Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
• B orsalarda yaşanan ani gelişmeler nedeniyle son işlem günündeki fiyatın sıhhatli oluşmadığına Takasbank tarafından karar verilmesi veya varlığın 5 iş gününden fazla bir süre işlem görmemesi durumunda, Takasbank farklı değerleme esasları belirleyebilir. • Hazine tarafından ihraç edilenler dahil borçlanma araçlarına ilişkin kupon ödemeleri değerlemede kullanılacak fiyatın belirlenmesinde dikkate alınır.
• Konvertibl döviz olarak verilen teminatlar, TCMB tarafından ilan edilen en son döviz alış kuru üzerinden değerlenir.
İşlem teminatlarının kullanımı
• Teminatlar; üyelerin takas işlemleri nedeniyle diğer üyelere olan yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde kullanılır.
• Teminatlar tevdi amaçları dışında kullanılamaz , kamu alacakları için olsa dahi haczedilemez , rehnedilemez , idari mercilerin tasfiye kararlarından etkilenmez , iflas masasına dahil edilemez ve üzerlerine ihtiyati tedbir uygulanamaz .
Nakit işlem teminatlarının nemalandırılması
• Üyeler tarafından tesis edilen nakit Türk Lirası işlem teminatlarının zorunlu karşılık olarak tesis edilecek kısmı düşüldükten sonra kalan tutarı , yönetim kurulunca belirlenecek esaslar çerçevesinde nemalandırılır. Nemalandırma sonucu elde edilen brüt nema tutarlarından, vergi ve diğer yasal yükümlülükler ile Takasbank komisyonu düşülür.
Teminat sözleşmeleri
• Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. nezdinde kayden izlenen sermaye piyasası araçlarını konu alan teminat sözleşmeleri yazılı şekilde yapılır. Bu teminat sözleşmelerine konu sermaye piyasası araçlarının mülkiyeti, sözleşmeye bağlı olarak Takasbank’a kanuni usuller e göre devredilebileceği gibi teminat verende de kalabilir. • Mülkiyetin Takasbank’a devredildiği teminat sözleşmelerinde; Takasbank, teminat sözleşmesinin kurulduğu anda teminat konusu sermaye piyasası araçlarının mülkiyet hakkına sahip olur. • Takasbank tarafından teminat olarak alınan Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. nezdinde kayden izlenen sermaye piyasası araçları ve diğer teminatların mülkiyetinin üyede kaldığı teminat sözleşmelerinde; teminat konusu sermaye piyasası aracının satışı da dâhil olmak üzere ne kapsamda kullanılabileceği hususları sözleşmede belirlenir.
Teminatlardan doğan hakların kullanımı
• Teminata konu varlıklardan doğan haklar, aksi sözleşme ile kararlaştırılmadıkça, teminat verene aittir.
İşlem teminatlarının iadesi
• İşlem teminatları diğer üyelere olan takas yükümlülüklerinin tamamı ödenmedikçe üyeye iade edilmez. Takasbank, diğer üyelere olan yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla üyenin teminatlarına başvurma hakkına sahiptir. • Teminatların iadesinin söz konusu olması durumunda, iade aynen olabileceği gibi mislen de yapılabilir. İadeye hak kazanmış olmakla birlikte teminatların üye tarafından teslim alınmamasından doğan tüm hukuki sorumluluk ilgili üyeye ait olup bu nedenle Takas bank’a herhangi bir sorumluluk yüklenemez.
• Piyasalar itibariyle teminatların iadesine ilişkin usul ve esaslar Piyasa Yönergelerinde belirlenir.
Örnek Soru:
Aşağıdakilerden hangisi teminatlara ilişkin esaslar doğrultusunda yanlış bir bilgidir?
A) Teminatlar tevdi amaçları dışında kullanılamaz
B) Nakit Türk Lirası işlem teminatları nemalandırılır.
C) Teminata konu varlıklardan doğan haklar, aksi sözleşme ile kararlaştırılmadıkça, teminat verene aittir.
D) İşlem teminatları diğer üyelere olan takas yükümlülüklerinin tamamı ödenmedikçe üyeye iade edilmez.
E) Teminatların iadesinin söz konusu olması durumunda en fazla 2/3’ü iade olunur.
Yanıt: Teminatların iadesinin söz konusu olması durumunda, iade aynen olabileceği gibi mislen de yapılabilir. Cevap E.
36
Made with FlippingBook interactive PDF creator