Greenity 63

27 maart 2020

Viruscrisis 10 Bolbloemen verbinden

12 GIA Flowers zoekt naar de parels

16 T rade Fair ging

ondanks alles door

32 Verdamping tulp kost veel energie

63

GOED BEWAREN = V Een goede verplaatsing van lucht betekent een gezonde bol. Het juiste samenspel van ventilatoren verhoogt het rendement op uw omzet. LoRa-techniek maakt stations compact en voordelig. Beregeningsadvies op maat! VLAMING Intern Transport T: +31 (0)228-565011 Zaadmar kt 8 | Bedr i j f venpar k WFO-Wes t | Zwaagdi j k -Oos t | T 0228 -565010 | F 0228 -565015 | E inf o@vl aming -gr oep.n l Toyota 80V-serie! Hefvermogen van 2,0 t/m 3,5 ton. Kijk op onze website www.vlaming-interntransport.nl of voor gebruikte m chines op: www.vlaming-occasions.nl.

 Trekkers te koop gevraagd Voor export alle types • Massey Ferguson • Landini • John Deere • Ford • Same • Fiat • Universal / UTB • Zetor Steenvoorden gebruikte kluitenscheider type 600K links/rechts Steenvoorden gebruikte trommelspoelmachine 2000 x 1000mm Steenvoorden gebruikte vellenbak rvs 1200mm breed Steenvoorden trommelspoeler 1650 x 5000mm dubbel portaal perforatie 10mm, geheel gereviseerd. Steenvoorden nieuwe lappendroger keuze uit 1000-1200-1400mm breed, 10-24 rollen. CannaSol: virusvrije knollen Bletilla: Nederlands geteeld Pioenen: breed assortiment www.green-works.nl Schade, roest of mankementen geen bezwaar. U kunt alles aanbieden! Steenvoorden nieuwe trommelspoelmachines grote capaciteit, standaard gepoe- dercoat en alle delen universeel links of rechts te monteren, scherp geprijsd, bel voor meer info Steenvoorden gebruikt gespoten vellenbak band 1000mm reed H&G Exporttractors Van Dijke UDZ 800mm breed 2 vijzels, geheel ger viseerd, gestraald en gespoten Van Dijke vellenbak gegalvaniseerd 1200mm band breedte in knappe staat, band 2 seizoenen oud Wortex staartpomp GF150 1.1kW 400Volt 12m3 bij 4 M/WK T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl Voor onderdelen zoals: pelrollen, pelnokken, onderhoud en service van uw Botman/Demco machines, en ook andere merken o.a Antha, Compas, van Dijke. Bel: 0223-522135 of 0653-719915 Fred Steenvoorden Abbestederweg 30 B 1759 NB Callantsoog Tel : +(31)223522135 E-mail: info@fredsteenvoorden.nl : +(31)653719915 magazijn@fredsteenvoorden.nl Kijk nu op onze website www.fredsteenvoorden.nl Ook maken wij nieuwe spoelmachines! Allround kluitenscheider as/iss Dompelpomp gebruikt 40m3 Lappendroger 17 rol, 1000mm breed geheel gereviseerd Lappendroger 23 rol, 1000mm breed geheel gereviseerd Pelrollen Schouten, van Dijke, Compas met nieuw rubber Ø48mm en Ø52mm Steenvoorden gebruikte kluitenscheider type 320K links/rechts Steenvoorden gepoedercoate vellenbakken/ontsmetbaden nieuw, 120cm breed universeel gebouwd voor links/rechts of achteruitloop, bediening, montage links/ rechts Steenvoorden nieuwe kluiten/stenenscheiders grote capaciteit, standaard gepoe- dercoat en alle delen universeel links of rechts te monteren, scherp geprijsd, bel voor meer info

Door o.a. zuigspanning sensor eenvoudig en eerder bepalen wanneer en hoeveel te beregenen. Zeer eenvoudig te plaatsen in enkele minuten. Geschikt voor koppeling met adviesprogramma’s. Uitgerust met de beste sensoren op de markt. Data 24/7 bekijken via smartphone app en webportal.

   

bbv-green works 170919.indd 1

19-09-17 14:22

Nieuw: GeoBas LoRa stations vanaf € 595,-

Total Systems Kistroteerder Total Systems Kistroteerde

Engelselaan info@ijssel

www.ijsselmuiden-ventilatoren.nl

Laat u vrijblijvend door onze specialisten informeren! 088 - 818 0 818 info@vantage-agrometius.nl

Total Systems BV Industrieweg 31 • NL-1775 PV Middenmeer T +31 (0)227 501 211 E info@totalsystems.nl

www.totalsystems.nl

www.necap.nl - info@necap.nl - Wieringerwerf - 0227-603353

greenity-ijsselmuiden 190514.indd 1 greenity-V.agrometius 1 greenity-totalsystems 190611.indd 1

13-06-19 10:38

14-05-19 16:34 16-03-20 1 :21

greenity-steenvoorden 200206.indd 1

06-02-20 10:21

RISK-MANAGEMENT EN ONKRUIDBEHEERSING

Betrouwbaar in techniek

Rijksstraatweg 56a 2171 AM Sassenheim

tel: 0252-222580 info@helmus.nl www.helmus.nl

Spoelen voor kwekerij en exportschoon van alle bollen, knollen en (vaste) planten.

H&G Exporttractors verlengt de werking van bodemherbiciden en beperkt groeiremming van uw gewas op lichte grond! Abbestederweg 30 B 1759 NB Callantsoog T 06 10922015 T 06 53672173 www.exporttractors.nl

Warmwaterbehandelen (koken) met of zonder ECA water van o.a. Allium, Amaryllis, Crocus, Iris, Narcis, Tulp, Aco itum, Astilbe, Hosta, Pioen en vele andere produkten. Behandelingen voeren wij uit volgens richtlijnen van de BKD inclusief behandelingscertificaat en wij hebben veel ervaring met behandelingen ‘op maat’.

Burgemeester J. Zijpweg 14 - Venhuizen - Mobiel 06 229 454 73 - www.koknettencleaning.nl

greenity-kok netten 190411.indd 1

11-04-19 13:43

Vanaf nu leverbaar ! Centrale data communicatie

Betrouwbaar in techniek › Elektra › Koeling › Klimaat › Water MEER INFORMATIE OP WWW.HOLLANDFYTO.NL

Galglaan 11, 2311 ND Rijnsburg T 071 402 26 21 eval@eval.nl www.eval.nl

koelinstallaties

Méér gemak, hogere productiviteit

greenity-helmus 191011.indd 1

21-01-20 10:11

I NHO U D

12 GIA Flowers GIA Flowers in Heerhugowaard is eigenlijk een uit de hand gelopen hobby. Nu is het groot in Fritillaria en lelie.

34 KAVB Jong KAVB Jong bezocht diverse retailers in Manchester om er een indruk op te doen van de kwaliteit van bolbloemen.

16 FloraHolland Trade Fair Ondanks de dreiging van het coronavirus ging de Trade Fair door. Het werd een beurs om nooit te vergeten.

In dit nummer 10  Corona maakt creatief 12  GIA Flowers: ‘Altijd op zoek naar parels’ 15  Gewaskennis op peil houden 16  Onwerkelijke beurs in Naaldwijk: FloraHoland Trade Fair 32  Verdamping broeitulp vreet energie 34  Van ‘Engelse troep’ tot ‘nette toko’ 38  Laat stikstof niet uitspoelen 40  Het Nieuwe Verwerken: ‘We zijn maar met behanglijm begonnen’

Vaste rubrieken 4  In de media 6  In gesprek Koos Biesmeijer 9  Column Emiel van Tongerlo 19  Tech&Mech 20  KAVB 24  Ooit 23  5 minuten Bert de Graaf 26  Vakvenster 29  CNB 42  Hobaho 43  Vaste planten Alchemilla mollis 45  Teeltverbetering 46  Teeltadvies 50 Het onderzoek van Ineke Stijger

Op de cover 10 En toen gooide het coronavirus roet in elk denkbaar eten... Beurzen en evenementen werden afgelast. Mensen moeten zo veel mogelijk uit elkaars buurt blijven. Toch zoeken ze elkaar ook op. Want toen de handel nagenoeg stil kwam te liggen en de met zorg gebroeide bloemen onverkoopbaar werden, ontplooiden zich allerlei initiatieven om de siertelers te steunen. Andersom liet de sector zich van zijn beste kant zien door bloemen belangeloos te schenken aan bijvoorbeeld mensen in de zorg. De crisis verscheurt de sector, maar verbindt de samenleving.

27 maart 2020

3

27 maart 2020

VA N D E R E D A C T I E

Greenity in tijden van corona Beste lezer, de manier waarop de coronacrisis onze sector heeft geraakt, treft ook de redactie bijzonder. De beelden van het doordraaien van de producten zijn verschrikkelijk. We zijn wel onder de indruk van de veerkracht en de creativiteit die door de sector aan de dag is gelegd na het opleggen van de beperkende maatregelen door de overheid. Digitale evenementen, huisverkoop en het hartverwarmende uitdelen van vele bossen (bol)bloemen. Die vind je dan ook terug in het blad. Uw blad is helaas wat dunner dan anders en het ziet er misschien niet overal zo uit als u gewend bent. De oorzaak is duidelijk: we maken het blad vanaf andere locaties en dat vereist improvisatie. We zijn blij dat we er wel in zijn geslaagd het blad te maken en dat blijven we doen zolang de omstandigheden dat toelaten. Is het niet in druk, dan wel digitaal. Kijk op de website, abonneer u op de gratis nieuwsbrief en volg ons op Facebook voor actuele ontwikkelingen. We wensen iedereen in en om de sector nog meer veerkracht en gezondheid toe, zowel persoonlijk als in het bedrijf. Blijf gezond en neem maatregelen om de besmettingskans klein te houden. We hopen u spoedig weer te ontmoeten.

Doordraaien Monique Ooms — Redacteur m.ooms@greenity.nl

Als ik deze column schrijf, op maandag 23 maart, hangt een ‘total lock down’ vanwege het coronavirus boven ons hoofd. We zagen het coronaspook de laatste weken steeds dich- terbij komen en uiteindelijk kon ook Neder- land niet ontsnappen aan vergaande maatrege- len. Daarmee kwamen we in een gekke wereld terecht, waarin aan de ene kant alles stilvalt en aan de andere kant gas wordt gegeven. Geen lange files op de snelwegen. Kantoren blijven leeg, want we werken zo veel mogelijk thuis. In de supermarkten daarentegen kun- nen ze de bevoorrading nauwelijks bijhouden omdat consumenten doordraaien en hele schappen toiletpapier leegkopen. Veel kinde- ren zijn blij dat ze niet naar school hoeven en tegelijkertijd vrezen ondernemers voor de con- tinuïteit van hun bedrijf. De filmpjes die voorbijkomen op social media van tulpen en andere prachtige voorjaarsbloei- ers die worden doorgedraaid, doen pijn aan je ogen en zijn hartverscheurend. Wie heeft ooit gezegd dat bloemen geen eerste levensbehoef- te zijn? Als je ziet hoe die verse tulpen en an- dere bloemen op een hoop terechtkomen, kan dat je toch niet onberoerd laten? Die emotie voel ik niet bij een pak toiletpapier… Als de druk toeneemt, we zelf niet de contro- le hebben en toch door moeten omdat we nu eenmaal verantwoordelijkheden hebben, ko- men er soms onverwachte, creatieve ideeën opborrelen. Zoals de initiatieven om bloemen weg te geven aan hulpverleners en gebruik te maken van de media-aandacht die dit oplevert. Of de opbloeiende thuisverkoop, die je recht- streeks in contact breng met de consument. Dat zijn natuurlijk allemaal slecht plakkende pleisters op een gapende wonde. Want omzet die nu verloren gaat, haal je dit jaar niet meer in. Deze wond vraagt dan ook nog wel wat ge- nezingstijd als het virus eenmaal voorbij is. Ik kijk nu al uit naar het moment dat alles weer normaal is. En ik vraag me af: zal er dan voor altijd iets veranderd zijn? Of draait de wereld weer gewoon door…

Namens de redactie,

Hans van der Lee Hoofdredacteur

Virtueel bezoek aan Keukenhof ‘Als jij niet naar Keukenhof kunt komen, brengen wij Keukenhof naar jou!’ Onder dat motto toont het park de komende weken de mooiste plekjes van het park met behulp van een drone. Directeur Bart Siemerink geeft de eerste digitale rondleiding.

gaan welke alternatieven er zijn om via andere mediaplatforms de actuele informatie te laten zien om op die manier de doelstelling van Keukenhof in stand te houden: het internationale showvenster van de sierteelt zijn, met de nadruk op bloembollen.

“We zien dat dit werkt. Het film- pje is al door meer dan honderd- duizend mensen bekeken. We gaan hier de komende tijd mee door. Elke paar dagen komt er een nieuw filmpje. Daarnaast laten we elke dag foto’s zien van het park.” Siemerink is ook bezig om na te

4

27 maart 2020

S T E L L I NG

I NG E Z OND E N B R I E F

De voorjaarsbloeiers zijn in oktober en no- vember onder beroerde omstandigheden de grond in gegaan. Het kan niet anders of het effect van de grote hoeveelheid neerslag van de afgelopen maanden is straks terug te zien in de oogst. Voorjaarsbloeiers laten bij oogst waterschade zien

Nieuwe ronde, nieuwe kansen Als leliebollenkweker heb je een uitdagend en spannend bestaan. Assortiment, investeringen, markt, personeel, financiën, virussen, 2030, maatschappij, po- litiek, et cetera. Het heeft alles in zich om er een afwisselend geheel van te maken. Never a dull moment! Om in deze keuzemix elk jaar weer stabiele zwarte cijfers te schrijven… Dat is nog wel een dingetje. Gelukkig heeft elk gerespecteerd leliekweker afgelopen winter in de spiegel kunnen kijken en/of in het Emmeloordse signalen kunnen opvangen. Die signalen waren helder. Wereldwijd sombere geluiden… Dat wetende maakten we een aantal weken onze jaarlijkse winterronde. Vragen stellen en vooral goed luisteren. Vervolgens je huiswerk maken, waarna we diverse landaanbieders moesten teleurstellen. Daarna ging ondergetekende met vrouwlief op maandag 9 maart naar een warm Afrikaans land. Even afstand nemen van de waan van alledag en beseffen hoe basic life kan zijn. Bij vertrek op Schiphol een verdwaald mondkapje van een angstig reiziger, er- gens een advies van geen handen schudden. Kortom, Nederland optima forma voorbereid voor het ergste. Geen Chinese toestanden in ons ontwikkeld land. Gedurende onze tiendaagse trip, volgden we op afstand de ontwikkelingen omtrent het laatste virus, corona. Handig tegenwoordig, die nieuws apps, al kostten ze wel wat tijd met een download van 1,5 Mbps. Zondagavond 18.00 uur, horeca sluit de deuren. Hamsteren in winkels bleek de nieuwe norm te zijn; helaas even geen leliebloemen te koop… Woensdag de 18e rond middernacht retour. Op de arrivals borden een vijftal vluchten, nul departures. Welkom terug in de nieuwe wereld. Donderdag de 19e weer fris aan de slag. Voordat we week 13, genietend van mooi voorjaarsweer, starten met het lelies planten, toch nog maar een rondje bellen met een aantal klanten. De export ervaart overal vertraging met het versturen containers oogst 2019. Bloemenafzet zorgzaam, veel bloemenkwekers passen schema’s aan. Canceling van orders. Orders oogst 2020? Wat denk je zelf? Diverse Nederlandse broeiers hakken en frezen een aanzienlijk percentage stelen, letterlijk het gas eraf, of erop als de stoomketel al arriveert. Onze BKD toetst er nog niet op, maar het coronavirus kost al geld. Toch nog maar eens een blik op ons teeltplan 2020 werpen. Raken we door dit virus voor twee à drie maanden afzet kwijt? Hier in het oosten zeggen we wel eens: vaak ben je te bang. Soms is het goed om bang te zijn. Collega’s: een goed en gezond seizoen toegewenst. Nieuwe ronde, nieuwe kansen!

81 % E E N S

Op www.greenity.nl kunt u reageren op de nieuwe stelling: ‘‘Mijn bedrijf overleeft het coronavirus wel’’.

Grondwaterpeil overal weer hoog genoeg

In heel Nederland is de grondwaterstand weer op peil, meldde bestuurslid Dirk-Siert Schoon- man van de Unie van Waterschappen in een uitzending van BNR Nieuwsradio. Sinds de zomer van 2018 was het grondwaterpeil in Nederland op veel plekken veel te laag. Dat veroorzaakte grote problemen, onder andere voor de land- en tuinbouw. Schoonman zei dat de economische schade door de droogte voor de landbouw in 2018 uitkomt op 1,4 miljard euro. Voor de scheepvaart ligt het schade- bedrag tussen de 65 en 220 miljoen. Ook in de natuur zijn aanzienlijke schades geweest, maar daarvoor noemde hij geen bedrag. De bestuurder geeft aan dat Nederland zich wel moet blijven voorbereiden op weerextre- men. “Dus ook voor het komende seizoen moeten we nadenken hoe we het water lan- ger vasthouden waardoor er minder schade optreedt als eventuele droogte volgt .” Opslag in waterbassins is wat hem betreft het laatste redmiddel. Volgens hem moeten de oplossin- gen echt gezocht worden in de grotere opper- vlakten, zoals zoveel mogelijk water te laten inzijgen via agrarische gronden en in natuur- gebieden.

Henri Huetink Huetink Lelies, Lemelerveld

C O L O F ON

27 maart 2020 De redactie werkt op basis van een redactiestatuut. Aan alle artikelen en rubrieken wordt de meest mogelijke zorg besteed. Uitgevers, redactie en medewerkers aanvaarden echter geen enkele aansprakelijkheid voor mogelijke gevolgen die direct en/of indirect kunnen voortvloeien uit de inhoud van artikelen en/of advertenties. De redactie houdt zich het recht voor om ingezonden brieven enmededelingen niet te plaatsen dan wel te wijzigen of in te korten. Overname van artikelen, berichten of fotografie is uitsluitend toegestaan na schriftelijke toestemming van de redactie. Greenity is een voortzetting van het tijdschrift BloembollenVisie (2003-2017). BloembollenVisie ontstond uit een samenvoeging vanMarktVisie (CNB) en Bloembollencultuur (KAVB). REDACTIE Hans van der Lee (hoofdredacteur), Lilian Braakman, Arie Dwarswaard, Ellis Langen en Monique Ooms (vakredacteuren), André Leegwater (eind- en webredacteur) FOTOGRAFIE René Faas VORMGEVING Filie Nicola en Lianne van ’t Ende WEBSITE www.greenity.nl CONTACT Postbus 31 | 2160 AA Lisse | tel. 0252-431 431 | info@greenity.nl ADMINISTRATIE tel. 0252-431 200 | naw@cnb.nl REDACTIEADRES Heereweg 347 | 2161 CA Lisse ABONNEMENTEN Excl. btwper jaar:Nederland€275,–, Europa€295,–, buitenEuropa€325,– ADVERTENTIES Bureau Van Vliet bv | Postbus 20 | 2040 AA Zandvoort | tel. 023-5714745 | zandvoort@bureauvanvliet.com UITGEVERS KAVB en CNB ISSN 2589-4099

Vanwege de vele afgelastingen van evenementen door het coronavirus staat er in deze Greenity geen agenda.

5

27 maart 2020

I N G E S P R E K

27 maart 2020

27 maart 2020

6

27 maart 2020

‘Alle seinen moeten op groen’

De Bollenstreek is ‘een van de grootste assets’ van Nederland, aldus Koos Biesmeijer, wetenschappelijk directeur van Naturalis. Omdat zo te houden, moet er wel het nodige gebeuren. Daar ligt niet alleen een opgave voor de bollenkwekers in de streek. Omde biodiversiteit in het gebied een impuls te geven, is een bundeling van krachten nodig. En een plan. Dat plan komt nu tot stand. Biesmeijer vertelt ons er graag meer over.

Koos Biesmeijer WETENSCHAPPELIJK DIRECTEUR NATURALIS BIODIVERSITY CENTER Koos Biesmeijer (1964) is ecoloog met een brede interesse in biodi- versiteit. Naast zijn functie bij Naturalis is hij hoogleraar Natuurlijk Kapitaal aan de Universiteit Leiden en vice-voorzitter van Natuur- monumenten. Biesmeijer houdt zich bezig met kennisontwikkeling over Natuurlijk Kapitaal en de vertaling daarvan naar de praktijk. In zijn onderzoek richt hij zijn aandacht vooral op biodiversiteit. Biesmeijer werkte onder andere aan Cornell University (VS), Leeds University (UK) en de Universiteit van Utrecht. Ook is hij betrokken bij het Deltaplan Biodiversiteitsherstel, gericht op een rijke natuur en gezonde landbouw.

Tekst: Monique Ooms | Fotografie: René Faas

Koos Biesmeijer woont aan de rand van de Bollenstreek en hij voelt zich betrokken bij ‘de fantastische natuur’ in dit gebied. Die natuur staat echter onder druk, zeker zo lang de kwaliteit van het oppervlaktewater niet voldoet aan de norm van de Kaderrichtlijn Water. Mede vanuit zijn betrokkenheid bij het Deltaplan Biodiversiteitsherstel (www.samenvoorbio- diversiteit.nl), waarbij wetenschappers, natuurorganisaties, boeren, banken en bedrijven samenwerken voor een rijke natuur en gezonde landbouw, kwam Biesmeijer op het idee om een project op te starten rond de verduurzaming van De Bollentreek, met als centrale vraag: hoe kunnen we de natuur inzetten voor onze toekomst? Wat is er nodig om de natuur te kunnen inzetten voor onze toekomst? “De Verenigde Naties hebben een lijst met zeventien duur- zaamheidsdoelen opgesteld. Die doelen zijn nauw verbonden met elkaar. Alleen op basis van een sterke natuurlijke om- geving, denk aan biodiversiteit, schoon water en een goed klimaat, kunnen we een gelijkwaardige, leefbare maatschappij realiseren. Dat is de basis voor een duurzame kringloopecono- mie. Natuur, maatschappij en economie hebben elkaar nodig. Op dit moment zijn we nog ver van dat doel verwijderd. De sei- nen staan op rood en we moeten ze op groen zien te krijgen.” Hoe pak je zoiets aan? Waar begin je dan? “Vorig jaar zomer ben ik begonnen door met wat mensen te gaan praten. Bijvoorbeeld met de Keukenhof, de pro-

27 maart 2020 Iets realiseren kost altijd geld, waar komt dat vandaan? “We hebben ACCEZ benaderd, een kennisprogramma van de provincie Zuid-Holland, waarin ook VNO-NCW en de uni- versiteiten uit deze provincie samenwerken en dat als doel heeft de circulaire economie te versnellen. ACCEZ is bereid om 450.000 euro in ons plan te investeren, mits de partijen vincie Zuid-Holland, de KAVB, de Rabobank Bollenstreek, Greenport Zuid-Holland, Waterschap Rijnland, de Agrari- sche Natuurvereniging en drinkwaterbedrijf Dunea. We hebben besproken hoe zij, vanuit hun eigen betrokkenheid en belang, naar de situatie in de Bollenstreek kijken en wat ervoor nodig is om een transitie naar een duurzamere streek te maken. Daaruit bleek dat we dezelfde uitdagingen zien en daarin met elkaar willen samenwerken.” Wat willen jullie samen realiseren? “We hebben een workshop georganiseerd om het antwoord op die vraag helder te kunnen formuleren. In grote lijnen gaat het om drie dingen: circulaire teelt, robuuste natuur en een leefbare streek. Die zaken moeten op orde zijn om een maatschappij voor de toekomst op te kunnen bouwen. Uit de workshop bleek opnieuw dat iedereen uiteindelijk hetzelfde wil. Waarom gebeurt het dan (nog) niet? Omdat er nog vra- gen zijn, kennis op sommige terreinen nog ontbreekt en het een heel complex probleem is. Er zijn wel initiatieven, maar veel dingen gebeuren naast elkaar. Met deze aanpak willen we alle initiatieven aan elkaar verbinden.”

7

27 maart 2020

I N G E S P R E K

in de regio ook investeren. Dat bedrag kan een vliegwiel zijn om verdere stappen te zetten.” Dus er komt een plan. Hoe pak je dat aan? “In de eerste bijeenkomst zijn we te werk gegaan volgens de, toevallig ontstane, ‘bever-stekelvarken-vos’-methode. De bever staat voor de bouwstenen: eerst bekijken we wat er al is. Denk bijvoorbeeld aan het netwerk van de betrokken partijen. Het stekelvarken staat voor knelpunten; waarom zou het niet lukken, welke hobbels hebben we te nemen, bij- voorbeeld op het gebied van kennis, regels, bestuur en geld? De vos vertegenwoordigt het aspect innovatie: welke slimme oplossingen kunnen we bedenken? Een van de onderwerpen die voorbijkomen, is de weerbare bodem. Wat verstaan we daaronder? Wat is daarvoor nodig? En hoe moet de kennis die daarover is landen bij de juiste mensen? Een andere vraag die we moeten beantwoorden is: welke structuur is er nodig om deze samenwerking vorm te geven?” Hoe krijg je partijen zover dat ze aanhaken en gaan meedoen? “Door het project vanaf het begin echt samen te doen. We bepalen met elkaar welke kennis nodig is, hoe we samenwer- ken en vooral wat het uiteindelijke doel is. Ook sluiten we aan bij bestaande ambities. Oplossingen vinden die bijdragen aan robuuste natuur, waar telers en andere bedrijven geld mee kunnen verdienen en die passen bij de ambities van de streek, is de grote uitdaging. Stel, er is een pakket maatregels waar- van we weten dat ze werken, dan kunnen telers zelf bepalen hoe goed ze willen scoren op bijvoorbeeld biodiversiteit. Ik stel me voor dat een hogere score kan leiden tot korting op je waterschapsbelasting of op rentekorting bij de bank. De Rabobank geeft rentekorting aan melkveehouders in Drenthe die hoger scoren op de biodiversiteitsmonitor voor de melk- veehouderij, terwijl Albert Heijn en anderen een iets hogere prijs geven voor biodivers geproduceerde melk. Er moet iets te halen zijn, want ondernemers zullen zich altijd afvragen wat ze eraan verdienen. Terecht ook. Daarom is het ook zo belang- rijk dat alle partijen meedenken en meedoen. Dat we kennis bundelen. En dat we open zijn over de verschillende belangen die spelen en ons niet verschuilen achter wet- en regelgeving. We moeten anders kijken naar de situatie en anders denken. Dat vraagt een nieuwe mindset. Met ideeën van nu kunnen we de problemen voor de toekomst niet oplossen.” Wat is de status op dit moment? “We hebben met de financiële ondersteuning van ACCEZ een akkoord voor de verdere uitwerking van een plan. Begin april organiseren we een werksessie met de betrokken partijen om daarmee een start te maken. In juni moet het plan klaar zijn, in september willen we beginnen met de uitvoering daarvan.” Wat moet de werksessie opleveren? “Via de werksessie willen we komen tot een integraal plan waarbij alle aspecten aan bod komen, van water- en land- gebruik tot biodiversiteit en CO 2 . Het project ‘Bollenpolder van de Toekomst’, dat draait om het toekomstbestendig maken van het bollenlandschap, waarin Waterschap Rijn- land het voortouw neemt, nemen we daarin ook mee. Maar natuurlijk ook de visie op vitale teelt van de KAVB en de plannen voor het Nationale Park Hollandse Duinen. Uit- eindelijk hangt alles met elkaar samen en streven we naar hetzelfde doel. We zetten een stip op de horizon, een soort

‘Uiteindelijk hangt alles met elkaar samen en streven we naar hetzelfde doel’

droombeeld, en denken vervolgens terug hoe we daar willen komen. Zo ontstaat er een roadmap die als leidraad dient voor de stappen die we gaan zetten. Ook moeten we beden- ken hoe we dat met elkaar kunnen doen, in co-creatie. Wat ervoor nodig is, wat de impact moet zijn, hoe we dat gaan meten en terugkoppelen.” Wat zou de ideale uitkomst zijn? “Een bollenteelt waaraan de ondernemer geld verdient, die zonder emissies is en bijdraagt aan de waarde van het landschap, de kwaliteit van de natuur en het imago van de streek. Dat is niet in een jaar gerealiseerd. Ik stel me voor dat dit traject zeker een jaar of tien gaat duren.” Welke rol zie je hierin weggelegd voor Naturalis? “Wij brengen onze kennis in over biodiversiteit en de rol ervan voor onze economie en maatschappij. Bovendien bren- gen we de partijen bij elkaar. Samen hebben we ook toegang tot meerdere bronnen van financiering. Dat is nodig, want het nieuwe systeem is zeker economisch rendabel, maar de transitie ernaartoe moet wel gefinancierd worden.” Als ik kweker ben en graag wil bijdragen aan deze samen- werking, wat moet ik dan doen? “Dat kun je kenbaar maken via de KAVB, de belangenorgani- satie voor kwekers. Of gewoon rechtstreeks aan mij, door te mailen naar koos.biesmeijer@naturalis.nl. Daarnaast zal ik er zelf ook veel op uit gaan om mensen te spreken en te ho- ren wat er speelt om zo op te halen waar behoefte aan is.”

8

27 maart 2020

C O L UMN

Just do it!

Emiel van Tongerlo — Verkoper Zabo Plant Emiel@zaboplant.nl

In oktober 2019 liep Eliud Kipchoge de marathon op speciaal door sponsor Nike vervaardigde, revo- lutionaire schoenen onder de magische grens van twee uur. Dat is een heel flink fietstempo kan ik u melden! De Keniaan zei in de media met een brede glimlach dat ‘niets onmogelijk is in het leven’. Sportmagnaat Nike had een speciaal eve- nement opgezet. Een marketinghuzarenstukje waarbij uitbundig gebruikgemaakt werd van een van de snelste hardlopers ter wereld als ‘influen- cer’. Nadien werden vrijwel alle topwedstrijden gewonnen door atleten op de peperdure Ameri- kaanse schoenen. Achteraf bleek overigens dat de gebruikte schoen waarmee het record gesneu- veld was, een prototype is en nooit op de markt zou komen. Desondanks nam het grote publiek de boodschap op. Inmiddels was er een enorme economische golf ontketend. Onder invloed van krachtige social media kregen de verhalen vleu- gels. De schoenen (waarvan de prijs ongeveer 70% hoger ligt dan die van de concurrentie) waren een periode hopeloos uitverkocht. Een brede discussie volgde over deze vorm van innovatie. Concurren- ten stonden met de mond vol tanden en mompel- den over vals spel en over mechanische doping. Afgelopen februari liep ik zelf de marathon in de fraaie stad Sevilla. In de aanloop naar de zuivere strijd tegen jezelf had ik een strak trainingspro- gramma opgesteld. Ik had het gevoel lekker bezig te zijn maar de schoenendiscussie liet ook mij twij- felen. Wat nou als je met behulp van deze inno- vatie zomaar je individuele doelen kunt bereiken! Uiteindelijk liet de marketingcampagne ook de realist wankelen. Ik moest een beslissing nemen. Na beraad met wijze mensen kwam ik tot de con- clusie om niet zo kort op mijn race mijn schoei- sel aan te passen. ‘Never change a winning team’ voor dit moment. Het mooie is dat er daarna ook nog ruimte voor verbetering blijft. Na een mooie strijd liep ik een dik persoonlijk record op mijn vertrouwde Adidas. Voor aankomende doelen ga ook ik ongetwijfeld wat geld over de Amerikaanse balk smijten om deze innovatie mee te beleven. Fijne marketing en een snelle influencer: ‘Believe in something. Just do it!’

27 maart 2020



27 maart 2020

Initiatieven buitelden over elkaar heen omde bloemenafzet toch in beweging te houden. Soms leidde dat ook weer tot een schielijk ingetrokken initiatief, omdat te veel mensen tijdens het fraaie weer op pad gingen. Zo sneuvelde de fietstocht langs bedrijven in de Duin- en Bollenstreek. Ondertussen wordt hard gewerkt aan financiële oplossingen, waaronder een speciaal noodfonds. Corona maakt creatief Onderhandelingen over noodfonds

Tekst: Lilian Braakman, Ellis Langen, Hans van der Lee | Fotografie: René Faas

D e tuinbouwsector is collectief in overleg met de overheid en de banken, om financiële compen- satie te regelen voor bedrijven die in moeilijkheden komen. Algemeen voorzitter Jaap Bond van de KAVB is voor- zitter van de regiegroep die de crisisaanpak coördineert. Royal FloraHolland vraagt om een noodfonds, omdat de veiling verwacht dat de aangekondigde steunmaatregelen onvoldoende zijn. De rest van de tuinbouw- sector sloot zich daarbij aan. “Deze week is cruciaal voor het fonds, we zijn volop in onderhandeling”, liet Bond bij de sluiting van dit blad weten. Om de overheid tegemoet te komen tuigt

kondigden aan dat uitstel van aflossingen mogelijk is. Deze tegemoetkomingen zijn alleen voor bedrijven die in de kern gezond zijn. Accountant Flynth zag ondertussen broeierijen in acute nood komen. Het bedrijf adviseert ondernemers de aflos- singsverplichtingen zo snel mogelijk uit te stellen met een half jaar. Ook als het niet nodig is, is contact met de bank noodzake- lijk. ABN Amro regelt het uitstel automa- tisch. Wie daar geen behoefte aan heeft, moet dat voor 31 maart aangeven. Voor veel bedrijven worden aanvullende le- ningen onder staatsgarantie (om het risico voor de banken weg te nemen) onderzocht, als aanvulling op het uitstel. Bloembollen-

ook Europa een noodfond op met daarin 750 miljard euro om de lidstaten te hel- pen. Brussel houdt rekening met een eco- nomische krimp van 1 tot 2,5 procent als gevolg van de crisis. Om dat te voorkomen of op zijn minst die krimp te beperken, wordt mogelijk een ‘heel nieuw financieel product’ bedacht, zegt eurocommissaris Valdis Dombrovskis in het Financieel Dagblad. STEUNMAATREGELEN De steunmaatregelen van de Nederland- se overheid bestaan vooralsnog uit het uitstellen van belastingen en een werktijd- verkortingsregeling voor personeel. Banken



27 maart 2020

‘Noodhulpmiddel’ blijkt succes Omdat er toch veel interesse was in het geshowde assortiment van Jan deWit en Zonen tijdens het Tulip Trade Event, werkte het bedrijf drie dagenmet livestreams op Facebook. Het bedrijf kijkt er tevreden op terug; ruim 9.000 mensen werden met de zes uitgezonden livestreams bereikt. “We zagen dat vooral het Oostblok, waar alles op gericht is, een vaste kijkgroepwas”, aldus directeur Marcel Fit. Naar de fysie- ke show kwamniemand. Het noodhulpmiddel om livestreams in te zetten in tijden van corona, was een eyeopener voor Jan deWit en Zonen. Het bedrijf gaat daaromde proeftuin, met zo rond de vierhonderd verschillende soorten tulpen, later tijdens de bloei op dezelfde wijze presenteren. Veel bedrijven tuigden in allerijl huisverkooppunten op, waar de tulpen in pakketten van vijftig worden verkocht en bollen-op-pot per tray. Daar is op veel plaatsen gretig op gereageerd en veel van de voorna- melijk tulpen zijnweer uitgedeeld aan zorgmedewerkers. Een fietsroute langs de bedrijven in de Duin- en Bollenstreek werd op het laatstemoment weer afgeblazen, omdat mensen tijdens het mooie weer vorig weekeinde naar buiten gingen en de voorzorgsmaatregelen negeerden. Veel telers en bloemenkopers vinden de acties hartverwarmend, blijkt uit de reacties op Facebook. Daar zijn de afgelopen dagen talloze acties gedeeld en telers zetten social media in als reclamemiddel.

Zorg in de bloemen

In plaats van een bos bloemen weggooien, een bos weggeven. Dit doen diverse broei- ers en organisaties tijdens de coronacrisis. Zo zijn er in de gemeente Schagen al ruim 23.000 tulpen weggegeven aan zorgmede- werkers en bloemisten. Deze bossen zijn aan- gekocht door de agrarische ondernemers van de gemeente Schagen bij DutchFlora uit War- menhuizen en Houtman & Konijn uit Waar- land. “Uit de regio, voor de regio”, zegt Mar- tijn van den Berg, voorzitter van de afdeling Heerhugowaard, Langedijk en Schagen van LTO Noord. Hij bracht onder andere tulpen bij verzorgingshuis De Zandstee in ’t Zand om zo de medewerkers te bedanken voor hun inzet. “Vanwege de veiligheid bracht het personeel de tulpen zelf naar binnen. Bewoners ston- den voor de ramen en begonnen ‘Tulpen uit Amsterdam’ te zingen. Dat zorgde voor een brok in mijn keel.” Alle zorgmedewerkers in de gemeente Scha- gen kregen 19 maart tulpen. “Overal waar we kwamen, kregen we alleen maar lof”, vertelt Van den Berg. “Mensen waren echt blij met de bloemen. Ook leefden ze mee met de broei- ers. Ze hebben de beelden op het nieuws gezien van veiling FloraHolland waar de bloe- men worden weggegooid.” Bloemisten kregen 150 bossen om gratis mee te geven aan iedere betalende klant. Zo bracht Van den Berg bossen bij Bloem- sierkunst Florina in ’t Zand. Bloemist Bren- da Lucas: “Triest dat dit nodig is, ik verkoop ze liever. Klanten leven mee met de broeiers, maar vinden het leuk een bos tulpen te krij- gen.” Ondanks het virus is de verkoop voor- alsnog gelijk gebleven, volgens Lucas. “Klan- ten komen minder naar de winkel, maar er komen meer bestellingen via de telefoon en e-mail.” Ondanks het gratis bosje tulpen, worden tulpen ook gekocht. “Het is wel de bloem van dit moment.”

We moeten kijken naar wat er mogelijk is. Niet naar wat er onmogelijk is.” ‘VEEL RUIMTE’ Binnen de bollen- en handelssector wordt ook zoveel samengewerkt om bedrijven tegemoet te komen en om dubbel werk te voorkomen. Zo hebben KAVB, Anthos, CNB en Anthos de koppen bij elkaar gesto- ken om af te spreken hoe wordt omgegaan met leverings-, verzend- en acceptatie- problemen. Die zijn ontstaan omdat de grenzen zijn gesloten en het vliegverkeer is geminimaliseerd. Bemiddelaar CNB adviseert haar leden ook zoveel mogelijk gebruik te maken van de beschikba- re steunmaatregelen. Over uitstel van betalingen rept het bedrijf nog niet. Wel is duidelijk dat binnen het vak stemmen opgaan om te voorkomen dat bollen tegen te lage prijzen worden verkocht. Om dat collectief te voorkomen, zijn sectorbrede afspraken nodig. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) laat dat nog niet toe. ‘Concurrentieregels bieden veel ruimte om in tijden als deze samen te werken om te voorkomen dat mensen en bedrijven de dupe worden’, is voorlopig alles wat de toezichthouder meldt. Over versoepeling wordt wel nagedacht.

specialist Hans Tesselaar van Flynth ziet bij broeierijen omzetverliezen ontstaan van ettelijke tienduizenden euro’s tot een veelvoud daarvan. Hij waarschuwt voor het accepteren van staatssteun. “Het is hoe dan ook weer een nieuwe financiering en ik verwacht ook niet dat die gratis is. Gebruikelijk is een provisie van 3 procent, al is die voor deze situatie nog niet bekend. Vraag uitstel van aflossing aan. Het gevolg is waarschijnlijk dat de looptijd van de af- lossingsregeling wat langer wordt en dat je niet ineens na een half jaar alsnog het geld moet ophoesten.” Het zijn straks de banken die vaststellen of een bedrijf in de kern gezond is en dus of ze in aanmerking komen voor steun. Dat proces is grotendeels geautomatiseerd. Tesselaar: “Bedrijven die de financiën op orde hebben en die niet al bij de afdeling bijzonder beheer van de bank zitten.” Hij verwacht dat na de crisis wel anders wordt gekeken naar uitbreidingsplannen van de bedrijven. “Je moet zelf de eerste eventuele klappen kunnen opvangen, op het gebied van financiën en afzet.” Wanhopen doet Tesselaar nog niet. De ac- countant kan zich niet voorstellen dat een heel groot deel van het bedrijfsleven ver- loren gaat. “Doemdenken helpt niemand.

27 maart 2020

11

27 maart 2020

‘Altijd op zoek naar de parels’

H et is minder druk dan anders in de schuur van GIA Flowers aan De Leet in De Goorn. Het co- ronavirus belemmert het werk, ook Tim van Schagen voert beduidend minder bloemen aan bij de veiling dan hij normaal zou doen. Dat maakt de onder- nemer allesbehalve minder enthousiast over ‘zijn’ gewassen. GIA Flowers broeit voornamelijk Fritillaria en lelies en, in kleinere aantallen, ook Allium, Trifolium en Cosmos. “Mijn vader Nic is een echte bloembollenfreak en is vanuit hobby met bloembollen begonnen. Noem een soort en hij heeft het wel eens geprobeerd. Die passie zit in mijn bloed en heb ik van huis uit meegekregen.” LIEFHEBBER Van Schagen neemt ons door de schuur mee naar de kassen waar diverse soorten Fritillaria in verschillende stadia van bloei staan, waaronder ‘Meleagris’, ‘Meleagris Alba’ en ‘Ivory bells’. Als een echte liefhebber geeft de ondernemer een klein college over hoe de bollen zich vermeerde-

GIA Flowers, het bedrijf van Tim en Mariska van Schagen, heeft net een nieuwe locatie betrokken in De Goorn om zijn bijzondere collectie Fritillaria en lelies meer ruimte te kunnen geven. Van Schagen is nog volop bezig om de boel op orde te krijgen als het coronavirus ook ons land overvalt. Dat zijn veel uitdagingen bij elkaar. Van Schagen ziet echter ook positieve kanten. ‘Hierdoor gaan we anders kijken naar onze handel.’

Tekst: Monique OOms | Fotografie: René Faas



27 maart 2020

Tim van Schagen: “We staan allemaal voor dezelfde, moeilijke keuzes.”

ren en dat het zo’n vier jaar duurt voordat het bloeibare bollen zijn. “Van Fritillaria broeien we normaliter per jaar zo’n 1,2 miljoen stelen. Daarnaast broeien we diverse soorten lelies zoals ‘Corsage’,‘Uchi- da’ en de oude tijgerlelie. Wij kiezen bewust voor de wat oudere soorten die bijzonder en dus exclusief zijn.” Op het oude bedrijf in Heerhugowaard broeit Van Schagen nog 100.000 Allium ‘Shubertii’. Keizerskroon ‘Rubra max’ groeit buiten, waar de omstandigheden beter zijn voor dit soort. Over het bedrijfsproces vertelt Van Scha- gen: “In juli, augustus komen de bollen binnen, in september beginnen we met opplanten en gaan de kisten de koeling in. In december brengen we de eerste kisten de kas in. Wij proberen op 1 januari aan de klok te zijn met ons eerste aanbod.” De start van dit seizoen was niet geweldig. “We hadden flink wat uitval in Fritilla- ria ‘Meleagris’, waarschijnlijk als gevolg van de warmte van vorige zomer.” De productie loopt – in een gewoon seizoen

– door tot half mei.” In de kas zijn twee medewerkers bloemen aan het plukken. “Ondanks corona gaat dat door. We bren- gen alleen slechts één kar per dag naar de veiling, terwijl dat er normaal zo’n zes tot tien zijn.” BIJZONDER Ter illustratie van het assortiment dat hij broeit, plukt Van Schagen een paar stelen van verschillende soorten. Hij legt ze op tafel in de bedrijfskantine. “Niet al onze bloemen gaan naar de veiling. Wij bepalen de prijs van onze producten liever zelf. Dus in steeds grotere mate doen we rechtstreeks samen met exporteurs han- del. En die houden erg van deze speciale soortjes”, vertelt hij, wijzend op de takken die op tafel liggen. “Hun klanten zijn vooral bloemsierkunstenaars in Duitsland, Scandinavië, Noord-Amerika en Korea, die onze bloemen verwerken in arrange- menten. Dus het moet allemaal een beetje bijzonder zijn. Wij zijn dan ook altijd op zoek naar de pareltjes.” Instagram en Facebook zijn belangrijk

Ontstaan uit hobby Nic van Schagen was conciërge aan het Clusi- us College te Heerhugowaard en invalkracht op die school, maar zijn passie lag altijd al bij bijzondere bolgewassen. Op zijn zeventiende had hij al dertig soorten Allium. Uiteindelijk werd zijn hobby zijn beroep; in 1988 kocht hij een broeierijbedrijf in Heerhugowaard. Vanaf 1996 deden Fritillaria hun intrede. Zoon Tim, behept met dezelfde passie, stapte in het familiebedrijf omhet in 2005 over te nemen. In het najaar van 2019 kocht hij het vrijgekomen bedrijf aan De Leet 51 in de Goorn omdaar ver- der te kunnen uitbreiden. GIA Flowers broeit voornamelijk Fritillaria en lelie en, in kleinere aantallen, ook Allium, Trifolium en Cosmos. Van Schagen kweekt zelf 0,5 hectare Fritilla- ria en laat nog eens 1,5 hectare op contract telen. De overige bollen koopt hij in bij ande- re kwekers. Zijn vader helpt nog altijd mee in het bedrijf. Daarnaast heeft GIA Flowers vier tijdelijke medewerkers in dienst.

27 maart 2020

13

27 maart 2020

‘Out of the box denken betekent niet over de sloot kijken wat de buurman doet. Daarmee verpest je alleen maar de markt.’

geworden om klanten te werven, zo- wel bij de handel als afnemers over de hele wereld. Dit gedeelte van het bedrijf neemt zijn echtgenote Mariska voor haar rekening. Door iedere dag bijzonderheden over de bloemen te posten brengt zij de producten van GIA onder de aandacht van een breed publiek. “Vooral bloemsierkun- stenaars reageren op onze posts, dus dat is een goede manier om onze doelgroep te interesseren.” De keuzes voor het sortiment dat hij broeit, bepaalt hij zelf, op basis van zijn eigen voorkeur en ervaring. “Met de gewassen die wij broeien, kun je niet heel snel schakelen. Ik broei wat ik mooi vind en waar vraag naar is.” Wel komen expor- teurs regelmatig langs om te zien wat hij te bieden heeft. “Dat persoonlijke contact werkt goed.” Broeien wat een ander met veel succes doet, wijst hij af. “Out of the box denken betekent niet over de sloot kijken wat de buurman doet. Daarmee verpest je alleen maar de markt.” In de verwerkingsruimte worden de bloemen

gebost, in bossen van 5 of 25 stelen, en ingehoesd in de hoezen van GIA Flowers. “We kunnen hiermee alle kanten op en het precies zo aanleveren als de afnemer het wil.” CORONAVIRUS Het seizoen verliep redelijk normaal totdat het coronavirus steeds meer om zich heen greep. “Vanaf 11 maart staan de prijzen op de veiling onder druk. De rechtstreekse handel ging nog redelijk goed. Op vrijdag 13 maart is ‘de bom’ ontploft en is de handel grotendeels stil komen te liggen. Het advies is om 30 procent van je normale aanvoer naar de veiling te brengen, dus dat doen wij. Nu gaat het alleen nog om Fritillaria, de lelies komen er nog aan. Hopelijk is de markt dan weer wat normaler.” Van Schagen gaat ervan uit dat de gevolgen van het virus nog de rest van het jaar voelbaar zullen blijven. “We schieten rechtstreeks een recessie in.” Over hoe hij ermee omgaat: “We zitten met zijn allen op een onbestuurbaar schip en we weten

niet waar we gaan stranden.” Toch ziet hij ‘geen reden voor paniek’. “Belangrijk is dat we goede afspraken maken met elkaar. Voorzie je betalingsproblemen? Bespreek dat tijdig en laat het er niet op aan komen. Kijk goed naar wat er nog verantwoord is om te telen en broeien. Speel in op de situatie die nu ontstaat. Andere opties zijn er niet.” Hij verwacht dat deze situatie tot verande- ringen gaat leiden. “Deze tijd zal de nodi- ge eyeopeners opleveren. Ik denk dat we anders naar de handel gaan kijken, meer direct zaken met elkaar gaan doen. Dat we bewustere keuzes gaan maken: wat blijf ik doen en waar ga ik afscheid van nemen? Waar ga je nu nog in investeren? Wat ga je niet doen? We staan allemaal voor dezelf- de moeilijke keuzes. Eén ding staat vast: we kunnen niet doorgaan alsof er niks aan de hand is.” Ook op persoonlijk vlak komt het virus binnen. “Nu wordt wel duidelijk wat er écht belangrijk is in je leven. Dat begint met je gezondheid en die van je dierbaren.”

14

27 maart 2020

De boeken van de Bollenacademie zijn te bestellen via de website www. ontwikkelcentrum.nl. Daarnaast is een aantal cursussen omgezet in een digitale leermodule. Deze modules zijn te vinden op https://cursussen. bollenacademie.nl. Op www.bollen- academie.nl is een volledig overzicht opgenomen van alle cursusaanbie- ders in de bloembollensector. Het boek Ziekten en plagen bij bloembollen ligt op voorraad bij de KAVB en kan daar tegen betaling van 99 euro worden afgehaald.

Gewaskennis op peil houden

27 maart 2020 Wie in het land is en snel informatie wil, kan via www.wiki.groenkennisnet.nl de beelden- bank ziekten en plagen bekijken. Ook hier is van de meeste bolgewassen een groot aantal aandoeningen in tekst en beeld opgenomen. BIJ DE HAND Met de opgedane kennis kan de ziekzoekklus starten. Maar wat als de selecteur iets ziet wat hem onbekend voorkomt? Waar kun je dan snel een antwoord vinden? Dan bieden de diverse boeken van de Bollenacademie een goed handvat. In de afgelopen vier jaar zijn er vanuit het project Studiebol zeventien boeken verschenen, evenals een aantal online cursussen. Wat ziektebeelden betreft is het boek Ziekten en plagen bij bloembollen een goed naslagwerk. Per gewas staan alle ziek- ten per groep beschreven. Naast de sympto- men is ook aangegeven welke mogelijkheden er zijn om de ziekte te bestrijden. Het boek is te omvangrijk om mee te nemen naar het land, maar wie te velde even een foto met zijn telefoon maakt, kan in de pauze nakij- ken wat hij mogelijk heeft gezien. Ook de gewasgerichte boeken over de teelt van tulp, lelie, hyacint en narcis bevatten informatie over ziekten en afwijkingen in tekst en beeld. D e charme van de bloembollensector is dat het werk nooit saai is. Elke tijd heeft zijn eigen werkzaamhe- den. Planten in het najaar, ziekzoe- ken in het voorjaar en rooien in de zomer. Nadeel van al die werkzaamheden is dat de benodigde kennis veertig weken niet nodig is en dan ineens wel. Hoe haal je die kennis dan weer snel op? Zeker als het gaat om het gezond houden van een gewas is dat van groot belang. CURSUSSEN Inmiddels zijn er alweer een aantal cursussen gegeven door het Clusius College, AgraVisi en BQ Support als het gaat om ziek en zeer. Deelnemers krijgen aan de hand van beeld- materiaal en zieke planten de belangrijkste aandoeningen te zien. Zo ziet TVX in tulp eruit en dit zijn de kenmerken van stenge- laaltje. Cursussen zijn wat dat betreft een ideale gelegenheid om de kennis weer op te frissen.

Het ziekzoekseizoen is dit jaar al vroeg begonnen. Essentieel voor dit werk is een goede kennis van ziekten, plagen en afwijkingen die in voorjaarsbloeiers kunnen voorkomen. Cursussen en handboeken zijn de beste mogelijkheden om die kennis weer op te frissen.

Tekst: Arie Dwarswaard

15

27 maart 2020

Hoe meer zon de Corydalis ‘Porcelain Blue’ krijgt, hoe dieper blauw de bloem wordt.

Achteraf was de FloraHolland Trade Fair in Naaldwijk een beurs die eigenlijk niet had moeten doorgaan gezien de huidige coronacrisis. Maar dat is nu gemakkelijk gezegd. Vooraf bleek er bij de meerderheid van de standhouders toch draagvlak voor de beurs. Een impressie van een beurs waar de looppaden maar weinig werden gebruikt. Onwerkelijke beurs in Naaldwijk

Tekst: Ellis Langen | Fotografie: René Faas

16

27 maart 2020

H

et was een vreemde gewaarwor- ding op de FloraHolland Trade Fair, die 11 en 12 maart plaats- vond. Weinig volk, standhouders

De beurs had de voorzorgsmaatregelen genomen die het RIVM aanraadde.

die elkaar maar bezighielden, desinfec- tie-gels en waarschuwingsborden met maatregelen tegen verspreiding van het coronavirus. Dertien deelnemers haakten af en zetten geen stand op. Daarnaast was er een groep die ervoor koos de stand wel in te richten, maar er zelf niet te staan. Een deel van hen vond het onverantwoord te komen en had de beursorganisatie ook gevraagd haar verantwoordelijkheid te nemen en de boel af te blazen. Wilma Koefoed, beursmanager zei daar tijdens de beurs over: “We volgen het advies van het RIVM. De meeste standhouders die er nu staan, zeggen ook dat het goed is dat de beurs is doorgegaan.” Wel was het op de beursvloer extreem rustig. Vorig jaar trok de beurs nog 3.600 bezoekers, maar bij deze editie kwam het bezoekersaantal niet boven de 1.250 uit. Zo lieten bijvoorbeeld de inkopers van de Dutch Flower Group het massaal afweten, net als die van een paar grote tuincentra-ketens. NUCHTER OF NAÏEF? De standhouders die er stonden, maakten er maar het beste van. Sommigen hadden het nóg rustiger verwacht. Natuurlijk waren de gevaren en de gevolgen van het opkomende coronavirus wel het gesprek van de dag op de beurs. Beursdeelnemer John Zuidgeest van Highlands Potplants uit ’s-Gravenzande: “Nuchterheid en naïviteit liggen dit keer heel dicht bij elkaar. Achteraf zal blijken of het verstandig is geweest hier te staan.” Nuchterheid won het toch nog net in zijn afweging: “Voor mijn bedrijf is deze beurs heel belangrijk. Mijn afzetseizoen start in week 15 en loopt tot en met 23. Daar moet het voor mijn bedrijf in gebeuren.” Zuidgeest liet de nieuwigheid Agapanthus Amourette ‘Superb’ zien. De naam Superb staat voor het beste van de Amourette-se- lectie die Highlands al voert. Het is een nieuwe plant uit de Amourette-selectie die dit seizoen voor het eerst te verkrijgen is in de potmaten 13 tot en met 40 cm en ongeveer 65 cm hoog wordt. De selectie heeft Zuidgeest eerst drie jaar getest en na tien jaar ontwikkeling wordt de plant nu eindelijk geïntroduceerd. Het bijzondere aan de plant is dat deze breder en intenser gekleurd blad heeft. “En elke scheut geeft gegarandeerd bloem”, aldus Zuidgeest die aangeeft dat scheutvorming én bloemen geven bij veel Agapanthus soms onzeker kan zijn. Afhankelijk van de grootte van de plant geeft de vaste plant, die overigens niet winterhard is, een aantal takken. In een 17

cm-pot komen er zeker zes tot zeven takken op, zo oogt de plant krachtig en vol. Highlands Potplants heeft het uitgangsma- teriaal in eigen beheer en een eigen kweke- rij in Kenia voor de vermeerdering. NOVITEITEN CATEGORIE OUTDOOR “De bijzondere Agapanthus is een van de vijf planten in de categorie ‘planten outdoor’, die extra in de schijnwerpers wordt gezet”, vertelt Anne-Marie Looije, die bij FloraHol- land verantwoordelijk is voor de noviteiten. Op de beursvloer is zoals gebruikelijk een apart deel ingeruimd voor noviteiten van kwekers. “Dat zijn er totaal zo’n 25. Deze noviteiten dingen mee naar de Glazen Tulp Award 2021.” Opvallend in de categorie met vaste planten en planten uit bollen en knollen was de ‘Field Freesia Mix’ van fresiakweker Ton Vreugdenhil uit Maasdijk. Sinds de tweede week van januari levert Vreugdenhil deze fresia in een 13 cm-pot. Het bijzondere is dat deze planten vanaf dit jaar jaarrond verkrijgbaar zijn. Tot nu toe was fresia-op- pot bij twee andere kwekers slechts ruim een maand verkrijgbaar, van week 12 tot en met 22, vertelt Adri Duijvenstijn die op de beurs het woord doet voor Vreugdenhil en zelf onderneemster is bij fresiakwekerij Duijvenstijn Freesia VOF. Haar bedrijf en dat van Vreugdenhil stapten in 2015 in een nieuw avontuur: fresia’s kweken zonder daglicht, in een klimaatcel. “Daaruit bleek dat je fresia prima daglichtloos kunt kwe- ken als je de omstandigheden in de cel maar goed regelt.” Inmiddels teelt Vreugdenhil nu naast bloemen deze knol ook op pot en hij doet dat in zijn schuur in één laag onder leds. Het voordeel van deze daglichtloze teelt, die ongeveer acht weken duurt, is dat de kwaliteit uniform is én de planten nu jaarrond geteeld en geleverd worden. “Een ander voordeel is dat de zijkant van de plan- ten meer takken geeft en meer bloei.” BOOST FRESIA ALS TUINPLANT Vreugdenhil levert zo’n 1.500 tot 1.700 pot- ten per week. Het gaat om de kortblijvende rassen ‘Torino’ (wit), ‘Luca’ (geel) en ‘Verona’ (blauw-paars). Ze worden met drie kleuren in een tray aangeboden voor de klok en voor de directe verkoop van FloraHolland voor

27 maart 2020

17

27 maart 2020

Page 1 Page 2 Page 3 Page 4 Page 5 Page 6 Page 7 Page 8 Page 9 Page 10 Page 11 Page 12 Page 13 Page 14 Page 15 Page 16 Page 17 Page 18 Page 19 Page 20 Page 21 Page 22 Page 23 Page 24 Page 25 Page 26 Page 27 Page 28 Page 29 Page 30 Page 31 Page 32 Page 33 Page 34 Page 35 Page 36 Page 37 Page 38 Page 39 Page 40 Page 41 Page 42 Page 43 Page 44 Page 45 Page 46 Page 47 Page 48 Page 49 Page 50 Page 51 Page 52

Made with FlippingBook Publishing Software