Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
bulunmaması Takasbank’ın iyi niyetle ayni hak iktisabına engel olmaz. Teminat konusu mal varlığı değerleri üzerinde üçüncü kişilerin istihkak ya da sınırlı ayni hak iddiaları Takasbank’a karşı ileri sürülemez. • Takasbank’ın MKT olarak yerine getirdiği işlemleri nedeni ile teminat olarak aldığı mal varlığı değerleri üzerindeki hak ve yetkileri hiçbir şekilde sınırlandırılamaz . MKT üyesine veya teminatı tesis eden kişiye konkordato mühleti tanınması, konkordatosunun tasdiki, iflastan sonra konkordato veya mal varlığının terki suretiyle konkordato süreci içine girmesi, uzlaşma yoluyla yeniden yapılandırılması, iflası, iflasının ertelenmesi veya 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu çerçevesindeki diğer takip prosedürleri ya da bu Kanunun tedricî tasfiye ile ilgili hükümleri Takasbank’ın söz konusu teminatlar üzerindeki hak ve yetkileri kullanmasını hiçbir şekilde sınırlandıramaz.
Örnek Soru :
Türkiye’de merkezi karşı taraf faaliyeti nedeniyle alınacak teminatlara ilişkin hak ve yetkiler hangi kuruluşa verilmiştir?
A) Borsa İstanbul
B) Merkezi Kayıt Kuruluşu
C) Takasbank
D) SPK
E) Maliye Bakanlığı
Yanıt: Sermaye piyasası ve borsa mevzuatı çerçevesinde takas ve saklama hizmetleri vermek , işlemler ile ilgili teminatlar istemek, fon oluşturmak, risk yönetim süreçlerini belirlemek, menkul kıymet transfer işlemlerini gerçekleştirmek, takas yükümlülüklerinin valör tarihinde yerine getirilmesini sağlamak gibi yetkiler Takasbank’a verilmiştir. Cevap C.
Teminatların tesisi
• MKT üyeleri, kendileri veya müşterileri adına aldıkları pozisyonlar için Takasbank tarafından kullanılan ve ilgili piyasa yönergeleriyle belirlenen yöntemler çerçevesinde hesaplanan tutarda teminatı Takasbank tarafından belirlenen hesap ve/veya hesaplara yatırmak zorundadırlar . • MKT üyesine bağlı tekil pozisyon hesaplarında izlenen müşteri pozisyonlarıyla ilişkili teminatlar sadece ilgili müşterinin yükümlülüklerinin tasfiyesinde kullanılabilir. • Teminatlar ; başlangıç teminatı ve değişim teminatlarından oluşur. Başlangıç teminatı, gelecekte herhangi bir temerrüt durumunun ortaya çıktığı hallerde, temerrüdün ortaya çıktığı tarihten pozisyonların kapatılmasına kadarki süre içinde maruz kalınabilecek risklerin karşılanabilmesini teminen başlangıçta talep edilen teminattır. Değişim teminatı; mevcut pozisyonların piyasa fiyatlarıyla değerlenmesi sonucunda ortaya çıkan farklar nedeniyle ihtiyaç duyulan teminatları ifade eder. • MKT üyelerinin aldıkları pozisyonların, Takasbank tarafından belirlenen limitleri aşmaması esastır . Ancak Takasbank’ın gereken hallerde ilgili piyasa yöneticisini de bilgilendirmek suretiyle belirli piyasa ve sermaye piyasası araçlarında limitlerin aşılabildiği işlemlerin gerçekleştirilmesine imkân tanıması mümkündür . • Sermaye piyasası aracı ya da sermaye piyasası araçlarının işlem gördüğü piyasalar bazında teminatların hesaplanmasında asgari %99’luk tek taraflı güven aralığının kullanılması esastır . Teminatların hesaplanmasında kullanılacak nakde dönüştürme süresi asgari 2 iş günüdür . Volatilite hesaplamalarında kullanılacak tarihsel veriler temin edilebildiği ölçüde asgari 12 ayı kapsar .
Takasbank tarafından alınan teminatların izlenmesi ve yönetimi
• Alınan teminatlar ile hesap sahiplerinin varlıkları; Takasbank’ın varlıklarından ayrı olarak izlenir .
• Takasbank bir piyasa veya sermaye piyasası aracında pozisyonlara ilişkin teminat hesaplamasında brüt veya net teminatlandırma yöntemlerinden birini kullanır. • MKT üyelerince Takasbank’a yatırılan müşteri teminatları , bağlı oldukları pozisyon hesaplarıyla ilişkilendirilir ve MKT üyeleri adına açılan teminat hesaplarında her bir müşteri için ayrı ayrı açılan alt hesaplarda izlenir . Hesaplara yatırılan teminat yükümlülüğünü aşan fazla teminatların da ilgili müşteriye ait olduğu kabul edilir ve bu teminatlarla aynı esaslar çerçevesind e değerlendirilir. Piyasa koşulları teminatların müşteri bazında izlenmesine izin vermediği takdirde müşteri teminatlarının toplu olara k izlenmesi, koşullarının piyasa yönergelerinde belirlenmesi şartıyla mümkündür.
47
Made with FlippingBook interactive PDF creator