Sermaye Piyasası Araçları 1
Standart sözleşme unsurlarından farklılaşan pay vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinde sözleşme kodlarının sonuna (ilgili sözleşmenin standart olmayan sözleşme olduğunu belirten bilgi )(N1, N2, N3 vb.) ayrıca eklenir. Vadeler Arası Strateji Emri Kodu :F_XU030M2-M1
Örnek: Vadeli Sözleşme Sözleşmeleri Sözleşme Kodu: F_USDTRY0622 Sözleşme koduna gerekmesi halinde uzlaşma şekli kodu (P: Fiziki Teslimat) eklenir Örnek: Vadeli Sözleşme İşlem Kodu: F_P_USDTRY0622 VİOP – Opsiyon Sözleşmelerinde Dayanak Varlıklar (OCAK 2020) 1) Pay Opsiyon Sözleşmeleri
2) Endeks Opsiyon Sözleşmeleri 3) DolarTL Opsiyon Sözleşmeleri 4) Fiziki Teslimatlı DolarTL Opsiyon İşlem Sözleşmeleri VİOP taki Opsiyon işlemlerinde alınan prim tutarı portföydeki diğer pozisyonlar veya alınacak yeni pozisyonlar için kullanılabilir. Primi ödenen opsiyonlar için ise gün sonunda kar/zarar hesaplaması yapılmaz.
Örnek Opsiyon Sözleşmesi Kodu : O_XU030E0417C1240
Esnek Opsiyon Sözleşmeleri Sözleşme Kodu : TM_O_XU030E250419C1235
Sözleşme koduna gerekmesi halinde uzlaşma şekli kodu (P: Fiziki Teslimat) eklenir Örnek: Opsiyon Sözleşme Kodu: TM_O_P_XU030E250419C1235 Teslimat Yöntemleri
Pay vadeli işlem, pay opsiyon fiziki teslimatlı döviz vadeli işlem, fiziki terslimatlı DolarTL opsiyon ve ELÜS’e dayalı vadeli işlem sözleşmelerinin vade sonu uzlaşma yöntemi olarak fiziki teslimat uygulanır. Fiziki teslimat, pay senetlerinin kaydi olarak el değiştirmesi şeklinde gerçekleşir. Endeks vadeli işlem, pay endeks opsiyon, döviz vadeli işlem, döviz opsiyon, altın vadeli işlem, elektrik ve hurda çelik vadeli işlem sözleşmelerinin uzlaşma yöntemi ise nakdi uzlaşıdır . Opsiyonlar için vade sonundaki oluşan kar/zarar, opsiyonun kullanım fiyatıyla vade sonunda oluşan uzlaşma fiyatı arasındaki fark kadar olacaktır. Vadeli işlem sözleşmeleri için ise vade sonundaki oluşan kar/zarar, nakdi olarak (TL) taraflar arası el değiştirir. 2 Tezgahüstü Türev Araçlar ise sözleşmenin kurulduğu belirli bir yerin olmadığı ve sözleşme şartlarının taraflar arasındaki anlaşma ile karşılıklı belirlendigi sözleşmelerdir. Tezgahüstü türev işlemlerde kural olarak bir takas merkezi veya takas merkezi rolünü üstlenen bir kurum ve standart bir teminat mekanizması bulunmamaktadır. Sözleşme tarafların temerrüt riskini içerir, sözleşme şartları taraflarca serbestçe belirlenebilir. ISDA tezgahüstü türev araçlar piyasasının güvenli ve etkin şekilde işlemesini sağlamaya çalışan uluslararası sivil bir kuruluştur. Dünyada gerçekleştirilen tezgahüstü türev işlemlerin, zaman kaybı ve işlemlerin doğuracağı sonuçlara ilişkin hukuki risk nedeniyle önceden belirli bir takım esaslar çerçevesinde gerçekleştirilmesini sağlar. Tezgahüstü Türev Araçların Barındırdığı Riskler Ø Bu piyasaların yeterince şeffaf olmaması, Ø Taşıdığı risklerin tam olarak belirlenememesi, Ø İşlemlerin taraflarının bilgi derecesinde ciddi oranda farklılık bulunması, Ø Tezgahüstü türev araçların ciddi şekilde saf spekülatif amaçlar için kullanılmasının sistemik riske neden olabilmesieceği de belirtilmelidir. Ø Az bir prim yatırmak suretiyle ciddi boyutlarda pozisyon alınabilme imkânının (kaldıraç imkânı) kötüye kullanılabilecek olması tezgahüstü türevlerin taşıdığı potansiyel tehlikeler arasındadır.
57
Made with FlippingBook flipbook maker