70
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
PIOTR BACHOŃSKI
uczniów, i to nie w aspekcie jednostkowym, ale klasy szkolnej. Jak pracując na co dzień w zespole uczniowskim, wykorzystać potencjał AI? Zanim jednak przejdę do omówienia tego zagadnienia, chciałbym skupić się na problemach, które mogą utrudniać implementację sztucznej inteligencji do nauczycielskiej praktyki.
Czy podobnie może się stać z wykorzystaniem sztucznej inteligencji? Czy wszyscy będą w spra- wach prywatnych i zawodowych posiłkować się na co dzień pracą chatbotów, byleby nie na lekcjach? Pomimo pierwszych nerwowych reakcji syste- mów edukacji na pojawienie się AI, wydaje się, że takie podejście nie będzie jednak możliwe. Wiele wskazuje na to, że sztuczna inteligencja przenik- nie niemalże wszystkie dziedziny życia i szkoła nie będzie mogła tym razem przejść obok tej rewolucji. Dlatego jak najszybciej trzeba zastanowić się, jak wykorzystać AI do pracy z uczniami, aby stali się jej świadomymi użytkownikami oraz wykorzystywali jej potencjał w procesie uczenia się. Maciej Sysło twierdzi stanowczo: Nadszedł już czas, by sztuczna inteligencja jawnie pojawiła się w szkole 4 . To bardzo ważny postulat. Nauczyciele już wykorzystują AI, przygotowując zajęcia, materiały, zadania dla uczniów. Trawestując przywołanego powyżej autora: Nadszedł już czas, by uczniowie jawnie zaczęli korzystać ze sztucznej inteligen- cji w procesie uczenia się. Zanim przejdziemy do przedstawienia pomysłów, jak to zrobić, trzeba odpowiedzieć na ważne pytanie. DLACZEGO AI W SZKOLNEJ ŁAWCE MOŻE WZBUDZAĆ STRACH I CO Z TEGO WYNIKA? Sztuczna inteligencja w kontekście edukacyjnym może niestety przynosić negatywne skutki. Jak pisze Jacek Pyżalski, jest to technologia, która (potencjalnie) wyręcza, a więc oducza samodziel- nego myślenia 5 . Stąd całe spektrum słusznych obaw środowisk związanych z edukacją. Uczniowie kie- rujący się uniwersalnym mechanizmem psycho- logicznym: minimum wysiłku – maksimum efektu wykorzystają chatboty do wykonywania za nich prac i zadań, nie przejmując się aspektami etycznymi 4 M.M. Sysło, Sztuczna inteligencja wkracza do szkół: jak uczyć się o AI z pomocą AI [w:] J. Fazlagić [red.] Sztuczna inteligencja (AI) jako megatrend kształtujący edukację. Jak przygotować się na szanse i wy- zwania społeczno-gospodarcze związane ze sztuczną inteligencją? , Warszawa 2022, s. 74. 5 J. Pyżalski, Co generatywna sztuczna inteligencja może zrobić z edukacją i od czego to zależy? [w:] J. Pyżalski, A. Łuczyńska [red.] Sztuczna inteligencja. Prawdziwe zmiany w edukacji? , s. 25.
BŁĄD, KTÓREGO NIE MOŻNA POWTÓRZYĆ
Uczniowie korzystają z ogólnodostępnej sztucznej inteligencji od chwili jej pojawienia się, a udział AI w ich aktywnościach z pewnością będzie wzrastał. Nie można pozwolić, aby był to jedynie sponta- niczny proces, a uczniowie – pozbawieni wsparcia nauczycieli – nie byli w stanie wykorzystać w pełni potencjału edukacyjnego AI. Niestety negatywnym przykładem są smartfony. Najczęściej, w różnych systemach edukacyjnych, zakazuje się korzystania z nich. Zatrzymajmy się na chwilę przy tym przy- kładzie, aby pokazać poprzez analogię, dlaczego refleksja nad włączeniem generatywnej AI w pro- cesy edukacyjne jest zadaniem pilnym. Jednym z bardziej efektywnych modeli wyko- rzystania technologii w placówkach edukacyjnych jest BYOD ( Bring Your Own Device – przynieś swoje własne urządzenie) 3 . W wielkim skrócie, uczeń zna swój sprzęt, a placówka nie ponosi kosztów jego zakupu. Dodatkowo likwidowana jest, oczywiście częściowo, bariera dostępności do urządzeń na zajęciach innych niż informatyka. Ważniejsze jest jednak to, że możemy w ten sposób pokazać ucz- niom, iż smartfon to nie tylko narzędzie rozrywki, często szkodliwej i bezmyślnej, ale także narzędzie pracy i doskonały pomocnik w nauce. Kto powinien nakreślić tę perspektywę, jeśli nie szkoła?
3 K. Głomb [red.] Smartfon jako osobiste narzędzie edukacyjne ucz- nia , Warszawa 2018.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker