Sermaye Piyasası Araçları 1
1. Payları borsada işlem gören ortaklıklara ait paylar ile 2. Pay sahibi sayısı beş yüzü aşması nedeniyle Kanun’a tabi olan anonim ortaklıklara ait paylardır. Paylar Kurul onayına istinaden ihraç edilebilir. Mutlaka ihraç belgesi olması gerekir. Halka arz yoluyla ihraç edilen paylarda izahname olma zorunluluğu da vardır. Paylar, eğer borsada işlem görüyorsa, mutlaka Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) nezdinde kayden izleniyor olmalıdır . Ortak sayısı nedeniyle (500 den fazla ortak olduğu için sermaye piyasası aracı mahiyetinde kabul edilen payların) MKK nezdinde kayden izlenme zorunluluğu yoktur. Borsada işlem gören paylar kolaylıkla devredilebilir olma özelliğini de beraberinde getirdiği için yatırım aracı olarak kullanılır . Sermaye Piyasası Araçları Tablosu
Pay Pay Benzeri Menkul Kıymetler (KİS) Depo Sertifikaları Borçlanma Araçları Varlığa Dayalı Borçlanma Araçları Depo Sertifikaları
Menkul Kıymetler
Sermaye Piyasası Araçları
Türev Araçlar
Diğer Sermaye Piyasası Araçları
SPK diğer fonksiyonlarının dışında, kamunun bilgilendirilmesi sürecinin sağlıklı işlemesini ve bilgi asimetrisinin ortadan kaldırılmasını sağlar. Pay Türleri Hamiline ve Nama Yazılı Paylar : Hamiline yazılı paylar teslim ile; nama yazılı paylar ise ciro ve teslim ile devredilmektedir. Hamiline yazılı pay ihracı için bedellerinin tamamen ödenmiş olması gerekir. Nama yazılı paylarda ilgili tüm haklar sadece payın adına yazılı olduğu kişi veya vekâlet erdiği temsilci ile kullanılabilir. Hamiline yazılı paylarda ise, bu haklar payı elinde bulunduran kişi tarafından kullanılabilir. Nama yazılı pay sahiplerine genel kurul toplantı gündeminin iadeli taahhütlü mektupla bildirilmesi zorunlu iken borsada işlem gören paylar hakkında bu hüküm uygulanmaz. Adi ve İmtiyazlı Paylar Adi paylar, sahiplerine eşit hak sağlamaktadır ve ortaklığın esas sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa paylar adi pay niteliğindedir. İmtiyazlı paylarda, imtiyaz; kar payı, tasfiye payı, rüçhan hakkı, oy hakkı ya da Yönetim kurulunda temsil edilme hakkı gibi konularda bazı paylara tanınan üstün bir hakdır. İmtiyaz pay sahibine değil, paya tanınır. Bir paya en çok 15 oy hakkı verilebilir(istisnalar olabilir) Bedelsiz ve Bedelli Paylar: “ Bedelsiz paylar ” ; Şirketlerin iç kaynaklarından sermayeye aktardıkları tutar karşılığında çıkardıkları paylardır.Bunların ihracı için ortaklardan bir bedel istenmez dolayısıyla dışarıdan fon girişine yol açmamaktadır. “ Bedelli paylar ”; Şirketlerin yeni fon kaynağı temin etmek amacıyla yaptıkları nakit sermaye artırımları sonucunda ihraç ettikleri paylardır. Mevcut ortakların yanısıra dışarıdan yatırımcılara da satılabilir. Primli ve Primsiz Paylar : Üzerinde yazılı değer (nominal değer) ile ihraç edilen paylar primsiz, nominal değerinden yüksek bir bedelle ihraç edilen paylar ise primli paylardır. Kurucu ve İntifa Payları : İntifa payları, genel kurul tarafından alacaklılar veya bunlara benzer bir sebeple şirketle ilgili olanlar lehine çıkarılır. İntifa payları, ortaklığın kuruluşu aşamasında hizmetleri bulunan kişilere verilmek üzere çıkarılmış ise,
7
Made with FlippingBook flipbook maker