Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
Örnek Soru:
Türkiye’de sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesiyle ilgili mevcut sistem aşağıdakilerden hangisidir?
A) Münferit saklama
B) İmmobilizasyon
C) Dematerilizasyon
D) Takas sistemi
E) Kaydi Sistem – Direct Holding
Yanıt: Ülkemizdeki uygulama Direct Holding modeline uygun yapıda oluşturulmuştur. Cevap E.
2.3. MERKEZİ KAYIT KURULUŞU A.Ş.
• Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), sermaye piyasası araçları ve bunlar üzerindeki hakların kayden izlenmesi görevi ile 2499 Sermaye Piyasası Kanunu (SPKn)10/A maddesiyle kurulmuştur . Kaydi sistemle, pay senetlerinin fiziki varlıklarına son verilerek kıymetli evrakın senet unsurunun bertaraf edilmesi bununla beraber paylar ve üzerindeki hakların elektronik ortamda izlenmesi söz konusudur. Kaydileştirilmesine karar verilen sermaye piyasası araçlarının MKK’ ya teslimi zorunludur. • Teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları ise kaydileştirilme kararından sonra borsada işlem göremez , yatırım kuruluşlarınca bu sermaye piyasası araçlarının alım satımına aracılık edilemez ve katılma belgelerinin geri alımı yapılamaz . Kayden izlenmeye başladığı tarihi izleyen yedinci yılın sonuna kadar teslim edilmeyen sermaye piyasası araçları Yatırımcı Tazmin Merkezine intikal eder.
MKK’nın ortakları ,
•
- İstanbul Takas ve Saklama Bankası A.Ş. (A Grubu) %64,9 pay – (%75’i geçemez),
- Borsa İstanbul A.Ş. (A Grubu) %30,1 pay – (%50’yi geçemez)
- Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği’dir. (B Grubu) % 5 pay – (%10’u geçemez),
varsa diğer ortaklar (%5’i geçemez).
MKK’nın Görev ve Yetkileri
• Sermaye piyasası araçlarının kaydileştirilmesine ilişkin işlemleri gerçekleştirmek , kaydileştirilen bu araçları ve bunlara bağlı hakları, elektronik ortamda, üyeler ve hak sahipleri itibarıyla kayden izlemek , merkezi saklamasını yapmak ve bunlara ilişkin hakların kullanımı hizmetini vermek , • Kayıtların üyeler itibariyle tutarlılığını izlemek , tutarsızlık ve kaydi sisteme ilişkin düzenlemelere aykırılık tespiti halinde üyeler nezdinde gerekli düzeltmelerin yapılmasını istemek ve durumu derhal Kurula bildirmek , sistemin güvenli çalışmasını sağlayacak önlemler almak ve uygulamak ,
• Kayıtların mevzuatta öngörülen çerçevede gizliliğini sağlamak ,
• Kaydileştirilen sermaye piyasası araçlarının teslim alınması ve imhasını Kurulca belirlenecek esaslar çerçevesinde yerine getirmek , • Türk Ticaret Kanununda ve ilgili diğer mevzuatta yer alan kurumsal yönetim ilkelerine şirketlerin uyumunu sağlamaya yönelik olarak şirketler ile ortaklarının ve yatırımcılarının iletişiminin sağlanabileceği elektronik bir platform oluşturmak , • Sermaye piyasalarına ilişkin verilerin tek bir noktada toplanmasını sağlamaya yönelik elektronik bir veri bankası oluşturmak ve Kurulca belirlenecek esaslar çerçevesinde verilerin kullanımını sağlamak , lisanslı depolar tarafından düzenlenen ürün senetlerinin kaydileştirilmesine , bunların ve bunlara bağlı hakların elektronik ortamda kayden izlenmesine ilişkin işlemleri yürütmek ve bunlara ilişkin platform oluşturmak , • İlgili mevzuata göre yetkilendirilmek kaydıyla, • Payları kayden izlenen anonim ortaklık genel kurullarına elektronik ortamda katılım için gerekli teknolojik altyapıyı sağlamak , • MKK üyeleri veya üyelerle MKK arasında sistemin işleyişine ilişkin olarak çıkabilecek uyuşmazlıkların çözümünde tarafların tahkim sistemini kullanabilmelerine yardımcı olmak ,
12
Made with FlippingBook interactive PDF creator