Sermaye Piyasası Araçları 1
Devlet iç borcu; 1. Hazinenin geçici nakit ihtiyacını sağlamak için yurt içi piyasalardan yapılır. 2. Devlet İç Borçlanma Senetleri vasıtasıyla yapılır. 3. Hazine tarafından üstlenilen her türlü mali yükümlülükleri kapsar. Dış Borçlanma
Kamu finansmanının yurt dışı kaynaklardan sağlanmasını ifade eder. Gelişmekte olan ülkelerde yurt içi tasarrufların düşük olması nedeniyle dış borçlanma daha yoğunluktadır. Dış borçlanma milli geliri artırıcı nitelik taşısa da geri ödemeleri ters bir etki yapar. Devletin dış borçlanması değişik biçimlerde olabilir. Devletin dış borçlanması kaynaklarına göre ikiye ayrılır.
1) Yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlardan sağlanan dış borçlar (uygun koşullu (düşük faiz, uzun vade) finansman sağlanır)
2) Uluslararası para ve sermaye piyasalarından sağlanan dış borçlar (piyasa koşullarında finansman sağlanır)
Ayrıca dış borçlanma niteliğine göre proje veprogram finansmanı olarak da sınıflandırılabilir.
Devlet Dış Borcu : “ Herhangi bir dış finansman kaynağından belirli bir itfa planına göre geri ödenmek üzere sağlanan finansman imkânları ile borç üstlenimi ve Hazine garantileri kapsamında üstlenilen her türlü mali yükümlülük ” Bunlara ilişkin koşulları tespit etmeye Hazinenin bağlı olduğu Bakan yetkilidir. Buna göre devlet dış borçlanması Kanun’da tanımlanan dış finansman kaynağından sağlanan, finansman, Borç üstlenimi ve Hazine garantileri kapsamındaki her türlü mali yükümlülük şeklinde olabilir.
Türkiye Cumhuriyeti adına dış finansman sağlamaya Hazine ve Maliye Bakanı yetkilidir.
Kısa ve Uzun Vadeli Borçlanma Vadeleri açısından iki tür borçlanmadan bahsedebiliriz.
1. Kısa Vadeli Borçlanma (Dalgalı Borçlanma): Para piyasalarından elde edilir. (Merkez Bankası avansları, Müteahhit (yüklenici) Bonoları, Adi Emanetler, Bütçe Emanetleri, Hazine Kefaletini Haiz Bonolar, Hazine Bonoları) Vade 1 yıldan kısadır. 1-5 yıl arası borçlar orta vadeli sınıfındadır bazen kısa vadeli gruba dahil edilebilir. Faizi genelde daha düşüktür, dinamik yapıdadır. 2. Uzun Vadeli Borçlanma: 365 gün ve daha uzundur. Genelde sermaye piyasalarından, bazı durumlarda ise para piyasalarından elde edilir. Amaç gelirdeki yetersizliği uzun vade ile sonraki dönemlere aktarmaktır. Faizi genelde daha yüksektir. 2 çeşidi vardır. Süreli : Faiz ve anapara geri ödemelerinin süre ve biçimi belirlidir. Süresiz : Sadece faiz ödeme süre ve biçimi bellidir. Anapara geri ödeme süre ve biçimini devlet tek taraflı olarak belirler.
Kamu Finansmanı Düzenlemeleri Kamu Finansmanı Amacı
Ülkenin kalkınma hedeflerini dikkate alarak, piyasalarda güven ve istikrarı koruyarak ve makro ekonomik dengeleri gözeterek, Devletin iç ve dış borçlanmasına, hibe almasına, borç ve hibe vermesine, nakit yönetiminin maliye ve para politikaları ile koordineli bir şekilde yürütülmesine, verilecek garantilerin, bu borçlanma ve garantilerden doğan finansal alacaklar ile Devlet iç ve Devlet dış borcunun etkin bir şekilde yönetimine ve izlenmesine ilişkin esasları düzenlemektir.”
61
Made with FlippingBook flipbook maker