15
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
SIEDEM ŻYCZEŃ I JEDEN PROMPT
w zakresie zapobiegania samobójstwom, jednak – jak podkreśla Przemysław M. Waszak – ich stoso- wanie wymaga ram etycznych, regulacji prawnych i nadzoru ludzkiego 29 . W świetle doniesień medial- nych dotyczących negatywnego wpływu modeli językowych na zdrowie, a nawet życie młodych ludzi 30 , szczególnie ważne jest prowadzenie dal- szych badań, służących zwiększeniu bezpieczeń- stwa i wypracowaniu mechanizmów regulacji. Tych jednak wciąż brakuje. W Polsce nadal nie ma krajowej strategii rozwoju i adekwatnych regulacji w tej sferze 31 . W wygenerowanym świecie coraz mniej jest pięcio- czy sześciopalczastych dłoni, w tekstach coraz mniej prostych i łatwych do wychwycenia błędów merytorycznych czy faktograficznych, coraz lepiej brzmi akcent i płynniej poruszają się usta fil- mowych postaci. Artyści wskazują, że sztuczna inte- ligencja umożliwia realizację projektów, które do tej pory były niemożliwe – od izolowania wokalu z archiwalnych nagrań, przez modyfikację barwy głosu, aż po tworzenie funkcjonalnych remiksów 32 . Jednocześnie niepokojące są sygnały np. o milio- nach spamowych utworów generowanych z uży- ciem sztucznej inteligencji, a mających negatywny wpływ na pozycję artystów „z krwi i kości” 33 . Równolegle do wzrostu ilości treści dostępnej w internecie, a wygenerowanej poprzez AI 34 , zmniej- sza się dostęp do istotnych danych coraz ściślej chronionych przez technologicznych gigantów. Jak puentuje Sylwia Czubkowska: jest to potężny prob- lem, bo żyjąc w świecie postpolityki i dezinformacji, 29 P.M. Waszak, Czat GPT i zapobieganie samobójstwom – czy to działa? Analiza konwersacji, „Psychiatria i Psychologia Kliniczna” nr 24(4)/2024, s. 292-299, https://tiny.pl/vs2zp_dg 30 W. Kulik, „ChatGPT zabił mojego syna”. Firma OpenAI reaguje, https://tiny.pl/hct6xgc1 31 K. Piwowar, M. Drabczyk, J. Sanetra-Szeliga, A. Green-Szałas, CRE-AI-TIVE. Kreatywni w erze AI, Centrum Cyfrowe 2025, https://tiny.pl/k38_ts53 32 cyt. za: K. Garwol, AI w sztuce – czy artyści będą potrzebni? Stu- dium na przykładzie opinii studentów kierunku sztuki wizualne Uniwer- sytetu Rzeszowskiego, „Media i Społeczeństwo” nr 20(1/1)/2024, s. 209, https://tiny.pl/1_rkgvhb 33 A. MacDonald, Spotify has an AI problem , https://tiny.pl/k0p7v257; B. Gabiś, Rosnący problem Spotify to test naszej cierpliwości, https://tiny.pl/cynmtbrz 34 J.L. Paredes, E. Smith, G. Druck, B. Benson, More Articles Are Now Created by AI Than Humans. Five Percent, https://tiny.pl/d4rrfd2p
bez twardych danych zostajemy we mgle, w której najlepiej radzą sobie ekstremizmy 35 .
Świat prezentowany w internecie jest coraz trud- niejszy do zweryfikowania pod kątem prawdziwości informacji. Z kolei świat wygenerowany jest nie- jako z definicji fałszywy, a jednak wpływa na świat realny. Wpływa także na zakres wiedzy, czyli obszar do niedawna będący w zakresie jurysdykcji szkoły. Jako użytkownicy świata fizycznego, technicz- nego i technologicznego jesteśmy otoczeni kon- glomeratem prawdziwych doświadczeń, wydarzeń i miejsc coraz częściej przetykanych nieprawdzi- wymi światami z nieprawdziwymi twarzami, gło- sami, informacjami. Obok prawdziwych potrzeb, a niestety nawet zamiast nich, pojawiają się i są rea- lizowane fałszywe potrzeby 36 . Fałszywe, czyli zapo- życzone lub narzucone, niekoniecznie własne 37 .
Jakiś czas temu wsiadłam do pociągu zwanego technologią.
Gdy zerkam na moją dotychczasową podróż, nachodzi mnie refleksja, że w tym obszarze odwie- dzam ciekawe rejony. Szkolę z zakresu kompetencji zarówno cyfrowych, jak i kluczowych. Prowadziłam lekcje m.in. z informatyki, teraz mam zajęcia ze studentami. Spotykam się z nauczycielami online i w salach warsztatowych. Studia doktoranckie odbyłam na kierunku hu- manistyka cyfrowa, łącząc dwa obszary pozostają- ce w kręgu moich zainteresowań. Pisząc doktorat, wykorzystywałam narzędzia przetwarzania języka naturalnego na równi z lekturą rękopisów leżących w archiwum Polskiej Akademii Nauk. Korzystam z technologii, w tym ze sztucznej inteligencji, za każdym razem rozważając, czy służy celom, które sobie postawiłam, a wcześniej – czy cele te warto realizować. 35 S. Czubkowska, Bóg techy..., op. cit. 36 H. Marcuse, Człowiek jednowymiarowy. Badania nad ideologią rozwiniętego społeczeństwa przemysłowego , Warszawa 1991, s. 21-22 i 277-278. 37 A. Walecka-Rynduch, Herbert Marcuse (ur. 19 lipca 1898, zm. 29 lip- ca 1979) [w:] Współczesne doktryny polityczne i prawne. Twórcy, idee, interpretacje. Podręcznik akademicki, Kraków 2012, s. 197-206.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker