Fred Steenvoorden: +31 653 719 915 Jan Falkowski: +48 602 136 815

greenity-steenvoorden 180726.indd 1

26-07-18 15:59

Tijdens het Go Café ontmoeten studenten ondernemers uit de groensector.

‘Ik wist niet dat dit ook tuinbouw was’

De continuïteit van het bollenvak is mede afhankelijk van de instroom vanuit het onderwijs. Kiezen jonge mensen nog voor een studie die opleidt voor een baan in het bollenvak? Hoe pakken opleidingen de werving daarvoor aan? En speelt imago een rol in de studiekeuze van jonge mensen? ‘Het beeld van de sector klopt niet altijd.’

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: Monique Ooms, PR

16

2 augustus 2018

Zomerserie Hoe is het imago van het bollen- vak? Die vraag staat centraal in een vierdelige serie. In dit nummer van Greenity het derde deel.

“H et gaat goed met de instroom van jonge stu- denten in de bollenopleidingen”, zegt André Hoogendijk, voorzitter van de Stichting Bollenacademie en adjunct-directeur van de KAVB. “De afgelopen vijf jaar zien we een toename van het aantal studenten dat kiest voor de teeltopleiding. Dat stemt ons vanzelfsprekend positief.” De Stichting Bollenacademie is een samenwerkingsverband van bedrijfsleven, onderwijs, onderzoek en teeltadvies. “Ons doel is een goed scholings- aanbod te realiseren voor studenten en werkenden, om het reguliere bloembollenonderwijs verder te ontwikkelen, de instroom te verbeteren en de deelname aan scholing voor werkenden in de sector te bevorderen.” JONGE VLOGGERS Dat doet de stichting onder meer door (digitaal) lesmateri- aal en cursussen aan te bieden, lesbrieven en filmpjes voor het basisonderwijs te maken en studiedagen te organiseren voor docenten en studenten. “Ook zoeken we contact met opleidingen om een koppeling te maken, bijvoorbeeld door bloembollen in te brengen als onderwerp voor opdrachten. Daarvoor hebben we bijvoorbeeld contact gelegd met de op- leiding Toegepaste Biologie aan Aeres Hogeschool in Almere. Zo hopen we studenten ertoe te verleiden zich ook eens te oriënteren op een baan in het bollenvak.” De Bollenacademie probeert jonge mensen ook te bereiken met middelen die zij zelf gebruiken. “Vorig jaar hebben we met een jonge vlogger filmpjes gemaakt voor kinderen in groep 7 en 8. Die zijn goed bekeken.” Vanuit het Groen Onderwijscentrum, een samenwerking tussen het Wellantcollege, Hogeschool Inholland, Greenports Aalsmeer, Duin- en Bollenstreek en Boskoop en Amsterdam Economic Board, wordt onder meer Green Unplugged in de markt gezet. “Wij willen scholieren in het voortgezet on- derwijs uit de regio’s Amsterdam, Aalsmeer en de Duin- en Bollenstreek interesseren voor een baan in de groensector”, vertelt Lise Schregardus, die is betrokken namens het Groen Onderwijscentrum. “Jongeren denken vaak dat de tuinbouw alleen gaat over hard werken voor weinig geld en met je handen in de prut. Wij laten ze kennismaken met de wereld die achter bloemen en groenten schuilgaat. Dat er ook functies zijn op het gebied van ICT, marketing, techniek en veredeling, weten ze vaak niet. Ze worden rondgeleid op een tuinbouwbedrijf en volgen workshops die andere kanten van de tuinbouw belichten, zoals social media, internationale handel, ICT, drones en vloggen. De meest gehoorde opmer- king is: ‘Ik wist niet dat dit ook tuinbouw was.’ We hopen dat ze hierna de tuinbouw serieus overwegen als sector om in te gaan werken.” GO CAFÉ Het Go Café is een ontmoetingsmoment voor medewerkers, ondernemers, docenten en studenten uit de groensector. Ben Nienhuis van het Wellantcollege organiseert deze bijeenkom- sten. “Er staat steeds een ander prikkelend thema centraal, zoals op 20 september ‘biobased’. Het idee is dat deelnemers door ‘out of the box’ te denken tot interessante discussies en nieuwe ideeën komen. Studenten ervaren zo welke dimen- sies het vak allemaal kent en naar welke functies je zoal kunt uitstromen. Het Go Café is voor studenten en bedrijven ook een ideaal moment om met elkaar in contact te komen voor een stage of een baan.” Nienhuis noemt een initiatief als dit ‘hard nodig’. “De sector heeft nog veel werk te ver- richten rondom het imago. Het beeld dat jongeren hebben,

2 augustus 2018

Green Unplugged geeft scholieren een kijkje in de keuken van de tuinbouw.

17

2 augustus 2018

spoort vaak niet met de realiteit. Het is mooi om te zien dat opleidingen veel aan doen om hun aanbod te moderniseren en de schoolomgeving aantrekkelijk te maken. Het is leuker in een lab te werken om DNA te isoleren, of kennis te maken met ‘aquaponics’ en ‘vertical farming’ dan in een klas te zitten met alleen een poster van tulpenrassen aan de wand.” “Wij zien een groeiende instroom in onze opleidingen”, con- stateert Dianne Hekman, manager communicatie van het Clusius College. De opleiding zet sterk in op het creëren van een positief imago van de sector, als een moderne bedrijfstak die veel te bieden heeft. “We nodigen het voortgezet onder- wijs uit om onze scholen te bezoeken en zo te proeven aan onze opleidingen.” Met name het Clusius Lab, waar studenten onderzoeken en proeven doen, opdrachten voor het bedrijfsleven uitvoeren en waar masterclasses worden georganiseerd, spreekt tot de verbeelding. “Zo’n labomgeving is dynamischer dan dat je plantennamen leert uit een boek.” Ook de samenwerking met Seed Valley werpt zijn vruchten af. “Wij helpen bijvoorbeeld studenten bij hun werkstuk- ken en stellen samen onze voorzieningen beschikbaar. We schetsen een breder perspectief, laten zien dat je binnen de groensector veel kanten op kunt en dat die wereld groter en boeiender is dan jongeren die niet uit de sector komen vooraf hadden gedacht.” Tijdens open dagen laat de school studenten optreden als ambassadeurs. “Zij kunnen enthousiast vertellen over toffe stages die ze hebben gedaan in binnen- en buitenland, maar bijvoorbeeld ook welke uitdagingen een thema als duur- zaamheid met zich meebrengt. Zo’n verhaal van leeftijdsge- noten spreekt enorm aan.” IMAGO-EFFECT Laten zien, beleven en ervaren; dat lijkt nog het grootste effect te hebben op het imago van de groensector. Wie een- maal binnen is, ziet, voelt en ervaart wat het vak allemaal te bieden heeft, is al snel onder de indruk. Of in elk geval ver- rast. De onderwijssector, instellingen als de Greenports en Seed Valley in samenwerking met het bedrijfsleven slagen er steeds beter in om dit op een aansprekende manier te doen en daarmee het imago van de sector positief te beïnvloeden. Dat geeft hoop voor de instroom van talenten die het vak verder de toekomst in kunnen helpen.

Wouter Jongkind: ‘Ik probeer het imago positief te beïnvloeden.’

Wouter Jongkind (24) groeide op in het bloe- mendorp Aalsmeer en volgde een opleiding aan het Wel- lantcollege in de richting teelt & handel. Hij werkt nu als marktmanager Alstroemeria, Bouvardia en Chrysant bij Royal Van Zanten, een internationale baan waarvoor hij veel reist. Omdat zijn opa kweker was, had Jongkind een redelijk beeld van het vak. “Het viel me wel op dat leeftijdsgenoten het vak ‘niet zo sexy’ vinden. Ik probeer me er dan ook voor in te zetten om het imago positief te beïnvloeden.” Dat doet hij onder meer door presenta- ties te geven bij scholen en zijn verhaal te vertellen op open dagen. Hiervoor is hij betrokken bij het Groen Onder- wijscentrum, een samenwerking van het Wellantcollege, Greenport Aalsmeer en het bedrijfsleven. “Daarbij leg ik vooral de nadruk op ontwikkelingen op het gebied van mechanisatie, marketing en het internationale karakter van het werk.” Gijs Burger (19) is net afgestudeerd aan het Clusi- us College, waar hij de commerciële richting volgde. Nu werkt hij op het familiebedrijf G.P. Burger aan de Grote- weg in ’t Zand. “Wat er over bollen te leren valt, pik ik thuis wel op. Bovendien wil ik de toekomst graag de han- del voor het bedrijf gaan doen.” Hij is zich ervan bewust dat er veel op het bollenvak afkomt, zeker als het gaat om duurzaamheid en regelgeving. Dat ziet hij niet als een belemmering. “Dat zijn vooral mooie uitdagingen. Als je daar een antwoord op kunt geven, ben je een hele grote. En uiteindelijk willen mensen toch een mooie bos bloemen op tafel.” Of het de taak van opleidingen is om het vak aantrekkelijk te maken voor jongeren, vraagt hij zich af. “Eigenlijk zou ik zelf meer op social media moeten doen om te laten zien hoe leuk dit vak is. Dat spreekt leeftijds- genoten altijd wel aan.” Ron Willem Hulsebosch (24) volgde de oplei- ding plantenteelt aan het Clusius College en werkt nu op het familiebedrijf, Gebr. Hulsebosch in Schagerbrug. “Uiteindelijk wil ik het bedrijf overnemen met mijn neef Nick.” Hij vond het opleidingsaanbod voor het bollenvak beperkt. “Nu doe ik nog een deeltijdstudie ondernemer- schap in Dronten, maar die is niet specifiek op bollen gericht.” Zijn ervaring is dat jonge mensen het vak ‘niet hip’ vinden. Dat is nooit zijn beleving geweest. “Het werk is heel afwisselend, de functies zijn divers en je kunt al snel veel verantwoordelijkheid op je nemen. Dat zouden we meer moeten benadrukken om het vak aantrekkelijk te maken voor jongeren.”

2 augustus 2018

2 augustus 2018

Het Clusiuslab

18

2 augustus 2018

T E C H &M E C H

Inde rubriek Tech&Mech is er aandacht voor zowel nieuwe als vernieuwende producten uit de sector. Een plek waar techniek en mechanisatie structureel aandacht krijgen.

Halfautomatisch damwanden zetten

De kleine percelen, zoals hier in Lisse (ZH), vragen vol- gens loonbedrijf A. Geerlings om een compactere machi- ne om damwanden te plaatsen.

Aangepaste Greco-frees A. Geerlings, Noordwijkerhout www.ageerlings.nl

naar een ander perceel klapt het aanaarddeel achter de trekker en de frees voor de trekker. Dan blijft alles binnen de 2,5 meter en kan Van der Hulst de weg op. VIJFHONDERD METER PER UUR Kees van der Zalm begeleidt de kunststof damwand naast de trek- ker. Op deze manier doen ze circa vijfhonderd meter per uur. Bij het wisselen van de rol, waar veertig meter damwand op zit, krijgt Van der Zalm assistentie van Van der Hulst of collega Koen van Ruiten. Van der Hulst: “We redden het met zijn tweeën, maar een man extra is wel prettig.” De trekker rijdt op GPS-signaal en kleine aanpassingen kan de chauffeur met de sideshift van de hef regelen. Ondanks de vraag van het hoog- heemraadschap om terughoudend te zijn met inunderen en beregenen, draait de frees van Geerlings bijna dagelijks. Inmiddels is naar schat- ting al circa vijftien kilometer dam- wand gezet op percelen.

De machine zelf bestaat ruwweg uit drie componenten. Een greppelfrees maakt een gleuf, waarin de wand wordt gezet. Daarachter zit de rol damwand op een pen, die als een haspel wordt afgerold. De derde component is een set schijven met drukwielen erachter, waarmee de wand wordt aangeaard en vastgezet. OPHANGING MACHINE Grootste verandering is de op- hanging van de machine. De driepuntsophanging voor in de hef wordt niet meer gebruikt. In plaats daarvan heeft Geerlings een oplossing bedacht om de machine naast de trekker te brengen. De frees hangt in een hefmast, met een haakse bevestiging. De frees wordt hydro-pneumatisch aangedreven, de slangen lopen langs de trekker naar de frees. Trekkerchauffeur John van der Hulst draaide vorig seizoen nog met de frees achter de trekker. “Toen konden we niet zo ver doorrijden met de frees, als er een sloot lag. Nu hoeven we nog maar een klein deeltje met de minigraver te doen. De frees naast de trekker is veel compacter.” De hele combinatie is zeven meter lang. Bij verplaatsing

Tekst en fotografie: Hans van der Lee

Cultuurtechnisch loonbedrijf en machineverhuurder A. Geerlings in Noordwijkerhout (ZH) heeft afgelo- pen voorjaar een machine aangepast waarmee damwanden voor inunda- tie halfautomatisch worden neer- gezet. De machine is speciaal voor de kleine percelen in de Duin- en Bollenstreek gemaakt. Damwanden neerzetten met de machine achter de trekker kon al, maar daar kon André Geerlings maar lastig mee uit de voeten op de kleine percelen in de Bollenstreek. “Het moest compacter, vonden wij.” In plaats van achter de trekker, verplaatste hij de techniek naar de zijkant van de trekker. Nu hangt de machine ernaast, met een pallet met rollen kunststof damwand in de hef. Zo is materiaal en techniek bij elkaar. Er lopen wel twee man mee met de trekker, om de damwand in de gleuf te begeleiden.

Bekijk een film over het plaatsen van damwanden voor inundatie op www.greenity.nl

2 augustus 2018

19

2 augustus 2018

Martijn van Haaster: ‘Ondanks droogte en hitte business as usual’ A chterraam open of achterraam dicht? Dat is een van de kleine dilemma’s waarmee Martijn van Haaster worstelt op een perceel aan de westrand van het grootste aaneengesloten bollengebied ter wereld, het Noordelijk Zandgebied, op een paar steenworpen afstand van de duinen en vuurtoren de Grote Kaap.

Terwijl hij narcissen aan het rooien is, heeft Martijn van Haaster van Van Haaster Bloembollen in Den Helder in de trekkercabine een soort hotline met Bas Scholten, die namens CNB betrokken is bij de verkoop van de hyacinten. ‘Business as usual’ dus, behalve dan dat het een extreem warme en droge zomer is. Greenity klom op de rooimachine en reed een paar uur mee.

Als hij het achterraam van de trekkercabine opent, kan hij de rooimachine beter zien, horen en bedienen, maar als hij het raam sluit houdt hij het vele stof buiten dat de bedden- rooier veroorzaakt. Halverwege de dag begint het bezwete gezicht van Martijn al aardig zwart te worden, ten teken dat het achterraam vaker wel dan niet openstaat. “De John Deere is voorzien van een speciale draaistoel”, legt hij uit. “Daardoor hoef ik me niet in allerlei bochten te wringen om achteruit te kijken, wat je tijdens het rooien toch de meeste tijd doet. Want dáár gebeurt het.” GOEDE OOGST Terwijl de hyacinten die een paar weken eerder zijn gerooid, met een weegteller worden gesorteerd op het bedrijf aan de Nieuweweg tussen Julianadorp en Den Helder, breekt Martijn in op een narcissenperceel dat parallel aan de Cal- lantsogervaart ligt. Op maandag 23 juli, aan het begin van (waarschijnlijk) de warmste week van het jaar, is hij bepaald niet de enige. Overal in de omgeving wordt gerooid en stof- wolken geven aan waar de bollen aan de droge zandgrond worden onttrokken. Terwijl hij de John Deere vanaf het ‘kop-end’ geroutineerd de sporen in stuurt aan weerszijden van het eerste bed waar de loofklapper net overheen is geweest, analyseert hij de hy-

Tekst en fotografie: Cees de Geus

2 augustus 2018

2 augustus 2018



2 augustus 2018

acintenoogst. “Die is goed, zowel kwantitatief als kwalitatief. Na een mindere oogst in 2017 hebben we de hyacinten dit jaar voor het eerst twee keer beregend, met een speciale be- regeningsboom die we hebben gekocht omdat we niet meer afhankelijk wilden zijn van hemelwater. Van die investering hebben we geen spijt gekregen. We hebben bewust iets min- der hyacinten in de voorverkoop verkocht, in de hoop dat de prijzen gaan stijgen. Maar voorlopig zijn ze stabiel.” PRIMA GROND Door een tegenvallende oogst in grote delen van het land, zijn de tulpenprijzen de laatste weken wel gestegen. “Omdat ze eerder rijp waren, hebben we de tulpen eerder gerooid”, blikt Martijn terug. “Bij ons heeft alleen het warmtegevoe- lige ras ‘Unique de France’ in mei een opduvel gehad. Over het algemeen was ook de tulpenoogst hier in de Noord goed, zeker vergeleken met bijvoorbeeld de Bollenstreek. Het is hier in het vroege voorjaar een paar graden minder koud en in mei een paar graden minder warm geweest. Met dank aan het IJsselmeer. En aan de wind, die de afgelopen maanden relatief vaak uit het oosten kwam, en voor een milder kli- maat zorgde. Het scheelde vaak toch al snel een graad of vijf ten opzichte van de Bollenstreek en die paar graden hebben net het verschilt gemaakt.” Op de rooimachine staan twee Poolse medewerkers die de continue stroom bollen in goede banen leiden over de rooi- mat en loof, onkruid en de grofste kluiten verwijderen. An- ders dan de hyacinten en tulpen, die bij Van Haaster recht- streeks in kuubkisten worden gerooid, worden de narcissen in een lange laag bovenop de bedden neergevlijd. “Over

2 augustus 2018

2 augustus 2018

2 augustus 2018 Martijn van Haaster: “Bij ons heeft alleen het warmtegevoelige ras ‘Unique de France’ in mei een opduvel gehad.” ug s 2

21

2 augustus 2018

ongeveer een week, als de wortels zijn afgestorven, worden ze alsnog in kuubkisten geschept en gaan ze de schuur in”, vertelt Martijn. Wat hij door het geopende achterraam ziet, bevalt hem ondertussen maar matig. De bollen zijn prima, maar er zijn veel te veel droogtekluiten. “Dat verbaast me. Dit is prima grond, we telen al jaren bollen op dit perceel, maar hebben er hier nog nooit last van gehad.” TE ZWAAR Martijn heeft vaker met het bijltje gehakt en besluit met trekker en rooimachine eerst een keer over het volgende te rooien bed heen te rijden. Dat scheelt: na die extra hande- ling behoren de droogtekluiten tot het verleden. “Maar de John Deere is er te zwaar voor”, oordeelt Martijn, die even overlegt met de chauffeur van de Fiat voor de loofklapper. Die klapt het loof van het volgende bed af en rijdt er daarna overheen. Ook dat blijkt niet de oplossing. Martijn: “Het rooit het mooist als de bedden zo vlak mogelijk worden aan- gereden en daarvoor zijn de banden van de Fiat te smal.” Hij wijst op het oortje dat hij in heeft en dat, verbonden met zijn mobiele telefoon, voor een soort hotline zorgt met Bas Scholten, de hyacinten-expert van CNB. Ook de verkoop van hyacinten kan daardoor tijdens het rooien van de narcissen gewoon doorgaan. “Ik ga zo de veehouder bellen van wie we dit perceel huren. Hij heeft een lichte trekker op brede banden. Die mogen we vast wel lenen om tussen het loof- klappen en rooien door over de bedden te rijden, dan is dat ook weer opgelost.” Enkele dagen later meldt Martijn per telefoon dat de lichte trekker met brede banden inderdaad de oplossing was. “We zijn nu op een ander perceel bezig, met rullere grond. Voor vanmiddag is weer ruim 30°C voorspeld...”

Terwijl de narcissen nog van het land komen, worden de pas gerooide hyacinten in de schuur al gesorteerd.

Van Haaster Bloembollen Van Haaster Bloembollen is gevestigd aan de Nieuweweg tussen Julianadorp en Den Helder en teelt op circa 40 hectare bloembol- len. Vader Sjaak en zoon Martijn hebben tulpen, hyacinten, nar- cissen, krokussen, Tigridia’s en Commelina’s in het assortiment. Van alle cultivars schuift Martijn een relatief nieuwe paarse hya- cint naar voren: ‘Violetti Star’. “We leveren al een paar jaar aan broeiers en die zijn positief.”

22

2 augustus 2018

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52 Page 53 Page 54 Page 55 Page 56 Page 57 Page 58 Page 59 Page 60

Made with FlippingBook - professional solution for displaying marketing and sales documents online