32
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
Gdy tłumaczem jest algorytm: sztuczna inteligencja wobec metafizycznej poezji baroku
GRAŻYNA GREGORCZYK ∞ ChatGPT-5 Były długoletni dyrektor Ośrodka Edukacji Informatycznej i Zastosowań Komputerów w Warszawie
WPROWADZENIE
• Neuronowe tłumaczenie maszynowe (ang. Neural Machine Translation – NMT), me- toda obecnie dominująca, która wykorzystuje głębokie uczenie (ang. deep learning ) i sieci neu- ronowe, w szczególności architekturę transfor- merów. Systemy te uczą się zależności między językami na podstawie dużych zbiorów tekstów używanych do analizy języka albo podczas tre- nowania modeli językowych. Pozwala to na bar- dziej płynne i kontekstowe tłumaczenia. Przykładami platform dostępnych publicznie, wykorzystujących neuronowe tłumaczenie maszy- nowe, są np. Google Translate, DeepL czy Microsoft Translator. Dzięki wykorzystaniu danych treningo- wych obejmujących miliony par zdań, narzędzia te potrafią tłumaczyć zarówno proste komunikaty, jak i złożone teksty specjalistyczne z dziedzin takich jak prawo, medycyna czy informatyka.
W ostatnich latach sztuczna inteligencja (AI) zna- cząco zrewolucjonizowała sposób, w jaki tłumaczy się teksty. Dzięki rozwojowi modeli przetwarzania języka naturalnego, takich jak transformery 1 i sieci neuronowe, możliwe stało się tworzenie narzędzi, które potrafią tłumaczyć treści bardzo dokładnie, uwzględniając kontekst i intencję wypowiedzi.
W systemach sztucznej inteligencji można wy- różnić dwa główne podejścia do tłumaczenia tekstu:
• Statystyczne tłumaczenie maszynowe (ang. Statistical Machine Translation – SMT), należące do starszych metod, które opierały się na zbiorach reguł gramatycznych i zaawanso- wanej analizie statystycznej, aby oszacować naj- lepsze możliwe tłumaczenia dla danego słowa w kontekście innych słów. Systemy te uczyły się poprzez analizę istniejących tłumaczeń wykonanych przez ludzi. Charakteryzowały się ograniczoną elastycznością i często generowały nienaturalne lub niegramatyczne zdania.
Poniżej została przedstawiona ich krótka cha- rakterystyka.
Tłumacz Google, Google Translate 2 – szybkość i wygoda
Tłumacz Google jest prawdopodobnie najbardziej znanym narzędziem do tłumaczenia tekstów. Jest dostępny od 2006 roku, kiedy to potrafił tłumaczyć
1 Transformer to architektura sieci neuronowej, wprowadzona przez zespół Google w pracy Attention is All You Need (2017). Została za- projektowana głównie do przetwarzania sekwencji danych takich jak tekst i obecnie stanowi podstawę większości nowoczesnych modeli językowych (np. GPT, BERT, T5).
2
https://translate.google.pl
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker