Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
4. TAKAS VE SAKLAMA BANKASI A.Ş. MERKEZİ KARŞI TARAF YÖNETMELİĞİ
Bu Yönetmeliğin amacı, İstanbul Takas ve Saklama Bankası Anonim Şirketinin, Sermaye Piyasası Kurulu tarafından uygun görülen piyasalar ya da sermaye piyasası araçları itibarıyla alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı da alıcı rolünü üstlenerek takasın tamaml anmasını taahhüt ettiği merkezi karşı taraf uygulamasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Tanım ve kısaltmalar
a) Açık teklif yöntemi : Takasbank’ın bir işlemin eşleştiği anda piyasa katılımcıları arasına girerek alıcıya karşı satıcı ve satıcıya karşı ise alıcı konumuna geçmesini, b) Brüt teminatlandırma : MKT üyelerinin, müşteri pozisyonları için müşterileri adına yatırmaları gereken teminat tutarının, müşteri pozisyonlarının birbirleriyle netleştirilmeksizin her bir müşteri için ayrı ayrı hesaplanan teminat yükümlülüklerinin toplamı kadar olmasını, c) Çoklu pozisyon hesabı : Takasbank nezdinde MKT üyeleri adına açılan, üyelerin kendi portföylerine veya müşterilerine ait pozisyonlarının toplu olarak izlendiği ancak her hâlükârda MKT üyesinin kendisine ait pozisyonlarla müşterilerine ait pozisyonların ayrıştırıldığı hesapları, d) İşlemci kuruluş : Takasbank’ın MKT olduğu piyasa veya sermaye piyasası araçlarında işlem yapan ancak söz konusu işlemlere ilişkin yükümlülüklerin tasfiyesini bir genel MKT üyesi aracılığı ile gerçekleştiren kuruluşları, e) Portföy bazlı teminatlandırma : Takasbank tarafından MKT üyelerinden alınacak teminat tutarlarının aynı hesaptaki varlıklar arasındaki korelasyonların risk azaltıcı etkileri dikkate alınmak suretiyle hesaplanmasını, f) Sözleşme yenileme yöntemi : MKT hizmeti verilen piyasa veya sermaye piyasası araçlarında gerçekleşen işlemlerde piyasa yönergelerinde belirlenen esaslar çerçevesinde ve her hâlükârda takas tamamlanmadan önce, taraflar arasında yapılmış sözleşmenin iptal edilerek Takasbank’ın taraflarla ayrı ayrı sözleşme yapmasını, g) Tekil pozisyon hesabı : Takasbank nezdinde MKT üyeleri adına açılan hesapların alt hesabı olarak üyelerin tek bir müşterisine veya üyelerin kendi portföylerine ait pozisyonların izlendiği hesapları, h) Teminat hesapları : Takasbank nezdinde MKT üyeleri adına açılan, üyelerin kendi portföylerine veya müşterilerine ait pozisyonlarına ilişkin teminatların izlendiği hesapları, i) Teşkilatlanmış diğer pazar yerleri: Borsalar dışında sermaye piyasası araçlarının alıcı ve satıcılarını bir araya getiren, alım ve satımına aracılık eden, bunlar için sistemler ve platformlar oluşturan ve bunları işleten alternatif işlem sistemlerini, çok taraflı işlem platformları ve teşkilatlanmış diğer piyasaları,
Örnek Soru :
Takasbank tarafından, borsa veya teşkilatlanmış diğer pazaryerlerinde gerçekleştirilen işlemlerde MKT hizmeti verilirken, hangi yöntemin kullanılması esastır?
A) Açık teklif yöntemi
B) Brüt teminatlandırma
C) Çoklu pozisyon hesabı
D) Portföy bazlı teminatlandırma
E) Sözleşme yenileme yöntemi
Yanıt: Esas olan yöntem Takasbank’ın bir işlemin eşleştiği anda piyasa katılımcıları arasına girerek alıcıya karşı satıcı ve satıcıya karşı ise alıcı konumuna geçmesini ifade eden açık teklif yöntemidir. Cevap A.
Genel esaslar
• Bu Yönetmelik kapsamında verilen hizmetler ve belirlenen yükümlülükler MKT üyelerine ve açıkça belirtildiği hallerde işlemci kuruluşlara yöneliktir.
44
Made with FlippingBook interactive PDF creator