50
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
DOROTA JANCZAK
BEZPIECZEŃSTWO I PRAWA AUTORSKIE – PODSTAWOWE ZASADY
JAK ZACZĄĆ – PRAKTYCZNE KROKI
Zaczynamy od jednego prostego narzędzia. Pole- cam AutoDraw lub Blob Opera – są intuicyjne i bezpieczne. Zaplanujmy małe zadanie, nie od razu ambitny projekt. Może być to: „Stwórz ilustrację do własnego wiersza, używając AutoDraw” lub „Skom- ponuj krótką melodię w Assisted Melody”. Wyko- najmy pierwsze zadanie z uczniami. Nie rzucajmy ich na głęboką wodę, pracując wspólnie odkry- wajmy możliwości i ograniczenia. Zawsze kończmy refleksją. Zapytajmy uczniów: co było łatwe, co trudne, czy jesteś zadowolony z wyniku, czego się nauczyłeś, co zrobiłbyś inaczej następnym razem. Eksperymentujmy stopniowo. Gdy jedno narzędzie będzie już znane, spróbujmy kolejnego. Łączmy różne narzędzia w większe projekty. Najważniejsze: AI nie ma zastępować nauczy- cieli ani kreatywności uczniów. Ma być narzędziem, które otwiera nowe możliwości i inspiruje do two- rzenia. Używajmy go mądrze, odpowiedzialnie i zawsze z refleksją. AI w edukacji artystycznej to nie zagrożenie, to ogromna szansa. Może otwo- rzyć uczniom drzwi do twórczości, której dotąd nie mogli kreować, pokazać, że technologia może służyć sztuce i nauczyć odpowiedzialnego, świa- domego korzystania z narzędzi przyszłości. Ale to wszystko działa tylko wtedy, gdy nauczyciele zachowają swoją kluczową rolę przewodników, inspiratorów, mentorów. To właśnie oni decydują, jak te narzędzia zostaną wykorzystane i to ich odpo- wiedzialność sprawi, że będą one służyły rozwo- jowi uczniów. Więcej inspiracji oraz przedstawienie poznanych w artykule narzędzi w działaniu można obejrzeć w webinarium „Edukacja artystyczna w laborato- riach AI” 17 . ∞
Kwestie bezpieczeństwa i praw autorskich wyma- gają uwagi, choć nie muszą paraliżować pracy z AI. Używajmy tylko sprawdzonych, bezpiecz- nych narzędzi. Jeśli narzędzie wymaga rejestracji, załóżmy konto nauczycielskie, nie pozwalajmy uczniom podawać swoich adresów email. Infor- mujmy uczniów, że w darmowych wersjach prace mogą być publiczne. Nie pozwalajmy generować obrazów uczniów i pracowników szkoły – to rodzi problemy z prywatnością. Jeśli chodzi o prawa autorskie, dzieła wygenero- wane wyłącznie przez AI, bez znaczącego wkładu ludzkiego, mogą nie kwalifikować się do ochrony prawnoautorskiej. Jeśli jednak uczeń znacząco wpłynął na powstanie dzieła poprzez staranne przygotowanie promptu, selekcję i edycję wyników, może rościć sobie prawa jako współtwórca. Różne narzędzia mają różne warunki użytkowania, dlatego zawsze sprawdzajmy sekcję „Terms of Service” na stronach narzędzi AI. Przed rozpoczęciem projektu sprawdźmy razem z uczniami warunki użytkowania narzędzia. To sama w sobie cenna lekcja – ucznio- wie uczą się świadomego korzystania z technologii. Rozmowa o etyce jest równie ważna co sama praca z narzędziami. Czy praca z AI to nadal twór- cza praca ucznia? AI jest trenowane na dziełach innych artystów – czy to etyczne? Nie wszyscy uczniowie mają równy dostęp do narzędzi AI – jak to wpływa na sprawiedliwość? Czy nadmierne pole- ganie na AI nie osłabi umiejętności tradycyjnych? Nie ma jednoznacznych odpowiedzi na te pyta- nia, ale sam proces myślenia o tych kwestiach jest wartościowy. Otwarta rozmowa z uczniami o dyle- matach etycznych rozwija ich krytyczne myślenie i odpowiedzialność.
17
https://tiny.pl/9y03g2mz
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker