Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
MKT üyelerinin temerrüdü
• Bir MKT üyesi; her bir piyasa veya sermaye piyasası aracı için belirlenmiş olan teminat ve garanti fonu tamamlama, teslim veya ödeme yükümlülükleri ile yaptığı işlemlere ilişkin teslim veya ödeme yükümlülüklerini zamanında tam olarak yerine getirmediği takdirde, herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır. • Temerrüt hali ortadan kalkıncaya kadar mütemerrit MKT üyesinin , takas hizmeti verilen ilgili piyasa veya sermaye piyasası araçları bazında veya tüm piyasalar için, Takasbank nezdindeki kendisine bağlı hesaplardan teminat çekmesi kısıtlanabilir. • Mütemerrit MKT üyesine, Takasbank tarafından, temerrüt nedeniyle ortaya çıkan yükümlülüklerini yerine getirebilmesi amacıyla piyasa yönergelerinde belirlenen bir süre verilir. Bu sürenin sonunda, yükümlülükler yerine getirilmemişse, Takasbank, temerrüt konusu yükümlülüklerin yerine getirilmesi amacıyla ilgili MKT üyesinin kendi nezdinde bulunan hesapları üzerindeki doğrudan tasarruf yetkisinin başkaca bir işleme gerek kalmaksızın askıya alınması dâhil, pozisyonların re’sen kapatılması ve her türlü alım satım, devir ve diğer işlemleri yapmaya yetkilidir. • Mütemerrit MKT üyesi, ilgili piyasa yönergelerinde belirlenen esaslar çerçevesinde temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür. Takasbank, borcun kısmen veya tamamen ifa edilmemesinden dolayı temerrüt faizini aşan bir zarara uğramışsa, bu zarar ilgili MKT üyesi tarafından tazmin edilir. • Takasbank kendi nezdindeki, mütemerrit MKT üyesine ait varlıklar ile diğer hak ve alacaklar üzerinde takas, mahsup ve hapis hakkına sahiptir. • Satıcı konumundaki MKT üyesinin teslim yükümlülüğünde temerrüde düşmesi durumunda, Takasbank’ın alıcı MKT üyesine ilgili kıymeti teslim etmesi esastır. Teslim yükümlülüğünün yerine getirilmesinin mümkün olamaması halinde ise ilgili piyasa yönergesinde belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hesaplanan nakit karşılığı ilgili MKT üyesine ödenir.
• Yükümlülüklerini yerine getirdiği halde alacağını takas günü alamayan MKT üyesine ayrıca temerrüt faizi ödenir.
Ö rnek Soru:
Satıcı konumundaki MKT üyesinin teslim yükümlülüğünde temerrüde düşmesi durumunda ilgili kıymetin alıcı MKT üyesine teslimi kim tarafından gerçekleştirilir?
A) MKK
B) Takasbank
C) Borsa İstanbul
D) SPK
E) Aracı Kuruluşlar Birliği
Yanıt: İşlem Takasbank tarafından yerine getirilir. Teslim yükümlülüğünün yerine geitirilmesi mümkün değil ise hesaplanan nakit karşılığı ilgili MKT üyesine ödenir. Cevap B.
Temerrüt yönetimi
MKT üyelerinin temerrüdü halinde başvurulacak teminatların, garanti fonu katkı paylarının ve Takasbank kaynaklarının kullanımında aşağıda belirtilen öncelik sırasına uygun hareket edilir: a) Temerrüde düşen MKT üyesinin kendisine ait hesaplarda veya kendisine bağlı teminat açığı oluşan müşteri hesaplarında bulunan teminatlar,
b) Temerrüde düşen MKT üyesinin yatırılmış garanti fonu katkı payı,
c) Eğer varsa sigorta poliçelerinden yapılacak tazminler,
ç) Takasbank tarafından karşılanmış riskler Tahsis edilen sermaye,
d) Diğer MKT üyelerinin yatırılmış garanti fonu katkı payları,
e) MKT üyelerinden talep edilebilecek ilave garanti fonu katkı payları,
f) Takasbank’ın kalan sermayesinden yapılan taahhüt.
49
Made with FlippingBook interactive PDF creator