29
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
TIK W PRACY PSYCHOLOGICZNO-PEDAGOGICZNEJ I DYDAKTYCZNEJ
DOŚWIADCZENIE NAUCZYCIELA BIOLOGII W WYKORZYSTANIU TIK
Jak pisał Janusz Korczak: Nie ma dzieci – są ludzie. W pracy nauczyciela biologii to zdanie nabiera szczególnego znaczenia – uczeń nie jest tylko odbiorcą treści, lecz osobą, która doświadcza świata, odkrywa, zadaje pytania i buduje własną tożsamość. Technologia, jeśli jest mądrze użyta, może w tym procesie być pomocnym towarzyszem. Jako nauczyciel biologii pracuję według jasno określonego schematu lekcji, opartego na podsta- wie programowej i logice danego działu tematycz- nego. Każdy temat wynika z poprzedniego – jak kolejne żywioły, które tworzą spójny proces pozna- wania świata przyrody. Jednak mimo tego stałego szkieletu każda lekcja ma w sobie element elastycz- ności, dostosowany do konkretnej klasy, grupy oraz aktualnego nastroju i możliwości uczniów. Obserwacja uczniów pozwala modyfikować sposób pracy, tempo zajęć, a także dobór metod i narzędzi TIK. W praktyce oznacza to, że chociaż mam przygotowaną bazę materiałów i testów zwią- zanych z danym tematem, mogę swobodnie wybie- rać spośród dostępnych narzędzi te, które najlepiej odpowiadają potrzebom danej grupy. Dzięki temu test, gra edukacyjna czy zadanie online mogą zostać zmienione na bardziej adekwatne – prostsze, trud- niejsze, bardziej interaktywne lub spokojniejsze – zależnie od aktualnej sytuacji w klasie. Takie podejście pozwala mi reagować na: • poziom energii i koncentracji uczniów, • ich samopoczucie i nastrój, • możliwości poznawcze i emocjonalne danej klasy, • zróżnicowanie potrzeb edukacyjnych w grupie, • tempo pracy i wcześniejsze postępy. Elastyczne korzystanie z narzędzi TIK sprawia, że ta sama lekcja może przybrać różne formy – od dynamicznej i pełnej aktywności, po bardziej reflek- syjną i spokojną. Dzięki temu nauka biologii staje się nie tylko zrozumiała, ale też przyjazna uczniom, a każdy z nich może uczestniczyć w zajęciach na poziomie odpowiadającym ich możliwościom.
Jako nauczyciel biologii i psycholog od lat obser- wuję, jak technologia wspiera uczniów w nauce i rozwoju osobistym. Biologia jako nauka o życiu naturalnie łączy się z obserwacją świata i samopo- znaniem, a narzędzia TIK czynią ten proces bardziej angażującym. W pracy dydaktycznej korzystam z narzędzi TIK, takich jak interaktywne prezentacje, symula- cje procesów biologicznych, mikroskopia cyfrowa, filmy edukacyjne, quizy online czy aplikacje do pracy grupowej. Dzięki temu lekcje stają się bar- dziej angażujące i przystępne nawet dla uczniów, którzy mają trudności w koncentracji lub przetwa- rzaniu informacji. Zauważyłam, że uczniowie o specyficznych potrzebach edukacyjnych (np. z dysleksją, ADHD czy trudnościami emocjonalnymi) lepiej reagują na treści wizualne i interaktywne. W takich przypad- kach TIK pełni funkcję terapeutyczną – pomaga przełamać lęk przed porażką, rozwija poczucie sprawczości i wspiera samoregulację emocjonalną. Interaktywne narzędzia pozwalają uczniom lepiej zrozumieć materiał i rozwijać pamięć operacyjną. Uczniom mającym dysgrafię można zaproponować robienie notatek w telefonie lub na tablecie. Dla nauczyciela to także sposób monitorowania postę- pów i planowania indywidualnych ścieżek rozwoju. W pracy nauczyciela ważne jest również indy- widualizowanie zadań. Platformy edukacyjne (na przykład Moodle) pozwalają mi tworzyć zróżnico- wane ścieżki nauczania – jedni uczniowie wykonują testy z elementami biologii środowiska, inni uczest- niczą w prostych grach symulacyjnych, a kolejni oglądają krótkie filmy o funkcjonowaniu ludzkiego organizmu. Wiedza pedagogiczna i psychologiczna pozwala tak dobrać materiały, aby odpowiadały nie tylko poziomowi wiedzy, ale też możliwościom emocjonalnym ucznia.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker