5
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
O WPŁYWIE TECHNOLOGII INFORMACYJNO-KOMUNIKACYJNYCH I NOWYCH MEDIÓW NA EDUKACJĘ
Sztuczna inteligencja w codziennym życiu młodzieży i w edukacji
Odpowiednio dobrane i właściwie stosowane narzędzia cyfrowe mogą istotnie wspierać proces uczenia się, co znajduje potwierdzenie w wielu badaniach międzynarodowych. Jednocześnie należy pamiętać, że uczniowie nie rodzą się z wro- dzoną biegłością użytkowania technologii cyfro- wych. Przekonująco ilustruje to badanie IT Fitness Test 2024 10 , będące bezpłatnym, ogólnodostęp- nym testem kompetencji cyfrowych, skierowanym przede wszystkim do uczniów, studentów oraz nauczycieli. W edycji z 2024 roku udział wzięło 43 978 osób z około 1 000 polskich szkół – w tym 40 846 ucz- niów, 2 093 nauczycieli oraz 645 innych uczest- ników. Wyniki badania wskazują, że choć rośnie świadomość potrzeby rozwijania kompetencji cyfrowych, to ich rzeczywisty poziom – zwłasz- cza wśród uczniów szkół ponadpodstawowych – pozostaje niski. Co więcej, w porównaniu z rokiem poprzednim odnotowano spadek średniego wyniku z 43% (2023) do 36% (2024).
Zgodnie z wynikami badania przeprowadzonego przez Fundację IT Girls w 2024 roku 11 , młodzież w Polsce wykazuje bardzo wysoki poziom wiedzy dotyczący sztucznej inteligencji. Aż 100% respon- dentów zadeklarowało znajomość terminu „AI”, natomiast 72% twierdzi, że dobrze rozumie, czym jest ta technologia. Sztuczna inteligencja znajduje zastosowanie w edukacji – zarówno formalnej, jak i nieformalnej. Aż 67% młodych osób dekla- ruje wykorzystywanie narzędzi AI jako wsparcia w nauce, w tym do rozwiązywania trudnych zagad- nień, organizacji pracy czy generowania pomysłów projektowych. Ponad połowa respondentów (56%) korzysta z AI podczas codziennej nauki, a połowa (50%) wskazuje na jej rolę w nauce języków obcych.
Zastosowanie AI przez młodzież przedstawia się następująco:
• pomoc w nauce (67%), w tym: - wyjaśnianie trudnych zagadnień, - prace pisemne, - zadania matematyczne, - nauka i powtarzanie materiału, - generowanie pomysłów na projekty, - rozmowy w języku obcym, - wirtualny nauczyciel.
Szczególnie niskie rezultaty odnotowano w ta- kich obszarach, jak:
• cyberbezpieczeństwo, • obsługa programów biurowych (edytor tekstu, arkusz kalkulacyjny, oprogramowanie graficzne), • realizacja zadań związanych z pracą zespołową online. Wbrew obiegowym opiniom, kompetencje takie jak efektywne korzystanie z narzędzi biurowych Google, kalendarza, edytora tekstu, arkusza kal- kulacyjnego czy umiejętność krytycznego wyszu- kiwania informacji w internecie nie są „naturalne” dla młodego pokolenia. Wymagają one systema- tycznego treningu, modelowania dobrych prak- tyk oraz włączania ich do procesu dydaktycznego. Różnią się one zasadniczo od intuicyjnego korzy- stania z mediów społecznościowych czy aplikacji rozrywkowych.
• pozostałe zastosowanie:
- wyszukiwanie informacji, - eksperymentowanie z AI z ciekawości, - pomoc w rozwiązywaniu problemów, - rozwój umiejętności pozaszkolnych, - praca nad własnymi projektami. Wyniki te jednoznacznie wskazują, że sztuczna inteligencja stanowi narzędzie wspierające rozwój kompetencji poznawczych i cyfrowych młodych ludzi. Jednocześnie należy zauważyć, że – wbrew powszechnym przekonaniom – jej wykorzystanie
10 B. Ziemkiewicz, IT Fitness Test 2024: analiza wyników polskich uczestników , Związek Cyfrowa Polska, Toruń 2024, https://tiny.pl/zsz41gnd
11 M. Pracało, Pokolenie AI. Jak młodzież korzysta ze sztucznej inteli- gencji? , Fundacja IT Girls 2024, https://tiny.pl/zk4qvjr4
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker