39
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
GDY TŁUMACZEM JEST ALGORYTM: SZTUCZNA INTELIGENCJA WOBEC METAFIZYCZNEJ POEZJI BAROKU
Godzina za godziną (wersja współczesna, elegancka i klarowna)
• zapożyczenia , czyli wyrazy, wyrażenia lub inne elementy językowe przejęte z języka obcego lub na nim wzorowane, np. yapping to zapożycze- nie z języka angielskiego i oznacza gadatliwość, paplaninę lub bezsensowne ględzenie; słowo jest często używane w mediach społecznoś- ciowych, takich jak TikTok, • skróty , czyli cząstki wyrazu lub wyrażenia zapi- sane lub wymówione jako znak całego wyrazu lub wyrażenia, np. ocb (o co biega?), wgl (w ogó- le), bd (będę). Od kilku lat Wydawnictwo Naukowe PWN orga- nizuje plebiscyt „Młodzieżowe Słowo Roku”, któ- rego celem jest wyłonienie najciekawszych słów używanych przez młode pokolenie, a przy okazji popularyzacja języka polskiego. Konkursowe jury często podkreśla, że wiele słów wymyślonych przez współczesną młodzież jest pod względem języko- wym ciekawych i kreatywnych. Wybrane słowa, które znalazły się w finałowej dwudziestce plebiscytu z 2024 roku, stanowiły pod- stawę kolejnego ćwiczenia ze sztuczną inteligen- cją. Polegało ono na wyjaśnieniu znaczenia tych neologizmów językiem w stylu polskiego baroku, charakterystycznym zwłaszcza dla Mikołaja Sępa Szarzyńskiego. W zapytaniu tekstowym do ChataGPT umiesz- czona została lista poniższych słów wraz z ich współczesnymi objaśnieniami.
Czas pędzi nieubłaganie – godzina za godziną. Kiedyś żyli twoi przodkowie, teraz jesteś ty, a po tobie pojawi się ktoś następny. Tak to już jest: dziś jesteś, jutro może cię nie być, a po tobie zostanie tylko imię na nagrobku. Ludzkie życie jest kruche – jak dźwięk, cień, dym czy błysk światła. Słońce, które raz zgaśnie, już nie wschodzi. Czas pędzi jak koło bez hamulców, a wielu spada z niego, zanim dożyje starości. Zanim pomyślisz „teraz”, ta chwila już minęła. Nasze życie między narodzinami a śmiercią to tylko mgnienie, ułamek sekundy. Dla wielu kołyska była już początkiem końca, a matka – tą, która dała i życie, i śmierć. Ta wersja zachowuje egzystencjalną głębię ory- ginału, ale mówi językiem dzisiejszej wrażliwości – jak współczesna medytacja o czasie i kruchości życia.
Czy sztuczna inteligencja zrozumie język współczesnej młodzieży?
Każde pokolenie ma swój język młodzieżowy, który cechuje się unikatowym słownictwem i frazeologią. Taką nieformalną odmianę języka, używaną przez konkretną grupę społeczną lub środowisko, nazy- wamy slangiem lub żargonem. Dla osób spoza tej grupy może być on niezrozumiały lub mylący.
1. Bambik: osoba nieudolna, słaba, niedoświad- czona lub naiwna.
We współczesnym języku młodzieżowym do- minują:
• neologizmy , czyli wyrazy, zwroty lub znaczenia nowo powstałych wyrazów, np. zodiakara – dziewczyna, która mocno wierzy w astrologię, horoskopy i znaki zodiaku,
2. Azbest: coś przestarzałego, szkodliwego, nie- modnego lub o niskiej jakości, a także coś absur- dalnego czy nieporadnego.
3. Rel: zgoda, aprobata lub stwierdzenie, że czuje się to samo co ktoś inny.
4. Essa: okrzyk radości i wyrażenie pozytywnych emocji.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker