36
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
GRAŻYNA GREGORCZYK
Sonet IV. (w przekładzie poetyckim)
Sonet IV. „O wojnie naszej, którą wiedziemy z sza- tanem, światem i ciałem” jest jednym z najbardziej znanych sonetów poety. Opiera się na klasycznej koncepcji walki dobra ze złem w duszy człowieka. Poniżej oryginalna wersja sonetu: Mikołaj Sęp Szarzyński Sonet IV. O wojnie naszej, którą wiedziemy z szatanem, światem i ciałem Pokój – szczęśliwość, ale bojowanie Byt nasz podniebny. On srogi ciemności Hetman i świata łakome marności O nasze pilno czynią zepsowanie. Nie dosyć na tym, o nasz możny Panie! Ten nasz dom – ciało, dla zbiegłych lubości Niebacznie zajźrząc duchowi zwierzchności, Upaść na wieki żądać nie przestanie. Cóż będę czynił w tak straszliwym boju, Wątły, niebaczny, rozdwojony w sobie? Królu powszechny, prawdziwy pokoju, Zbawienia mego jest nadzieja w Tobie! Ty mnie przy sobie postaw, a przezpiecznie Będę wojował i wygram statecznie! A oto, dokonane przez ChatGPT, dwa przekłady sonetu na współczesny język polski, zachowujące jego duchową głębię i barokowy rytm, ale w bar- dziej naturalnym dzisiejszym brzmieniu.
Pokój to szczęście, lecz życie – to walka, Bo nasz byt jest niebem wśród burzy i nocy. Mroczny hetman ciemności i świat chciwości Wciąż nas nęcą i tym kuszeniem psują. A mało tego, o potężny Panie! Ten dom nasz – ciało – gdy w ziemskie rozkosze Zapatrzy się, niepomne, kto w nim rządzi, Chce upaść – na wieki, bez końca. Co mam uczynić w tym straszliwym boju, słaby, niepewny, kruchy w swoim wnętrzu? Królu wszechświata, pokoju prawdziwy, Tyś moja ufność, zbawienie i męstwo – Stań przy mnie, Panie, wspieraj mnie w potrzebie, A zwyciężę w walce, wierny aż do końca. Nie są to literalne tłumaczenia, ale nowe samo- dzielne dzieła, które zachowują sens i emocje ory- ginału. Wyrażają je językiem i wrażliwością współ- czesnego człowieka. W obu wersjach odnajdujemy świat pełen pokus i niebezpieczeństw oraz czło- wieka jako istotę słabą, podatną na wpływy zła i kryzys wiary. Ciało symbolizuje przyziemne żądze, świat – złudzenia, a szatan – siłę przeciwną Bogu. Odczytujemy przesłanie poety, że jedynie łaska Boża może pomóc człowiekowi wytrwać w dobru i osiągnąć zbawienie. Kolejny utwór, oznaczony jako piąty w cyklu „Sonetów” Mikołaja Sępa Szarzyńskiego, ma podty- tuł „O nietrwałej miłości rzeczy świata tego”. Poeta w wierszu łączy ze sobą motyw miłosny i przemi- jania, dzięki czemu wywołuje refleksję na temat przewagi doznań duchowych nad cielesnymi i życia wiecznego nad ziemską egzystencją.
Sonet IV. (w przekładzie współczesnym)
Pokój jest szczęściem – lecz nasze istnienie To nieustanna walka w niebie rozpoczęta. Ten okrutny wódz ciemności – szatan – I świat, łakomy na marne rozkosze, Nieustannie czyhają, by nas zepsuć. Lecz to nie wszystko, Panie wszechmocny! Bo i ten dom, ciało nasze kruche, Zdradzone żądzami, które mu schlebiają, Nie przestaje pragnąć własnego upadku. Co mam więc czynić w tak straszliwej walce, Słaby, niepewny, w sobie rozdarty? Królu wszechświata, prawdziwy pokoju, W Tobie jest moja nadzieja zbawienia! Postaw mnie, proszę, blisko siebie – A wtedy bezpiecznie stoczę bój i zwyciężę.
Sonet V. O nietrwałej miłości rzeczy świata tego
I nie miłować ciężko, i miłować Nędzna pociecha, gdy żądzą zwiedzione Myśli cukrują nazbyt rzeczy one, Które i mienić, i muszą się psować. Komu tak będzie dostatkiem smakować Złoto, sceptr, sława, rozkosz i stworzone Piękne oblicze, by tym nasycone I mógł mieć serce, i trwóg się warować?
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker