Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
Ortak ve yatırımcı hesaplarının alt hesapları; Rehin, haciz, yatırımcı blokajı, satış blokajı ve MKK tarafından uygun görülecek diğer işlemlerin yapılması durumunda, bu işlemlere konu haklar MKK tarafından ilgili hesaplarla bağlantılı alt hesaplar açılm a sureti ile izlenir. 5- Yabancı merkezi saklama kuruluşu hesabı (YMSK); yabancı saklama global hesabı ve yatırımcı hesabından oluşur. Yabancı saklama gobal hesabı; yurtdışında yerleşik hak sahiplerine ait sermaye piyasası araçlarının hak sahibi ismine açılmaksızın to plu olarak tutulduğu hesaplardır. Bu hesaplarda toplu olarak izlenecek sermaye piyasası araçları ile bu hesapların hangi hak sahipleri için açılabileceğine ilişkin esaslar Kurulca belirlenir. Yatırımcı hesabı, hak sahibi adına açılmış, hakların izlendiği hesaptır.
Kayıtların Tutulma Yöntemi;
• Kaydi sermaye piyasası araçları ve bunlara ilişkin haklarla ilgili kayıtlar , MKK’ tarafından oluşturulan elektronik ortamda MKK üyelerince tutulur . • Hesapların açılması ve hesaplarda kayıt ve değişiklik yapılması , usul ve esasları MKK tarafından belirlenecek elektronik işlem yöntemleriyle üyeler tarafından hak sahiplerinin talimatlarına uygun şekilde MKK kayıtlarında değişiklik yapılması sureti ile gerçekleştirilir . • MKK nezdinde üyelerden tarafından gerçekleştirilen işlemlerde ACENTA Fon Kodu alanlarında hata olması durumunda T + 1 Borsa seans sonuna kadar düzeltme yapılması gerekmektedir.
Kayıt edilen haklar senede bağlanamaz .
•
• Kayden izlenen sermaye piyasası araçları üzerindeki hakların üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesinde MKK’ya yapılan bildirim tarihi esas alınır .
Sorumluluk
MKK, üyeler ve kayıtların tutulduğu merkezi takas ve saklama kuruluşları, kendi tuttukları kayıtların yanlış tutulmasından dolayı hak sahiplerinin uğrayacağı zararlardan kusurları oranında sorumludurlar.
Örnek Soru:
Yatırım kuruluşunun işlem yapmaya yetkili olduğu hak sahipleri adına MKK nezdinde açılmış hesaplarına ne ad verilir?
A) Yatırımcı hesabı
B) İhraççı ortak hesabı
C) Havuz hesapları
D) İhraççı havuz hesabı
E) Genel Depo Hesabı
Yanıt: Yatırımcı hesabı, hak sahibi adına açılmış, nama veya hamiline yazılı olmalarına bakılmaksızın kaydi sermaye piyasası araçlarının izlendiği hesaptır. Cevap A.
Alım - Satım İşlemlerinin Kaydı
• Takas işlemleri, merkezi takas kuruluşu tarafından ilgili Borsanın takas düzenlemelerine uygun olarak MKK nezdindeki takas havuz hesabı ve yatırım kuruluşu havuz hesapları kullanılarak yapılır. • Borsa işlemlerinin gerçekleştirilmesinden sonra yatırım kuruluşları, Borsada satışı yapılan sermaye piyasası araçlarını ilgil i yatırımcı hesaplarının alt hesabı şeklinde, MKK tarafından bu işlem için açılmış olan alt hesaba aktarırlar. Takas günü, taka s yükümlülüğünün yerine getirilmesi amacı ile satışı yapılan kaydi sermaye piyasası araçları, yatırım kuruluşları tarafından yatırımcı hesaplarından yatırım kuruluşu havuz hesaplarına aktarılır. Yatırım kuruluşu havuz hesaplarında bulunan sermaye piyasası araçlarının takas havuz hesabına aktarılması ile söz konusu yatırım kuruluşunun takas borçları kapanır. • Takas alacakları, merkezi takas kuruluşu tarafından takas havuz hesabından ilgili yatırım kuruluşu havuz hesaplarına aktarılır. Söz konusu sermaye piyasası araçlarının yatırımcı hesaplarına dağıtımı yatırım kuruluşları tarafından yapılır. Borsada gerçekleşen pay piyasası işlemlerine ilişkin nakit ve kıymet takası süreci aşağıda gösterilmektedir.
17
Made with FlippingBook interactive PDF creator