Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
• Temerrüt durumunda, yükümlülüğün yerine getirilmesine kadar olan süre zarfında Takasbank tarafından temerrüde düşen üyenin ilgili hesaplarındaki teminatlarını çekmesine izin verilmez. • Takasbank tarafından üyeye temerrüt halini sona erdirmesi için en fazla temerrüt tarihini takip eden iş günü sonuna kadar süre verilebilir.
a) Fiziki Teslimatta Temerrüt
• Fiziki teslimat borçlusuna takas gününü takip eden iş günü saat 14:30’a kadar temerrüt hükümleri saklı kalmak üzere borçlu olduğu kıymetin teslimi için süre verilebilir. Kıymetborcu kısmen veya tamamen temin edildiği takdirde aynı gün içerisinde fiziki tes limat alacaklısına teslim edilir. Fiziki teslimat alacaklısı tarafından kıymetin piyasa bedelinin takas gününde veya ertesi iş günü saat 14:30’a kadar yazılı olarak talep edilmiş olması halinde takas tarihini takip eden gün saat 17:00’y e teslim edilemeyen miktarın bedeli kadar ödeme yapılır. Ödenecek tutarın hesaplamasında kıymetin değerleme esasları çerçevesinde belirlenecek fiyatı kullanılır. Nakit bedel talep edilmez ise temin edilemeyen kısım, temerrüt yönetim sürecine ilişkin esaslar çerçevesinde Takasbank tarafından piyasadan en iyi gayret gösterilerek temin edilmeye çalışılır. Kıymetin piyasadan temin edilmesi sırasında Takasbank tarafından katlanılan işlem ücretleri temerrüde düşen Üyenin üyelik teminatlarından tahsil edilir. • Takas tarihinden itibaren beş işgünü içerisinde kıymetin temin edilememesi durumunda, fiziki teslimat alacaklısına teslim edilemeyen miktarın bedeli ödenir.
b) Temerrüt Faizi
• Takas, teminat yükümlülüğü ve garanti fonu katkı payı yükümlülüğünü süresi içinde ödemeyerek temerrüde düşen Üyenin yükümlülüğünün takas günü (T+1) saat 15:00’dan EFT kapanışına kadar kapatması durumunda , temerrüt tutarı üzerinden, Borsa tarafından oluşturulan, kamu menkul kıymetlerinin işlem gördüğü repo- ters repo pazarlarında , TCMB Bankalararası Para Piyasası’nda veya Takasbank Para Piyasası’nda oluşan bir gecelik ağırlıklı ortalama faiz oranlarından en yüksek olanının % 50’si oranında hesaplanan tutarda temerrüt faizi uygulanır. Takas günü (T+1) EFT kapanışından sonra kapatılan temerrüt tutarları için ise söz konusu en yüksek olan oranın 2 katı nispetinde temerrüt faizi uygulanır. • Fiziki teslimata konu sözleşmelerden dolayı temerrüde düşen Üyeye , ilgili dayanak varlığın takas günü piyasa değeri üzerinden hesaplanan tutar üzerinden, takas günü (T+3) saat 16:45’den EFT kapanışına kadar geçen süre için Borsa tarafından oluşturulan, kamu menkul kıymetlerinin işlem gördüğü repo - ters repo pazarlarında, TCMB Bankalararası Para Piyasası’nda veya Takasbank Para Piyasası’nda oluşan bir gecelik ağırlıklı ortalama faiz oranlarından en yüksek olanının % 50’si oranında hesaplanan tutarda temerrüt faizi uygulanır uygulanır. Takas günü ( T+3) EFT kapanışından sonra kapatılan temerrüt tutarları için ise söz konusu en yüksek olan oranın 2 katı nispetinde temerrüt faizi uygulanır. • Hesaplanan temerrüt faizi 50 TL’nın altında ise 50 TL minimum temerrüt faizi olarak tahsil edilir . Temerrüt faizi, tahakkuk tarihinden itibaren en geç bir iş günü içinde ödenir . Bu süre içerisinde temerrüt faizi ödenmemiş ise , söz konusu tutar Üyenin Takasbank nezdindeki serbest cari hesabından bir sonraki iş günü saat 15.30’da re’sen tahsil edilir. Bu hesapta yeterli miktarda nakit bulunmadığı takdirde Üyenin üyelik teminatına, üyelik teminatının yeterli olmaması durumunda ise portföy hesabına ilişkin işlem teminatlarına başvurulur. Takasbank nezdindeki Üyeye ait tüm varlık, hak ve alacaklar üzerinde takas, mahsup ve hapis hakkına sahiptir.
Örnek Soru :
VİOP’ta menkul kıymet ya da nakit yükümlülüğünü takas günü 17:30’dan sonra kapatan üyeye uygulanacak temerrüt faizi katsayısı kaçtır?
A) 0,25
B) 0,5
C) 1
D) 2
114
Made with FlippingBook interactive PDF creator