Takas Saklama ve Operasyon İşlemleri
İşlemci kuruluş: Takasbank’ın MKT olduğu piyasa veya sermaye piyasası araçlarında işlem yapan ancak söz konusu işlemlere ilişkin yükümlülüklerin tasfiyesini bir genel MKT üyesi aracılığı ile gerçekleştiren kuruluşlardır.
Ka muyu Aydınlatma Platformu (KAP): Mevzuat uyarınca kamuya açıklanması gerekli olan bilgilerin elektronik imzalı olarak iletildiği ve kamuya duyurulduğu elektronik sistemdir.
Karşı taraf kredi riski: İki tarafa da yükümlülük getiren bir işlemin muhatabı olan karşı tarafın, bu işlemin nakit akışında yer alan son ödemeden önce temerrüde düşme riskidir.
Karşılanmış riskler (covered risk): Takasbank’ın verdiği merkezi karşı taraf hizmeti nedeniyle maruz kaldığı, ancak teminatlar, garanti fonu ve Takasbank sermayesinden tahsis edilen bölüm ile korunan risklerdir.
Kısa pozisyon: Sahibine, vadeli işlem sözleşmelerine ilişkin işlemlerde, sözleşmenin vadesi geldiğinde dayanak varlığı sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirtilen miktarda satmak ya da nakdi uzlaşmayı sağlamak, alım opsiyonuna ilişkin işlemlerde sözleşme nin vadesinde v eya vadeye kadar olan süre içinde dayanak varlığı, sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirtilen miktarda satmak ya da nakdi uzlaşmayı sağlamak, satım opsiyonuna ilişkin işlemlerde ise sözleşmenin vadesinde veya vadeye kadar olan süre içinde d ayanak varlığı, sözleşmede belirtilen fiyattan ve belirtilen miktarda satın almak ya da nakdi uzlaşmayı sağlamak yükümlülüğü veren pozisyondur.
Kollektif yatırım kuruluşları: Yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarıdır.
Likidite riski: Piyasalarda derinliğin olmaması veya aşırı dalgalanma nedeniyle finansal kurumun herhangi bir pozisyonunu, piyasa fiyatlarından kapatamaması veya dengeleyememesi sonucu maruz kalabileceği zarar olasılığını ifade etmektedir.
Merkezi karşı taraf hizmeti: Takasbank’ın, Kurul tarafından uygun görülen piyasa veya sermaye piyasası araçları bazında açık teklif, sözleşme yenileme veya hukuken bağlayıcılığı olan başka bir yöntemle alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı da alıcı rolünü üstlenerek takasın tamamlanmasını taahhüt ettiği faaliyettir.
MKK Üyeliği : MKK Yönetmeliğinde belirtilen koşulları sağlayan kuruluşların Merkezi Kaydi Sisteme tanımlanmasını, erişimini ve sistemin kullanımını içeren üyeliği ifade eder.
MKT üyesi: MKT hizmeti verilen piyasa veya sermaye piyasası araçlarında gerçekleşen işlemlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklere ve bu hak ve yükümlülüklerin tasfiyesine taraf olması Takasbank tarafından uygun görülen kuruluşlardır.
Merkezi Kaydi Sistem : Kaydi sermaye piyasası araçları ve bunlara ilişkin haklarla ilgili kayıtların tutulduğu, işletimi MKK tarafından yürütülen elektronik ortamı ifade eder.
Net teminatlandırma: MKT üyelerinin müşteri pozisyonları için müşterileri adına yatırmaları gereken teminat tutarının, müşterilere ait pozisyonların birbiriyle netleştirilmesi sonrasında hesaplanan teminat yükümlülüğü kadar olmasıdır.
Ödünç Pay Piyasası: (ÖPP) Takasbank tarafından belirlenen tür, miktar ve dönemlerde teminat göstererek ödünce konu kıymet ödünç almak veya vermek isteyen aracı kurum ve bankalar ile bunların müşterilerinin talepleri ile tekliflerinin karşılaşmasını sağlayan, Takasbank tarafından kurulan ve işletilen piyasadır.
Opsiyon Sözleşmesi: Belirli bir vade ya da vadeye kadar, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikteki ekonomik veya finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni ya da dövizi alma veya satma hakkı sağlayan sözleşmelerdir.
Piyasa işleticisi: SPKn’nda tanımlanan piyasa işleticileri ile Genel Yönetmelik uyarınca Takasbank’ın takas hizmeti sunmak üzere SPK tarafından yetkilendirildiği piyasa ve pazar yerlerini yöneten ve/veya işleten kuruluşlardır.
Piyasa riski: Piyasa fiyatlarının seviyesindeki değişimlerden veya oynaklıklarından kaynaklanan risklerdir. Piyasa riski; hisse senedi fiyat riski, kur riski, faiz oranı riski ve emtia riski gibi unsurlardan oluşmaktadır. Ayrıca, piyasa riski hesaplanırken his se riskine ilişkin spesifik riski de hesaba katmak gerekmektedir.
Piyasa üyesi : Takasbank’ın takas hizmeti sunduğu piyasa ve diğer pazar yerlerinde işlem yapma yetkisi olan, ancak Takasbank’a takas üyesi olmayan kuruluşlarıdır.
2
Made with FlippingBook interactive PDF creator