TEORIE I BADANIA
Drodzy Czytelnicy,
w tym numerze zapraszamy Państwa do refleksji nad tym, jak nowe technologie zmieniają edukację – i jak edukacja może kształtować technologie, bo choć narzędzia się zmieniają, cel pozostaje ten sam: pomagać młodym ludziom uczyć się, rozwijać i rozumieć świat. Otwierający numer artykuł „O wpływie technologii infor- macyjno-komunikacyjnych i nowych mediów na edukację” przedstawia krótką historię technologii w szkołach, przegląd badań nad ich wpływem na uczenie się i podsumowanie, jak zmieniła się i wciąż zmienia edukacja pod wpływem techno- logii cyfrowych w Polsce i na świecie. Autorka tekstu „Siedem życzeń i jeden prompt”, posługu- jąc się motywem liczby siedem i metaforą podróży, opisuje własną drogę zawodową nauczycielki, edukatorki i trenerki oraz zmieniający się obraz technologiczny szkół. Zwraca uwa- gę na rosnące znaczenie AI, ostrzega przed uproszczeniami, manipulacją, nadmiernym zaufaniem do technologii oraz ry- zykiem osłabienia ludzkiego myślenia i apeluje o refleksję nad tym, jak korzystać z technologii w edukacji. W tekście „Gdy tłumaczem jest algorytm” znajdziemy analizę neuronowych systemów tłumaczeniowych i genera- tywnych modeli językowych w pracy z trudną metafizyczną poezją baroku. Autorka stawia ważne pytania: czy AI rozumie style, idiomy i kontekst kulturowy? Jak dobierać narzędzia do tłumaczenia literatury i jakich ograniczeń być świadomym? Artykuł „Przyrodniku — nie ma to jak w terenie z techno- logią w ręku” pokazuje wartość zajęć terenowych wzbogaco- nych technologią – przykład nowoczesnego, angażującego podejścia do edukacji przyrodniczej, łączącego kontakt z na- turą z narzędziami TIK. Z artykułu „AI na zajęciach artystycznych – praktyczny przewodnik” dowiemy się, że sztuczna inteligencja nie musi być zagrożeniem dla kreatywności, lecz może ją wzbogacić. Praktyczne porady, narzędzia do grafiki, eksperymenty mu- zyczne i uwagi prawne tworzą kompletny przewodnik dla nauczycieli przedmiotów artystycznych. O tym, jak proste urządzenie może stać się narzędziem terapeutycznym i edukacyjnym – z korzyścią dla rozwoju manualnego uczniów oraz pracy z uczniami ze SPE –mówi tekst „Długopis 3D w edukacji i terapii – kreatywne narzędzie przyszłości”. Artykuły „Jak technologia pomaga uczyć indywidualnie” oraz „Wykorzystanie sztucznej inteligencji w procesie ucze- nia się” odnoszą się do personalizacji edukacji. Omawiają praktyczne narzędzia dla nauczania indywidualnego, aspekty prawne, modelowanie kompetencji 4K oraz strategie rozwi- jania krytycznego i pytajnego myślenia w erze AI. Dla tych, którzy chcą rozwijać kompetencje cyfrowe prak- tycznie, przygotowano przewodnik dotyczący platformy Wix, pokazujący krok po kroku, jak uczniowie i nauczyciele mogą tworzyć własne strony i projekty edukacyjne. Nie zabrakło też perspektywy kulturoznawczej. W artykule „Nowocześnie i kompleksowo o polskich zabytkach” opisano, jak cyfrowe kolekcje i portale muzealne udostępniają kultu- rę każdemu za pomocą jednego kliknięcia — i jakie to niesie konsekwencje dla nauczania historii i sztuki. Narzędzia do walki z dezinformacją opisuje artykuł „Wskaż prawidłową odpowiedź: prawda czy AI”. Grafika i wideo to dziś najgroźniejsze nośniki manipulacji; autorzy pokazują proste techniki weryfikacji obrazów i prezentują praktyczne serwisy i gry edukacyjne, które pomagają rozwijać kompetencje roz- poznawania treści generowanych przez AI. Zebrane artykuły tworzą mozaikę perspektyw — teore- tycznych, badawczych i praktycznych i pokazują obraz współ- czesnej edukacji – takiej, która nie boi się technologii, ale pod- chodzi do niej z rozwagą, ciekawością i odpowiedzialnością. ∞
MICHAŁ ROSTWOROWSKI O wpływie technologii informacyjno-komunikacyjnych i nowych mediów na edukację ............................................... .0000 2
KAROLINA ŻELAZOWSKA-BYCZKOWSKA Siedem życzeń i jeden prompt .................................................. .000 10
INSPIRUJĄCA PRAKTYKA
RENATA SIDORUK-SOŁODUCHA Przyrodniku nie ma to jak w terenie z technologią w ręku ............................................................................................... .000 19 ELINA ALIIEVA TIK w pracy psychologiczno-pedagogicznej i dydaktycznej . ............................................................................... .000 26 GRAŻYNA GREGORCZYK Gdy tłumaczem jest algorytm: sztuczna inteligencja wobec metafizycznej poezji baroku ....................................... .000 32
NAUCZANIE I UCZENIE SIĘ
DOROTA JANCZAK AI na zajęciach artystycznych – praktyczny przewodnik dla nauczycieli ................................. .040 43 ZYTA CZECHOWSKA Długopis 3D w edukacji i terapii – kreatywne narzędzie przyszłości ............................................. .000 51
IZABELA WYPPICH Jak technologia pomaga uczyć indywidualnie ................... .000 60
PIOTR BACHOŃSKI Wykorzystanie sztucznej inteligencji w procesie uczenia się .............................................................000 69
SAMOKSZTAŁCENIE
BARTŁOMIEJ KROWIAK Wix – tworzenie własnej strony internetowej przez ucznia i nauczyciela ......................................................... .000 77
ELŻBIETA PRYŁOWSKA-NOWAK Nowocześnie i kompleksowo o polskich zabytkach ........ .000 89
AGNIESZKA BOROWIECKA BARTŁOMIEJ KROWIAK Wskaż prawidłową odpowiedź: Prawda czy AI . ................. .00 100
Zapraszamy do lektury!
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker