Sermaye Piyasası Araçları 1
Hazine Bonosu: Vadeleri bir yıldan kısa (364 güne kadar) olan iskontolu ve kuponsuz sabit getirili senetlerdir. Hazine Bonosu faiz oranları para piyasasının faiz oranları için önemli bir göstergedir. İskontolu senetlerde yatırımcı, senedin net değerini (iskontolu değeri) öder. Yatırımcının kazandığı faiz, senedin nominal değeri ile iskontolu değeri arasındaki farktır. Kuponlu senetler ise, itfa olana kadar senedi elinde bulunduran yatırımcısına belirli dönemlerde nakit akımı sağlayan senetler olarak ifade edilebilir. Kuponsuz senetler iskonto esasına göre satışa sunulurken, kuponlu senetler üzerinde yazılı nominal değer (100 TL/10000 USD/10000 Euro) üzerinden iskontolu veya primli olarak satılabilmektedir. 1. Sabit faiz ödemeli DİBS’ler : Kupon ödeme dönemlerinde ve vade sonunda ödenecek faiz miktarları ihraç günü bellidir. 2. Değişken faiz ödemeli DİBS’ler : Kuponlar bir değere endeksli oarak değişkenlik gösterir. Menkul kıymetin vadesi boyunca faiz oranında oluşabilecek aşırı volatiliteye ilişkin yatırımcının üstlenmesi olası faiz riskinin azaltılması temeline dayanır. Sabit kuponlu DİBS lere gore daha az risklidir. 3. Enflasyona endeksli DİBS’ler : Yatırımcılara reel getiri ödemesi yapan (enflasyondan arındırılmış) DİBS lerdir. 2) Hazineye nakit girişi sağlamayan DİBS’ler Özel Tertip DİBS’lerdir. Bunlar ikrazen ihraç edildiklerinde Hazine ile senet sahibi arasında bir borç ilişkisi doğururlar. İkrazen ihraç edilenler hariç olmak üzere, özel tertip DİBS’ler, ancak karşılığında ilgili yıl bütçe kanununda yeterli ödenek olması kaydıyla ihraç edilir. Yıl içinde ortaya çıkan ve önceden öngörülmeyen gelişmeler için çıkarılacak özel tertip DİBS’ler ise ancak ödenek kalemleri arasında aktarma yapılarak ihraç edilebilir. İkrazen Özel Tertip DİBS : Hazine tarafından kamu kurum ve kuruluşlarına, söz konusu kurumların borçlandırılması suretiyle ihraç edilen DİBS. Hazine Tarafından Yurtdışında İhraç Edilen Tahviller
Borçlanıcıların kendi ülkeleri dışında ihraç ettiği tahviller ihraç edildikleri piyasa göre Eurobond, Samurai Bond ve Yankee Bond gibi isimler almaktadırlar.
Eurobond, genel olarak hükümet ya da özel şirketlerin, kendi ülkeleri dışında kaynak sağlamak amacıyla, yabancı para birimlerinden (çoğunlukla ABD Doları veya Euro) satışa sundukları, genellikle uzun vadeli borçlanma araçlarıdır. Bunlar çoğunlukla 5 ila 30 yıl arasında bir vade aralığında satışa sunulurlar. Eurobond’ları yabancı para cinsinden tahvillerden ayıran en önemli özellik, yabancı piyasalarda satılmalarıdır. Kira Sertifikası Kira sertifikaları, varlık kiralama şirketlerince, kendi nam ve sertifika sahiplerinin hesabına ve yararına, satın almak veya kiralamak suretiyle devralınan varlıkların finansmanını sağlamak amacıyla düzenlenen ve sahiplerinin bu varlıklardan elde edilen gelirlerden payları oranında hak sahibi olmalarını sağlayan menkul kıymetlerdir. Hem özel sektir hem de hazine tarafından ihraç edilebilirler. Hazine Varlık Kiralama Anonim Şirketi (HMVKŞ) tarafından ihraç edilen kira sertifikalarında. HVKŞ leri kurmak üzere kamu sermayeli kurumları görevlendirmeye “ Bakan” yetkilidir. Sermayesinin tamamı Bakanlığa ait olan varlık kiralama şirketleri kendilerine devredilen varlıkların, ihraç amacına uygun olarak değerlendirilmesi kapsamında; varlıkları yüklenici sıfatıyla üstelenebilir ya da alt yükleniciler aracılığıyla yaptıracak anlaşmaları yönetebilir.
Bu kapsamda ihraç edilen kira sertifikasına ilişkin aşamalar;
2. Kamuya ait taşınmazlar satış yoluyla HMVKŞ’ye devredilir. 3. Hazine ile HMVKŞ arasında ayrı bir kira sözleşmesi yapılır. Ayrıca, söz konusu taşınmazların kira süresi sonunda geri alımına ilişkin geri alım taahhütnamesi düzenlenir
63
Made with FlippingBook flipbook maker