3
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
O WPŁYWIE TECHNOLOGII INFORMACYJNO-KOMUNIKACYJNYCH I NOWYCH MEDIÓW NA EDUKACJĘ
Wdrożenie i zastosowanie w edukacji konkretnych narzędzi lub technologii zależy jednak od wielu czynników, do których należą np.: • Skuteczność pedagogiczna – czy narzędzie, oprogramowanie pomaga w uczeniu się? Czy nie rozprasza? Czy jest dostosowane do wieku uczniów? • Użyteczność – czy można przeprowadzić lekcję z wykorzystaniem narzędzia? Czy wystarczy komputerów/tabletów dla wszystkich uczniów? Czy jest dobre połączenie internetowe w szkole?
oparte na algorytmach i ówczesnych modelach sztucznej inteligencji, zdolne do dostosowywania metod nauczania do profilu konkretnego ucznia 1 . Namysł, badania i rozwój rozpoczęły się więc dużo wcześniej niż wdrożenie. Pierwsze próby po- wszechnego włączania technologii informacyjno- -komunikacyjnych (TIK) do edukacji miały miejsce na początku lat 80. Jak pokazują badania CompEd 2 , początkowo koncentrowano się na nauczaniu o komputerach – traktowano je jako przedmiot sam w sobie 3 . Zajęcia z informatyki, zwłaszcza progra- mowania, wprowadzano jako osobny przedmiot lub część innych, np. matematyki, zakładając, że roz- wijają one umiejętność rozwiązywania problemów. Nauczanie TIK na wyższych etapach edukacji miało również odpowiadać na rosnące zapotrzebowanie rynku pracy na specjalistów IT. Wczesne lata 2000 charakteryzowały się etapem upowszechniania komputerów i internetu. Błyska- wicznie dostrzeżono potencjał wymiany wiedzy. Pojawiły się internetowe narzędzia dydaktyczne, środowiska wymiany informacji i organizacje uczą- ce się zdalnie 4 . Pierwsza dekada XXI wieku przyniosła przełom w dostępie uczniów – w tym polskich – do tech- nologii cyfrowych, co potwierdzają dane z badania PISA (Program Międzynarodowej Oceny Umiejętno- ści Uczniów) 5 . W ciągu zaledwie kilku lat przeszli- śmy od ery cyfrowego wykluczenia, gdzie w 2003 roku co trzeci uczeń (36%) nie miał dostępu do 1 W.J. Pelgrum, N. Law, ICT in education around the world: trends, problems and prospects, UNESCO: International Institute for Educatio- nal Plannin, Paris 2003, https://tiny.pl/wv-mqst1 2 W.J. Pelgrum, I.A.M. Janssen Reinen, T.J. Plomp, Schools, Tea- chers, Students and Computers: a Cross-National Perspective. IEA- -Comped Study Stage 2, International Association for the Evaluation of Educational Achievement, 1993, https://tiny.pl/pt4-c2sn oraz W.J. Pelgrum, T. Plomp, The worldwide use of computer, a description of main trends , „Computers & Education” nr 4/1933, t. 20, s. 323-332, https://tiny.pl/8g_8fw6b 3 T. Plomp, A.C.A. Brummelhuis, R. Rapmund, Teaching and Learning for the Future. Committee on Multimedia in Teacher Training , Final Re- port , 1996, https://tiny.pl/cfyts47w 4 W.J. Pelgrum, N. Law, ICT in education around the world , op. cit. 5 Badanie PISA (ang. Programme for International Student As- sessment ), czyli Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Ucz- niów, przeprowadzany w krajach OECD. W Polsce badania PISA reali- zuje Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.
• Cena – czy oprogramowanie wymaga zakupu licencji na użytkowanie?
• Przygotowanie nauczycieli – czy nauczyciele zostali przygotowani do wykorzystania narzę- dzia, technologii w kontekście szkolnym i w celu pedagogicznym? Zwracając uwagę na wyżej wymienione czyn- niki, można zrozumieć, dlaczego wdrożenie tech- nologii cyfrowych w edukacji na większą skalę, tj. regularnie i w większości klas, wiąże się wyzwa- niami i barierami. Co więc zmieniło się w szkołach? Co zostało wdrożone, a co pozostało bez zmian? Wielu Czy- telników najprawdopodobniej ma styczność ze szkołą lub kilkoma szkołami, do których chodzą ich dzieci. W tym artykule zostanie podsumowane to, jak zmieniła się i wciąż zmienia edukacja pod wpły- wem technologii cyfrowych w kraju i na świecie.
KRÓTKA HISTORIA TECHNOLOGII CYFROWYCH W EDUKACJI
Już w latach 50. XX wieku na pionierskich uniwer- syteckich wydziałach informatyki – szczególnie w Stanach Zjednoczonych – prowadzono bada- nia nad sposobami poprawy efektywności edukacji dzięki komputerom. Początkowo skupiano się na projektowaniu ćwiczeń i aplikacji dydaktycznych, natomiast od lat 80. zaczęto rozwijać systemy
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker