Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
• Mahsup talimatı verilmesine rağmen alacaklı olunan piyasadan/pazardan alacağın aynı gün içerisinde alınamaması halinde , borçlu üye borçlu olduğu piyasaya/pazara borcunu aynı gün içerisinde ödemekle yükümlüdür .
Nakit mahsup talimatlarının;
- Borçlanma Araçları Piyasası / Pay Piyasası ve Gelişen İşletmeler Piyasası/Pay Senedi Repo Pazarı arasında en geç saat 14:30’a,
- Takasbank Para Piyasası ile diğer piyasalar/pazarlar arasında saat en geç 15:45’e kadar
Takasbank’a elektronik olarak iletilmesi zorunludur.
Örnek Soru :
Hisse senetlerinin devri ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) Hamiline yazılı hisse senetlerinin devri teslim ile gerçekleşir.
B) Nama yazılı hisse senetlerinin devri ciro ve senedin teslimi ile gerçekleşir.
C) Nama yazılı hisse senetleri beyaz ciroyla devredilebileceğinden Borsada işlem görmesi mümkün değildir.
D) Hamiline yazılı hisse senetlerinde, temsilci aracılığıyla, havale yoluyla, hükmen veya kısa elden teslim ile devrin gerçekleştirilmesi mümkündür.
E) Hisse senetlerinin devrinde teslim karşılığı ödeme prensibi uygulanır.
Yanıt: Nama yazılı hisse senetlerinin devri ciro ve senedin teslimi ile gerçekleşir. Cevap C.
6.1.2. Pay Piyasası Brüt Takas İşlemleri
BİAŞ Otomatik Seans Durdurma Sistemi sonucu yada yetkili kurullar tarafından netleştirmenin kaldırılması kararı alınan hisse senetleri ile Serbest İşlem Platformu’nda işlem gören tüm hisse senetleri, brüt takas uygulamasına tabidir. Ayrıca yatırımcı bazında da brüt takas uygulanabilir. Üye, piyasada gerçekleştirmiş olduğu satış işlemi toplamı kadar menkul kıymet borçlu, karşılığındaki nakit tutarının toplamı kadar nakit alacaklı; alış işlemlerinin toplam tutarı kadar nakit borçlu, karşılığındaki toplam menk ul kıymet adedi kadar menkul kıymet alacaklı olur.
Brüt Takasa konu menkul kıymet ve nakit alacakları, takas süresinin sonrasında dağıtılır.
6.1.3. Takas Süreci
T (Borsa İşlem Günü)
BİAŞ ’den Sözleşmelerin Alınması
• Aracı kuruluşların, iki seans süresince gerçekleştirilen işlemlerinde , üye bazında kıymet bazında ve toplam TL olarak netleştirme yapılır. Ayrıca yatırımcıların, iki seans süresince gerçekleştirilen işlemlerinde, kıymet bazında netleştirme yapılır. Netleştirme sonuçları oluşan yatırımcı net alış satış bilgileri MKK’ya gönderilir. MKK sisteminde otomatik işlem yapılması için aracı kurumlar tarafından onay verilmesiyle borçlu müşterilere ait kıymetler takas için blokeye alınır. • Bloke işlemi, müşteri serbest alt hesabından (SERB) , Takas Amaçlı Virman Blokajı alt hesabına (TAVB) aktarım yapılarak gerçekleşir. Bakiyesi yetersiz hesaplarda, bakiye oluştukça kıymetler otomatik olarak blokeye alınır.
T+1 Günü
• Borsa sözleşmelerinde, Müşteri numarası ve Acenta Fon Kodu (AFK) alanlarında hata olması durumunda Aracı Kurumlar, T+1 günü Borsa’ya sözleşme düzeltmesi gönderirler . • T+1 günü 2.seans sonunda Borsa’dan alınan düzeltilmiş sözleşme bilgileri ile Takasbank sisteminde yeniden netleştirme yapılır ve MKK sistemine aktarılır . Düzeltilmiş takas kayıtları üye ekranlarında listelenir. • Düzeltme yapılmamış hatalı müşterilere ait takas işlemleri için, MKK sisteminde Aracı Kuruluş Hatalı Portföy İşlem Hesabı (AKHATAP) kullanılır .
64
Made with FlippingBook interactive PDF creator