123
Meritum 1 ( 80 ) 2026 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
PORNOGRAFIA INTERNETOWA JAKO ISTOTNY CZYNNIK DEGRADUJĄCY HARMONIJNY ROZWÓJ DZIECI I MŁODZIEŻY
wrażliwości – materiał wcześniej oceniany przez odbiorcę jako szokujący, prezentujący zachowania wcześniej oceniane jako nie do przyjęcia, zaczy- na być odbierany jako zwyczajny i akceptowalny. Wreszcie ostatni etap związany jest z tendencją do wcielania w życie zachowań zinternalizowanych z twardej pornografii z łamaniem norm etycznych, a nawet prawnych 43 . UZALEŻNIENIE OD PORNOGRAFII INTERNETOWEJ – PODEJŚCIE PSYCHOFIZJOLOGICZNE Jak wykazują współczesne badania, uzależnienie od pornografii internetowej to nie tylko zmiany w funkcjonowaniu psychicznym, indywidualnym i społecznym, ale również zmiany mózgowe na po- ziomie biochemicznym i strukturalnym. Mózgowe mechanizmy uzależnienia od pornografii są na do- brą sprawę takie same jak w przypadku uzależnie- nia od substancji psychoaktywnych czy uzależnień behawioralnych 44 . W rozwój uzależnienia zaanga- żowane są trzy układy ludzkiego mózgu: nagrody, motywacji i pamięci. Na poziomie biochemicznym w trakcie podniecania się pornografią dochodzi do zwiększonego wydzielania się dopaminy w jądrze półleżącym mózgu, co daje odczucie przyjemno- ści. Badania wykazują, że poziom wyrzutu dopami- ny jest różny w zależności od medium uzależniają- cego. W przypadku nikotyny jest to wzrost o 200%, kokainy o prawie 350%, a w przypadku pornografii o 250% i to w czasie dużo krótszym niż w przypad- ku tych pierwszych (obraz dociera do mózgu drogą wzrokową w przeciągu milisekund, substancja psy- choaktywna dociera przez krwiobieg – to zajmuje znacznie więcej czasu). Poza tym stężenie dopami- ny w przypadku substancji psychoaktywnych sto- sunkowo szybko spada – metabolizują się one lub po orgazmie dochodzi do fazy odprężenia. Obraz w mózgu jest obecny cały czas. Tak jak w przypad- ku kokainy czy nikotyny poziom dopaminy spada do wyjściowego już po około 3-4 godzinach, tak 43 V.B. Cline, Pornography’s effects on adult and children , Morality in Media, New York 2001, s. 3-5. 44 ASAM Public Policy Statement: Definition of Addiction. Opubli- kowane 15 sierpnia 2011. Strona internetowa: http://www.asam.org/ DefinitionofAddiction-LongVersion.html.
w przypadku pornografii internetowej jeszcze po pięciu godzinach utrzymuje się na takim samym wy- sokim poziomie 45 . Z czasem mózg zaczyna bronić się przed za dużymi dla niego dawkami dopaminy poprzez zmniejszenie ilości dopaminowych recep- torów. Odbierane jest to przez osobę jako zmniej- szenie przyjemności z kontaktu z pornografią. Aby więc uzyskać ten sam efekt dopaminowy, osoba zaczyna sięgać po pornografię coraz częściej i coraz bardziej wyrafinowaną. Duży zalew dopaminy po- woduje, że w mózgu powstają trwałe szlaki dopami- nowe nastawione na określony tylko bodziec, w tym przypadku obraz pornograficzny. W proces ten an- gażują się również płaty czołowe w mózgu – struk- tura myśląca i oceniająca bodziec powodujący przy- jemność. Płaty czołowe są strukturą mózgu, która zamyka swoje kształtowanie dopiero około 23 roku życia. Bodźce wywołujące podniecenie podlegają więc jeszcze nie w pełni krytycznej ocenie 46 . Istotną rolę w uruchamianiu mechanizmu ciągu odgrywa również białko deltaFosB, które udrażnia kanały dopaminowe. Działanie tego białka powoduje, że
45 Podano za: R. Dindinger, Pornography Addiction Breaking the Cha- ins: A Workbook of Essential Tools for Recovery . Bez daty wydania, s. 4. 46 D. Hilton, C. Watts, Pornography addiction: A neuroscience per- spective , „Surgical Neurology International” nr 2/2011, s. 19.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker