Greenity 80

20 november 2020

16 BRIzonder afgerond: korter inunderen

30 Groenvoorziening

wacht bezuinigingen

32 Verkoop nieuwe

leliecultivars stokt

Pioenstek 12 Strooper-Dekker snijdt maandenlang



Rijksstraatweg 56a 2171 AM Sassenheim

tel: 0252-222580 info@helmus.nl www.helmus.nl

Spoelen voor kwekerij en exportschoon van alle bollen, knollen en (vaste) planten.

Warmwaterbehandelen (koken) met of zonder ECA water van o.a. Allium, Amaryllis, Crocus, Iris, Narcis, Tulp, Aconitum, Astilbe, Hosta, Pioen en vele andere produkten. Behandelingen voeren wij uit volgens richtlijnen van de BKD inclusief behandelingscertificaat en wij hebben veel ervaring met behandelingen ‘op maat’.

greenity-helmus 190305.indd 1

15-10-19 11:24

I NHO U D

16 Project BRIzonder afgerond Het project BRIzonder combineerde

inunderen met bodemresetten. Resultaat: inunderen kan korter.

32 Verkoop nieuwe leliecultivars

De leliemarkt verkeert al jaren in zwaar weer. Dat resulteert in dalende verkopen van nieuwe cultivars.

30 Lucht betrekt voor groenvoorziening

Corona trekt een zware wissel op de groenvoorziening. Dat raakt bollen ook.

In dit nummer 11  Definitieve vaststelling noodfonds 12  Strooper-Dekker: ‘Geen handel is weggooien’ 15  ‘SDE++ maakt het verschil’ 16  Project BRIzonder afgerond 30  Lucht betrekt voor groenvoorziening 32  Verkoop nieuwe leliecultivars op een laag pitje 40  Knolcyperus elektrocuteren 42  Bedrijven enthousiast over Vitale Teelt Hyacint

Vaste rubrieken 4  In de media 6  In gesprek Kees van Dijk 9  Column Jennie Veninga 18  Stigastip 19  Tech&Mech 20  Ooit 21  5 minuten Robert de Groot 22  KAVB 26  Vakvenster 28  Anthos 34  CNB 43  Vaste planten Amsonia 44  Hobaho 45  Teeltverbetering 46  Teeltadvies 50 Het onderzoek van Ilse van Diepen

Op de cover 12 Maandenlang wordt pioenstek

gesneden bij Strooper-Dekker. Een fysiek zware klus waaraan ze hun handen vol hebben. Toch is er ruimte voor meer. Het bedrijf teelt ook andere vaste planten.

20 november 2020

3

20 november 2020

VA N D E R E D A C T I E VA N D E R E D A C T I E

FloraHolland bouwt aanvoerregulering af In de media L EE S HE T LAAT S T E N I EUWS OP WWW.GREEN I T Y. NL

Royal FloraHolland bouwt de aanvoerregulering weer af. Alleen voor gerbera geldt deze nog. “Maar ook voor dit product neemt het percentage doordraai af”, aldus een woordvoerder van de veiling.

De aanvoerregulering werd 4 no- vember ingesteld voor gerbera, potroos en potchrysant. Sinds deze week geldt die niet meer voor de laatste twee. “De veront- rustende doordraaicijfers zijn er niet meer voor deze twee produc- ten”, aldus een woordvoerder van de veiling. “De afzet heeft zich weer hersteld.” De verwachting is dat ook voor gerbera de aanvoer- eperking er snel weer af kan.

sloot tot de aanvoerregulering als reactie op de terugvallende vraag vanwege de tweede coronagolf, waardoor het aanbod op de klok te veel toenam en de prijs onderuit- zakte. De beperking in het aanbod gold alleen voor de drie exportloca- ties (Aalsmeer, Naaldwijk en Rijns- burg), niet voor Eelde.

Sopje

Labeltjes plakken Lilian Braakman — Redacteur l.braakman@greenity.nl Lilian Braakman — Redacteur l.braakman@greenity.nl Het gebruik van gewasbeschermingsmidde- len moet omlaag. Als dat geldt voor de land- bouwsector, zou dat ook moeten gelden voor de consument. Toch? Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) bracht be- gin november een rapport uit waarin staat dat particulieren juist meer gewasbeschermings- middelen kopen. Aha. In het rapport is te lezen dat in de periode van 2014 tot 2019 het gebruik van gewas- beschermingsmiddelen is gestegen. Een positief puntje: er zijn minder herbiciden op basis van glyfosaat verkocht. Dat kan volgens het RIVM komen door berichtge- ving in de media. En toen was het positieve nieuws op. Er zijn de afgelopen jaren di- verse informatiecampagnes gevoerd in de hoop dat particulieren gewasbeschermi gs- middelen verantwoord zouden gebrui en. Deze hebben niet geleid tot minder gebruik. Consumenten kopen juist vaker herbici- den als impulsaankoop in bulk bij discount- winkels. En misschien wel verontrustender: ook schoonmaakmiddelen en azijn worde gebruikt. In 2019 heeft 18% van de Nederlan- ders met een tuin herbiciden tegen onkrui gebruikt, 47% schoonmaakmiddele en 44% azijn. Opgeteld is dit meer dan 100% omdat er ook Nederlanders zijn die alle drie gebruiken. Tijd voor actie. Dat vindt ook het RIVM. Hun advies: geef voorlichting over de risico’s van oneigenlijk gebruik van schoonmaak- en huis- middelen en over juist gebruik van gewasbe- schermingsmiddelen. Helemaal prima. Ieder- een doet zijn best. Bovendien lijkt het me ook niet verantwoord om met een sopje door de tuin te gaan. Het Platform Duurzame Handel Bloembollen en Vaste Planten heeft de ambitie uitgespro- ken dat in 2024 alle bloembollen en vaste planten gecertificeerd zijn. Dat zal in stappen gebeuren. Met welk certificaat maakt niet uit: dit kan MPS, PlanetProof, Groenkeur, Global GAP of Skal zijn. De ambitie moet leiden tot een betere kwaliteitsborging en aansluiten bij de duurzaamheidseisen die retailers aan de handelsbedrijven stellen. Maar wat zegt een certificering? Ik kan mij nog herinneren dat er onderzoek is gedaan naar het vinkje op supermarktpro- ducten van Stichting Ik Kies Bewust. Kent u ze? Er zijn twee vinkjes: een gezondere keus (groen) en een bewuste keus (blauw). Het idee is dat de vinkjes duidelijk maken wat de be- tere keuze is in een productgroep. Maar in de praktijk werkt dat niet. Veel fabrikanten ge- bruiken geen vinkjes omdat ze flink moeten betalen om het logo te mogen gebruiken. Een product zonder logo kan daarom net zo goed zijn als een met het logo. Daarbij zijn produc- ten met logo niet automatisch gezond. Er zit misschien minder vet in dan in een vergelijk- baar product, maar wel meer suiker. Kortom: het roept verwarring op. De Consumentenbond voerde met succes actie tegen deze vorm van misleiding. De verpakkin- gen met de vinkjes mogen nog tot 19 oktober 2018 geproduceerd worden. Het zal nog even duren voordat ze echt uit het schap zijn, maar aan het vinkje komt een einde. Goed aan de ambitie van het Platform Duur- zame Handel Bloembollen en Vaste Planten is dat alle keurmerken worden meegenomen. Er moet alleen wel betaald worden voor de certi- ficering. Dat moeten niet te veel cijfers voor de komma zijn, anders wordt het voor iedere kweker een opgave om mee te doen. Dan krij- gen we hetzelfde verhaal als met de vinkjes. Toch mis ik iets in het advies: groene middelen. Er zijn al groene iddelen die werken (eigen ervaring) te koop in tuincentra. Waaro wor- den deze alternatieven niet gekozen? Ik zie een kans. Er wordt volop onderzoek gedaan naar groene iddelen door de sector. Perfect. Als die nu – sneller en toch veilig – geregistreerd kunnen worden, dan kan zowel de sector als de consument chemiegebruik verminderen.

Bloembollenareaal groeit met 1.000 ha

Het areaal bloembollen en -knollen is in 2018 gestegen tot 27.680 ha. Dat blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Deze stijging van 1.000 ha komt vrijwel geheel op het conto van tulp. dit gewas groeide van 13.410 ha vorig jaar naar 14.330 ha. Er is nog een opvallende stijging, maar dan in de vasteplantenteelt. Het areaal pioenroos verdubbelde bijna van 580 ha in 2017 tot 930 ha dit jaar. Het totale areaal vaste planten kende een lichte daling: van 1.550 ha vorig jaar naar 1.470 ha nu. Het aantal bollenbedrijven bleef met 1.640 vrijwel gelijk (1.650 in 2017). Sinds 2000 is dat echter enorm afgenomen. Toen waren er nog 2.710 bedrijven. In september komt het CBS weer met aangepaste arealen, als ook de regionale cijfers berekend zijn. In maart 2019 zijn de definitieve cijfers bekend. Volgens woordvoerder Cor Pierik kunnen die één procent hoger of lager uitvallen dan de voorlopige gegevens. Het Crisis Management Team (CMT) van Royal FloraHolland be- Voor tulp speelde de aanvoerbeper- king niet, aldus een woordvoerder van FloraHolland. “De doordraai van tulpen was minimaal.”

Monstername Korea bij import vervalt

Vanaf de oogst van dit jaar kun- nen Nederlandse lelies met klasse I vrij naar Zuid-Korea, mits ze ook visueel vrij zijn van (Rhodococcus sp.) en met een plantgoedtoets vrij zijn van ArMV + SLRSV. Dit bete- kent dat de Koreaanse overheid uitgaat van het Nederlandse keu- ringssysteem volgens het nieuwe protocol. Korea neemt geen mon- sters meer van deze leliepartijen bij binnenkomst in het land. De monstername door Korea blijft wel mogelijk bij de export van oogst 2019 en herkomst Frankrijk. In Noord-Holland en Zuid-Holland is er minder erfemissie. Dit komt door deelname aan het project ‘Schoon erf, schone sloot’. Bij aangesloten bol- le bedrijven werde monsters genomen, waarna ogelijke maatregelen werden besproken. Alle deelnemers hebben (meerdere) maatregelen geno- men. Daarnaast is de bewustwording gegroeid, waardoor er ook minder emissie is. Dit meldt de organisatie, die onder andere bestaat uit de KAVB, CLM en de desbetreffende provincies en waterschappen. In Zuid-Holland is een aanvraag ingediend om in 2018 tot en met 2020 nog eens dertig bol- lentelers te begeleiden om de afspoeling op hun be rijven te verminderen. Agrariërs in Noord-Holland kunnen via het Landbouwportaal Noord-Hol- land subsidie krijgen voor emissiebeperkende maatregelen op het erf. Door de monstername bij binnen- komst in Korea, was export naar dit land risicovol, aldus de BKD. Het land kon immers gestuurde partijen daar nog af keuren. Het nieuwe protocol is daarom een belangrijke stap voor de export. Het doel is om dit protocol uit te breiden met andere bloembol- gewassen zodat ook daarvoor de monstername bij import vervalt. Hierover overleggen de Koreaanse delegatie, het ministerie van LNV, de NVWA en de BKD nog. Er zijn nieuwe afspraken gemaakt over de export van leliebollen naar Korea. Het nieuwe protocol is een belangrijke stap voor de export naar Zuid-Korea, zo meldt de BKD. Minder erfemissie door bewustwording en maatregelen

4

20 november 2020

6

5 juli 2018

Beperking opstapelen middelen treft bollen De bloembollensector krijgt zeker te maken met het verbod dat Schouten wil op het gestapelde ge- bruik van middelen met dezelfde werkzame stof. De minister heeft het eerst gemunt op insecticiden op basis van de werkzame stoffen abamectine, del- tamethrin, esfenvaleraat en chlorantraniliprole. Gestapeld gebruik wil zeggen dat achtereenvolgens en op hetzelfde perceel verschillende gewasbescher- mingsmiddelen met dezelfde werkzame stof ge- bruikt worden. Schouten wil dit niet omdat dit ertoe kan leiden dat milieunormen worden overschreden. Voor deze vier werkzame stoffen heeft het Ctgb ge- kozen omdat deze het vaakst zijn aangetroffen bij overschrijdingen in het oppervlaktewater. Het Ctgb heeft daarom het voornemen de gebruiks- voorschriften van gewasbeschermingsmiddelen op basis van deze werkzame stoffen te wijzigen. Dit wil het doen door een maximumdosering van de werk- zame stof per hectare per jaar op te nemen. Daar zijn de beoordelingen en risico-inschattingen ook op gebaseerd. SUMICIDIN EN SUMIALFA De voorgenomen veranderingen in de gebruiksvoor- schriften treffen de bollensector zeker, zegt Peter Smits, beleidsmedewerker gewasbescherming bij KAVB. De werkzame stof esfenvaleraat wordt door de bollensector veel gebruikt in de teelt van tulpen, hyacint, iris en lelies. Het zit in de middelen Sumici- din en Sumi-alfa, beide tegen bladluizen (non-persis- tente virussen). De middelen worden veel gebruikt omdat ze regenvast zijn. Zowel Sumicidin als Sumi-alfa mag twintig keer worden toegepast in bloembol- en bloemknolge- wassen maar met een minimuminterval van zeven dagen. “In principe is dat voldoende voor een heel seizoen”, aldus Smits, maar in de praktijk wisselen kwekers deze twee middelen af omdat zij om de vijf dagen willen spuiten. “Die wens is er zeker in de zomer bij hoge instraling.” Bij een verbod vervalt die afwisseling. Het is nog niet duidelijk wanneer de gebruiksvoor- schriften veranderen. Maar dat kan best al eens 2021 zijn.

Mechanisatietentoonstelling gaat digitaal De Stichting Mechanisatietentoonstelling Bollenstreek, Greenity en Green- port Duin- en Bollenstreek komen op 14 en 15 januari met een digitale ver- sie van de Mechanisatietentoonstelling. Achter de schermen wordt hard gewerkt aan een livestream op beide avonden. Via de website www.smtb.nl zijn bedrijven te vinden die op de beurs in Vijuizen zouden staan, als corona geen roet in het eten gooide. Noviteiten en ander mechanisatienieuws worden zo bij elkaar gebracht. Kom in contact, wordt bijgepraat, doe mee, volg ons!

C O L O F ON

20 november 2020 De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactie houdt zich het recht voor om ingezonden brieven enmededelingen niet te plaatsen dan wel te wijzigen of in te korten. Overname van artikelen, berichten of fotografie is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur) FOTOGRAFIE René Faas VORMGEVING Tine vanWel en Lianne van ’t Ende WEBSITE www.greenity.nl CONTACT Postbus 31  2160 AA Lisse  tel. 0252-431 431  info@greenity.nl ADMINISTRATIE tel. 0252-431 200  naw@cnb.nl REDACTIEADRES Heereweg 347  2161 CA Lisse ABONNEMENTEN Excl. btwper jaar:Nederland€275,–, Europa€295,–, buitenEuropa€325,– ADVERTENTIES Bureau Van Vliet bv  Postbus 20  2040 AA Zandvoort  tel. 023-5714745  zandvoort@bureauvanvliet.com UITGEVERS KAVB en CNB ISSN 2589-4099

DEZE WEEK GEEN STELLING Door een technische fout is er geen uitslag van de stelling ‘Ik investeer de komende jaren niet meer in nieuwe lelies’.

Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘Certificering is geen keuze meer’.

Vanwege de vele afgelastingen van evenementen door het coronavirus staat er in deze Greenity geen agenda. Op www.greenity.nl vindt u een actueel overzicht.



20 november 2020

I N G E S P R E K

#bovenkop

#Kop

#Intro

Tekst: ### | Fotografie: ###

I nitiaal TUSSENKOP ###Plat

6

20 november 2020

‘De realiteitszin ligt ver weg’

De Nederlandse Akkerbouw Vakbond (NAV) haalde uit naar het Uitwerkingsprogramma Toekomstvisie Gewasbescherming (UP) dat onlangs door de overheid en het bedrijfsleven is opgesteld. De NAV was vrij om kritiek te leveren, want ze heeft er niet over meegepraat. Al kloppen de grote lijnen, de vakbond oordeelt dat de realiteitszin ontbreekt. “Nederland kan zelf niets veranderen in de EU-regels; het kan alleen maar iets graag willen”, aldus Kees van Dijk, die gewasbescherming in zijn portefeuille heeft.

Kees van Dijk BESTUURSLID NAV

Kees van Dijk heeft een eenmansbedrijf, een akker- bouwbedrijf, in De Heen (West-Brabant) van ruim 100 hectare. Hij teelt alleen akkerbouwgewassen: consump- tieaardappelen, suikerbieten, graan en cichorei. Van Dijk is penningmeester van de NAV en heeft gewasbe- scherming in zijn portefeuille. De NAV bestaat sinds 1993 en heeft 600 leden; de meesten komen uit Gro- ningen, Flevoland en West-Brabant/Zeeland. De bond heeft twee medewerkers. Zo’n 20 procent van de leden is ook lid van LTO. Er zijn zes regiobesturen: Noord, Noord-Oost, Midden, Noord-Holland, Zuid en Zuid- west. Daarnaast zijn er werkgroepen voor gewassen, mineralen en gewasbescherming.

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas

Waarom ontbreekt de krabbel van NAV onder het UP? “We zijn door LNV gepasseerd om mee te praten. We hebben nog geprobeerd ons erin te mengen, maar het ministerie wilde alleen LTO erbij. Toch is het een weloverwogen stuk geworden in de positieve zin. Met elkaar aan tafel zitten is altijd beter. Zo krijgt de overheid meer begrip voor de mogelijkheden van het bedrijfsleven en het bedrijfsleven meer gevoel bij de overheid. Want we moeten het hoe dan ook samen doen. Een volgende keer zitten we graag wel aan tafel. Dat is altijd beter. Nu we niet mee hebben gepraat, kunnen we er kritischer op zijn en kunnen we ons hiermee profileren. Het resultaat van het UP is teleurstellend.” Volgens NAV komen de doelen in het UP overeen met het Actieplan Plantgezondheid van de BO Akkerbouw. Wat is er dan zo teleurstellend? “Kort gezegd is het vaag, de realiteitszin ligt ver weg. De minimale emissie- en residu-eisen in 2030 zijn zonder een krachtige resultaatsverplichting van LNV en de ketenpartij- en niet haalbaar. Maar daar wordt aan voorbijgegaan. Het is allemaal veel te ambitieus. Eigenlijk was zo’n resultaat ook te verwachten; Nederland is geen eiland. Nederland kan zelf

niet iets regelen, dat gebeurt in Brussel binnen de Europese Unie. Je kunt als Nederland alleen maar graag iets willen. Bij een uitwerkingsprogramma verwacht je van de overheid dat ze concreet vertelt wat zij doet om de doelen in 2030 te behalen. Het UP is meer een intentieverklaring: ’we gaan proberen om…’ en vaak moet dat in Brussel. Bijvoorbeeld de toelating van veredelingstechniek Crispr-Cas en een versnelde toelatingsprocedure van laag-risico- en biologische gewasbeschermingsmiddelen. Dit zijn wel cruciale randvoor- waarden om de doelen zoals meer weerbare teeltsystemen te behalen. We zijn bang dat er nog weinig veranderd zal zijn in 2030. In de EU staan ze op een punt waar Nederland vijf of tien jaar geleden was.” Wat is het UP dan eigenlijk waard? “Weinig. Er staat veel positiefs in, maar als puntje bij paaltje komt, beslist de overheid anders. Dat biedt weinig hoop. Zo staat er in dat integraal beleid belangrijk is om de doelen te bereiken. De overheid onderneemt zelf volop acties waarmee ze het tegendeel bewijst. Zo staat er in het UP dat er een vol- doende middelenpakket op de korte en lange termijn moet zijn. Ook genoemd staat de mogelijkheid van een vrijstel-

20 november 2020

7

20 november 2020

I N G E S P R E K

lingsregeling voor middelen die verdwijnen maar waar nog geen alternatief voor is. De handtekeningen onder het UP zijn nog niet droog of Schouten wijst een neonicotinoïden- coating op bietenzaad af. Ze zegt wetenschappelijke infor- matie te moeten hebben die aantoont dat een veilig gebruik mogelijk is en dat een ongelijk speelveld geen reden is om een tijdelijke vrijstelling te verlenen. Als sector kunnen we aantonen dat door het verbod van die coating er meer insec- ticiden gebruikt worden, wat slecht is voor de biodiversiteit. Daarnaast zijn er tien andere Europese landen die wél de transitievrijstellingsregeling toepassen voor die zaadcoating. Terwijl in datzelfde UP ook staat dat een gelijk speelveld bin- nen en buiten de EU essentieel is. Wij kampen nu met meer vergelingsziekte en dat kost opbrengst. De wijzigingen in het mestbeleid per 2021 idem dito. De fosfaatnormen zijn te laag waardoor er op bedrijven minder fosfaat kan worden aan- gevoerd door vaste mest en compost te gebruiken. Hierdoor kan minder worden aangevoerd dan gewassen en bodem nodig hebben voor een goede opbrengst en organische- stofvoorziening. Ook hier is dus geen enkele aandacht voor wat gewassen nodig hebben als bemesting en zeker niet om hun weerbaarheid te verhogen. Verder stemde de overheid voor vrijhandelsverdragen, zoals CETA. Daarbij worden geen eisen gesteld aan de productiewijze van goedkoper geïmpor- teerd product. Terwijl in het UP staat dat boeren en telers beschermd moeten worden tegen concurrentie van minder duurzaam geteeld importproduct.” Waar maken jullie je de meeste zorgen over? “Over het verdienmodel van de akkerbouw. Als er middelen verdwijnen, gaat de kostprijs omhoog maar we krijgen geen hogere prijs. In het UP stelt de overheid dat boeren econo- misch perspectief moeten houden en dat álle schakels, dus ook consumenten en retail, moeten bijdragen aan de tran- sitie. Het minste wat je dan als overheid kunt eisen is dat er niet onder de kostprijs mag worden gekocht. Je zou actie verwachten dat de overheid consumenten op een of andere manier helpt om meer voor de producten te betalen. Krijgen we hier hogere consumentenprijzen, dan moet de import van goedkope voedingsmiddelen door vrijhandelsverdragen niet kunnen. Consumentenorganisaties en afnemers als grootwinkelbedrijven zijn niet vertegenwoordigd in het UP. We vinden dat LNV ook met hen aan tafel moet zoals ze dat met het bedrijfsleven heeft gedaan. Zij willen ook dezelfde kant op, maar doen niks. Vraag aan hun wat ze kunnen bijdragen. Anders blijven de grootwinkelbedrijven de prijs bepalen en gaat de consument voor het goedkoopste.” Veel van jullie belangenbehartiging raakt de bollensector. Bovendien telen akkerbouwers soms ook bollen. Hoe gaan jullie daarmee om? “We hebben zo’n 600 leden, een klein aantal daarvan teelt bollen. Een deel van onze belangenbehartiging raakt zeker de bollensector, maar we zijn echt een sectorale vereniging. Als de belangen tegenstrijdig zijn, kiezen we voor akker- bouwgewassen en niet voor een nichegewas. Met de KAVB hebben we geen contact, wel hebben we dat regelmatig met de Nederlandse Melkveehouders Vakbond en Nederlandse Vakbond Varkenshouders. Zo’n 20 procent van onze leden is vanwege de regionale belangenbehartiging ook lid van LTO. Echter, veel leden vinden dat LTO qua belangenbehartiging op sectoraal niveau tekortschiet. De vakgroepen van LTO ma- ken onderling toch een afweging bij tegengestelde belangen en kiezen voor het een of het ander, of ze houden een slag om de arm. Als sectorale vereniging kunnen we een ander en duidelijker verhaal laten horen.”

‘Door het verbod op zaadcoating worden meer insecticiden gebruikt’

De NAV is fel tegen de ‘Ontwerp Agenda Waddengebied 2050’. Die komt er volgens jullie op neer dat de doelen voor het Natura 2000- en Werelderfgoed-gebied Waddenzee leidend worden gemaakt voor een groter Waddengebied. Het zou de eilanden en het noordelijke kustgebied van Noord-Holland, Friesland en Groningen enorm raken. Wat is het probleem? “LNV en I&W willen een verbinding maken tussen de Wad- denzee en het binnenland. Ze willen met name een minder harde grens tussen de zoute zee en het zoete binnenland door zoet/zoutovergangen en ontpoldering door middel van binnendijkse slibinvang bij een doorgestoken dijk. Het Lauwersmeer en IJsselmeer zullen gaan verzilten. Dit raakt de gewassen in de akkerbouw, maar ook de bollenteelt. Er is dan immers afname van beschikbaar zoet water voor bere- gening en verslechtering van de bodemstructuur door intrek van brak water in de velden. De NAV heeft een zienswijze ingediend tegen het ontwerp, net als de afdeling Noord-Oost Friesland, Agrico, HZPC, NAO en FPG. Het gekke is dat LTO Noord aan het ontwerp heeft meegewerkt en later had ze ook een soort van bezwaar, maar ze was al tevreden met een ‘schaamlapparagraaf ’ over de betekenis van landbouw.”

8

20 november 2020

C O L UMN

Herfst 2020

Jennie Veninga Tulpen- en lelieteelt Hijken, Drenthe jennie@veningahijken.nl

Wanneer na de zomervakantie de vakantiehulpen weer naar school gaan en de laatste collega’s in sep- tember op vakantie zijn geweest, komt de herfst in zicht. En met dat vaststaande gegeven weten we dat het oogstseizoen in aantocht is. Er wordt volop ge- sleuteld aan de machines, zodat alles startklaar staat wanneer de gewassen er klaar voor zijn om geoogst te worden. De natuur moet een beetje meewerken. Wanneer de bladeren van de bomen verkleuren, kleuren de lelievelden ook bruin. Dat het verkleu- ren van de bollenvelden een natuurverschijnsel is, begrijpt niet iedereen. Een inwoonster van een dorp op de Veluwe liet op Twitter weten dat de bollenboe- ren de velden hadden doodgespoten met glyfosaat. Deze mevrouw ventileert haar duidelijke mening over lelieteelt regelmatig op Twitter. Helaas slaat ze de plank soms volledig mis. Zo ook met deze tweet. Ze begrijpt niet dat de natuurverschijnselen voor de lelievelden dezelfde gevolgen hebben als voor de bla- deren aan de bomen. De herfst zorgt bij ons op kantoor ook voor extra drukte. Er wordt gevraagd om kistenoverzichten bij de spoelmachine en bij de verwerkingslijn. We chec- ken of alle certificaatnummers goed zijn ingebracht en maken voorbereidingen voor de schuurbrieven. We zorgen er verder voor dat we klaar zijn voor de vastlegging van het plantmateriaal voor het komende seizoen. De collega’s zijn zoals elk jaar enthousiast en staan bijna te trappelen om te beginnen met de oogst. Ze zijn er helemaal klaar voor. Dagelijks wordt op de percelen gekeken welke soorten rijp genoeg zijn om te oogsten. De weersvoorspellingen worden nauwkeurig in de gaten gehouden. Tot nu toe werkt het weer gelukkig mee. Onze Poolse collega’s keren terug naar Nederland om te helpen met de verwer- king van de oogst. Omdat we dit najaar midden in de tweede coronagolf zitten, is het extra spannend. Op de werkvloer en in de kantine nemen we extra maatregelen, zodat iedereen kan voldoen aan de an- derhalve-meter-afstand-eis. Herfst 2020 is tot nu toe een mooi najaar, waarin de natuur al wekenlang haar mooiste kleurenpracht laat zien.

20 november 2020

20 november 2020

20 november 2020

9

20 november 2020

Aangeboden: Celruimte voor koeling/ bewaring/preparatie van bloembollen en/of vaste planten.

VOORUITBLIK 2016 VOORUITBLIK 2016

Tekst: Redactie BloembollenVisie Fotografie: René Faas, Monique Ooms, PR Tekst: Redactie BloembollenVisie Fotografie: René Faas, Monique Ooms, PR

VO RUITBLIK 2016

Tekst: Redactie BloembollenVisie Fotografie: René Faas, Monique Ooms, PR

‘2016 wordt mijn jaar’

‘2016 wordt mijn jaar’ ‘2016 wordt mijn jaar’ * Begeleiding certificering, nu belangrijk voor Flora Holland leden (MPS of GlobalGAP / GQ-data) * Administratieve ont rging * Gecombineerde opgave Tekst: Redactie BloembollenVisie Fotografie: René Faas, Monique Ooms, PR VOORUITBLIK 2016

‘2016 wordt mijn jaar’

Ziekzoeken en kwaliteitscontrole bloembollen Administratieve ontzorging Financiële administraties Management ondersteuning Overige ZZP bloembollen diensten Ziekzoeken en kwaliteitscontrole bloembollen Administratieve ontzorging Financiële administraties Management ondersteuning Overige ZZP bloembollen diensten martien.vanderpoel@online.nl 06-11284428 martien.vanderpoel@gmail.com www.poel-dienstverlening.nl 06-11284428

Locatie Belkmerweg 31-A, Burgervlotbrug. Voor meer info neem contact op via e-mail: info@sprouter.nl Ziekz eken en kwaliteitsc ntrole blo mbollen Administratieve ontzorging Financiële administraties Management ondersteuning Overige ZZP bloembollen diensten

Martien van der Poel: ‘Bedrijfsbeëindiging ook nieuwe start’ Samen met zijn neef Piet heeft Martien van der Poel een bloembollen- bedrijf in Noordwijkerhout met 21 hectare bollenteelt en 1,2 miljoen snijhyacinten. “Het bedrijf werd in 1939 opgericht door onze vaders, in de jaren tachtig hebben Piet en ik het overgenomen. Het bedrijf draait goed, maar toch hebben we vorig jaar in oktober aan onze medewer- kers verteld dat we komend jaar gaan stoppen. Ondernemen is top- sport, je moet honderd dingen goed kunnen en dat vraagt optima- le inzet. Piet is inmiddels 60 jaar, ik ben 53 en we hebben allebei geen opvolgers. Uitkopen en alleen doorgaan, is een optie, maar wel een kost- bare. Daarnaast vullen Piet en ik elkaar prima aan, we doen allebei waar we goed in zijn en waar onze interesse ligt. Ik word er niet blij van als ik zijn taken erbij zou moeten nemen, dan kom ik ook minder toe aan de taken waar ik goed in ben.” Dus hebben de neven de knoop doorge- hakt. De holbollen hebben ze in oktober 2014 verkocht en afgelopen zomer hebben ze de bollenteelt afgebouwd. “De grotere hyacinten- bollen gebruiken we voor de broeierij, die nog doorloopt tot half april. We hebben inmiddels afscheid genomen van twee medewerkers, een medewerker blijft tot het einde. We gaan het land verhuren en proberen een andere bestemming te vinden voor de schuren. Dat moet wel luk- ken, afgelopen zomer hebben we ook al cellen verhuurd.” Over wat hij daarna gaat doen, heeft Martien natuurlijk wel nagedacht, maar concrete invulling heeft hij nog niet. Ik ga deze verandering wel aangrijpen ommeer tijd te kunnen besteden aan mijn twee jonge kin- deren. Verder denk ik eraan om mezelf als ZZP’er in de markt te gaan zetten. Met mijn praktijkkennis en -ervaring kan ik collega’s op aller- lei manieren ondersteunen: door met ze te sparren, ze te adviseren en administratief te ontzorgen, maar ook door mee te draaien op de werk- vloer en in het veld. Ik ben benieuwd wat er op mijn pad komt, ik ga er heel open minded in. Met welk gevoel ik terugkijk? Het is best jammer dat het familiebedrijf ophoudt te bestaan, maar ik heb er ook vrede mee. Dit is wat ons nu het beste past. Het is ook mooi hoe dit einde tegelijker- tijd een nieuw begin inluidt.”

Martien van der Poel: ‘Bedrijfsbeëindiging ook nieuwe start’ Samen met zijn neef Piet heeft Martien van der Poel een bloembollen- bedrijf in Noordwijkerhout met 21 h ctare bollenteelt en 1,2 miljoe snijhyacinten. “Het bedrijf werd in 1939 opgericht door onze vaders, in de jaren tachtig hebben Piet en ik het overgenomen. Het bedrijf draait goed, maar toch hebben we vorig jaar in oktober aan onze medewer- kers verteld dat we komend jaar gaan stoppen. Ondernem n is top- sport, je moet honderd dingen goed kunnen en dat vraagt optima- le inzet. Piet is inmiddels 60 jaar, ik ben 53 en we hebben allebei geen opvolgers. Uitkopen en alleen doorgaan, is een optie, maar wel een kost- bare. Daarnaast vullen Piet en ik elkaar prima aan, we doen all bei waar we goed in zijn en waar onze interesse ligt. Ik word er niet blij van als ik zijn taken erbij zou moeten nemen, dan kom ik ook minder toe aan de taken waar ik goed in ben.” Dus hebben de neven de knoop doorge- hakt. De holbollen hebben ze in oktober 2014 verkocht en afgelopen zomer hebben z de bolle teelt afgebouwd. “De grotere hyacinten- bollen gebruiken we voor de broeierij, die nog doorloopt tot half april. We hebben inmiddels afscheid genomen van twee medewerkers, een medewerker blijft tot het einde. We gaan het land verhuren en proberen een andere bestemming te vinden voor d schuren. Dat moet wel luk- ken, afgelopen zo er hebben we ook al cellen verhuurd.” Over wat hij daarna gaat doen, heeft Martien natuurlijk wel nagedacht, maar concrete invulling heeft hij nog niet. Ik ga deze verandering wel aangrijpen omm er tijd t kun en best den aan mijn tw e j ng kin- deren. Verder denk ik eraan om mezelf als ZZP’er in de markt te gaan zetten. Met mijn praktijkkennis en -ervaring kan ik collega’s op aller- lei manieren ondersteunen: door met ze te sparren, ze te adviseren en administratief te ontzorgen, maar ook door mee te draaien op de werk- vloer en in het veld. Ik ben benieuwd wat er op mijn pad komt, ik ga er heel open minded in. Met welk gevoel ik terugkijk? Het is best jammer dat het familiebedrijf ophoudt te bestaan, maar ik heb er ook vrede mee. Dit is wat ons nu het beste past. Het is ook mooi hoe dit einde tegelijker- tijd een nieuw b gin inluidt.”

22-04-16 10:47 martien.vanderpoel@online.nl 06-11284428 22-04-16 10:47 07 2 9 2 3

martien.vanderpoel@online.nl 06-11284428

bbv-poel 120421.indd 1 bbv-poel 120421.indd 1 greenity-vd poel 190205.indd 1

Een nieuw jaar betekent een nieuw begin. Voor sommige mensen is 2016 een extra bij- zonder jaar. Zij beginnen aan een nieuw hoofdstuk in hun leven en zetten een stap die hun leven kan veranderen. Bloem- bollenVisie portretteert acht branchegenoten die in het die- pe springen. Voor hen wordt 2016 zeker bijzonder. Gelukkig Nieuwjaar! • BLOEMBOLLEN VISIE • 7 januari 2016 7 januari 2016 • BLOEMBOLLEN VISIE • •BLOEMBOLLEN VISIE • 7 januari 2016 10 Een nieuw jaar betekent een nieuw begin. Voor sommige me s n is 2016 een extra bij- zonder jaar. Zij beginnen aan een nieuw hoofdstuk in hun leven en zetten een stap die hun leven kan veranderen. Bloem- bollenVisie p rtretteert acht branchegenoten die in het die- pe springen. Voor hen wordt 2016 zeker bijzonder. Gelukkig Ni uwjaar!

Martien van der Poel: ‘Bedrijfsbeëindigi g ook nieuwe start’ Samen met zij neef Piet heeft Martien van der Poel een bloembollen- bedrijf in Noordwijkerhout met 21 hectare bollenteelt en 1,2 miljoen snijhyacinten. “Het b drijf werd in 1939 opgericht door onze vaders, in de jaren tachtig hebben Piet en ik het overgenomen. Het bedrijf draait goed, maar toch hebben we vorig jaar in oktober aan onze medewer- kers verteld dat we kom nd jaar gaan stoppen. Ondernemen is top- sport, je moet honderd dingen goed kunnen en dat vraagt optima- le inzet. Piet is inmiddels 60 jaar, ik ben 53 en we hebben allebei geen opvolg s. Uitkop n en alleen oorgaan, is een optie, maar wel een kost- bare. Daarnaast vullen Piet en ik elkaar prima aan, we doen allebei waar we goed in zijn en waar onze interesse ligt. Ik word er niet blij van als ik zijn taken erbij zou moeten nemen, dan kom ik ook minder toe aan de taken waar ik goed in ben.” Dus hebben de neven de knoop doorge- hakt. De holbollen hebben ze in oktober 2014 verkocht en afgelopen zomer hebben ze de bollenteelt afgebouwd. “De grotere hyacinten- bollen gebruiken we voor de broeierij, die nog doorloopt tot half april. We hebben inmiddels afscheid genomen van twee medewerkers, een medewerker blijft tot het einde. We gaan het land verhuren en proberen een andere bestemming te vinden voor de schuren. Dat moet wel luk- ken, afgelopen zomer hebben we ook al cellen verhuurd.” Over wat hij daarna gaat doen, heeft Martien natuurlijk wel nagedacht, maar concrete invulling heeft hij nog niet. Ik ga deze verandering wel aangrijpen ommeer tijd te kunnen besteden aan mijn twee jonge kin- deren. Verder denk ik eraan om mezelf als ZZP’er in de markt te gaan zetten. Met mijn praktijkkennis en -ervaring kan ik collega’s op aller- lei manieren ondersteunen: door met ze te sparren, ze te adviseren en administratief te ontzorgen, maar ook door mee te draaien op de werk- vloer en in het veld. Ik ben benieuwd wat er op mijn pad komt, ik ga er heel open minded in. Met welk gevoel ik terugkijk? Het is best jammer dat het familiebedrijf ophoudt te bestaan, maar ik heb er ook vrede mee. bbv-po l 120421.indd 1

22-04-16 10:47 Samen met zijn neef Piet heeft Martien van der Poel een bloembollen- bedrijf in Noordwijkerhout met 21 hectare bollenteelt en 1,2 miljoen snijhyacinten. “Het bedrijf werd in 1939 opgericht door onze vaders, in de jaren tachtig hebben Piet en ik het overgenomen. Het bedrijf draait goed, maar toch hebben we vorig jaar in oktober aan onze medewer- kers verteld dat we komend jaar gaan stoppen. Ondernemen is top- sport, je moet honderd dingen goed kunnen en dat vraagt optima- le inzet. Piet is inmiddels 60 jaar, ik ben 53 en we hebben allebei geen opvolgers. Uitkopen en alleen doorgaan, is een optie, maar wel een kost- bare. Daarnaast vullen Piet en ik elkaar prima aan, we doen allebei waar we goed in zijn en waar onze interesse ligt. Ik word er niet blij van als ik zijn taken erbij zou moeten nemen, dan kom ik ook minder toe aan de taken waar ik goed in ben.” Dus hebben de neven de knoop doorge- hakt. De holbollen hebben ze in oktober 2014 verkocht en afgelopen zomer hebben ze de bollenteelt afgebouwd. “De grotere hyacinten- bollen gebruiken we voor de broeierij, die nog doorloopt tot half april. We hebben inmiddels afscheid genomen van twee medewerkers, een medewerker blijft tot het einde. We gaan het land verhuren en proberen een andere bestemming te vinden voor de schuren. Dat moet wel luk- ken, afgelopen zomer hebben we ook al cellen verhuurd.” Over wat hij daarna gaat doen, heeft Martien natuurlijk wel nagedacht, maar concrete invulling heeft hij nog niet. Ik ga deze verandering wel aangrijpen ommeer tijd te kunnen besteden aan mijn twee jonge kin- deren. Verder denk ik eraan om mezelf als ZZP’er in de markt te gaan zetten. Met mijn praktijkkennis en -ervaring kan ik collega’s op aller- lei manieren ondersteunen: door met ze te sparren, ze te adviseren en administratief te ontzorgen, maar ook door mee te draaien op de werk- vloer en in het veld. Ik ben benieuwd wat er op mijn pad komt, ik ga er heel open minded in. Met welk gevoel ik terugkijk? Het is best jammer dat het familiebedrijf ophoudt te bestaan, maar ik heb er ook vrede mee. Martien van der Poel: ‘Bedrijfsbeëindiging ook nieuwe start’

v-poel 120421.indd 1

22-04-16 10:47

• BLOEMBOLLEN VISIE • 7 januari 2016 Een nieuw jaar betekent een nieuw begin. V or sommige mensen is 2016 een extra bij- zonder jaar. Zij beginnen aan een nieuw hoofdstuk in hun leven en zetten een stap die hun leven kan veranderen. Bloem- bollenVisie portretteert acht branchegenoten die in het die- pe springen. Voor hen wordt 2016 zeker bijzonder. Gelukkig 7 januari 2016 • BLOEMBOLLEN VISIE • •BLOEMBOLLEN VISIE • 7 januari 2016 7 januari 2016 • BLOEMBOLLEN VISIE • 10 7 januari 2016 • BLOEMBOLLEN VISIE •

E n nieuw jaar betekent een nieuw begin. Voor s mmige mensen is 2016 een xtra bij- z nder jaar. Zij beginnen aan en nieuw hoofdstuk in hun leven en zetten een stap die hun leven kan veranderen. Bloem- bollenVisie portretteert acht branchegenoten die in h t die- p springen. Voor hen wordt 2016 zeke bijzonder. Gelukkig

Definitieve vaststelling Noodfonds

Ondernemers die een aanvraag hebben gedaan voor de Regeling tegemoetkoming land- en tuinbouwondernemers Covid-19 – in de volksmond Noodfonds Sierteelt – hebben nog tot eind november de tijd om de definitieve vaststelling van deze subsidieregeling in te dienen.

20 november 2020 misbruik en fraude en dient te evalue- ren welke categorieën van opbrengsten/ kosten, welke hiermee samenhangende transacties en welke andere informatie aanleiding geven tot dergelijke risico’s. De accountant rapporteert zijn bevin- dingen met een samenstelverklaring of een rapport van feitelijke bevindingen afhankelijk of de onderneming al con- troleplichtig is voor de jaarrekening. De beroepsgroep van accountants neemt dit serieus, want zij heeft hiervoor een speci- ale controlestandaard (4416N) in het leven geroepen. Wanneer de vereiste verklaring gelijktijdig met de andere benodigde infor- matie ingediend wordt, zal het restant van de subsidie uitbetaald worden. en verantwoording van de omzet voor de meetperiode volgens de regeling en consistent met de referentieperiode heeft plaatsgevonden. De accountant dient rekening te houden met risico’s op fouten, een derdenverklaring mee te sturen. De derdenverklaring wordt afgegeven door een financieel deskundig persoon die de aan te leveren stukken bespreekt en ver- klaart dat er geen aanwijzingen zijn om te twijfelen aan deze informatie. BANG VOOR MISBRUIK Serieus worden de schadebedragen van boven de € 125.000. Om misbruik van de regeling te voorkomen – het is immers overheidsgeld – is bij deze schadebedragen een verklaring van een accountant vereist. Zoals in het controleprotocol is opgeno- men, dient de accountant onder meer vast te stellen dat de afgrenzing, classificatie

Tekst: Aad van Leeuwen, Flynth adviseurs en accountants

D e aanvraag voor deze regeling ging relatief eenvoudig. Je meld- de je met eHerkenning bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Met de kennis van toen maakte je melding van de geleden schade en RVO betaalde in veel gevallen de eerste 50% van de toegekende subsidie uit. Om voor het restant in aanmerking te komen dient elke aanvrager de subsidie definitief vast te stellen. Een gebruikelijke metho- diek bij subsidieregelingen. Wat moet er zoal vastgesteld te worden en welke verklaringen zijn hierbij nodig? Het omzetverlies van 12 maart tot en met 11 juni 2020 moet berekend worden in verge- lijking met de omzet over dezelfde periode in de jaren 2017 tot en met 2019. Het schaderapport zoals veiling FloraHolland deze verstrekt voorkomt veel rekenwerk. KOSTENBESPARING Niet alle schade wordt vergoed. De kosten- besparing in de periode 12 maart tot en

met 11 juni moet verrekend worden met het berekende omzetverlies. Hier komt een subjectief aspect om de hoek kijken. Niet iedereen zal een afname van kosten relateren aan het geleden omzetverlies. Dat er besparingen zijn op variabele kos- ten is echter wel realiteit. Minder omzet bij de veiling zal minder veilingkosten veroorzaken, transportkosten zijn be- spaard gebleven en wellicht is er een fors bedrag aan arbeidskosten minder doordat de flexibele schil van arbeid naar huis is gestuurd. Omzetverlies en besparing van kosten die- nen bevestigd te worden met verklaringen die afhankelijk zijn van het vastgestelde schadebedrag. Bij schadebedragen kleiner dan € 25.000 dient de aanvrager zelf met een zogenaamde eigenverklaring aan te geven dat de in de definitieve vaststelling gemelde bedragen juist en correct zijn opgegeven. Bij schadebedragen vanaf € 25.000 maar kleiner dan € 125.000 dient de aanvrager

11

20 november 2020

‘Geen’ handel is’ weggooien’ Maandenlang worden er pioenstekken bij Strooper-Dekker gesneden. Het familiebedrijf in Anna Paulowna levert stekken voor export, bloemen- en potplantenkwekers. Daarnaast teelt het andere vaste planten. Door deze combinatie is er jaarrond werk, maar het zorgt ook mooi voor afwisseling van handelingen.

Tekst: Lilian Braakman | Fotografie: René Faas

De andere vaste planten zijn klaar om te rooien, zoals deze Geranium.

D e drukste periode van het bedrijf Strooper-Dekker is in de maanden augustus, september en oktober. “Dan werken we niet alleen in deze verwerkings- ruimte, maar ook in de hal hiernaast”, begint Ed Strooper. “Er zijn dan zo’n 25 tot 30 mensen pioenstekken aan het snijden.” In deze maanden worden de pioenen gerooid, gespoeld, gesneden en klaargemaakt voor klanten. “Deze drukte is nu net voorbij”, laat Ed begin november weten. Vader Jan en moeder Nelie zitten ook in de vennoot- schap. Jan is in de schuur en houdt de lijnen draaiend door de aanvoer van de pioenen bij te houden. Vandaag worden vooral 2- tot 3-neuzen gesneden. Ed pakt een stek en wijst de twee tot drie echt zichtbare nieuwe, roze neuzen aan. In de bakken gaan niet zo veel pioenen. “Dat komt omdat ze omvangrijk zijn. Als de bakken te vol zitten en vervolgens worden gestapeld, dan breken de wortels.” Daar stopt de zorgzaamheid voor de stekken niet. Als de bak vol is, wordt hij gewisseld en legt een medewerker de pioenstekken beter in de bak voordat hij opgestapeld wordt. De gesneden stek- ken voor verkoop gaan direct weg in plastic leliekratten. Wat er van afgesneden wordt, is uitgangsmateriaal. In de verwerkingsruimte staan vier lijnen, waaraan vier tot zes medewerkers, gescheiden door plastic schermen, pioen- stekken snijden. Ook zus Karin is aan het werk. Zij helpt mee in de schuur en is verantwoordelijk voor de financiën.

Karen snijdt Itoh-pioenen. Een vak apart. Ed: “Itoh-pioenen zijn heel stevig. Probeer maar.” Hij heeft gelijk. Met veel druk en het mes goed in de wortel zetten, is de neus van de wortel te snijden. Ter vergelijking: het is harder dan een pompoen of zoete aardappel. “Het snijden is echt fysiek zwaar werk”, gaat Ed verder. “We moeten goed voor ons per- soneel zorgen, er zuinig op zijn. Behandel een ander zoals jij zelf behandeld zou willen worden, is mijn motto. We hebben onze mensen een lange periode nodig en personeel vinden is lastig. Zeker omdat het zulk zwaar werk is.” Sommige medewerkers dragen plastic schorten omdat ze liever voorkomen dat hun kleding vies wordt. Bijna alle medewerkers zijn uitzendkrachten en tijdens piekperiodes worden extra zzp’ers ingehuurd. Alleen Karin (38 jaar) is in vaste dienst en eind dit jaar komt er een personeelslid bij om vader Jan (66 jaar) te ontzien. Jan vindt het niet erg om wat minder te werken, maar stoppen wil hij zeker niet. PRETTIGE WERKOMGEVING Bijna alle ruimtes zijn in 2018 nieuw gebouwd. Alleen de schuur waar de kookketels staan, is ouder. “Voorheen huurde we overal ruimte. Nu hebben we alles bij elkaar”, licht Ed toe. Met de bouw is aan veel gedacht, bovenal aan het creëren van een prettige werkomgeving. De verwerkings- ruimte is ruim, warm en licht. “We wilden ramen, zodat de

12

20 november 2020

Een deel van de familie Strooper, met v.l.n.r.: Jan, Ed en Karin.

medewerkers naar buiten kunnen kijken. Er zitten aan twee kanten van de ruimte bijna alleen maar ramen. Op deze manier is uitbreiding in de toekomst mogelijk. Ook wilden we de warmte in deze ruimte behouden. Als de deur vaak opengaat, is dat niet fijn voor je personeel. Zeker omdat we tot maart werken in deze schuur. Als het nodig is, kunnen we de vloer verwarmen.” Naast de verwerkingsruimte is een hal voor het laden en lossen, waar in de piek ruimte is voor extra lijnen en waar de stekken worden ingepakt. Strooper-Dekker kan de orders afleveren zoals de klant het wil hebben. “We proberen mee te denken met onze klanten. Daarom bieden we neventaken zoals koken, ontsmetten, inpakken en spoelen aan.” Het pand is nu voor het derde seizoen in gebruik. Met de bouw is ook alle verlichting aangepast. “We hebben dakkoepels geplaatst en led-lichten opgehangen, ook in de oude schuur. In de koelcel is een vernevelingsunit geplaatst”, vertelt Ed enthousiast. “Pioen- stekken kunnen snel verdrogen. Het is belangrijk om de RV (relatieve luchtvochtigheid) in de koelcel goed op peil te houden. Door de vernevelingsinstallatie kunnen de pioenen zo in kisten en leliekratten in de koelcel. Voorheen pakten we alles met plastic in. Dit scheelt heel veel plastic afval.” REIZENDE KRAAM Aan de Zijperdijk in Anna Paulowna ligt het bedrijf. Het land ligt in een straal van 15 km om het bedrijf heen en wordt gehuurd. Pioenen kunnen maar eenmalig op een stuk land worden geplant. “We hebben een reizende kraam”, verklaart Ed. “De pioenen staan zowel op zand- als op zavelgrond. “De manier van werken is anders”, begint Ed zijn uitleg. “Pioenstekken op de zavelgrond moeten er voor de regen uit. Daarnaast hebben we een afwachtende houding als we gaan planten wegens verslemping.” Sommige vaste planten liggen dichtbij, namelijk aan de andere kant van de dijk. Ed loopt recht naar beneden, zo van de dijk af. Hij is dit duidelijk gewend. Op het veld staan onder andere Geranium, Allium, Tradescantia, Rudbeckia en Astilbe. Heel groen is het niet meer, maar dat hoeft ook niet. “We gaan eind van deze week, begin volgende week rooien.” De teelten sluiten mooi op elkaar aan. Als de ergste drukte met het snijden van de pioenstekken voorbij is, kan in no- vember gestart worden met het rooien en afleveren van de andere vaste planten. Beide werkzaamheden lopen door tot maart. “Vanaf maart worden de resterende pioenen en vaste planten weer geplant. Meestal zijn we daar eind april mee klaar. Aansluitend moeten we de velden schoonhouden van onkruid en de planten verzorgen. Vervolgens starten we in augustus weer met het rooien van de pioenen.”

Pioen uitgegroeid tot hoofdteelt Strooper-Dekker Jan Strooper en zoon Ed krijgen geregeld de vraag waar de bedrijfsnaam Strooper-Dekker vandaan komt. Het antwoord is eenvoudig: het is een samenvoeging van de achternamen van Jan Strooper en zijn vrouw Nelie Dekker. Het bedrijf in Anna Paulowna heeft een breed sortiment van vas- te planten. Pioen is de hoofdteelt met ongeveer honderd cultivars. In 2018 bouwde het bedrijf een grote schuur, waarin het klanten ondersteunt in warmwaterbehandeling, ontsmetten, inpakken en opslag van producten. Strooper-Dekker levert aan exporteurs en potplanten- en bloemenkwekers.

20 november 2020

Door de vernevelingsinstallatie hoeven de pioenen niet in plastic worden ingepakt.

13

20 november 2020

Begin jaren ’80 begon vader Jan met de teelt van vaste planten als hobby. Hij deed dat naast zijn werk als uitzend- kracht bij verschillende bloembollenbedrijven. “Ik wist dat je bloembollen grootschalig moest telen. Vaste planten kon je nog kleinschalig telen. Bovendien zitten er niet veel vas- teplantentelers in deze buurt”, vertelt Jan. Zijn eerste plant was Geranium ‘Himalayense’. Toen zijn hobby bleef groeien, is in begin jaren ’90 de vof opgericht. Ed begon als twaalfja- rige met de teelt van pioenen. “Ik wilde eerst telen voor de snij, maar het was direct duidelijk dat die tak van sport niet bij mij paste. Daarom begon ik meteen met de stekkenteelt van pioenen.” Dat was naast school en met de hulp van zijn vader goed te doen. “Voordat je echt aantallen hebt, ben je zo zes tot acht jaar verder. Bovendien hoefde ik de eerste jaren nog niets te verkopen. Ik was bezig mijn kraam op te bouwen.” Op zijn twintigste kwam Ed, nu 33 jaar, in de vof. De stekkenteelt van pioenen is vandaag de dag de hoofdteelt van het bedrijf. Deze teelt is volgens Ed steeds gegroeid door de vraag naar pioenstekken. Strooper-Dekker heeft ongeveer honderd verschillende pioenen. Daarnaast telen ze onder meer Helenium, Heliopsis, Oxalis, Hemerocallis en Sedum. Dit jaar zijn ze ook gestart met vaste planten telen uit zaad, zoals Lupine, Akelei en Echinacea. Er worden zowel gangbare als exclusieve soorten geteeld. De pioenstekken en vaste planten gaan hoofdzakelijk naar exporteurs, potten- en bloemenkwekers. De verkoop loopt voor een groot deel via commissionairs. Ed en Jan houden goed in de gaten hoe groot de vraag is naar hun producten. Ed: “We gaan niet zomaar meer zetten. We hebben een gepast sortiment waar terugkerende vraag naar is. Als we de dubbele hoeveelheid van Tradescantia zouden neerzetten, zou het niet worden verkocht.” “Geen handel is weggooien”, gaat Jan verder. “Wij telen niet om te telen, maar we moeten zicht hebben op de vraag. Je bent niet alleen kweker omdat de bloemen mooi zijn, je moet er ook een snee brood mee verdienen”

Dit zijn Itoh-pioenen. Stug, stevig en zwaar om te snijden.

14

20 november 2020

‘SDE++ maakt het verschil’

De duurzaamheidssubsidie SDE++ is vanaf 24 november weer aan te vragen. Exporteur Royal De Ree Holland heeft de subsidie eerder gebruikt voor het zonnepanelenproject. “Die subsidie maakt het verschil tussen wel of niet uitvoeren van zo’n project”, erkent mede-directeur Jørgen de Ree van het exportbedrijf.

Tekst: Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

B ij De Ree zijn de eerste twee fases van het zonnepanelenproject afge- lopen maand afgerond en een der- de volgt. Voor het project maakt de exporteur gebruik van de subsidie. “Die is voor de derde fase lager dan voor de eerste, maar we kunnen bijna de helft van de kosten voor panelen en isolatie dekken bij deze miljoeneninvestering, dus dat is beslist de moeite”, zegt De Ree. De zonnepanelen op het dak maken deel uit van een grote duurzaamheidsslag waaraan het bedrijf werkt. De Ree: “Daar kijk ik met een economische blik naar, het moet wel haalbaar zijn. We leveren ons overschot aan zonne-energie aan het energiebedrijf. Het was niet haalbaar zelf bijvoorbeeld een wijk van stroom te voorzien, al was dat leuk geweest. Het is te ingewikkeld, technisch en juridisch.” De panelen gaan ongeveer twintig jaar

dientijd voor een zonne-energie-installatie van zeven jaar voor een gemiddeld bedrijf. “De beperkende factoren zijn de dakcon- structie en de mogelijkheid om terug te leveren aan het net”, weet hij uit ervaring. Beemster Electrical Solutions adviseert bedrijven al jaren bij de subsidie-aanvraag en de aanleg van de installatie. Het bedrijf kan binnen een week een advies leveren, dus is zelfs kort voor sluiting nog een beroep te doen op de SDE++. Kater: “Ga met een erkend bedrijf in zee, om te zorgen dat een installatie aan de eisen van de verzekering voldoet en dat met de juiste techniekleveranciers wordt gewerkt. We helpen ondernemers ook met de keuze voor een aanvullende financiëring. Plannen voor groene financiëringen zijn voor banken aantrekkelijk.” Tussen het aanvragen van de subsidie en het in gebruik nemen van een installatie zit in de regel anderhalf jaar.

mee en ieder jaar leveren ze een procent aan opbrengst in. Nieuwe panelen gaan waarschijnlijk langer mee. De Ree is nieuwsgierig wat het economische effect is als de subsidie op de ​kilowatturen na vijtienjaar jaar stop. “Gemiddeld levert een kilowattuur nu 3 tot 4 cent op. Met subsidie gemiddeld 9 cent. We zijn benieuwd hoe de energiemarkt er over vijftien jaar uitziet en naar de nieuwe technieken. Een paneel zet 15 procent van de zonnestralen om in stroom, de rest is warmte. Bij de NASA hebben ze panelen die 40 procent omzetten in stroom, dus er is nog iets te winnen.” ADVIES De Ree hoopt dat de rest van de keten ook aan de slag gaat met duurzame energie. Directeur Jeroen Kater van Beemster Electrical Solutions rekent een terugver-

20 november 2020

20 november 2020

Alle informatie over de subsidie is te vinden op https://www.rvo.nl/ subsidie-en-financieringswijzer/ stimulering-duurzame-energie productie-en-klimaattransitie-sde/ aanvragen-sde

20 november 2020

15

20 november 2020

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52

Made with FlippingBook Ebook Creator