75
Meritum 4 (79) 2025 Mazowiecki Kwartalnik Edukacyjny
WYKORZYSTANIE SZTUCZNEJ INTELIGENCJI W PROCESIE UCZENIA SIĘ
z tego powodu są godne ze wszech miar polece- nia. Na czym więc oprócz ideacji mogłyby polegać działania transformacyjne i kombinatoryjne z wyko- rzystaniem AI? Ponownie wydaje się, że te narzędzia zostały wręcz stworzone do tego typu zadań. Ucznio- wie mogą modyfikować dzieła plastyczne zgod- nie z określonym stylem, który powinni oczywi- ście precyzyjne opisać (przy okazji doświadczą tego, jak wiedza teoretyczna warunkuje działania praktyczne). Chatbot może generować krótkie utwory o określonym charakterze (np. pesymi- styczny wiersz), które uczniowie będą przekształ- cać w określony sposób (np. w optymistycznym tonie). Jeszcze ciekawsze wydają się możliwości działań kombinatoryjnych. AI losuje dwa przypad- kowe wyrazy, przedmioty, pojęcia, a uczniowie mają wymyślać powiązania pomiędzy nimi i oczywiście uzasadniać ich słuszność. Mogą też prosić o gene- rowanie dzieł łączących różne style artystyczne (literackich czy plastycznych), a następnie doszu- kiwać się cech tych stylów w powstałym w ten sposób utworze. Możemy chyba śmiało stwierdzić, że AI może być świetnym partnerem dla ucznia w rozwoju jego kreatywności, o ile będziemy pamiętali, czym tak naprawdę ona jest. Pomijając indywidualne przy- padki, kreatywność objawia się najczęściej w działa- niach zespołowych. I tutaj pojawia się kolejna kom- petencja przekrojowa – umiejętność współpracy.
Najprostsze i oczywiste zastosowanie to wspólna praca nad zadaniami z wykorzystaniem mechani- zmów udostępniania czatów. Każdy wiodący gene- rator AI ma także narzędzie umożliwiające pracę nad bardziej złożonymi projektami (Strona, Projekt), które mogą być wykorzystane przez grupę. AI może być naturalnym partnerem zespołu, a pamiętajmy, że działania projektowe wkrótce zyskają na zna- czeniu zgodnie z założeniami wdrażanej reformy edukacji. Sztuczna inteligencja może wystąpić tutaj w roli generatora pomysłów, badacza, recenzenta. Może też być nieocenioną pomocą we wszelkich symulacjach, działaniach polegających na odgry- waniu ról, dostarczając wiedzy, argumentów czy wspierając w redagowaniu scenariuszy. Bardzo ciekawym zastosowaniem wydaje się wykorzystanie AI jako facylitatora procesów gru- powych, czyli do kształtowania kompetencji zwią- zanych ze współpracą. Sztuczna inteligencja może dawać wskazówki, jak zorganizować pracę zespołu, usprawnić ją lub identyfikować obszary rozwojowe. Może być też wsparciem w ocenie celów projek- towych, planowaniu działań i harmonogramów. W końcu, jako narzędzie bezstronne i z założenia obiektywne, może służyć ewaluacji projektów na podstawie przyjętych kryteriów.
ROZWIJANIE KOMPETENCJI KOMUNIKACYJNYCH
Celowo pozostawiłem omówienie tej kompeten- cji na koniec tego krótkiego przeglądu postulowa- nych zastosowań sztucznej inteligencji w procesie uczenia się. Wraz z pojawieniem się generatywnej AI, z którą porozumiewamy się w języku natural- nym, znaczenie efektywnej komunikacji gwałtownie wzrosło, czyniąc ją metakompetencją. To przecież od jakości naszych poleceń, zapytań, instrukcji w dużej mierze zależy wynik pracy chatbota. Takie też zastosowania przywołuje Magdalena Maziarz 13 , wskazując na umiejętność precyzyjnego formuło- wania pytań i poleceń. Bardziej frapujący wydaje się aspekt związany z tym, że uczniowie powinni
ROZWIJANIE UMIEJĘTNOŚCI WSPÓŁPRACY
Na tę kompetencję możemy spojrzeć z dwóch perspektyw: współpraca ucznia ze sztuczną inteli- gencją oraz współpraca uczniów z wykorzystaniem sztucznej inteligencji. Jeśli chodzi o pierwszą, to siłą rzeczy odnoszono się do niej przy omawia- niu wszystkich dotychczasowych zastosowań AI w rozwijaniu uczenia się uczniów i zostanie jesz- cze omówiona w kontekście komunikacji. Druga wymaga rozwinięcia.
13
Ibidem.
Made with FlippingBook - Online Brochure Maker