Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
Para birimi
• Takas işlemlerinden kaynaklanan nakit yükümlülüklerinin ödenmesinde işlemlerin gerçekleştiği para biriminin kullanılması esastır. • Takasbank, piyasalar itibariyle belirleyeceği esaslar çerçevesinde, nakit takas yükümlülüklerinin işlemlerin gerçekleştiği para biriminden farklı para birimleri üzerinden de gerçekleştirilmesine izin verebilir .
Mahsup
• Takasbank tarafından takas hizmeti sunulan bir piyasa veya pazarda, üye tarafından gerçekleştirilen işlemler sonucunda oluşan nakit alacakları, aynı üyenin başka bir piyasa veya pazarda gerçekleştirdiği işlemlerden kaynaklanan nakit yükümlülüklerine mahsup edilebilir . • Mahsup imkânı verilen piyasalarda bu imkândan yararlanmak isteyen üyenin Takasbank tarafından belirlenen usulde ve sürede mahsup talimatını vermesi gerekir. • Mahsup talimatı verilmesine rağmen alacaklı olunan piyasadan alacağın aynı gün içinde alınamaması halinde üye, borçlu olduğu piyasaya olan borcunu aynı gün içinde ödemekle yükümlüdür .
Örnek Soru :
Örneğin bir üyenin Pay Piyasasında oluşan borçlu işlemleriyle, borçlanma araçları piyasasında oluşan alacaklı işlemlerin karşılıklı olarak denkleştirilerek net borç veya alacağın belirlenmesi işlemine ne ad verilir?
A) Brüt takas uygulaması
B) Teslim karşılığı ödeme
C) Çok taraflı netleştirme
D) Alacakların dağıtılması
E) Mahsuplaştırma
Yanıt: Bir üyenin aynı gün valörlü işlemlerinden bir piyasa veya pazarda doğan borç/alacağının başka bir piyasa veya pazardan doğan borç/alacağına denkleştirilmesine mahsuplaştırma adı verilir. Cevap E.
Transfer
• Takasbank, takas işlemleri nedeniyle nezdinde bulunan varlıkların üyenin kendi hesapları arasında veya başka bir üyenin hesabına aktarımını sağlayacak sistemi kurar .
• Transfer işlemleri, üyelerin talimatları çerçevesinde serbest virman veya şartlı virman olarak gerçekleştirilebilir.
• Serbest virman , üyenin hesabında bulunan varlığı herhangi bir şarta bağlı olmaksızın başka bir hesaba devretmesidir.
• Şartlı virman , üyenin hesabında bulunan varlığın transferini, başka bir varlığın hesabına gelmesi şartına bağlamasıdır. Hesaplar arasındaki varlık transferi eşanlı olarak gerçekleştirilir. • Takasbank, üyelerin Takasbank dışındaki hesaplar ile bu hesaplardan Takasbank’taki üye hesaplarına yapılacak transfer işlemleri için diğer transfer sistemleri ile entegrasyonu sağlar. Takasbank dışına yapılacak transferlerde, hesabına transfer yapılan kurumun Takasbank üyesi olması şartı aranmaz. • Piyasalar itibariyle transfer işlemlerine ilişkin esaslar , varlığın türüne ve işlem nedenine bağlı olarak Takasbank tarafından farklılaştırılabilir.
3.3. TEMERRÜT ESASLARI
• Piyasada gerçekleştirilen işlemler sonucunda doğan yükümlülüklerini, bu Yönetmelik veya ilgili Piyasa Yönergesi’nde belirlenen usulde ve zamanında tam olarak yerine getirmeyen üye, herhangi bir bildirim yapılmaksızın temerrüde düşmüş sayılır.
30
Made with FlippingBook interactive PDF creator