Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
ç) Ortaklık, yönetim yapısı ve mali durumu ile ilgili olarak önemli her türlü değişikliği , gerçekleştiği tarihte derhal MTK’ya bildirmek , d) Yasal olarak tutmakla yükümlü oldukları defter ve kayıtlara ek olarak, MTK tarafından kararlaştırılan diğer kayıtları tutmak , bilgi ve belgeleri usulüne göre düzenlemek ve bunları periyodik olarak veya MTK’nın istediği zamanlarda MTK’ya iletmek ve MTK tarafından belirlenen süre boyunca saklamak . • Bu hususlara uymayan veya takas yükümlülüklerini tam olarak yerine getirememesi sonucunu doğuracak sermaye piyasası aracı eksikleri tespit edilen üyeler hakkında MTK kendi yetkisindeki tedbirleri uygular.
1.2. TAKAS ESASLARI
• MTK’lar, borsalarda ve teşkilatlanmış diğer pazaryerlerinde ve borsalar ve teşkilatlanmış diğer pazaryerleri dışında işlem gören sermaye piyasası araçlarının teslimi, bedellerinin ödenmesi ve bu işlemlere ilişkin teminat yükümlülüklerinin ifası ile ilgili işlemleri yürütürler. • Bunların MTK’lar nezdinde yerine getirilmesi esastır. Kurul, MTK’ların takas hizmeti verebilecekleri pazaryerlerini belirler . Bu belirleme, piyasa, pazar ve platformlar ve/veya işlem görecek araçlar bazında olabilir. MTK’ların takas hizmeti verebilecekleri borsaların belirlenmesinde borsaların uygun görüşleri alınır . • MTK’lar, TCMB tarafından oluşturulanlar hariç olmak üzere sermaye piyasaları dışında kurulmuş ve kurulacak diğer piyasalar ile yurtdışında faaliyet gösteren borsa ve teşkilatlanmış pazaryerlerinin ve tezgahüstü piyasaların da takas, ödeme ve teminat işlemlerini Kurulun izni ile yerine getirebilir . Ayrıca Kurul , borsalar ve teşkilatlanmış diğer pazaryerleri dışında gerçekleştirilen sermaye piyasası araçları ile ilgili işlemlerin takasının MTK nezdinde yerine getirilmesini zorunlu tutabilir. • MTK’lar ilgili mevzuata göre yetkilendirilmek kaydıyla, belirtilen işlemleri, lisanslı depolar tarafından düzenlenen ürün senetleri konusunda da yürütebilir . • Takas sistemine ilişkin esaslar MTK Yönetmeliği ile düzenlenir. Takas prensipleri her bir araç, pazaryeri veya piyasalar bazında ayrı ayrı belirlenebilir . • MTK ; MTK Yönetmeliğinde tanımlayacağı durumlar için mahsup işlemi yapılmadan takas yükümlülüklerinin yerine getirilmesini istemek , alım emirlerinde emrin gerçekleştirilmesi için gerekli nakdin , satım emirlerinde ise satışa konu sermaye piyasası aracının belirli bir kısmının veya tamamının emrin gerçekleştirilmesini beklemeden depo edilmesini istemek gibi tedbirleri öngörebilir .
Örnek Soru :
Türkiye’de sermaye piyasası işlemleri nedeniyle MTK’ların takas hizmeti verebilecekleri pazaryerlerini belirleme yetkisi hangi kuruluşa verilmiştir?
A) TCMB
B) BDDK
C) BİAŞ
D) Hazine Müsteşarlığı
E) SPK
Yanıt: Sermaye piyasası araçlarının teslimi, bedellerinin ödenmesi ve bu işlemlere ilişkin teminat yükümlülüklerinin ifası işlemlerini yürüten MTK’lar SPK’nın izni ile faaliyette bulunurlar. Cevap E.
Hizmet verilecek borsalar ve teşkilatlanmış diğer pazaryerleri ile imzalanacak sözleşmeler
• MTK ile hizmet verilecek borsalar ve teşkilatlanmış diğer pazaryerleri arasında her iki kurumun hak, yükümlülük ve yetkilerinin belirleneceği bir sözleşme yapılır . Bu durumda MTK , hizmet verdiği kurumun MTK’nın görev alanına giren iş ve işlemlerinin yürütülmesine ilişkin ilgili düzenlemelerde yer alan tüm yetki ve sorumlulukları devralır . Düzenlenecek sözleşme, tarafların sözleşmeyle birbirlerine karşı belirlenen mali yükümlülükleri dışında Kurul onayına tabi olup , sözleşmede bu Yönetmeliğe aykırı hususlara yer verilemez. Kurul, bu sözleşmede değişiklikler yapılmasını isteyebilir. MTK ile borsalar ve teşkilatlanmış diğer pazaryerleri arasındaki anlaşmanın feshedilmesi için asgari bir ihbar süresi belirlenmelidir . Söz konusu sözleşmelerde yapılacak değişiklikler de Kurul onayına tabidir .
5
Made with FlippingBook interactive PDF creator