Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
borcun tasfiyesini sağlar.
• Takasbank; Takasbank tarafından karşılanmış riskler ve Takasbank’ın kalan sermayesinden yapılan taahhüt kapsamında bir sonraki dönem için “tahsis” ve “taahhüt” edeceği sermaye miktarlarını, yılda bir kez , en geç içinde bulunulan yılın dördüncü ayının ilk işgünü günceller ve internet sitesinde duyurur. Takasbank tarafından piyasalar veya sermaye piyasası araçları için ayrı garanti fonları kurulması halinde, yukarıda açıklanan temerrüt yönetim sürecindeki sıralamadaki “ 4. ” ve “ 7. ” de yer alan “tahsis” ve “taahhüt” sermaye tutarları her bir garanti fonu için ayrı ayrı uygulanır ve söz konusu sermaye tutarları garanti fonlarının büyüklükleri nispetinde paylaştırılır.
Temerrüt halinin sonlandırılması
• Temerrüde düşen üye ilgili Piyasa Yönergelerinde piyasalar itibariyle belirlenen süre içerisinde yükümlülüklerini yerine getirmek zorundadır. Verilen süre içerisinde yükümlülüğün yerine getirilmemesi durumunda Takasbank, üyenin işlem teminatına başvurabilir. İşlem teminatının yeterli olmaması ve ilgili piyasa itibariyle garanti fonu oluşturulmuş olması halinde ise üyenin garanti fonu katkı paylarına başvurabilir. Üye yükümlülüğünün yerine getirilmesi amacıyla yapılacak işlemler ilgili Piyasa Yönergelerinde belirlenir. • Takasbank tarafından temerrüt halinin sona erdirilmesi amacıyla üyenin borçlu olduğu kıymet ve/veya nakdin temini için blokeli alacakları kullanılarak gerçekleştirilen alım ve/veya satım işlemlerinin, üye açısından daha olumsuz fiyatlar üzerinden gerçekleşmesi durumunda aradaki fark üyeden tahsil edilir. Ödeme yapılmaması durumunda, üyenin işlem teminatlarına başvurulur. İşlemlerin üye açısından daha olumlu fiyatlar üzerinden gerçekleşmesi durumunda ise, yerine getirilmeyen yükümlülüğün karşılanması sonrası nda kalan tutar ilgili üyeye ödenir. • Takasbank ilgili üyeden , temerrüt halinin sona erdirilme zamanlarına, temerrüt tutarlarına, temerrüt sıklığına ve sayılarına göre farklı oranlarda veya tutarlarda ve farklı sürelerle ilave işlem teminatı yatırmasını talep edebilir .
Temerrüt faizi
• Belirlenen süreler içinde yükümlülüğünü yerine getirmeyen üyeden , temerrüde düştüğü tarihten itibaren taahhüdünü yerine getirdiği tarihe kadar ve yerine getirilmeyen yükümlülük tutarı üzerinden her piyasa için belirlenmiş olan yönteme göre hesaplanan temerrüt faizi ve diğer yasal yükümlülükler tahsil olunur . • Temerrüde düşen üyeye, yerine getirilmeyen yükümlülük tutarının; Borsa İstanbul Anonim Şirketi tarafından oluşturulan, kamu menkul kıymetlerinin işlem gördüğü repo- ters repo pazarlarında, TCMB Bankalararası Para Piyasası’nda veya Takasbank Para Piyasası’nda oluşan bir gecelik ağırlıklı ortalama faiz oranlarından en yüksek olanının, piyasalar itibariyle belirlenecek katsayı esas alınarak hesaplanacak tutarı kadar temerrüt faizi uygulanır. • Takasbank , hizmet sunduğu her piyasa için temerrüde düşülen yükümlülüklerin yerine getirilme saatine bağlı olarak farklı zaman dilimleri için farklı faiz oranları belirleyebileceği gibi hesaplanan faizin tahakkuku için alt ve üst sınırlar da getirebilir. Alt ve üst sınırlar Maliye Bakanlığı tarafından her yıl ilan edilen yeniden değerleme oranı dikkate alınarak, bu oranı geçmeyecek şekilde yönetim kurulunca belirlenir. Aynı gün içerisinde yerine getirilmeyen yükümlülüklerde üst sınır uygulanmaz. • Menkul kıymet temerrütlerinde matrah hesaplanırken ilgili piyasada oluşan fiyatın kullanılması esastır . Fiyat oluşmaması halinde, her bir piyasa için kullanılacak yöntem Takasbank tarafından belirlenir. • Temerrüde düşülen yükümlülük yabancı para cinsinden ise ; nakit veya menkul kıymetin TL değeri, TCMB tarafından ilan edilen ilgili valördeki döviz alış kuru esas alınarak bulunur . Bununla birlikte Takasbank, yabancı para cinsinden yükümlülüklerden temerrüde düşülmesi halinde her bir yabancı para için farklı belirleyebileceği katsayılar üzerinden de temerrüt faizinin hesaplanmasına karar verebilir. • Takasbank ’ın, takas hizmeti sunduğu piyasalara ilişkin temerrüt faizinin belirlenmesinde, ilgili borsa veya piyasa işleticisinin görüşü alınır. • Temerrüdün üç aylık dönem içinde tekrarı halinde Takasbank , her bir ilave temerrüt kapsamında belirlenecek katsayılara 1 puan ekleyebilir .
32
Made with FlippingBook interactive PDF creator